Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie — ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260630.2N.26 (2026-06-30)
Sommaire (FR) :
Nog niet beschikbaar
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/1
Hof van Cassatie van België
Arrest
Nr. P.26.0048.N
- M. V. P.,
- M. K.,
- M. V. P.,
beklaagden,
eisers,
met als raadsman mr. Filip Liebaut, advocaat bij de balie Dendermonde,
tegen
G. D. C.,
burgerlijke partij,
verweerder.
30 JUNI 2026
I.
P.26.0048.N/2
RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
De cassatieberoepen zijn gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent,
correctionele kamer, van 9 december 2025.
De eiser 1 voert in een memorie die aan dit arrest is gehecht, tien middelen aan.
De eiseres 2 voert in een memorie die aan dit arrest is gehecht, vijf middelen aan.
De eiser 3 voert in een memorie die aan dit arrest is gehecht, vijf middelen aan.
Voorzitter Filip Van Volsem heeft verslag uitgebracht.
Advocaat-generaal Isabelle De Tandt heeft geconcludeerd.
II.
BESLISSING VAN HET HOF
Beoordeling
Middelen van de eiser 1
Eerste middel
1.
Het middel voert schending aan van artikel 7 EVRM, de artikelen 12 en 14
Grondwet en artikel 490bis Strafwetboek: met het oordeel dat de eiser 1 minstens
wetens en willens elke vermogensgroei heeft verhinderd, verruimt het arrest de
strafbaarstelling, wat strijdig is met het legaliteitsbeginsel; het verhinderen van
vermogensgroei vormt geen wettelijk bestanddeel van het misdrijf bedrieglijk
onvermogen; enkel het actief en kunstmatig verminderen of onttrekken van
bestaand vermogen valt onder bedrieglijk onvermogen; uit het arrest blijkt niet dat
de eiser 1 activa heeft verborgen, gesimuleerd, vervreemd of buiten het bereik van
de schuldeisers heeft gebracht.
2.
Artikel 490bis, eerste lid, Strafwetboek bestraft hij die bedrieglijk zijn
onvermogen heeft bewerkt en aan de op hem rustende verplichtingen niet heeft
voldaan. Volgens het tweede lid van die bepaling kan het bewerken van het
onvermogen worden afgeleid uit enige omstandigheid waaruit blijkt dat de dader
zich onvermogend heeft willen maken.
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/3
Daaruit volgt dat ook hij die verhindert dat zijn vermogen aangroeit door
met bedrieglijk opzet zijn onvermogen te bewerken, het door artikel 490bis
Strafwetboek bedoelde misdrijf pleegt.
In zoverre het middel uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt het naar recht.
4.
Voor het overige is het middel afgeleid uit die onjuiste rechtsopvatting en is
het bij gebrek aan belang niet ontvankelijk.
Tweede middel
5.
Het middel voert schending aan van artikel 149 Grondwet en artikel 490bis
Strafwetboek: het arrest grondt de schuldigverklaring van de eiser 1 aan
bedrieglijk onvermogen op het oordeel dat de constructie zonder twijfel
bedrieglijke bedoelingen had om de rechtmatige aanspraken van de schuldeisers
zolang mogelijk te frustreren, maar het preciseert niet waarin die constructie
juridisch bestaat; het arrest stelt niet vast dat gelden werden verborgen, fictieve
rechtshandelingen werden gesteld of middelen onvindbaar werden gemaakt; uit de
vaststellingen blijkt dat gelden via reguliere bankverrichtingen werden
overgeschreven; het arrest preciseert niet welk concreet vermogensbestanddeel
daadwerkelijk aan het verhaal van een geïdentificeerd schuldeiser werd
onttrokken; er zijn geen vaststellingen waaruit een positieve daad van kunstmatige
vermogensvermindering of onttrekking van activa blijkt.
6.
In zoverre het middel dezelfde strekking heeft als het eerste middel, moet
het om de in het antwoord op dat middel vermelde redenen worden verworpen.
7.
Het arrest (p. 14-15, randnr. 6.2.3) vermeldt wel degelijk waarin de
constructie precies bestond.
In zoverre berust het middel op een onjuiste lezing van het arrest en mist het
feitelijke grondslag.
8.
De omstandigheid dat de dader bij het bedrieglijk bewerken van zijn
onvermogen gebruik maakt van reguliere bankverrichtingen sluit het voorhanden
zijn van dit misdrijf of het voor dit misdrijf vereiste bedrieglijk opzet niet uit.
9.
De rechter die vaststelt dat een met naam genoemde schuldeiser geen enkele
uitvoeringsmogelijkheid heeft op een schuldenaar en vervolgens de wijze
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/4
beschrijft waarop het onvermogen door de schuldenaar bedrieglijk werd
georganiseerd, moet om de schuldenaar aan het door artikel 490bis Strafwetboek
bedoelde misdrijf te kunnen schuldig te verklaren, niet preciseren welk concreet
vermogensvoordeel daadwerkelijk werd onttrokken aan het verhaal van die
specifieke schuldeiser.
10.
In zoverre het middel uitgaat van andere rechtsopvattingen, faalt het naar
recht.
Derde middel
11.
Het middel voert schending aan van artikel 149 Grondwet: het arrest
beantwoordt niet het in de appelconclusie van de eiser 1 gevoerde verweer dat de
betrokken geldstromen traceerbaar waren, dat geen enkel vermogensbestanddeel
werd verborgen of gesimuleerd en dat geen enkele concrete uitvoeringsdaad van
een schuldeiser werd gefrustreerd; een algemene verwijzing naar een constructie
volstaat niet.
12.
Met de redenen die het arrest (p. 14-17, randnr. 6.2.3-6.2.7) bevat,
motiveren de appelrechters de schuldigverklaring van de eiser 1 niet louter met
een algemene verwijzing naar een constructie.
In zoverre berust het middel op een onjuiste lezing van het arrest en het mist het
feitelijke grondslag.
13.
Het arrest (p. 13-14, randnr. 6.2.1-6.2.2, p. 15-16, randnr. 6.2.4) motiveert
waarom de verweerder geen enkele nuttige uitvoeringsdaad kon stellen en zijn
verhaalmogelijkheden dan ook werden gefrustreerd.
In zoverre mist het middel feitelijke grondslag.
14.
Met de redenen die het arrest (p. 14-17, randnr. 6.2.3-6.2.7) vermeldt ter
verantwoording van de schuldigverklaring van de eiser 1 aan de feiten
omschreven onder de telastlegging A, geeft het te kennen dat de traceerbaarheid
van de betrokken geldstromen niet relevant is bij die schuldbeoordeling. Aldus
beantwoordt en verwerpt het arrest die aanvoering.
In zoverre mist het middel evenzeer feitelijke grondslag.
P.26.0048.N/5
30 JUNI 2026
Vierde middel
15.
Het middel voert schending aan van artikel 490bis Strafwetboek: het arrest
oordeelt dat de eiser 1 reeds langdurig als onvermogend is gekend onder meer
blijkens eerdere vaststellingen door gerechtsdeurwaarders en negatieve saldi en
het leidt daaruit zonder precisering af dat hij het onvermogen tijdens de
incriminatieperiode heeft georganiseerd; het stelt niet vast welke nieuwe
bijkomende en bedrieglijke handelingen het reeds bestaande onvermogen zouden
hebben verdiept of kunstmatig hebben bestendigd; aldus miskent het arrest het
onderscheid
tussen
feitelijk
onvermogen
en
bedrieglijk
georganiseerd
onvermogen.
16.
Met de redenen die het arrest (p. 14-17, randnr. 6.2.3-6.2.7) bevat ter
verantwoording van de schuldigverklaring van de eiser 1 aan de feiten
omschreven onder de telastlegging A, vermeldt het de nieuwe handelingen of het
nieuwe niet-handelen die het reeds bestaande onvermogen hebben bestendigd.
Het middel dat berust op een onjuiste lezing van het arrest, mist feitelijke
grondslag.
Vijfde middel
17.
Het middel voert schending aan van artikel 490bis Strafwetboek: het arrest
laat na vast te stellen welke concrete vermogenshandeling samenviel met een
specifieke uitvoeringsmaatregel van een schuldeiser; het preciseert niet welke
schuldvordering op welk ogenblik werd gefrustreerd; het stelt evenmin vast dat
een schuldeiser daadwerkelijk werd verhinderd uitvoeringsmaatregelen voort te
zetten of te realiseren; het arrest oordeelt dat een effectieve frustratie niet is
vereist, waardoor een constitutief bestanddeel van het misdrijf ontbreekt.
18.
Het
arrest
oordeelt
niet
dat
een
effectieve
frustratie
van
de
verhaalsmogelijkheden van de schuldeiser niet is vereist. Het arrest (p. 13-14,
randnr. 6.2.1-6.2.2, p. 15-16, randnr. 6.2.4) motiveert eensdeels waarom de
verweerder
geen
enkel
nuttige
uitvoeringsdaad
kon
stellen
en
zijn
verhaalmogelijkheden dan ook werden gefrustreerd. Het arrest (p. 14-17, randnr.
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/6
6.2.3-6.2.7) vermeldt anderdeels de handelingen en het niet-handelen waaruit dit
het organiseren van het bedrieglijk onvermogen afleidt.
Het middel dat berust op een onjuiste lezing van het arrest, mist feitelijke
grondslag.
Zesde middel
19.
Het middel voert schending aan van artikel 6 EVRM en artikel 490bis
Strafwetboek: het arrest oordeelt dat de eiser 1 duidelijk niet bereid is zich te
conformeren aan gerechtelijke uitspraken, waaruit blijkt dat het bedrieglijk opzet
mede uit deze algemene gedragsbeoordeling wordt afgeleid; het bedrieglijk opzet
moet evenwel slaan op de concrete vermogenshandeling en kan niet worden
afgeleid uit antecedenten of een algemene houding; de schuld moet worden
bewezen; het arrest preciseert niet dat de eiser 1 het oogmerk had de schuldeisers
te benadelen.
20.
De appelrechters gronden de schuldigverklaring van de eiser 1 niet op de
door het middel bekritiseerde redenen, die het arrest (p. 18, randnr. 7.2) louter
vermeldt bij de motivering van de straftoemeting.
Het middel dat berust op een onjuiste lezing van het arrest, mist feitelijke
grondslag.
Zevende middel
21.
Het middel voert schending aan van artikel 149 Grondwet: het arrest
oordeelt enerzijds dat de eiser 1 langdurig onvermogend was en anderzijds dat
middelen aan de schuldeisers werden onttrokken; die motieven zijn niet
verzoenbaar indien niet wordt vastgesteld dat er een daadwerkelijk verhaalbaar
vermogen bestond; het arrest preciseert niet hoe bij een structureel onvermogen er
nog sprake kan zijn van een onttrekking van vermogen.
22.
In zoverre het middel is afgeleid uit de vergeefs met het eerste en het vierde
middel aangevoerde onwettigheden, is het bij gebrek aan belang niet ontvankelijk.
23.
In zoverre het middel een tegenstrijdigheid in de motivering aanvoert,
ontwaart het Hof die tegenstrijdigheid niet.
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/7
In zoverre mist het middel feitelijke grondslag.
Achtste middel
24.
Het middel voert schending aan van artikel 149 Grondwet en de artikelen 1
en volgende Wet Beroepuitoefeningsverbod: het arrest leidt uit de nalatigheid af
dat de eiser 1 wetens en willens het bestuurdersverbod heeft genegeerd; een
nalatigheid of administratieve onduidelijkheid kan niet worden gelijkgesteld met
opzet.
25.
In zoverre het middel de schending aanvoert van de artikelen die volgen na
artikel 1 Wet Beroepuitoefeningsverbod, zonder die te preciseren, is het bij gebrek
aan nauwkeurigheid niet ontvankelijk.
26.
Het arrest (p. 17-18, randnr. 6.3) grondt de schuldigverklaring van de eiser 1
aan de feiten omschreven onder de telastlegging B niet op nalatigheid. Het
oordeelt met een geheel van eigen en van het beroepen vonnis (p. 6) overgenomen
redenen dat de eiser 1 wetens en willens het bestuurdersverbod heeft overtreden
en het vermeldt de feitelijke gegevens voor dit oordeel.
Het middel dat berust op een onjuiste lezing van het arrest, mist feitelijke
grondslag.
Negende middel
27.
Het middel voert schending aan van artikel 149 Grondwet en artikel “195,
§ 2” Wetboek van Strafvordering: het arrest motiveert niet waarom in het licht
van de vastgestelde financiële situatie van de eiser 1 een effectieve geldboete
proportioneel is; een straf moet worden gemotiveerd in functie van de ernst, de
persoonlijkheid en de draagkracht.
28.
Er bestaat geen artikel 195, § 2, Wetboek van Strafvordering.
In zoverre faalt het middel naar recht.
29.
Het arrest (p. 18-19, randnr. 7.1-7.3) betrekt bij de straftoemetingsbeslissing
uitdrukkelijk de aard en de ernst van de bewezenverklaarde feiten, die nader
worden beschreven, de persoonlijkheid van de eiser 1, waarbij het arrest wijst op
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/8
het ongunstig strafverleden van de eiser 1, en ten slotte de socio-economische
situatie van de eiser 1, waarbij het arrest vaststelt dat de eiser 1 op dit vlak weinig
controleerbare informatie verschaft. Het motiveert het opleggen van een effectieve
geldboete aan de eiser 1 en het bedrag ervan met verwijzing naar de aard en de
ernst van de bewezenverklaarde feiten en het beoogde financieel voordeel en het
geeft aldus te kennen dat dit een proportionele sanctie is.
In zoverre berust het middel op een onjuiste lezing van het arrest en mist het
feitelijke grondslag.
Tiende middel
30.
Het middel voert schending aan van artikel 149 Grondwet: het arrest
veroordeelt de eiser 1 tot 60 procent van de kosten, maar preciseert niet op grond
van welke criteria het tot die beslissing komt; een ongelijke kostenverdeling moet
worden gemotiveerd.
31.
Bij afwezigheid van een daartoe strekkende conclusie dient de rechter de
beslissing over de verdeling van de kosten niet nader te motiveren.
Het middel dat uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt naar recht.
Middelen van de eiseres 2 en van de eiser 3
Eerste middel van de eiseres 2 en van de eiser 3
32.
Het middel van de eiseres 2 voert schending aan van artikel 149 Grondwet
en de artikelen 66 en 490bis Strafwetboek: het arrest preciseert niet onder welke
vorm van deelneming de eiseres 2 wordt veroordeeld; het preciseert niet of zij als
mededader of medeplichtige wordt beschouwd; het preciseert niet welke concrete
handeling de eiseres 2 heeft gesteld, welke beslissing zij nam, welke
rechtshandelingen zij verrichtte en welk actief zijzelf heeft onttrokken; het louter
ontvangen van gelden op een bankrekening zonder vaststelling van initiatief of
beslissingsmacht vormt geen daad van deelneming; ook het deel uitmaken van een
gezin waarin bepaalde uitgaven worden gedaan, volstaat niet als positieve
deelnemingshandeling; uit een loutere instemming met het handelen van een
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/9
ander of uit het genieten van gezinsuitgaven kan geen positieve daad van
deelneming worden afgeleid; het arrest stelt geen voorafgaand akkoord, geen
materiële hulp, geen morele bijstand en de uitvoering van een constitutief
bestanddeel vast; er kan bovendien slechts strafbare deelneming zijn als een
wettig gekwalificeerd hoofdmisdrijf bestaat.
Het middel van de eiser 3 voert schending aan van artikel 149 Grondwet en de
artikelen 66 en 490bis Strafwetboek: het arrest preciseert niet onder welke vorm
van deelneming de eiser 3 wordt veroordeeld; het preciseert niet of hij als
mededader of medeplichtige wordt beschouwd; het preciseert niet welke concrete
handeling de eiser 3 heeft gesteld, welke beslissing hij nam, welke
rechtshandelingen hij verrichtte en welk actief hijzelf heeft onttrokken; het louter
ontvangen van gelden op een bankrekening zonder vaststelling van initiatief of
beslissingsmacht vormt geen daad van deelneming; uit dat enkele feit en de
familiale band kan geen daad van deelneming worden afgeleid; er kan bovendien
slechts strafbare deelneming zijn als een wettig gekwalificeerd hoofdmisdrijf
bestaat.
33.
Gelet op de hierna uit te spreken verwerping van het cassatieberoep I, volgt
dat de eiser 1 zich als dader schuldig heeft gemaakt aan het misdrijf van het
bedrieglijk bewerken van zijn onvermogen.
In zoverre kunnen de middelen niet worden aangenomen.
34.
De schuldigverklaring als deelnemer aan het misdrijf van bedrieglijk
onvermogen vereist niet dat de rechter vaststelt dat de deelnemer zelf handelingen
heeft gesteld waaruit het bewerken van het bedrieglijk onvermogen wordt
afgeleid. Het is noodzakelijk maar volstaat dat de deelnemer aan het misdrijf heeft
deelgenomen op een van de in de artikelen 66 of 67 Strafwetboek omschreven
deelnemingswijzen en dit met het vereiste deelnemingsopzet.
In zoverre de middelen uitgaan van een andere rechtsopvatting, falen ze naar
recht.
35.
Het arrest verklaart de eiseres 2 en de eiser 3 schuldig als deelnemers aan de
feiten omschreven onder de telastlegging A. Dit oordeel is gesteund op een geheel
van eigen redenen (arrest, p. 14-17, randnr. 6.2.3-6.2.7) en van het beroepen
vonnis (p. 8-9, randnr. 7) overgenomen redenen, waaruit volgt dat het arrest
P.26.0048.N/10
30 JUNI 2026
vaststelt dat de eiseres 2 en de eiser 3 door enige daad tot de uitvoering van het
bedrieglijk onvermogen zodanige hulp hebben verleend dat de misdaad of het
wanbedrijf zonder hun bijstand niet had kunnen worden gepleegd en dus dat zij
als mededaders hebben gehandeld in de zin van artikel 66, eerste en derde lid,
Strafwetboek. Met die redenen vermeldt het arrest tevens de handelingen waaruit
het afleidt dat de eiseres 2 en de eiser 3 aan het misdrijf hebben deelgenomen in
de zin van artikel 66, eerste en derde lid, Strafwetboek en dat zij dit hebben
gedaan met kennis van zaken. Aldus is de beslissing regelmatig met redenen
omkleed en naar recht verantwoord.
In zoverre kunnen de middelen niet worden aangenomen.
Tweede middel van de eiseres 2
36.
Het middel voert schending aan van artikel 490bis Strafwetboek: het arrest
oordeelt weliswaar dat er tijdens de incriminatieperiode sprake is van nieuwe
daden van bedrieglijk onvermogen en het verwijst naar geldstromen binnen het
gezin en een bepaalde levensstijl, maar het preciseert niet welke concrete
vermogenshandeling de eiseres 2 zelf heeft gesteld die een kunstmatige
vermogensvermindering of onttrekking van activa zou uitmaken; het arrest stelt
niet vast dat de eiseres 2 gelden heeft verborgen, gesimuleerd, fictief heeft
overgedragen of buiten het bereik van de schuldeiseres heeft gebracht; het
preciseert evenmin welke beschikkingsmacht over de gelden op het ogenblik van
de vermeende onttrekking de eiseres 2 had noch dat zij de overschrijvingen
initieerde of controleerde of dat zij zelfstandig over de gelden kon beschikken; de
loutere
“titulariteit”
van
een
bankrekening
volstaat
niet
om
een
vermogenshandeling in de zin van artikel 490bis Strafwetboek vast te stellen; er
moet bij de eiseres 2 een positieve daad van kunstmatige verarming worden
vastgesteld; dergelijke positieve daad ligt niet voor.
37.
De schuldigverklaring als deelnemer aan het misdrijf van bedrieglijk
onvermogen vereist niet dat de rechter vaststelt dat de deelnemer zelf handelingen
heeft gesteld waaruit het bewerken van het bedrieglijk onvermogen wordt
afgeleid. Het is noodzakelijk maar volstaat dat de deelnemer aan het misdrijf heeft
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/11
deelgenomen op een van de in de artikelen 66 of 67 Strafwetboek omschreven
deelnemingswijzen en dit met het vereiste deelnemingsopzet.
Het middel dat uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt naar recht.
Tweede middel van de eiser 3
38.
Het middel voert schending aan van artikel 149 Grondwet: het arrest
preciseert niet op welk ogenblik de eiser 3 kennis had van enige schuldvordering
terwijl het bedrieglijk opzet gelijktijdig moet bestaan met de vermeende
deelnemingsdaad; het preciseert verder niet uit welke concrete bewijselementen
deze wetenschap blijkt, op welk ogenblik de eiser 3 kennis had van enige
schuldeiser en welk bewijs van overleg of planning voorligt; het arrest beperkt
zich tot algemene vermoedens voortvloeiend uit de familiale band.
39.
Het arrest (p. 16, randnr. 6.2.5.) stelt vast dat de eiser 3 sinds jaren
samenwoonde met de eiser 1, op de hoogte was van diens eerdere faillissementen,
van de vele beslagen op zijn naam en van de precaire financiële toestand, terwijl
aanzienlijke geldstromen via zijn rekening liepen, hij actief werd betrokken in de
financiële constructie en bovendien beschikte over volmachten op rekeningen en
een kluis van de eiser 1. Aldus vermeldt het arrest de redenen op grond waarvan
het oordeelt dat de eiser 3 met kennis van zaken en met het vereiste opzet aan de
ten laste gelegde feiten heeft deelgenomen.
Het middel kan niet worden aangenomen.
Derde middel van de eiseres 2
40.
Het middel voert schending aan van artikel 6 EVRM en artikel 149
Grondwet: het arrest leidt uit de levensstijl van het gezin en uit de betrokkenheid
bij de geldstromen af dat de eiseres 2 op de hoogte was van de staat van
onvermogen en instemde met de organisatie ervan; het preciseert evenwel niet uit
welke concrete bewijselementen blijkt dat zij het oogmerk had om de schuldeisers
te benadelen; er moet worden bewezen dat zij bewust en doelgericht heeft
gehandeld met het oogmerk de schuldeisers te frustreren; het arrest preciseert niet
op welk ogenblik de eiseres 2 kennis had van concrete schuldvorderingen of enige
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/12
uitvoeringsmaatregel; het preciseert evenmin dat die wetenschap samenviel met
een concrete vermogenshandeling; het bestaan van het moreel bestanddeel is niet
naar recht verantwoord; het wordt afgeleid uit algemene overwegingen over het
gezinsverband en levensstijl, zonder concrete vaststelling van een opzet gericht op
frustratie.
41.
De schuldigverklaring als deelnemer aan het misdrijf van bedrieglijk
onvermogen vereist niet dat de rechter vaststelt dat de deelnemer zelf heeft
gehandeld met het voor dit misdrijf vereiste bedrieglijk opzet. Het volstaat dat de
deelnemer heeft gehandeld met het vereiste deelnemingsopzet, dit wil zeggen dat
hij weet dat hij zijn medewerking verleent aan het misdrijf en dat hij het opzet
heeft dit te doen.
In zoverre het middel uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt het naar recht.
42.
De rechter oordeelt onaantastbaar of de deelnemer heeft gehandeld met het
vereiste deelnemingsopzet.
In zoverre het middel opkomt tegen het onaantastbaar oordeel door het arrest
(p. 16, randnr. 6.2.5) dat het deelnemingsopzet bij de eiseres 2 voorhanden is, is
het niet ontvankelijk.
Derde middel van de eiser 3
43.
Het middel voert schending aan van artikel 490bis Strafwetboek: het arrest
preciseert niet welk actief door de eiser 3 werd onttrokken, welke
vermogensvermindering hijzelf bewerkte en welke concrete uitvoeringsmaatregel
van een schuldeiser daardoor werd gefrustreerd; het stelt evenmin vast dat de eiser
3 beschikkingsmacht had over de betrokken gelden op het ogenblik van de
vermeende onttrekking; bedrieglijk onvermogen veronderstelt een positieve daad
van kunstmatige verarming die door de eiser 3 zelf moet zijn gesteld; de eiser 1
had volmacht op de rekening van de eiser 3; uit de loutere “titulariteit” van de
rekening kan geen deelnemingsdaad worden afgeleid; de loutere begunstiging of
passieve ontvangst van gelden kan niet worden gelijkgesteld met het bewerken
van onvermogen; de eiser 3 heeft zelf geen vermogenshandeling gesteld die het
verhaal van een schuldeiser verhinderde.
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/13
De schuldigverklaring als deelnemer aan het misdrijf van bedrieglijk
onvermogen vereist niet dat de rechter vaststelt dat de deelnemer zelf heeft
gehandeld met het voor dit misdrijf vereiste bedrieglijk opzet. Het volstaat dat de
deelnemer heeft gehandeld met het vereiste deelnemingsopzet, dit wil zeggen dat
hij weet dat hij zijn medewerking verleent aan het misdrijf en dat hij het opzet
heeft dit te doen.
In zoverre het middel uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt het naar recht.
45.
De rechter oordeelt onaantastbaar of de deelnemer heeft gehandeld met het
vereiste deelnemingsopzet.
In zoverre het middel opkomt tegen het onaantastbaar oordeel door het arrest (p.
16, randnr. 6.2.5) dat het deelnemingsopzet bij de eiser 3 voorhanden is, is het niet
ontvankelijk.
Vierde middel van de eiseres 2 en van de eiser 3
46.
Het middel van de eiseres 2 voert schending aan van artikel 149 Grondwet
en artikel “195, § 2” Wetboek van Strafvordering: het arrest veroordeelt de eiseres
2 tot een effectieve gevangenisstraf en een geldboete en het motiveert de
beslissing hoofdzakelijk met verwijzing naar de ernst van de feiten en algemene
overwegingen betreffende de staat van onvermogen; het preciseert niet waarom
gelet op haar leeftijd, het blanco strafverleden en de beperkte financiële
draagkracht een effectieve gevangenisstraf noodzakelijk is noch waarom een
opschorting of probatie-uitstel niet werd overwogen; het preciseert niet waarom
de doelstellingen van artikel 37bis Strafwetboek niet kunnen worden bereikt door
middel van een straf met uitstel of door een niet-vrijheidsberovende sanctie; er
wordt geen specifieke en geïndividualiseerde motivering verstrekt.
Het middel van de eiser 3 voert schending aan van artikel 149 Grondwet en artikel
“195, § 2” Wetboek van Strafvordering: het arrest veroordeelt de eiser 3 tot een
straf op basis van algemene overwegingen zonder een individualisering; het
verduidelijkt niet waarom rekening houdend met zijn leeftijd, het blanco
strafverleden en de economische afhankelijkheid een effectieve straf proportioneel
is; het motiveert niet waarom een effectieve gevangenisstraf noodzakelijk is in
plaats van een opschorting of probatie-uitstel.
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/14
Er bestaat geen artikel 195, § 2, Wetboek van Strafvordering.
Artikel 37bis Strafwetboek legt geen doelstellingen van de straftoemeting
vast.
49.
In zoverre de middelen uitgaan van andere rechtsopvattingen, falen ze naar
recht.
50.
Er blijkt niet dat de eiseres 2 en de eiser 3 hebben gevraagd om de uitspraak
van veroordeling op te schorten. Het arrest dient bijgevolg niet te preciseren
waarom die maatregel niet wordt uitgesproken.
In zoverre kunnen de middelen niet worden aangenomen.
51.
Het arrest verleent uitstel van tenuitvoerlegging voor het geheel van de aan
de eiseres 2 en de eiser 3 opgelegde hoofdgevangenisstraffen en voor de helft van
de uitgesproken geldboeten.
In zoverre berusten de middelen op een onjuiste lezing van het arrest en missen ze
feitelijke grondslag.
52.
Met de redenen die het arrest (p. 19-20, randnr. 7.4, p. 20-21, randnr. 7.5)
bevat door verwijzing naar de doelstellingen van de straftoemeting, de aard en de
ernst van de feiten en de persoonlijkheid van de eiseres 2 en van eiser 3, welke het
telkens bespreekt, verantwoordt het de aan de eiseres 2 en aan de eiser 3
opgelegde bestraffing op een concrete en geïndividualiseerde wijze.
In zoverre kunnen de middelen niet worden aangenomen.
Vijfde middel van de eiseres 2 en van de eiser 3
53.
Het middel van de eiseres 2 voert schending aan van artikel 6 EVRM,
artikel 149 Grondwet en de artikelen 66 en 490bis Strafwetboek: het arrest
oordeelt dat de eiseres 2 een onmiskenbare schakel vormde in de constructie die
het onvermogen organiseerde, zonder evenwel te preciseren of zij een constitutief
bestanddeel van het misdrijf uitvoerde, voorafgaand of gelijktijdig hulp verleende,
zij mededader of medeplichtige is; daarvoor vervangt het arrest de wettelijk
omschreven deelnemingsvormen door een autonome aansprakelijkheidsfiguur die
niet voorkomt in artikel 66 Strafwetboek; bovendien kan het louter genieten van
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/15
een voordeel of een begunstiging achteraf niet worden gelijkgesteld met de
deelneming aan het misdrijf zelf; de deelneming kan niet worden afgeleid uit de
loutere familiale gebondenheid en uit het genieten van middelen zonder
identificatie van een concrete vermogenshandeling; het arrest preciseert niet de
concrete hoofddaad die door de eiser 1 werd gesteld waaraan de eiseres 2 op een
zeker ogenblik heeft deelgenomen.
Het middel van de eiser 3 voert schending aan van artikel 149 Grondwet en de
artikelen 66 en 490bis Strafwetboek: het arrest oordeelt dat de eiser 3 een
onmiskenbare schakel vormde in de constructie die het onvermogen organiseerde,
zonder evenwel te preciseren of hij een constitutief bestanddeel van het misdrijf
uitvoerde, voorafgaand of gelijktijdig hulp verleende, hij mededader of
medeplichtige is; daarvoor vervangt het arrest de wettelijk omschreven
deelnemingsvormen door een autonome aansprakelijkheidsfiguur die niet
voorkomt in artikel 66 Strafwetboek; bovendien kan het louter genieten van een
voordeel of een begunstiging niet worden gelijkgesteld met de deelneming aan het
misdrijf zelf; de deelneming kan niet worden afgeleid uit de omstandigheid dat de
eiser 3 titularis was van een rekening waarop gelden werden gestort, zonder
identificatie van een concrete vermogenshandeling waaraan hij voorafgaand of
gelijktijdig deelnam; het arrest preciseert niet de concrete hoofddaad die door de
eiser 1 werd gesteld waaraan de eiser 3 op een zeker ogenblik heeft deelgenomen.
54.
De middelen zijn afgeleid uit de met het eerste, tweede en derde middel
vergeefs aangevoerde onwettigheden en zijn bijgevolg bij gebrek aan belang niet
ontvankelijk.
Ambtshalve onderzoek
55.
De substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen
zijn in acht genomen en de beslissingen zijn overeenkomstig de wet gewezen.
Dictum
Het Hof,
Verwerpt de cassatieberoepen.
30 JUNI 2026
P.26.0048.N/16
Veroordeelt de eisers 1, 2 en 3 tot de kosten.
Bepaalt de kosten op 137,01 euro.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, tweede kamer,
samengesteld uit voorzitter Filip Van Volsem, als voorzitter, raadsheer
Peter Hoet, sectievoorzitter Erwin Francis, de raadsheren Eric Van Dooren en
Steven Van Overbeke, en in openbare rechtszitting van 30 juni 2026 uitgesproken
door voorzitter Filip Van Volsem, in aanwezigheid van advocaat-generaal
Isabelle De Tandt, met bijstand van griffier Kristel Vanden Bossche.
