Tribunal de première instance / Rechtbank van eerste aanleg (Belgique) — ECLI:BE:ARANT:2024:JUG.20240430.2 (2024-04-30)
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
Uitgifte
Repertoriumnummer
Uitgereikt aan
Uitgereikt aan
24/515
Datum van uitspraak
30 april 2024
Rolnummer
24/214/A
Materie:
sociale verkiezingen
op
op
Rechtsmiddelen
arbeidsrechtbank Antwerpen
afdeling Mechelen
Vonnis
tweede kamer
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 2
In de zaak:
ALGEMEEN CHRISTELIJK VAKVERBOND BELGIË, (KBO: 0850.330.506)
1030 BRUSSEL, Haachtsesteenweg 579, doch met woonstkeuze te 2300 TURNHOUT, Korte
Begijnenstraat 20.
Eiseres, vertegenwoordigd door BASTIAANSSEN SOFIE – ACV ARBEIDSRECHT, met kantoor te 2300
TURNHOUT, Korte Begijnenstraat 20.
tegen
ALGEMEEN BELGISCH VAKVERBOND (A.B.V.V.), (KBO: 0851.766.007)
1000 BRUSSEL, Hoogstraat 42.
Verweerster, vertegenwoordigd door meester [advocaat 1], met kantoor te [kantooradres 1].
Overige partijen:
ALGEMENE CENTRALE DER LIBERALE VAKBONDEN VAN BELGIË (ACLVB),
(KBO: 0850.330.011)
met administratieve zetel te 9000 GENT, Koning Albertlaan 95 en met sociale zetel te 1000
BRUSSEL, Boudewijnlaan 9.
Voor wie niemand is verschenen en niet vertegenwoordigd.
[X], ([RRN1])
[Woonplaats 1].
Vertegenwoordigd door [advocaat 1], met kantoor te [kantooradres 1].
[Y], ([ON 1])
[Adres 1].
Voor wie niemand is verschenen en niet vertegenwoordigd.
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
1.
Pagina 3
Rechtspleging
DE RECHTBANK, na beraadslaging, verleent het volgende vonnis:
Gezien de stukken, gevoegd in het dossier van de rechtspleging, waaronder:
• het verzoekschrift op tegenspraak d.d. 16.04.2024, ontvangen ter griffie op 16.04.2024;
• de besluiten genomen door eiseres;
• de besluiten genomen door verweerster;
• de processen-verbaal van de terechtzittingen.
De aanwezige partijen werden gehoord op de buitengewone openbare terechtzitting van 26 april
2024.
Gelet op het naar behoren geïnventariseerd bundel voor iedere partij.
Gelet op de bepalingen van de wet van 15 juni 1935 betreffende het taalgebruik in
gerechtszaken.
Voorwerp van de vordering
De vordering van het ACV strekt ertoe (letterlijke overname):
"De vordering ontvankelijk en gegrond te verklaren;
te zeggen voor recht dat de heer [X] niet aan de wettelijke voorwaarden voldoet om op de
kandidatenlijst van de arbeiders te worden voorgedragen voor het comité preventie en
bescherming op het werk in de onderneming [Y];
Dienvolgens de kandidatuur van de heer [X] als werknemersvertegenwoordiger bij het CPBW
bij de sociale verkiezingen van 2024, zoals voorgedragen door het A.B.V.V., ongeldig te
verklaren en het A.B.V.V. te verplichten om de kandidatuur van de heer [X] te schrappen uit
de voorgedragen kandidatenlijsten van de arbeiders en hij niet zal kunnen worden
vervangen;
Verwerende partij te veroordelen tot het stellen van alle handelingen voorgeschreven door
de wet van 4 december 2007 betreffende de sociale verkiezingen van het jaar 2024,
waarbij de voormelde beslissing van de Rechtbank met betrekking tot de lijst van de
kandidaten m.b.t. de op te richten organen, Comité voor Preventie en Bescherming op het
Werk het voorwerp moet uitmaken van een onmiddellijke rechtzetting hiervan.
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 4
En bij gebreke hieraan te voldoen binnen de week volgend op de betekening van het te
vellen vonnis bij verwerende partijen te veroordelen om aan verzoeker een dwangsom te
betalen van € 500 per dag vertraging in het uitvoeren van het te vellen vonnis.
Te zeggen voorrecht dat de sociale verkiezingen van 13 tot 26 mei 2024 in de onderneming
[Y] worden georganiseerd en verder voorbereid op basis van deze beslissing;
Verweerder(s) te veroordelen tot de kosten van het geding begroot op € 24,00 bijdrage
begrotingsfonds juridische tweedelijnsbijstand."
- Relevante elementen
[Y] is een onderneming actief in de sector van de metaalnijverheid.
[Y] heeft de procedure opgestart voor de organisatie van de sociale verkiezingen 2024,voor
de oprichting van een comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW).
[Y] maakt de technische bedrijfseenheid (TBE) uit.
Op 16 februari 2024 (dag X) werd het bericht aangeplakt dat de verkiezingsdatum
aankondigt.
De verkiezingsdatum werd vastgelegd op 16 mei 2024.
Bij de aanplakking van de kandidatenlijsten (X+40) werd zowel door ACV als door ABVV
in het kader van de verkiezingen van de personeelsafvaardiging voor het CPBW een lijst
ingediend voor de categorie arbeiders.
Het ABVV heeft de heer [X] voorgedragen als kandidaat voor het CPBW. Volgens het ACV
voldoet hij niet aan de vereiste anciënniteitsvoorwaarde van 6 maanden.
Bij aangetekend schrijven van 27 maart 2024 tekende het ACV bezwaar aan tegen de
kandidatuur van de heer [X] bij [Y].
Op 12 april 2024 (dag X+56) werden de gewijzigde kandidatenlijsten voor het CPBW in de
onderneming aangeplakt.
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 5
De naam van de heer [X] staat nog steeds vermeld op de kandidatenlijst voor het CPBW.
Een minnelijke regeling bleek niet mogelijk.
Op 16 april 2024 werd beroep ingesteld tegen de voordracht van de heer [X] op de
kandidatenlijst voor de arbeiders voor de sociale verkiezingen van 13 tot 26 mei 2024
voor de aanwijzing van de personeelsafvaardiging in het CPBW.
- Bespreking
4.1. Rechtsmacht en bevoegdheid
Noch over de rechtsmacht, noch over de bevoegdheid van de rechtbank bestaat betwisting. De
rechtbank stelt in dit verband geen middelen vast die zij ambtshalve moet opwerpen.
4.2. Ontvankelijkheid
Er bestaat betwisting omtrent de ontvankelijkheid. Het ABVV stelt dat de Nationale
Conferentie van het Kaderpersoneel (hierna NCK) niet in de procedure werd betrokken wat
de onontvankelijkheid met zich zou meebrengen.
Het huidig geschil heeft betrekking op de kandidatenlijst voor het Comité voor Preventie en
Bescherming op het Werk (hierna CPBW). De werking van het CPBW wordt gereglementeerd
door de Wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij d e
uitvoering van hun werk (hierna de Welzijnswet).
Artikel 79 van de Welzijnswet stelt:
"Onverminderd de bepalingen van artikel 32duodecies, kunnen de werkgevers, de
werknemers en de representatieve werknemersorganisaties bij de arbeidsgerechten een
vordering instellen tot beslechting van alle geschillen in verband met deze wet en haar
uitvoeringsbesluiten.
(…)
§ 2. Wanneer de in § 1 bedoelde vorderingen betrekking hebben op geschillen betreffende de
toepassing van hoofdstuk VIII gelden de volgende procedureregels: (...)
3° de eisende partij is ertoe gehouden, in limine litis, bij de griffie van het arbeidsgerecht waarbij
de zaak aanhangig is, de identiteit en het volledig adres van de betrokken partijen
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 6
neer te leggen; onder volledig adres wordt verstaan, de woonplaats of de voornaamste
verblijfplaats of de gewone plaats van tewerkstelling;
(…)
Voor de toepassing van het eerste lid moet onder betrokken partij worden verstaan, elke persoon
of representatieve werknemersorganisatie die in het kader van de procedure in het geding wordt
betrokken."
Hierbij staat de representatieve organisatie van de kaderleden niet vermeld als betrokken
partij, wat voor de ondernemingsraad zoals vermeld in artikel 24 van de
Bedrijfsorganisatiewet daarentegen wel het geval is.
Ter zitting wordt tevens bevestigd dat het NCK voor het CPBW geen kandidatenlijst heeft
voorgedragen. Het NCK kan bijgevolg niet van een zeker belang gewagen waardoor ze niet
als betrokken partij kan beschouwd worden (vgl. Arbrb. Brussel (NL) 20 april 2016 , AR
16/863/A). Een betrokken partij wordt immers enkel uitgenodigd om aan de zaak deel te
nemen omdat het geschil hen kan aanbelangen (vgl. Arbrb. Kortrijk (afd. Roeselare) 5 maart
2008, AR 08/151/A).
Aangezien het NCK aldus geen betrokken partij is in deze procedure, moest ze niet opgeroepen
worden.
Ten overvloede zal ook zonder de tussenkomst van het NCK de uitspraak in deze zaak
materieel uitvoerbaar zijn waardoor er geen reden is om te besluiten tot de
onontvankelijkheid (vgl. Arbrb. Brussel (NL), 20 april 2016, AR 16/863/A). Bovendien wordt
de onontvankelijkheid niet opgelegd door artikel 79 §2, 3' Welzijnswet (vgl. Arbrb. Brussel
6 juli 2012, AR 12/7041/A, www.iuridat.be).
De vordering is ontvankelijk. De rechtbank stelt geen
onontvankelijkheid vast die zij ambtshalve moet opwerpen.
4.3.Ten gronde
4.3.1. Verkiesbaarheidsvoorwaarden
Principes
Artikel 59 §1 van de Welzijnswet stelt:
andere
middelen
van
"§ 1. Om als personeelsafgevaardigde bij de Comités verkiesbaar te zijn, moeten de werknemers
op de datum van de verkiezingen aan de volgende voorwaarden voldoen:
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 7
1° ten minste 18 jaar oud zijn. De afgevaardigden van de jonge werknemers moeten evenwel
ten minste 16 jaar oud zijn en mogen de leeftijd van 25 jaar niet hebben bereikt;
2° geen deel uitmaken van het leidinggevend personeel, noch de hoedanigheid hebben van
preventieadviseur van de interne dienst voor preventie en bescherming op het werk [of
vertrouwenspersoon. De Koning bepaalt wat onder leidinggevend personeel moet worden
verstaan;
3° ofwel minstens zes maanden ononderbroken tewerkgesteld zijn in de juridische entiteit
waar de onderneming toe behoort of in de technische bedrijfseenheid, gevormd door
verschillende juridische entiteiten in de zin van artikel 50;
ofwel tewerkgesteld geweest zijn in een juridische entiteit waartoe de onderneming behoort
of in de technische bedrijfseenheid, gevormd door verschillende juridische entiteiten in de zin
van artikel 50 in het jaar dat voorafgaat aan dit waarin de verkiezingen plaatsvinden,
gedurende in totaal minstens negen maanden tijdens verscheidene periodes; voor de
berekening van deze periode van negen maanden, wordt rekening gehouden met alle
periodes gedurende welke de werknemer tewerkgesteld is geweest, hetzij krachtens een
arbeids- of een leerovereenkomst, hetzij onder gelijkaardige voorwaarden als bedoeld in
artikel 49, vierde 1 Slechts van toepassing vanaf de sociale verkiezingen van mei 2016 lid;
4° de leeftijd van vijfenzestig jaar niet hebben bereikt. (...)
De oorzaken van schorsing van de uitvoering van de overeenkomst hebben geen invloed op de
anciënniteitsvoorwaarden.'
De
kandidaat
dient
op
het
ogenblik
van
de
verkiezingen
aan
de
verkiesbaarheidsvoorwaarden te voldoen. (Vanthournout, J., en Humbelt, P., Sociale
Verkiezingen op het Bot, 2020, Intersentia p. 151-152; vgl. Cass., 23 maart 1981, Pas.,
1981,p.793).
Toepassing
Bij [Y] is de verkiezingsdatum 16 mei 2024.
Op de voorlopige kieslijsten voor het CPBW wordt de heer [X] vermeld, geboren op 18 mei
1990, in dienst vanaf 1 januari 2024 en tewerkgesteld op de vestiging [Y], [adres 1].
Op dag X +40 werden de voorlopige kandidatenlijsten voor het CPBW in de onderneming
aangeplakt.
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 8
Het ABVV heeft de heer [X] voorgedragen als kandidaat voor het CPBW.
Het ACV voert aan dat hij evenwel niet voldoet aan de vereiste anciënniteitsvoorwaarde.
Bij aangetekend schrijven van 27 maart 2024 tekende het ACV bezwaar aan tegen de
kandidatuur van de heer [X] bij [Y].
Op 12 april 2024 (dag X+56) werden de gewijzigde kandidatenlijsten voor het CPBW in de
onderneming aangeplakt. De naam van de heer [X] staat nog steeds vermeld op de kandidatenlijst
voor het CPBW.
De heer [X] is bij [Y] in dienst sinds 1 januari 2024 met een arbeidsovereenkomst van bepaalde
duur.
Er wordt niet betwist dat tijdens de periode 21 augustus 2023 tot en met 31 december
2023 de heer [X] niet verbonden was met een arbeidsovereenkomst met [Y] maar met
een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid met het uitzendkantoor [ A].
De tewerkstelling als uitzendkracht in de gebruikende onderneming komt niet in aanmerking
voor anciënniteit in de technische bedrijfseenheid. Er bestaat immers slechts een
arbeidsovereenkomst tussen de werknemer en het uitzendbureau (vgl. Arbrb. Antwerpen 6
juni 1995, AR 258.851; Arbrb. Nijvel 9 mei 1995, AR 880/N/95); Arbrb. Mechelen 17 april
2012, 12/540/A; Arbrb. Luik 23 april 2012, AR 4058816 -405817).
De tewerkstelling als uitzendkracht van heer [ X] komt derhalve niet in aanmerking voor het
bepalen van de anciënniteit. Dit heeft tot gevolg dat op de datum van de sociale
verkiezingen op 16 mei 2024 de anciënniteit van de heer [ X] geen 6 maanden zal zijn.
Bijgevolg voldoet hij niet aan de verkiesbaarheidsvoorwaarden (vgl. Arbrb. Antwerpen, (afd.
Hasselt)(1ste kamer) 26 april 2016, AR 16/779/A).
De kandidatuur van de heer [X] is derhalve ongeldig en dient geschrapt te worden uit de
voorgedragen kandidatenlijsten van de arbeiders voor het CPBW en kan evenmin vervangen worden.
4.3.2. Geen schending van het gelijkheidsbeginsel of discriminatie
Het ABVV is van oordeel dat het gelijkheidsbeginsel geschonden wordt en spreekt van een
ongeoorloofde discriminatie nu de anciënniteit die de heer [ X] als uitzendkracht heeft
opgebouwd bij [Y], niet wordt meegerekend bij het bepalen of hij voldoet aan de
anciënniteitsvoorwaarde van minstens zes maanden om verkiesbaar te zijn.
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 9
Het ABVV besluit dat in toepassing van artikel 159 G.W. de anciënniteit als uitzendkracht van de heer
[X] mee in aanmerking dient te worden genomen voor de bepaling van de
verkiesbaarheidsvoorwaarde.
Artikel 159 van de Grondwet bepaalt: "De hoven en rechtbanken passen de algemene,
provinciale en plaatselijke besluiten en verordeningen alleen toe in zoverre zij met de wetten
overeenstemmen".
Het Grondwettelijk Hof toetst in de eerste plaats de wetskrachtige normen aan de regels
die de onderscheiden bevoegdheden van de federale Staat, de gemeenschappen en de
gewesten bepalen.
De lagere rechtscolleges kunnen niet op eigen gezag de wetgevende norm strijdig achten
met de Grondwet. Het behoort dus niet tot de taak van de arbeidsrechtbank om deze
bepalingen te toetsen aan het gelijkheidsbeginsel en te beoordelen of er sprake zou zijn van
een discriminatie.
Ter zitting vraagt de raadsman van het ABVV om in dit kader een prejudiciële vraag te stellen
het Grondwettelijk Hof "aangaande de opgeworpen schending van het
gelijkheidsbeginsel en discriminatie in het kader van het meetellen van de anciënniteit van
een uitzendkracht voor de verkiesbaarheidsvoorwaarden van een kandidaat voor de sociale
verkiezingen."
aan
De bepalingen van de Wet van 4 december 2007 betreffende de sociale verkiezingen en
van de Welzijnswet zijn van openbare orde, zodat ze zonder meer moeten toegepast
worden. Ze zijn bovendien duidelijk. Een duidelijke bepaling behoeft geen interpretatie. De
tekst van artikel 59 §1 van de Welzijnswet is eveneens duidelijk en niet voor enige
interpretatie vatbaar.
Vervolgens merkt de rechtbank op dat het haar, in het kader van de geschillen in het kader van de
sociale verkiezingen, evenmin toekomt uitspraak te doen over het sociaal statuut van deze personen
(vgl. Arbrb. Mechelen 17 april 2012, AR 12/540).
De grondwettelijke regels van gelijkheid en niet-discriminatie sluiten niet uit dat een
verschillende behandeling tussen de categorieën van personen gehandhaafd wordt voor zover
ze berust op een objectief criterium en op redelijke wijze gerechtvaardigd is, rekening
houdend met het doel en de gevolgen ervan.
Een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid kan niet vergeleken worden met een
arbeidsovereenkomst voor gewone arbeid. In het eerste geval is de uitzendkracht, weliswaar
werkzaam op een specifieke arbeidsplaats, niet verbonden met een arbeidsovereenkomst
van de onderneming waar hij werkt, maar met het uitzendkantoor. Een werknemer en een
uitzendkracht die samen in een bepaalde onderneming werkzaam zijn, hebben dus niet
dezelfde werkgever. Daarnaast is uitzendarbeid slechts toegelaten in
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 10
bepaalde wettelijk omschreven gevallen. De reglementering van beide overeenkomsten verschilt op
objectieve wijze en is op redelijke wijze gerechtvaardigd.
Het ABVV verwijst verder naar de wetswijzigingen met betrekking tot het stemrecht van
uitzendkrachten waarbij zij onder bepaalde voorwaarden kunnen deelnemen (stemmen) aan
de sociale verkiezingen waar zij hun uitzendarbeid uitoefenen terwijl er geen wetswijziging
werd
doorgevoerd
omtrent
de
anciënniteitsvoorwaarden
voor
de
verkiesbaarheidsvoorwaarden van een kandidaat. Ook dit onderscheid verschilt op
objectieve wijze en is naar recht gerechtvaardigd. Het doel, de rol van de functie als
werknemersafgevaardigde is immers wezenlijk verschillend dan de rol als kiesgerechtigde
om te kunnen meestemmen tijdens de sociale verkiezingen.
Tot slot verwijst het ABVV tevergeefs naar artikel 37/4 van de Arbeidsovereenkomstenwet
waarbij er voor het bepalen van de anciënniteit bij de berekening van de opzeggingstermijn
een gelijkstelling is voorzien voor de periode van uitzendarbeid. Daar waar de
Arbeidsovereenkomstenwet behoort tot het individuele arbeidsrecht behoort de
reglementering omtrent de sociale verkiezingen tot de collectieve arbeidsverhoudingen en
zijn deze van openbare orde. De gelijkstelling van de tewerkstellingsperiode als
uitzendkracht in het kader van artikel 37/4 van de Arbeidsovereenkomstenwet kan dus niet zomaar
overgebracht worden naar de reglementering omtrent de sociale verkiezingen.
Er zijn dan ook geen redenen voorhanden om in dit kader een prejudiciële vraag aan het
Grondwettelijk Hof te stellen.
4.3.3. Geen dwangsom
Er zijn geen redenen voorhanden om te twijfelen aan het feit dat het ABVV zich niet aan de
uitspraak van de rechtbank zou houden. Er dient dan ook niet in een dwangsom voorzien te
worden.
Kosten van het geding
De rechtbank heeft het ABVV in het ongelijk gesteld. Overeenkomstig artikel 1022 Ger. W.
en het KB van 26 oktober 2007 verwijst zij haar in de kosten, zoals bepaald in het
beschikkend gedeelte van dit vonnis.
✦ ⁂ ✦
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 11
De overige door partijen aangehaalde feiten en middelen doen aan voorgaande
overwegingen en besluitvorming geen afbreuk.
Besluit
Na beraadslaging beslist de rechtbank op tegenspraak tegenover het ACV en het ABVV, en in
afwezigheid van de door het ACV aangeduide overige betrokken partijen, als volgt.
Verklaart de vordering ontvankelijk en in navolgende mate gegrond.
Zegt voor recht dat de heer [X] niet aan de wettelijke voorwaarden voldoet om op de
kandidatenlijst van de arbeiders te worden voorgedragen voor het CPBW in de
onderneming [Y].
Verklaart de kandidatuur van de heer [X] als werknemersvertegenwoordiger bij het CPBW
bij de sociale verkiezingen van 2024, zoals voorgedragen door het ABVV ongeldig.
Verplicht het ABVV om de kandidatuur van de heer [X] te schrappen uit de voorgedragen
kandidatenlijsten van de arbeiders.
Zegt voor recht dat de heer [X] niet kan worden vervangen.
Beveelt het ABVV tot het stellen van alle handelingen voorgeschreven door de Wet van 4
december 2007 betreffende de sociale verkiezingen van het jaar 2024, waarbij deze
beslissing betreffende de lijst van de kandidaten m.b.t. de op te richten organen, het Comité
voor Preventie en Bescherming op het Werk, het voorwerp moet uitmaken van een
onmiddellijke rechtzetting hiervan.
Zegt voor recht dat de sociale verkiezingen van 13 tot 26 mei 2024 in de onderneming [Y]
dienen te worden georganiseerd en verder voorbereid op basis van deze beslissing.
Wijst de vordering betreffende de dwangsom af.
Verwijst het ABVV in de kosten van het geding. De kosten van het geding worden
vereffend: - Langs de zijde van het ACV op 24,00 euro bijdrage begrotingsfonds
juridische tweedelijnsbijstand;
Langs de zijde van het ABVV op 1.800,00 euro rechtsplegingsvergoeding.
arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen — 24/214/A
Pagina 12
Dit vonnis werd gewezen door:
T. B., rechter, voorzitter van de kamer
A. D. R., rechter in sociale zaken, werkgever
F. D. R., rechter in sociale zaken, werknemer-arbeider
met bijstand van L. V., griffier (opdracht art. 330ter Ger.W.)
L. V.
A. D. R.
F. D. R.
T. B.
en uitgesproken op dertig april tweeduizend vierentwintig in openbare terechtzitting
van kamer 2 van de arbeidsrechtbank Antwerpen - afdeling Mechelen door T. B., rechter,
voorzitter van kamer 2, met bijstand van L. V ., griffier (opdracht art.330ter Ger.W.)
L. V.
T. B.
