Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie — ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260907.3N.6 (2026-09-07)
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
7 SEPTEMBER 2026
C.25.0350.N/1
Hof van Cassatie van België
Arrest
Nr. C.25.0350.N
CLAES AGENCY bv, met zetel te 1930 Zaventem, Ikaroslaan 1, ingeschreven
bij de KBO onder het nummer 0699.513.223,
eiseres,
vertegenwoordigd door mr. Willy van Eeckhoutte, advocaat bij het Hof van
Cassatie, met kantoor te 9051 Gent, Drie Koningenstraat 3, waar de eiseres
woonplaats kiest,
tegen
Z. D.,
verweerder,
vertegenwoordigd door mr. Bruno Maes, advocaat bij het Hof van Cassatie, met
kantoor te 1170 Brussel, Terhulpensesteenweg 177/7, waar de verweerder
woonplaats kiest.
7 SEPTEMBER 2026
I.
C.25.0350.N/2
RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in laatste aanleg van de
Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg te Brussel van 14 februari 2025.
De zaak is bij beschikking van de eerste voorzitter van 10 juni 2026 verwezen
naar de derde kamer.
Raadsheer Sven Mosselmans heeft verslag uitgebracht.
Advocaat-generaal Henri Vanderlinden heeft geconcludeerd.
II.
CASSATIEMIDDEL
De eiseres voert in haar verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel
aan.
III.
BESLISSING VAN HET HOF
Beoordeling
1.
Krachtens artikel 1717 Gerechtelijk Wetboek kan een arbitrale uitspraak
slechts worden bestreden voor de rechtbank van eerste aanleg door een vordering
tot vernietiging in te stellen op grond van de in dit artikel genoemde gevallen.
Krachtens artikel 1717, § 3, b), ii), Gerechtelijk Wetboek kan een arbitrale
uitspraak worden vernietigd indien ze in strijd is met de openbare orde.
2.
Die bepalingen houden niet in dat de rechter het geschil opnieuw moet
beoordelen in het licht van de bepalingen die de openbare orde raken waarvan
toepassing wordt gemaakt in de arbitrale uitspraak, maar enkel dat hij verplicht is
te controleren of de arbitrale uitspraak al dan niet in strijd is met de openbare
orde.
3.
De annulatierechter stelt vast en oordeelt dat:
- het scheidsgerecht het niet nodig achtte om de nietigheid van de
vertegenwoordigingsovereenkomst te onderzoeken in het licht van het Decreet
van de Vlaamse Gemeenschap van 10 december 2010 betreffende de private
C.25.0350.N/3
7 SEPTEMBER 2026
arbeidsbemiddeling, hierna Decreet private arbeidsbemiddeling, omdat de
eiseres
haar
rechten
kon
putten
uit
de
Bijlage
bij
die
vertegenwoordigingsovereenkomst, waarvan het scheidsgerecht oordeelde dat
die een op zichzelf staande overeenkomst uitmaakte;
- de Bijlage nochtans ook moest worden getoetst aan het Decreet private
arbeidsbemiddeling, vermits het scheidsgerecht vaststelde dat de Bijlage
prestaties behelsde van de eiseres aan de verweerder met betrekking tot diens
arbeidsovereenkomst bij (…), met andere woorden diensten van bijstand van
een voetballer in zijn zoektocht naar een werkgever, hetzij diensten van private
arbeidsbemiddeling;
- het scheidsgerecht niet heeft onderzocht of de Bijlage aan dezelfde vereisten
moest voldoen als de vertegenwoordigingsovereenkomst zelf, en dus
bijvoorbeeld of de Bijlage, overeenkomstig artikel 8, § 1, Decreet private
arbeidsbemiddeling dat van openbare orde is, voorafgaand aan de
arbeidsovereenkomst moest zijn ondertekend opdat een commissieloon op
basis daarvan kon worden gevorderd;
- het
scheidsgerecht
kennelijk
heeft
vastgesteld
dat
de
vertegenwoordigingsovereenkomst en de Bijlage na de arbeidsovereenkomst
werden ondertekend;
- bijgevolg de eiseres uit de arbeidsovereenkomst geen rechten op een
commissieloon kon putten en bijgevolg geen aanspraak kon maken op de door
haar
gevorderde
vergoeding
voor
diensten
gerelateerd
aan
de
arbeidsovereenkomst;
- het scheidsgerecht evenmin heeft onderzocht of overeenkomstig artikel 8, § 3,
Decreet
private
arbeidsbemiddeling
de
berekeningsbasis
voor
het
commissieloon in de Bijlage was overeengekomen op het voorziene totale
bruto jaarinkomen voor de totale duur van de overeenkomst;
- het scheidsgerecht kennelijk heeft genegeerd dat door de loskoppeling van de
Bijlage van de vertegenwoordigingsovereenkomst de link met de 10 pct.
ontbrak, wat de berekeningswijze voor de forfaitaire bedragen strijdig maakte
met artikel 8, § 1, Decreet private arbeidsbemiddeling, zodat de Bijlage strijdig
was met de bepalingen van openbare orde van het decreet;
C.25.0350.N/4
7 SEPTEMBER 2026
- de uitvoering van de arbitrale uitspraak neerkomt op de uitvoering van de
vertegenwoordigingsovereenkomst,
vermits
de
arbitrale
uitspraak
de
verweerder veroordeelt tot betaling van facturen die telkens de beschrijving
vermeldden ‘Diensten conform vertegenwoordigingsovereenkomst’;
- door de eiseres een titel te verschaffen tot betaling van die facturen, de arbitrale
uitspraak gevolgen creëert die strijdig zijn met de openbare orde.
Op grond van deze redenen oordeelt de annulatierechter dat de uitvoering
van de arbitrale uitspraak neerkomt op de uitvoering van een overeenkomst die
strijdig is met de toepasselijke bepalingen van openbare orde van het Decreet
private arbeidsbemiddeling, die het scheidsgerecht niet of minstens niet correct
heeft toegepast.
5.
Door
aldus
te
oordelen,
overschrijdt
de
annulatierechter
zijn
beoordelingsbevoegdheid niet en verantwoordt hij naar recht zijn beslissing tot
nietigverklaring van de arbitrale uitspraak wegens strijdigheid met de openbare
orde.
In zoverre kan het middel niet worden aangenomen.
6.
De annulatierechter stelt vast en oordeelt dat:
- het scheidsgerecht de logica van de verweerder volgde dat in de
vertegenwoordigingsovereenkomst voortdurend sprake was van exclusiviteit
wat in strijd zou kunnen zijn met wetgeving dienaangaande en minstens vragen
opriep;
- de
verweerder
immers
erop
vertegenwoordigingsovereenkomst
had
herhaaldelijk
gewezen
dat
de
bepaalde
dat
de
samenwerking van de partijen een exclusief karakter had, terwijl het Decreet
private arbeidsbemiddeling exclusiviteitsbedingen verbiedt in artikel 5, 16°;
- de eiseres bij conclusie erkent dat de vertegenwoordigingsovereenkomst
verschillende clausules bevat aangaande een exclusieve samenwerking;
- haar verweer dat dat heel gebruikelijk is in de voetbalsector en het Decreet
private
arbeidsbemiddeling
is
opgesteld
voor
gewone
private
arbeidsbemiddelaars die niet investeren in de werkzoekende in tegenstelling tot
C.25.0350.N/5
7 SEPTEMBER 2026
de sportmakelaar die veel tijd, energie en financiële middelen investeert in de
samenwerking met de speler, uiteraard niet opgaat;
- artikel 5, 16°, Decreet private arbeidsbemiddeling een bepaling van openbare
orde is;
- het openbare orde karakter van die bepaling niet wordt verzacht door het
gegeven, aangevoerd door de eiseres, dat sinds 2020 de partijen een
vertrouwensrelatie hadden en de verweerder gelet op diens toenmalige
minderjarigheid van een gratis dienstverlening genoot, hoewel de eiseres niet
zeker ervan was dat de verweerder ooit een arbeidsovereenkomst zou aangaan;
- volgens het scheidsgerecht de bezwaren van de verweerder geen relevantie
meer
hadden
omdat
de
verweerder
de
beëindiging
van
de
vertegenwoordigingsovereenkomst niet had gesteund op een eventuele
nietigheid en de eiseres geen schadevergoeding had gevorderd;
- het scheidsgerecht aldus impliciet oordeelde dat de verweerder het middel van
de schending van de openbare orde had verzaakt, minstens dat de schending
hierdoor was gedekt, wat niet het geval was.
Op grond van deze redenen oordeelt de annulatierechter dat de
vertegenwoordigingsovereenkomst kennelijk strijdig is met artikel 5, 16°, Decreet
private arbeidsbemiddeling.
In zoverre het middel ervan uitgaat dat de annulatierechter geen schending
vaststelt van de vertegenwoordigingsovereenkomst met een bepaling van
openbare orde, berust het op een onjuiste lezing van het vonnis en mist het
bijgevolg feitelijke grondslag.
8.
Een rechtsregel die in het privaatrecht de juridische grondslagen vastlegt
waarop de sociale of economische orde berust, is van openbare orde.
Het Decreet private arbeidsbemiddeling bevat bepalingen die een bescherming
van de werknemers en werkzoekenden tegen mogelijke misbruiken beogen,
alsook bepalingen die een regulering van de sector beogen. Deze bepalingen,
waarvan de handhaving verzekerd wordt via strafrechtelijke bepalingen en/of
administratieve geldboeten, vormen mee de juridische grondslag van de Belgische
7 SEPTEMBER 2026
C.25.0350.N/6
arbeidsmarkt en kunnen bijgevolg worden beschouwd als bepalingen van
openbare orde.
9.
Artikel 5, 9°, Decreet private arbeidsbemiddeling bepaalt dat het bureau
onder geen beding enige vergoeding van de werknemer vraagt of ontvangt. De
Vlaamse Regering kan een afwijking toestaan voor bepaalde categorieën van
werknemers en voor welbepaalde diensten, met uitsluiting van uitzendactiviteiten,
na het advies van de SERV, en op voorwaarde dat dit in het belang van de
werknemer is.
10.
Artikel 8 Decreet private arbeidsbemiddeling, waarvan de niet-naleving
overeenkomstig artikel 24, 16°, gestraft wordt met een strafrechtelijke geldboete,
bepaalt dat met het oog op de bescherming van de werknemer het bureau, om
diensten inzake private arbeidsbemiddeling te verrichten voor betaalde
sportbeoefenaars en schouwspelartiesten als vermeld in artikel 3, 1°, a) en b), van
dit decreet, slechts een commissieloon kan aannemen of vorderen in de hierna
volgende gevallen: 1° het commissieloon wordt vooraf vastgelegd in een
schriftelijke overeenkomst tussen het bureau en de opdrachtgever; als de private
arbeidsbemiddeling wordt aangeboden samen met andere diensten, wordt het
commissieloon voor de verschillende diensten afzonderlijk vastgelegd; 2° de
werknemer stemt uitdrukkelijk en voorafgaandelijk in met het commissieloon; 3°
alle partijen beschikken over een origineel exemplaar van deze overeenkomst. Het
commissieloon voor de bemiddeling van de schouwspelartiest wordt berekend op
basis van de vergoeding die de schouwspelartiest zal ontvangen voor zijn
prestatie.
Het
commissieloon
voor
de
bemiddeling
van
de
betaalde
sportbeoefenaar wordt berekend op het voorziene totale brutojaarinkomen van de
betaalde sportbeoefenaar voor de totale duur van het contract.
11.
Artikel 8 Decreet private arbeidsbemiddeling wijkt af van artikel 5, 9°,
Decreet private arbeidsbemiddeling, dat de fundamentele regel verwoordt dat
arbeid geen koopwaar is, door toe te laten dat het bureau onder bepaalde
voorwaarden, waarvan geen van beide partijen kan afwijken, toch een
commissieloon kan aannemen of vorderen.
Artikel 8 Decreet private arbeidsbemiddeling bepaalt dan ook mee de juridische
grondslag van de arbeidsmarkt en raakt zodoende de openbare orde.
C.25.0350.N/7
7 SEPTEMBER 2026
In
zoverre
het
middel
ervan
uitgaat
dat
artikel
8
Decreet
private
arbeidsbemiddeling de openbare orde niet raakt, faalt het naar recht.
12.
De annulatierechter oordeelt dat:
- de toepasselijke bepalingen van het Decreet private arbeidsbemiddeling van
openbare orde zijn;
- die bepalingen een strikte toepassing vereisen en het onmogelijk is om onder
enig beding afbreuk eraan te doen;
- bij en middels het aangaan van de vertegenwoordigingsovereenkomst inclusief
de Bijlage kennelijk bepalingen van openbare orde zijn geschonden;
- het scheidsgerecht de bepalingen van openbare orde van het Decreet private
arbeidsbemiddeling niet of minstens niet correct heeft toegepast;
- de arbitrale uitspraak gevolgen creëert die strijdig zijn met de openbare orde.
In zoverre het middel ervan uitgaat dat de annulatierechter de arbitrale
uitspraak nietig verklaart wegens strijdigheid met bepalingen van dwingend recht,
mist het feitelijke grondslag.
14.
In zoverre het middel het Hof verplicht tot een onderzoek van feiten
waarvoor het niet bevoegd is, is het niet ontvankelijk.
15.
Krachtens artikel 1717, § 6, Gerechtelijk Wetboek kan de rechtbank van
eerste aanleg voor wie een vordering tot vernietiging van een arbitrale uitspraak
aanhangig
is,
op
vordering
van
een
partij,
de
vernietigingsprocedure schorsen gedurende een door haar bepaalde termijn om
aan het scheidsgerecht de mogelijkheid te geven de arbitrageprocedure te
hervatten of iedere andere maatregel te nemen die het van aard acht om de
gronden van vernietiging weg te werken.
16.
Uit deze bepaling, die de tekst herneemt van artikel 34, § 4, van de
UNCITRAL Modelwet inzake arbitrage, volgt dat de annulatierechter de zaak
enkel kan schorsen en terugverwijzen naar het scheidsgerecht indien een partij dit
verzoekt.
In zoverre het middel ervan uitgaat dat de annulatierechter de zaak ook
ambtshalve kan terugverwijzen naar het scheidsgerecht, faalt het naar recht.
7 SEPTEMBER 2026
C.25.0350.N/8
Voor het overige is het middel afgeleid en bijgevolg niet ontvankelijk.
Dictum
Het Hof,
Verwerpt het cassatieberoep.
Veroordeelt de eiseres tot de kosten.
Bepaalt de kosten voor de eiseres op 485,27 euro en op de som van 650 euro
rolrecht verschuldigd aan de Belgische Staat.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, derde kamer,
samengesteld uit sectievoorzitter Bart Wylleman, als voorzitter, en de raadsheren
Ilse Couwenberg, Sven Mosselmans, Bruno Lietaert en Eva Van Hoorde, en in
openbare rechtszitting van 7 september 2026 uitgesproken door sectievoorzitter
Bart Wylleman, in aanwezigheid van advocaat-generaal Henri Vanderlinden, met
bijstand van griffier Sofie Cammaert.
S. Cammaert
E. Van Hoorde
B. Lietaert
S. Mosselmans
I. Couwenberg
B. Wylleman
VERZOEKSCHRIFT/1
34188/W/2
VOORZIENING IN CASSATIE
Aan het Hof van Cassatie van België
geeft te kennen:
de besloten vennootschap CLAES AGENCY, met zetel te 1930 Zaventem,
aan de Ikaroslaan 1, en met het KBO-nummer 0699.513.223,
eiseres tot cassatie,
vertegenwoordigd door de ondergetekende, Willy van Eeckhoutte, advocaat bij
het Hof van Cassatie, met kantoor te 9051 Gent, aan de Drie Koningenstraat 3,
waar keuze van woonplaats wordt gedaan,
wat volgt.
De eiseres, voornoemd, verklaart hierbij zich in cassatie te voorzien tegen het
hieronder nader omschreven vonnis en cassatieberoep aan te tekenen tegen de
hieronder nader aangewezen partij.
BESTREDEN
UITSPRAAK
EN
PARTIJ
WAARTEGEN
CASSATIEBEROEP WORDT AANGETEKEND
Dit cassatieberoep is gericht tegen het vonnis dat op 14 februari 2025 door de 5de
kamer burgerlijke zaken van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg te
Brussel op tegenspraak werd gewezen in de zaak, ingeschreven op de algemene
rol onder het nummer 24/370/A, van de eiseres, als verweerster, tegen:
VERZOEKSCHRIFT/2
Z. D.,
die in de akte waarmee het voornoemde vonnis op zijn verzoek aan de eiseres tot
cassatie werd betekend door het ambt van gerechtsdeurwaarder A. V. B.,
waarnemend gerechtsdeurwaarder voor C. P., (…), aldaar keuze van woonplaats
heeft gedaan,
toen eiser, thans verweerder in cassatie,
en tegen die verwerende partij.
Deze voorziening in cassatie is gesteund op het volgende middel en de volgende
conclusie.
FEITEN EN RETROACTA VAN DE PROCEDURE
- De verweerder is een Belgische professionele voetballer (…).
Op 24 oktober 2019 sloot de verweerder een arbeidsovereenkomst van
professioneel voetballer met (…).
Op 27 februari 2021 werd tussen die partijen een nieuwe arbeidsovereenkomst
van professioneel voetballer gesloten, die aanving op 1 februari 2021 en van
rechtswege zou aflopen op 30 juni 2023.
Op
7
mei
2022
sloot
de
verweerder
met
de
eiseres
een
“Vertegenwoordigingsovereenkomst tussen Tussenpersoon en Speler”. De eiseres
is een agentschap dat diensten van private arbeidsbemiddeling in het voetbal
aanbiedt, en die als dusdanig een registratie heeft in het Vlaams Gewest en erkend
is door de Koninklijke Belgische Voetbalbond.
VERZOEKSCHRIFT/3
Krachtens artikel 4.1 van de vertegenwoordigingsovereenkomst stemde de
verweerder ermee in een vergoeding te betalen gelijk aan 10 % van de jaarlijkse
totale bruto vergoeding die aan hem werd betaald in uitvoering van elke
arbeidsovereenkomst die werd afgesloten, vernieuwd of substantieel werd
onderhandeld gedurende de looptijd van de vertegenwoordigingsovereenkomst, en
dat ongeacht het loon tijdens dan wel na de vertegenwoordigingsovereenkomst
zou worden betaald. Voor de modaliteiten van de betaling van de verschuldigde
vergoeding werd verwezen naar de “Bijlage 1”.
Artikel 17 van de vertegenwoordigingsovereenkomst voorziet dat elk geschil
tussen de partijen aangaande die overeenkomst zal worden doorverwezen naar en
definitief worden beslecht door het Belgisch Arbitragehof voor de Sport.
De “Bijlage 1” vermeldt dat:
zij enkel van toepassing is op de arbeidsovereenkomst die de speler met (…)
heeft ondertekend op 7 mei 2022 (en een aanvang nemend op 1 mei 2022) en
desgevallend vernieuwd zal worden bij iedere toekomstige arbeidsovereenkomst
die de speler zou afsluiten,
gelet op het fiscale regime, de speler verplicht is de vergoeding rechtstreeks
aan de tussenpersoon te betalen, of de betaling via (…) te laten geschieden
waarbij die vergoeding als voordeel van alle aard wordt belast in de loonfiche van
de speler,
bij de arbeidsovereenkomst tussen de speler en (…) van 7 mei 2022 is
afgesproken dat (…) de vergoeding aan de speler zal betalen bij de uitbetaling van
de tekenpremie,
de speler en de tussenpersoon overeenkomen dat de tussenpersoon telkens
in de maand volgend op de uitbetaling van de tekenpremie een factuur aan de
speler zal bezorgen met de verschuldigde vergoeding, die de speler binnen tien
werkdagen moet overmaken op de bankrekening vermeld op de factuur.
VERZOEKSCHRIFT/4
De “Bijlage 1” vermeldt voorts de bedragen die door de tussenpersoon zullen
worden gefactureerd, voor zover de afgesloten arbeidsovereenkomst met (…) van
7 mei 2022 nog in voege is.
Op 7 mei 2022 sloten de verweerder en (…) een nieuwe arbeidsovereenkomst van
professioneel voetballer, die aanving op 1 mei 2022 en van rechtswege zou
eindigen op 30 juni 2025. Die arbeidsovereenkomst verving de eerdere
arbeidsovereenkomst aangegaan op 27 februari 2021 en vermeldt dat ze tot stand
kwam met de bemiddeling van de eiseres.
Op 16 december 2022 heeft de verweerder per aangetekende brief de
vertegenwoordigingsovereenkomst beëindigd met onmiddellijke ingang, gelet op
de
interne
strubbelingen
bij
de
eiseres,
de
nietigheid
van
de
vertegenwoordigingsovereenkomst en de vrije en kosteloze opzegbaarheid ervan.
De eiseres bezorgde haar facturen van 5 september 2022, 1 maart 2023 en 1 juni
2023, die alle geprotesteerd werden. Tussen de partijen ontstond discussie over de
verschuldigdheid ervan.
- Op 5 juni 2023 heeft de eiseres een verzoekschrift ingediend bij het Belgisch
Arbitragehof voor de Sport.
Op 6 juni 2023 sloten de partijen een arbitrageovereenkomst. Daarin werd
overeengekomen dat:
een college van arbiters aangeduid bij het BAS het geschil zouden
beslechten,
het arbitrale college uitspraak zou doen in laatste aanleg,
VERZOEKSCHRIFT/5
de arbitrage onderworpen werd aan de artikelen 1676 tot 1722 van het
Gerechtelijk Wetboek,
de arbiters ontslagen werden van elke procedureregel,
een uitspraak moest volgen binnen vier maanden te rekenen vanaf de
betekening van de samenstelling van het scheidsgerecht.
De eiseres vorderde de betaling van haar facturen en te zeggen voor recht dat de
speler de vergoedingen zoals voorzien in “Bijlage 1” verschuldigd bleef op de
respectieve betaaldata zolang hij met een arbeidsovereenkomst was verbonden
met (…).
De
verweerder
vorderde
de
absolute
nietigheid
van
de
vertegenwoordigingsovereenkomst vast te stellen wegens strijdigheid met de
Belgische openbare orde, en de vordering tot betaling van de facturen hoe dan ook
ongegrond te verklaren bij gebreke van enige betalingsverplichting.
Bij arbitrale uitspraak van 13 november 2023 verklaarde het scheidsgerecht de
hoofdvordering gegrond, de tegenvordering ongegrond, en veroordeelde het
scheidsgerecht de verweerder tot betaling van de gevorderde facturen, meer de
interest, alsook tot betaling van de facturen die nog zullen worden opgesteld in het
kader van de verloningsovereenkomst zoals gehecht als “Bijlage 1” bij de
vertegenwoordigingsovereenkomst.
Het
scheidsgerecht
verklaarde
de
tegenvordering tot nietigverklaring ongegrond en veroordeelde de verweerder tot
de kosten.
Bij beschikking van 27 december 2023 werd de arbitrale uitspraak van 13
november 2023 uitvoerbaar verklaard.
- Op 26 januari 2024 liet de verweerder aan de eiseres een dagvaarding in
derdenverzet betekenen. De dagvaarding was gericht tegen de beschikking op
VERZOEKSCHRIFT/6
eenzijdig verzoekschrift van 27 december 2023 en had eveneens de
nietigverklaring van de arbitrale uitspraak van het Belgisch Arbitragehof voor de
Sport van 13 november 2023 tot voorwerp.
Bij vonnis van 14 februari 2025 verklaart de Nederlandstalige rechtbank van
eerste aanleg te Brussel de vordering tot nietigverklaring van de arbitrale uitspraak
van 13 november 2023 en het derdenverzet tegen de beschikking van 27 december
2023 ontvankelijk en gegrond. De rechtbank van eerste aanleg vernietigt de
arbitrale uitspraak en de beschikking en verklaart de arbitrale uitspraak nietuitvoerbaar, en verwijst de eiseres in de kosten van het geding.
Tegen dat vonnis voert de eiseres het volgende middel tot cassatie aan.
MIDDELEN
Enig middel
Middel
Geschonden wettelijke bepalingen
de artikelen 1717, § 3, b), ii), en 1717, § 6, van het Gerechtelijk Wetboek
de artikelen 8 en 24, 16°, van het decreet van 10 december 2010 betreffende
de private arbeidsbemiddeling
Aangevochten beslissing
In de bestreden beslissing verklaart de Nederlandstalige rechtbank van eerste
aanleg te Brussel de vordering tot nietigverklaring van de arbitrale uitspraak van
VERZOEKSCHRIFT/7
13 november 2023 en het derdenverzet tegen de beschikking van 27 december
2023 ontvankelijk en gegrond. De rechtbank vernietigt de arbitrale uitspraak en de
beschikking, verklaart de arbitrale beschikking niet-uitvoerbaar, en verwijst de
eiseres in de kosten van het geding.
De rechtbank van eerste aanleg neemt die beslissingen op grond van alle
vaststellingen en motieven waarop zij steunen en die hier beschouwd worden
integraal te zijn hernomen.
Het gaat om de theoretische beschouwingen over de toetsingsmarge van de
annulatierechter (p. 14 en 15, van het bestreden vonnis), over het begrip openbare
orde (p. 15 en 16, van het bestreden vonnis), en over de relevante decretale
bepalingen (p. 16 tot p. 20, van het bestreden vonnis). Daarbij overweegt de
rechtbank van eerste aanleg o.m. dat de annulatierechter ertoe gebracht kan
worden de beoordeling van de grond van de zaak te toetsen (p. 15, eerste en
tweede alinea, van het bestreden vonnis), dat het begrip openbare orde kan
fluctueren in functie van het domein waarbinnen het toepassing vindt, en de
annulatierechter nagaat of de uitspraak in strijd is met bepalingen van openbare
orde én van dwingend recht (p. 15, laatste alinea, van het bestreden vonnis), en dat
de betrokken bepalingen van het decreet van 10 december 2010 betreffende de
private arbeidsbemiddeling, te weten de artikelen 5, 8, 23 en 24, van openbare
orde zijn, die bepalingen een strikte toepassing vereisen en het onmogelijk is er
onder enig beding afbreuk aan te doen (p. 20, laatste alinea, van het bestreden
vonnis).
Het gaat voorts in het bijzonder over de volgende vaststellingen en motieven:
“
d) Bespreking Sententie
VERZOEKSCHRIFT/8
De beslissing van het Scheidsgerecht was in essentie als volgt:
- de vordering van [de eiseres] tot betaling van de facturen was gegrond en
de tegenvordering van [de verweerder] tot nietigverklaring van de
“bemiddelingsovereenkomst”
[lees:
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst] was ongegrond;
- [de verweerder] werd veroordeeld tot betaling aan [de eiseres] van de twee
facturen van 44.527 euro elk, meer interesten, een factuur van 35.816
euro, meer interesten, en alle facturen die nog zouden worden opgesteld in
het kader van “de verloningsovereenkomst zoals gehecht als bijlage 1 aan
de dienstverleningsovereenkomst, dit binnen een termijn van 15 dagen na
het afleveren van die factuur”;
- [de eiseres] werd verplicht om de navolgende facturen aangetekend aan [de
verweerder] over te maken;
- de tegenvordering van [de verweerder] tot nietigverklaring van de
bemiddelingsovereenkomst was ongegrond;
- [de verweerder] diende 7.500 euro aan advocatenkosten te betalen en
6.729,47 euro aan arbitragekosten.
Het Scheidsgerecht veroordeelde [de verweerder] met andere woorden tot
betaling van de reeds uitgereikte facturen en de nog uit te reiken facturen voor het
commissieloon van [de eiseres].
Het Scheidsgerecht kwam tot die beslissing na de volgende overwegingen
(waarbij het vertrok van de tegenvordering):
- de tegeneis was erop gericht de “bemiddelingsovereenkomst” en bijgevolg
ook de op basis daarvan uitgereikte facturen nietig te laten verklaren;
VERZOEKSCHRIFT/9
- de tegeneis berustte op de stelling dat de “bemiddelingsovereenkomst”, en
bij uitbreiding de erop gebaseerde facturatie, absoluut nietig is, omwille
van de schending van het Vlaams Decreet, minstens was er geen
vergoeding verschuldigd omdat de “bemiddelingsovereenkomst” alle
tussenkomsten gedurende de duur van die overeenkomst tot voorwerp had,
terwijl de Arbeidsovereenkomst ervóór werd aangegaan;
- het Scheidsgerecht volgde de logica van [de verweerder] dat er in de
“bemiddelingsovereenkomst” voortdurend sprake was van exclusiviteit
wat in strijd zou kunnen zijn met de wetgeving ter zake en “minstens
vragen opriep”.
Het
Scheidsgerecht
heeft
zodoende
minstens
overwogen
dat
de
exclusiviteitsvoorwaarde vragen opriep wat betreft een eventuele schending van
de wettelijke bepalingen ter zake. [De verweerder] had er immers op gewezen dat
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst
herhaaldelijk
voorzag
dat
de
samenwerking van partijen een exclusief karakter had (in art. 1.1; art. 1.2; art.
3.1; art. 3.2; art. 4.1; art. 4.6 en art. 5.2 Vertegenwoordigingsovereenkomst),
terwijl het Vlaamse Decreet exclusiviteitsbedingen verbiedt bij art. 5.16° Vlaamse
Decreet. [De verweerder] had er ook op gewezen dat er niet alleen exclusiviteit
was bedongen voor [de eiseres] als makelaar, maar dat [de verweerder] zichzelf
ook
niet
mocht
vertegenwoordigen
Vertegenwoordigingsovereenkomst)
(art.
en
3.1;
er
art.
3.2;
art.
5.2
een
gegarandeerde
commissievergoeding was, ook in geval er geen beroep werd gedaan op [de
eiseres], wat de facto gelijk stond aan een “schadevergoeding” ter compensatie
van gederfde inkomsten, en dit in strijd met art. 5.20° Vlaamse Decreet. [De
verweerder] had ook aangevoerd dat de exclusiviteit voor [de eiseres] één van de
essentiële voorwaarden was om de Vertegenwoordigingsovereenkomst aan te
gaan. Volgens [de verweerder] leidden die elementen tot de nietigheid van de
Vertegenwoordigingsovereenkomst.
[De
eiseres]
erkent
overigens
in
conclusie
dat
er
in
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst verschillende clausules zijn die voorzien in
VERZOEKSCHRIFT/10
een exclusieve samenwerking. Haar verweer dat dat heel gebruikelijk is in de
voetbalsector en het Vlaamse Decreet is opgesteld in functie van gewone private
arbeidsbemiddelaars die niet investeren in de werkzoekende in tegenstelling tot de
sportmakelaar die veel tijd, energie en financiële middelen investeert in de
samenwerking met de speler, gaat uiteraard niet op. De bepaling is van openbare
orde. Het openbare orde karakter van die bepaling wordt niet verzacht door het
gegeven, aangevoerd door [de eiseres], dat er sinds 2020 een vertrouwensrelatie
was tussen partijen en [de verweerder] genoot van een gratis dienstverlening [een
wettelijke regel, gelet op diens toenmalige minderjarigheid], hoewel [de eiseres]
er niet zeker van was dat [de verweerder] ooit een arbeidsovereenkomst zou
aangaan.
Het Scheidsgerecht redeneerde verder dat “de voorliggende discussie geen
onderzoek
vereiste
naar
die
eventuele
nietigheid”,
met
de
volgende
overwegingen:
- de overeenkomst was immers op 16.12.2022, onder vermelding dat zij vrij
en kosteloos opzegbaar was, met onmiddellijke ingang opgezegd door [de
verweerder], omdat interne problemen bij [de eiseres] de behartiging van
zijn belangen in de weg stonden; de nietigheid van de overeenkomst, o.m.
door het verbod op exclusiviteit, werd in de opzeg niet als reden
opgegeven – er werd slechts zijdelings naar verwezen – laat staan dat de
beëindiging met terugwerkende kracht zou zijn gebeurd;
- [de verweerder] had de overeenkomst gewoon beëindigd, omdat hij vragen
had bij de kwaliteit van de toekomstige dienstverlening;
- [de eiseres] had de beëindiging erkend en geen schadevergoeding
gevorderd, noch uitvoering in natura geëist voor de nog lopende periode;
- de Vertegenwoordigingsovereenkomst was met andere woorden opgezegd
en de opzegging was aanvaard.
Het Scheidsgerecht oordeelde dus dat de bezwaren van [de verweerder] geen
relevantie meer hadden, omdat de Vertegenwoordigingsovereenkomst was
VERZOEKSCHRIFT/11
beëindigd, [de verweerder] die beëindiging niet had gestoeld op een eventuele
nietigheid en [de eiseres] geen schadevergoeding had gevorderd. [De verweerder]
was volgens het Scheidsgerecht maar achteraf, in briefwisseling en middels
arbitrage, op die “eenvoudige verbreking” teruggekomen, zeggend dat er geen
enkele vergoeding verschuldigd kon zijn.
Het Scheidsgerecht oordeelde dus impliciet dat [de verweerder] aan het middel
van de schending van de openbare orde had verzaakt, minstens dat de schending
hierdoor was gedekt, quod non.
Het Scheidsgerecht merkte hoe dan ook op dat “de feiten” (de overwegingen
hiervoor) niet relevant waren voor de oplossing van het geschil. Relevanter was
volgens het Scheidsgerecht de ratio legis van de Bijlage 1 aan de
“bemiddelingsovereenkomst”. Volgens het Scheidsgerecht behelsde de Bijlage
eigenlijk een “verloningsovereenkomst” die, hoewel ongelukkigerwijze gehecht
aan de “dienstverleningsovereenkomst” [lees: “bemiddelingsovereenkomst”],
volstrekt los daarvan moest worden gezien. Dat bleek uit de aanhef “deze bijlage
is enkel van toepassing op de arbeidsovereenkomst die [de verweerder] met (…)
heeft ondertekend op 7 mei 2022 (en een aanvang nemend op 1 mei 2022) en zal
desgevallend worden vernieuwd bij iedere toekomstige arbeidsovereenkomst die
[de verweerder] zal afsluiten”.
Het Scheidsgerecht noteerde dat [de verweerder] erg zijn best deed om te
bewijzen dat de “dienstverleningsovereenkomst” werd getekend na de
Arbeidsovereenkomst. “Daaruit zou volgens [de verweerder] moeten afgeleid
worden dat er geen vergoeding verschuldigd is gelet op het feit dat de
arbeidsovereenkomst met (…) en de daarvoor door [de eiseres] geleverde
diensten niet vallen binnen het tijdsbestek van de bemiddelingsovereenkomst. Dat
gegeven op zich is correct, alleen verbindt [de verweerder] daar de verkeerde
gevolgen aan. Precies doordat de verloningsovereenkomst geen onderdeel of
gevolg kan zijn van de dienstverleningsovereenkomst die later is afgesloten dan
de arbeidsovereenkomst en enkel werking heeft voor de toekomst, is de vraag of
VERZOEKSCHRIFT/12
de dienstverleningsovereenkomst nietig is of niet, niet meer relevant. Want
immers, naar mening van het arbitragecollege, put [de eiseres] haar rechten niet
uit
de
dienstverleningsovereenkomst,
doch
wel
degelijk
uit
de
verloningsovereenkomst die op zich staat. Aanvullend kan ten bewijze daarvan
nog het volgende worden toegevoegd:
• De verloningsovereenkomst bevat geen enkele verwijzing naar de
dienstverleningsovereenkomst waaraan ze werd gehecht.
• Er
wordt
uitdrukkelijk
arbeidsovereenkomst
vermeld
dat
bij
een
toekomstige
nieuwe
verlonings
(of
honorerings-
een
)overeenkomst zou vereist zijn.
Wat rest is aldus een op zichzelf staande verloningsovereenkomst die door
partijen is getekend en die hen tot wet strekt.”
Het Scheidsgerecht stelde zodoende met [de verweerder] vast dat de
“bemiddelingsovereenkomst”, m.a.w. de Vertegenwoordigingsovereenkomst, later
was afgesloten dan de arbeidsovereenkomst en “enkel werking heeft voor de
toekomst”.
Maar of dat gegeven een grond voor nietigheid vormde, zoals [de verweerder]
stelde, was volgens het Scheidsgerecht niet relevant. Het schoof de vraag van [de
verweerder] om de nietigheid van de Vertegenwoordigingsovereenkomst te
onderzoeken en uit te spreken omwille van de strijdigheid met bepalingen van
openbare orde terzijde. Het Scheidsgerecht achtte dat onderzoek niet nodig,
aangezien het oordeelde dat [de eiseres haar] rechten kon putten uit de
“verloningsovereenkomst”, m.a.w. de Bijlage, waarvan het Scheidsgerecht
oordeelde dat die een op zichzelf staande overeenkomst uitmaakte.
[De
verweerder]
had
nochtans
opgeworpen
dat
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst, in zijn optiek incl. de Bijlage, slechts na de
ondertekening van de Arbeidsovereenkomst was afgesloten, terwijl de vereiste dat
de vertegenwoordigingsovereenkomst moet zijn aangegaan voorafgaandelijk aan
VERZOEKSCHRIFT/13
de arbeidsovereenkomst moet vermijden dat de makelaar achter de rug van de
voetballer onderhandelt met de club en door die laatste vergoed wordt zodat die
eerder de belangen van de club dan van de voetballer zou behartigen. Het
Scheidsgerecht
heeft
kennelijk
vastgesteld
dat
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst met inbegrip van de Bijlage waren aangegaan
na afsluiting van de Arbeidsovereenkomst. Minstens heeft het niet onderzocht of
de Bijlage, in tegenstelling tot de Vertegenwoordigingsovereenkomst, was
aangegaan voor de afsluiting van de Arbeidsovereenkomst. Dat onderzoek was
kennelijk manifest overbodig nu de paginering van de Bijlage onmiskenbaar die
van de Vertegenwoordigingsovereenkomst volgde en de Bijlage inhoudelijk
meermaals naar de “al aangegane” arbeidsovereenkomst verwees: “de
arbeidsovereenkomst die de Speler met (…) heeft ondertekend”, “Bij de
arbeidsovereenkomst tussen de Speler met (…) (dd. 7 mei 2022) is afgesproken”;
“voor zover de afgesloten arbeidsovereenkomst met (…) dd. 7 mei nog in voege
is”.
Het Scheidsgerecht negeerde de vraag die zich opdrong, namelijk of de “enkele
werking voor de toekomst” dan ook niet het geval was voor de
“verloningsovereenkomst” (dus de Bijlage).
Het Scheidsgerecht stelde nochtans vast waarover de Bijlage ging: “De inhoud
ervan slaat op de prestaties die [de eiseres] heeft geleverd voorafgaandelijk aan de
periode dat de arbeidsovereenkomst met (…) werd afgesloten.” Desalniettemin
heeft het Scheidsgerecht zich kennelijk niet afgevraagd of de Bijlage, als op
zichzelf staande overeenkomst, niet onderworpen was aan de beweerdelijk
geschonden bepalingen van het Vlaamse Decreet en of het die niet schond. Het
Scheidsgerecht oordeelde kennelijk dat het gegeven dat de prestaties
voorafgaandelijk aan de afsluiting van de arbeidsovereenkomst waren verleend,
volstond voor de naleving van het Vlaamse Decreet. Het paste de hoger vermelde
decretale bepalingen zodoende niet of minstens niet correct toe.
VERZOEKSCHRIFT/14
Het Scheidsgerecht oordeelde vervolgens dat de overeenkomst tussen partijen
zoals veruitwendigd in de Bijlage, partijen tot wet strekte, m.a.w. dat zij deze
overeenkomst moesten naleven. Het Scheidsgerecht heeft voorts louter vastgesteld
dat de gefactureerde prestaties waren geleverd en dat de gefactureerde bedragen
cijfermatig niet werden betwist: “Deze prestaties dienen vergoed te worden in
hoofde van [de eiseres]. Wat dat betreft dient te worden vastgesteld dat noch in
voorgaande briefwisseling, noch in besluiten en noch op de terechtzitting door [de
verweerder] het bestaan van die prestaties werd ontkend. Op vraag van het
arbitraal college werd dit op de terechtzitting zelfs nogmaals uitdrukkelijk erkend.
Verder kan het arbitraal college enkel vaststellen dat [de verweerder] de
gevraagde vergoeding naar hoegrootheid in ondergeschikte orde niet heeft
betwist.
Dat gegeven op zich zou ook moeilijk aannemelijk kunnen gemaakt worden nu de
facturen volgen uit de verloningsovereenkomst en er op die door [de verweerder]
gekende en contractueel aanvaarde basis correct is gefactureerd.”
Daarmee was voor het Scheidsgerecht alles gezegd: “Concluderend, alle andere
elementen in de syntheseconclusies van de partijen als niet ter zake afwijzend,
dient te worden vastgesteld dat de hoofdeis gegrond is, en de tegeneis, voor zover
te laten vaststellen dat de dienstverleningsovereenkomst nietig is, ongegrond is.”
Het
Scheidsgerecht
heeft
bijgevolg
niet
onderzocht
of
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst eventueel behept was met een absolute
nietigheid (die niet kan worden gedekt). Het Scheidsgerecht heeft niet nagegaan
of de aangevoerde schendingen tot gevolg hadden/konden hebben dat de
Vertegenwoordigingsovereenkomst geen, dan wel slechts een beperkte, uitwerking
kon hebben, desgevallend rekening houdend met het adagium “in pari causa
turpitudinis cessat repetitio” ten aanzien van de partij die opzettelijk een inbreuk
pleegde (art. 5.123 BW: “De rechter kan restitutie geheel of gedeeltelijk weigeren
aan de partij die bij de contractsluiting opzettelijk inbreuk heeft gepleegd op de
openbare orde.”).
VERZOEKSCHRIFT/15
Het Scheidsgerecht heeft die beoordeling niet relevant geacht, louter en alleen
omdat het de Bijlage als autonome bron van de betalingsverbintenis in hoofde van
[de verweerder] heeft weerhouden. Het Scheidsgerecht oordeelde dat de vraag
over de nietigheid van de Vertegenwoordigingsovereenkomst niet relevant meer
was omdat het Scheidsgerecht de Bijlage ervan loskoppelde.
Die loskoppeling belette echter niet dat (ook) de Bijlage moest worden getoetst
aan het Vlaamse Decreet. Het Scheidsgerecht stelde immers vast dat de Bijlage
prestaties behelsde van [de eiseres] aan [de verweerder] m.b.t. diens
arbeidsovereenkomst bij (…), m.a.w. diensten van bijstand van een voetballer in
zijn zoektocht naar een werkgever hetzij diensten van private arbeidsbemiddeling.
Desalniettemin heeft het Scheidsgerecht de decretale bepalingen niet relevant
geacht. Het heeft de toepasselijkheid laat staan de naleving ervan niet onderzocht,
ook niet wat de Bijlage betreft.
Overeenkomstig art. 8, §1 Vlaamse Decreet kon [de eiseres] maar recht hebben
op vergoedingen uit hoofde van arbeidsovereenkomsten die effectief na het sluiten
van de Vertegenwoordigingsovereenkomst werden onderhandeld en aangegaan.
Het onderwerpt het recht op commissieloon immers aan de voorwaarde van o.m.
een voorafgaande schriftelijke overeenkomst over het commissieloon en de
uitdrukkelijke en voorafgaande instemming van de werknemer. Inbreuken op die
regel
worden
bestraft
bij
art.
Vertegenwoordigingsovereenkomst
24.16°
Vlaamse
Decreet.
Dat
de
en
Bijlage
echter
na
de
de
Arbeidsovereenkomst werden ondertekend, werd bevestigd in de Sententie en
blijkt bovendien uit de herhaalde verwijzingen in de Bijlage zelf naar de reeds
aangegane Arbeidsovereenkomst (zie hoger). Bijgevolg kon [de eiseres] uit de
Arbeidsovereenkomst geen rechten op een commissieloon putten en bijgevolg
geen aanspraak maken op de door haar gevorderde vergoeding voor diensten
gerelateerd aan de Arbeidsovereenkomst.
VERZOEKSCHRIFT/16
Het Scheidsgerecht heeft niet onderzocht of de Bijlage niet aan dezelfde vereisten
moest voldoen als de Vertegenwoordigingsovereenkomst zelf en dus bijvoorbeeld
voorafgaand aan de Arbeidsovereenkomst moest zijn ondertekend opdat een
commissieloon uit hoofde daarvan kon worden gevorderd. Het heeft de schending
bijgevolg niet vastgesteld. Het bezwaar dat de facturen niet op de
Arbeidsovereenkomst konden worden gebaseerd, heeft het Scheidsgerecht van
tafel geveegd door de facturen autonoom te laten steunen op de Bijlage.
Nochtans
had
[de
eiseres]
zich
net
beroepen
op
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst om aan te tonen dat er voldaan was aan de
voorwaarde van een voorafgaande schriftelijke overeenkomst over het
commissieloon van 10% van het bruto jaarinkomen: zij verwees niet alleen naar
haar PowerPoint presentatie van 03.05.2022, naar haar e-mail aan de vader van
[de verweerder] met in bijlage de PowerPoint presentatie en de ontwerpen van de
Arbeidsovereenkomst en de Vertegenwoordigingsovereenkomst, maar ook naar de
foto genomen van de ondertekening van de Vertegenwoordigingsovereenkomst en
de Bijlage op 07.05.2022 om 13u40 en de foto genomen van de ondertekening van
de arbeidsovereenkomst op 07.05.2022 om 14u29. [De eiseres] had nooit
gesproken van een afzonderlijke “verloningsovereenkomst”.
Het Scheidsgerecht heeft ook niet onderzocht of de berekeningsbasis voor het
commissieloon in de Bijlage was overeengekomen, namelijk op het voorziene
totale bruto jaarinkomen voor de totale duur van het contract conform art. 8, §3
Vlaamse Decreet. Het Scheidsgerecht heeft kennelijk genegeerd dat ingevolge de
loskoppeling van de Bijlage van de Vertegenwoordigingsovereenkomst de link met
de 10% ontbrak en dus de berekeningswijze voor de forfaitaire bedragen strijdig
maakte met art. 8, §1 Vlaamse Decreet, zodat de Bijlage aldus in strijd was met
de bepalingen van openbare orde van het Vlaamse Decreet. [De eiseres] voert
aan dat de vergoeding voorzien in de Bijlage geen willekeurig karakter heeft,
aangezien in de Vertegenwoordigingsovereenkomst duidelijk vermeld wordt dat
de vergoeding van 10% van de jaarlijkse bruto vergoeding zou bedragen en dat
de betalingsmodaliteiten in een afzonderlijke bijlage zouden worden uiteengezet.
VERZOEKSCHRIFT/17
[De eiseres] vergeet gemakshalve dat het Scheidsgerecht haar vordering toekende
door die te enten op de Bijlage, niets anders dan de Bijlage, oordelend dat de
Vertegenwoordigingsovereenkomst er volledig los van stond.
Het argument van [de eiseres] dat [de verweerder] slechts trachtte te ontsnappen
aan de betaling van de vergoedingen en dat het Scheidsgerecht zijn werkelijke
intenties wel had doorzien, is niet op zijn plaats. Dat het puur zou gaan om de
oplossing van een privaat, contractueel geschil, zoals [de eiseres] voorhoudt, is
kennelijk wel de redenering waardoor het Scheidsgerecht zich heeft laten leiden,
maar gaat volledig voorbij aan het openbare orde karakter van de bepalingen die
kennelijk
zijn
geschonden
bij
en
middels
het
aangaan
van
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst inclusief de Bijlage. Het Scheidsgerecht heeft
de bepalingen van openbare orde van het Vlaamse Decreet niet toegepast,
minstens heeft het deze niet correct toegepast.
De schending van de openbare orde wordt niet tenietgedaan door het argument
van [de eiseres] dat zij onderhandelde dat (…) haar vergoeding de facto zou
dragen door de tekenpremie (of andere vergoeding) van [de verweerder] met het
overeenstemmende bedrag te verhogen, en dat [de verweerder] de vergoeding van
[de eiseres] als beroepskost fiscaal kon inbrengen. Hetzelfde geldt voor haar
argument dat de belangen van [de verweerder] niet werden geschaad, nu hij op de
diensten van [de eiseres] heeft kunnen rekenen en die diensten de waarde van de
Arbeidsovereenkomst
aanzienlijk
verbeterden.
Dat
gegeven
had
het
Scheidsgerecht eventueel in aanmerking kunnen nemen bij de bepaling van de
gevolgen van de schending van de openbare orde. Het Scheidsgerecht is echter
niet aan dat punt toegekomen.
VERZOEKSCHRIFT/18
[De eiseres] merkt correct op dat het Vlaamse Decreet niet bepaalt dat de
overtreding van de gesanctioneerde bepalingen moet leiden tot de (absolute)
nietigheid van de Vertegenwoordigingsovereenkomst.
Het behoorde inderdaad tot de bevoegdheid van het Scheidsgerecht om de
nietigheid uit te spreken na de door [de verweerder] aangevoerde schendingen
van de openbare orde te hebben nagegaan en vastgesteld. Zoals hiervoor al
gezegd, heeft het Scheidsgerecht de openbare orde bepalingen ter zake niet
(correct) toegepast. [De eiseres] schijnt in conclusie zelf wel te erkennen dat er
enkel nog discussie kon zijn over de omvang van de nietigheid en bijgevolg de
omvang van de gevolgen ervan. Dat [de verweerder] de door [de eiseres]
geleverde diensten niet zou kunnen teruggeven, kon alvast geen beletsel zijn voor
het uitspreken van de nietigheid. Het stond aan het Scheidsgerecht om de
gevolgen eventueel te moduleren.
De rechtbank schaart zich achter het standpunt van [de verweerder] dat de
uitvoering van de Sententie in feite neerkomt op de uitvoering van de
Vertegenwoordigingsovereenkomst. De Sententie veroordeelt [de verweerder]
immers tot betaling van facturen die telkens de beschrijving vermeldden
“Diensten conform vertegenwoordigingsovereenkomst van 07.05.22”, hoewel het
Scheidsgerecht de Vertegenwoordigingsovereenkomst heeft afgescheiden van de
Bijlage om de facturen autonoom en exclusief te laten steunen op de Bijlage,
waardoor, vanuit het standpunt van het Scheidsgerecht, de beoordeling van de
nietigheid, in welk verband het Scheidsgerecht erkende dat er zich bepaalde
vragen stelden, niet (langer) relevant was, quod non. Door [de eiseres] een titel te
verschaffen om (volledige) betaling te bekomen van die facturen, creëert de
Sententie gevolgen die strijdig zijn met de openbare orde.
Bijgevolg is de vordering in nietigverklaring ongegrond.
VERZOEKSCHRIFT/19
Zoals al hoger aangegeven, heeft de nietigverklaring van de Sententie meteen ook
als gevolg dat deze niet uitvoerbaar kan worden verklaard.”
(p. 21 tot 28 van het bestreden vonnis).
Grieven
- Krachtens artikel 1717, § 3, b), ii), van het Gerechtelijk Wetboek kan een
arbitrale uitspraak worden vernietigd indien ze in strijd is met de openbare orde.
Deze bepaling houdt niet in dat de rechter die over de vernietiging van een
arbitrale beslissing moet oordelen het geschil opnieuw moet beoordelen in het
licht van de bepalingen die de openbare orde raken waarvan toepassing wordt
gemaakt of had moeten worden gemaakt in de bestreden beslissing, maar enkel
dat hij verplicht is te controleren of de uitspraak in strijd is met de openbare orde.
- Uit de feitelijke vaststellingen van het bestreden vonnis volgt dat bij de arbitrale
uitspraak van 13 november 2023 (zie p. 8, randnr. 11, en zie p. 21, randnr. 26, van
het bestreden vonnis):
de hoofdvordering tot betaling van de facturen gegrond werd bevonden,
de verweerder werd veroordeeld tot betaling aan de eiseres van twee
facturen van 44.527 euro elk, meer de interest, een factuur van 35.816 euro, meer
de interest, en alle facturen die nog zouden worden opgesteld in het kader van “de
verloningsovereenkomst
zoals
gehecht
als
bijlage
1
aan
de
dienstverleningsovereenkomst, dit binnen een termijn van 15 dagen na het
afleveren van die factuur”,
VERZOEKSCHRIFT/20
de eiseres werd verplicht de navolgende facturen aangetekend aan de
verweerder over te maken,
de tegenvordering van de verweerder tot nietigverklaring van de
“bemiddelingsovereenkomst” ongegrond werd verklaard,
de verweerder werd veroordeeld tot betaling van de kosten.
- Uit de overwegingen van het bestreden vonnis volgt dat de arbitrale uitspraak is
gesteund op in essentie de volgende overwegingen (p. 23, tweede en derde alinea,
van het bestreden vonnis):
de
door
de
verweerder
aangevoerde
nietigheid
van
de
vertegenwoordigingsovereenkomst is niet relevant voor de oplossing van het
geschil,
de Bijlage gehecht aan de vertegenwoordigingsovereenkomst is eigenlijk
een verloningsovereenkomst, die volstrekt los daarvan moet worden gezien,
doordat de verloningsovereenkomst geen onderdeel of geen gevolg kan zijn
van de vertegenwoordigingsovereenkomst, die later is afgesloten dan de
arbeidsovereenkomst en enkel werking heeft voor de toekomst, is de vraag of de
vertegenwoordigingsovereenkomst nietig is of niet, niet relevant,
de eiseres put haar rechten uit de verloningsovereenkomst die op zich staat,
die geen enkele verwijzing naar de vertegenwoordigingsovereenkomst bevat en
die vermeldt dat bij een toekomstige arbeidsovereenkomst een nieuwe
verloningsovereenkomst vereist zou zijn,
er is dus een op zichzelf staande verloningsovereenkomst die door de
partijen is getekend en die hen tot wet strekt,
en voorts op de volgende overwegingen (p. 24, vierde en vijfde alinea, en p. 25,
eerste en tweede alinea, van het bestreden vonnis):
de inhoud van de verloningsovereenkomst slaat op prestaties die de eiseres
heeft geleverd voorafgaandelijk aan de periode dat de arbeidsovereenkomst met
(…) werd gesloten,
de prestaties zijn geleverd en de gefactureerde bedragen zijn niet betwist,
VERZOEKSCHRIFT/21
de prestaties dienen te worden vergoed in hoofde van de eiseres,
noch in de voorgaande briefwisseling, noch in besluiten en noch ter
terechtzitting werd het bestaan van de prestaties door de verweerder ontkend en
op vraag van het arbitraal college werd dit ter terechtzitting uitdrukkelijk erkend,
de verweerder betwist de gevraagde vergoedingen naar hoegrootheid niet,
wat ook moeilijk aannemelijk zou zijn aangezien de facturen volgen uit de
verloningsovereenkomst en er op die door de verweerder gekende en contractueel
erkende basis correct is gefactureerd,
de hoofdeis is gegrond en de tegeneis, die ertoe strekt te laten vaststellen dat
de vertegenwoordigingsovereenkomst nietig is, is ongegrond.
- De rechtbank van eerste aanleg verklaart de vordering tot nietigverklaring van
de arbitrale uitspraak van 13 november 2023 gegrond omdat de uitvoering ervan
neerkomt op de uitvoering van de vertegenwoordigingsovereenkomst, de arbitrale
uitspraak de verweerder immers “veroordeelt tot betaling van facturen die telkens
de
beschrijving
vermeldden
“Diensten
conform
de
vertegenwoordigingsovereenkomst van 07.05.22”, hoewel het Scheidsgerecht de
Vertegenwoordigingsovereenkomst heeft afgescheiden van de Bijlage om de
facturen autonoom en exclusief te laten steunen op de Bijlage, waardoor, vanuit
het standpunt van het Scheidsgerecht, de beoordeling van de nietigheid, in welk
verband het scheidsgerecht erkende dat er zich bepaalde vragen stelden, niet
(langer) relevant was, quod non” en de arbitrale uitspraak, door de eiseres een
titel te verschaffen om volledige betaling te bekomen van die facturen, gevolgen
creëert die strijdig zijn met de openbare orde (p. 27, onderaan, en p. 28, bovenaan,
van het bestreden vonnis).
De rechtbank van eerste aanleg komt tot die beslissing na te hebben overwogen
dat bepalingen van openbare orde van het decreet van 10 december 2010
VERZOEKSCHRIFT/22
betreffende de private arbeidsbemiddeling kennelijk zijn geschonden bij het
aangaan van de vertegenwoordigingsovereenkomst
inclusief de bijlage,
bepalingen die het scheidsgerecht niet, minstens niet correct heeft toegepast (p.
27, eerste alinea, van het bestreden vonnis) op de gronden dat:
het
scheidsgerecht
niet
heeft
onderzocht
of
de
vertegenwoordigingsovereenkomst eventueel behept was met een absolute
nietigheid, en niet heeft nagegaan of de aangevoerde schendingen tot gevolg
hadden of konden hebben dat de vertegenwoordigingsovereenkomst geen dan wel
slechts een beperkte uitwerking kon hebben (p. 25, derde alinea, van het bestreden
vonnis),
ook de Bijlage moest worden getoetst aan het decreet van 10 december
2010, aangezien het scheidsgerecht vaststelde dat de Bijlage prestaties behelsde
van de eiseres aan de verweerder met betrekking tot diens arbeidsovereenkomst
bij (…), m.a.w. diensten van bijstand van een voetballer in zijn zoektocht naar een
werkgever
hetzij
diensten
van
private
arbeidsbemiddeling,
maar
het
scheidsgerecht de decretale bepalingen niet relevant heeft geacht en de
toepasselijkheid ervan niet heeft onderzocht, laat staan de naleving ervan, ook niet
wat de Bijlage betreft (p. 25, vijfde alinea, van het bestreden vonnis),
overeenkomstig artikel 8, § 1, van het decreet van 10 december 2010 de
eiseres
maar
recht
arbeidsovereenkomsten
kon
die
hebben
op
effectief
vergoedingen
na
het
uit
hoofde
van
sluiten
van
de
vertegenwoordigingsovereenkomst werden onderhandeld en aangegaan; dat
artikel het recht op commissieloon immers onderwerpt aan de voorwaarde van
o.m. een voorafgaande schriftelijke overeenkomst over het commissieloon en de
uitdrukkelijke en voorafgaande instemming van de werknemer en inbreuken op
die regel worden bestraft bij artikel 24,16°, van dat decreet; dat de
vertegenwoordigingsovereenkomst
en
de
Bijlage
echter
na
de
arbeidsovereenkomst werden ondertekend, wat wordt bevestigd in de sententie en
VERZOEKSCHRIFT/23
bovendien blijkt uit de herhaalde verwijzingen in de Bijlage zelf naar de reeds
aangegane
arbeidsovereenkomst;
dat
bijgevolg
de
eiseres
uit
de
arbeidsovereenkomst geen rechten op een commissieloon kon putten en bijgevolg
geen aanspraak kon maken op de door haar gevorderde vergoeding voor diensten
gerelateerd aan de arbeidsovereenkomst (p. 25, laatste alinea, en p. 26, eerste
alinea, van het bestreden vonnis),
het scheidsgerecht niet heeft onderzocht of de Bijlage niet aan dezelfde
vereisten moest voldoen als de vertegenwoordigingsovereenkomst zelf en dus
bijvoorbeeld voorafgaand aan de arbeidsovereenkomst moest zijn ondertekend
opdat een commissieloon uit hoofde daarvan kon worden gevorderd, en de
schending bijgevolg niet heeft vastgesteld (p. 26, tweede alinea, van het bestreden
vonnis),
het scheidsgerecht ook niet heeft onderzocht of de berekeningsbasis voor
het commissieloon dat in de Bijlage was overeengekomen, namelijk op het
voorziene totale bruto jaarinkomen voor de totale duur van het contract conform
artikel 8, § 3, van het decreet van 10 december 2010 is; dat het scheidsgerecht
kennelijk heeft genegeerd dat ingevolge de loskoppeling van de Bijlage van de
vertegenwoordigingsovereenkomst de link met de 10 % ontbrak en dus de
berekeningswijze voor de forfaitaire bedragen strijdig maakte met artikel 8, § 1,
van het decreet, zodat de Bijlage aldus in strijd was met de bepalingen van
openbare orde van het decreet (p. 26, laatste alinea, van het bestreden vonnis).
In hoofdorde
- Uit wat hierboven in de randnummers 3 en 4 van de grieven is uiteengezet,
volgt dat de rechtbank van eerste aanleg zich niet ertoe beperkt na te gaan of de
arbitrale uitspraak in strijd is met de openbare orde, maar zelf opnieuw het geschil
beoordeelt in het licht van de bepalingen van openbare orde waarvan toepassing
had moeten worden gemaakt. De rechtbank van eerste aanleg gaat immers de
juistheid van de motieven van de arbitrale uitspraak na en vervangt deze door zijn
eigen beoordeling waar hij het scheidsgerecht verwijt de nietigheid van de
VERZOEKSCHRIFT/24
vertegenwoordigingsovereenkomst en de toepasselijkheid en naleving van het
decreet van 10 december 2010 wat betreft de Bijlage niet te hebben onderzocht,
en waar hij oordeelt dat de eiseres uit de arbeidsovereenkomst geen rechten op een
commissieloon kon putten en bijgevolg geen aanspraak kon maken op de door
haar
gevorderde
vergoeding
voor
diensten
gerelateerd
aan
de
arbeidsovereenkomst, alsook waar hij oordeelt dat het scheidsgerecht de
schending door de Bijlage van het decreet van 10 december 2010 niet heeft
vastgesteld (zie p. 25 en 26 van het bestreden vonnis, zoals in hierboven in randnr.
4 nader aangeduid).
De eigen beoordeling door de rechtbank van eerste aanleg wordt bevestigd door
de overwegingen waarin de rechtbank de arbitrale beslissing bespreekt onder
randnummer 27 van het bestreden vonnis (p. 21 tot p. 25, bovenaan, van het
bestreden vonnis, onderlijning toegevoegd), en waarbij o.m. ook wordt
overwogen:
“[…].
[De
verweerder]
had
er
immers
op
gewezen
dat
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst herhaaldelijk voorzag dat de samenwerking
van partijen een exclusief karakter had (in art. 1.1; art. 1.2; art. 3.1; art. 3.2; art.
4.1; art. 4.6 en art. 5.2 Vertegenwoordigingsovereenkomst), terwijl het Vlaamse
Decreet exclusiviteitsbedingen verbiedt bij art. 5.16° Vlaamse Decreet. [De
verweerder] had er ook op gewezen dat er niet alleen exclusiviteit was bedongen
voor [de eiseres] als makelaar, maar dat [de verweerder] zichzelf ook niet mocht
vertegenwoordigen (art. 3.1; art. 3.2; art. 5.2 Vertegenwoordigingsovereenkomst)
en er een gegarandeerde commissievergoeding was, ook in geval er geen beroep
werd gedaan op [de eiseres], wat de facto gelijk stond aan een
“schadevergoeding” ter compensatie van gederfde inkomsten, en dit in strijd met
art. 5.20° Vlaamse Decreet. [De verweerder] had ook aangevoerd dat de
exclusiviteit voor [de eiseres] één van de essentiële voorwaarden was om de
Vertegenwoordigingsovereenkomst aan te gaan. Volgens [de verweerder] leidden
die elementen tot de nietigheid van de Vertegenwoordigingsovereenkomst.
VERZOEKSCHRIFT/25
[De
eiseres]
erkent
overigens
in
conclusie
dat
er
in
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst verschillende clausules zijn die voorzien in
een exclusieve samenwerking. Haar verweer dat dat heel gebruikelijk is in de
voetbalsector en het Vlaamse Decreet is opgesteld in functie van gewone private
arbeidsbemiddelaars die niet investeren in de werkzoekende in tegenstelling tot de
sportmakelaar die veel tijd, energie en financiële middelen investeert in de
samenwerking met de speler, gaat uiteraard niet op. De bepaling is van openbare
orde. Het openbare orde karakter van die bepaling wordt niet verzacht door het
gegeven, aangevoerd door [de eiseres], dat er sinds 2020 een vertrouwensrelatie
was tussen partijen en [de verweerder] genoot van een gratis dienstverlening [een
wettelijke regel, gelet op diens toenmalige minderjarigheid], hoewel [de eiseres]
er niet zeker van was dat [de verweerder] ooit een arbeidsovereenkomst zou
aangaan.
[…]
Het Scheidsgerecht oordeelde dus dat de bezwaren van [de verweerder] geen
relevantie meer hadden, omdat de Vertegenwoordigingsovereenkomst was
beëindigd, [de verweerder] die beëindiging niet had gestoeld op een eventuele
nietigheid en [de eiseres] geen schadevergoeding had gevorderd. [De verweerder]
was volgens het Scheidsgerecht maar achteraf, in briefwisseling en middels
arbitrage, op die “eenvoudige verbreking” teruggekomen, zeggend dat er geen
enkele vergoeding verschuldigd kon zijn.
Het Scheidsgerecht oordeelde dus impliciet dat [de verweerder] aan het middel
van de schending van de openbare orde had verzaakt, minstens dat de schending
hierdoor was gedekt, quod non.
[…]
VERZOEKSCHRIFT/26
[De
verweerder]
had
nochtans
opgeworpen
dat
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst, in zijn optiek incl. de Bijlage, slechts na de
ondertekening van de Arbeidsovereenkomst was afgesloten, terwijl de vereiste dat
de vertegenwoordigingsovereenkomst moet zijn aangegaan voorafgaandelijk aan
de arbeidsovereenkomst moet vermijden dat de makelaar achter de rug van de
voetballer onderhandelt met de club en door die laatste vergoed wordt zodat die
eerder de belangen van de club dan van de voetballer zou behartigen. Het
Scheidsgerecht
heeft
kennelijk
vastgesteld
dat
de
Vertegenwoordigingsovereenkomst met inbegrip van de Bijlage waren aangegaan
na afsluiting van de Arbeidsovereenkomst. Minstens heeft het niet onderzocht of
de Bijlage, in tegenstelling tot de Vertegenwoordigingsovereenkomst, was
aangegaan voor de afsluiting van de Arbeidsovereenkomst. Dat onderzoek was
kennelijk manifest overbodig nu de paginering van de Bijlage onmiskenbaar die
van de Vertegenwoordigingsovereenkomst volgde en de Bijlage inhoudelijk
meermaals naar de “al aangegane” arbeidsovereenkomst verwees: “de
arbeidsovereenkomst die de Speler met (…) heeft ondertekend”, “Bij de
arbeidsovereenkomst tussen de Speler met (…) (dd. 7 mei 2022) is afgesproken”;
“voor zover de afgesloten arbeidsovereenkomst met (…) dd. 7 mei nog in voege
is”.
Het Scheidsgerecht negeerde de vraag die zich opdrong, namelijk of de “enkele
werking voor de toekomst” dan ook niet het geval was voor de
“verloningsovereenkomst” (dus de Bijlage).
Het Scheidsgerecht stelde nochtans vast waarover de Bijlage ging: “De inhoud
ervan slaat op de prestaties die [de eiseres] heeft geleverd voorafgaandelijk aan de
periode dat de arbeidsovereenkomst met (…) werd afgesloten.” Desalniettemin
heeft het Scheidsgerecht zich kennelijk niet afgevraagd of de Bijlage, als op
zichzelf staande overeenkomst, niet onderworpen was aan de beweerdelijk
geschonden bepalingen van het Vlaamse Decreet en of het die niet schond. Het
Scheidsgerecht oordeelde kennelijk dat het gegeven dat de prestaties
voorafgaandelijk aan de afsluiting van de arbeidsovereenkomst waren verleend,
VERZOEKSCHRIFT/27
volstond voor de naleving van het Vlaamse Decreet. Het paste de hoger vermelde
decretale bepalingen zodoende niet of minstens niet correct toe. ”
Door zich niet ertoe te beperken na te gaan of de arbitrale beslissing als zodanig in
strijd is met de openbare orde maar het geschil zelf te beoordelen in het licht van
de bepalingen van openbare orde waarvan toepassing had moeten worden
gemaakt, overschrijdt de rechtbank van eerste aanleg zijn bevoegdheid als
annulatierechter en maakt hij een foutieve toepassing van artikel 1717, § 3, b), ii),
van het Gerechtelijk Wetboek, en schendt hij die bepaling.
Derhalve beslist de rechtbank van eerste aanleg niet wettig dat de uitvoering van
de
arbitrale
beslissing
in
feite
neerkomt
op
de
uitvoering
van
de
vertegenwoordigingsovereenkomst (p. 27, randnr. 32, van het bestreden vonnis),
welke de rechtbank als kennelijk in strijd met bepalingen van openbare orde
beschouwt (p. 27, eerste alinea, van het bestreden vonnis), en oordeelt
dienvolgens op die gronden niet wettig dat de arbitrale beslissing gevolgen creëert
in strijd met de openbare orde (p. 28, eerste alinea, van het bestreden vonnis)
(schending van artikel 1717, § 3, b), ii), van het Gerechtelijk Wetboek).
- Nu niet wordt nagegaan of en vastgesteld dat de veroordeling van de
verweerder tot betaling van de facturen van de eiseres als zodanig, zijnde het
resultaat van de arbitrale uitspraak, strijdig is met de openbare orde, verantwoordt
de rechtbank van eerste aanleg niet naar recht zijn beslissing tot nietigverklaring
van de arbitrale uitspraak wegens strijdigheid met de openbare orde (schending
van artikel 1717, § 3, b), ii), van het Gerechtelijk Wetboek).
Uit de overwegingen van het bestreden vonnis onder de randnummers 30 en 31,
m.n. “Dat gegeven [zijnde het argument van de eiseres dat de belangen van de
verweerder niet werden geschaad] had het Scheidsgerecht eventueel in
aanmerking kunnen nemen bij de bepaling van de gevolgen van de schending van
VERZOEKSCHRIFT/28
de openbare orde.”, “[De eiseres] merkt correct op dat het Vlaamse Decreet niet
bepaalt dat de overtreding van gesanctioneerde bepalingen moet leiden tot de
(absolute) nietigheid van de Vertegenwoordigingsovereenkomst”, “Het behoorde
inderdaad tot de bevoegdheid van het Scheidsgerecht om de nietigheid uit te
spreken na de door [de verweerder] aangevoerde schendingen van de openbare
orde te hebben nagegaan en vastgesteld.”, “[De eiseres] schijnt in conclusie zelf
wel te erkennen dat er enkel nog discussie kon zijn over de omvang van de
nietigheid en bijgevolg de omvang en de gevolgen ervan.” en “Het stond aan het
Scheidsgerecht om de gevolgen eventueel te moduleren” (p. 27 van het bestreden
vonnis), volgt overigens dat de arbitrale uitspraak als zodanig zelf niet
noodzakelijk in strijd is met de openbare orde aangezien, zelfs in geval van
effectieve nietigheid van de vertegenwoordigingsovereenkomst en/of de Bijlage,
de gevolgen daarvan kunnen worden gemoduleerd.
Uit geen enkele overweging of vaststelling volgt dat met inachtneming van de
bepalingen van openbare orde waarvan de rechtbank van eerste aanleg oordeelt
dat die niet, minstens niet correct zijn toegepast, de verweerder geenszins had
kunnen worden veroordeeld tot betaling van de facturen van de eiseres en de
toepassing van de bepalingen van openbare orde met zekerheid tot een andere
beslissing zou hebben geleid. Op grond van de gedane vaststellingen en
overwegingen, verantwoordt de rechtbank van eerste aanleg niet naar recht zijn
beslissing tot nietigverklaring van de arbitrale uitspraak wegens strijdigheid met
de openbare orde (schending van artikel 1717, § 3, b), ii), van het Gerechtelijk
Wetboek).
In ondergeschikte orde
- De rechtbank van eerste aanleg steunt zijn beslissing dat de arbitrale uitspraak,
door de eiseres een titel te verschaffen om (volledige) betaling te bekomen van
haar facturen, gevolgen creëert die strijdig zijn met de openbare orde, op de
motieven dat het scheidsgerecht bepalingen van openbare orde niet, minstens niet
VERZOEKSCHRIFT/29
correct heeft toegepast aangezien het voorbijgaat aan het openbare orde karakter
van de bepalingen van het decreet van 10 december 2010 die kennelijk zijn
geschonden bij en middels het aangaan van de vertegenwoordigingsovereenkomst
inclusief de Bijlage. De rechtbank van eerste aanleg komt evenwel niet wettig tot
die motieven.
- De beslissing van de rechtbank van eerste aanleg dat bij het aangaan van de
vertegenwoordigings-overeenkomst kennelijk bepalingen van openbare orde zijn
geschonden, is niet naar recht verantwoord. Immers, de rechtbank van eerste
aanleg geeft wel de argumenten van de verweerder weer die volgens de
verweerder leiden tot de nietigheid van de vertegenwoordigingsovereenkomst (p.
21, onderaan, en p. 22, bovenaan, van het bestreden vonnis), en verwijt het
scheidsgerecht niet te hebben onderzocht of de vertegenwoordigingsovereenkomst
eventueel behept was met een absolute nietigheid en niet te hebben nagegaan of
de aangevoerde schendingen tot gevolg hadden/konden hebben dat de
vertegenwoordigingsovereenkomst geen dan wel slechts een beperkte uitwerking
kon hebben (p. 25, derde alinea, van het bestreden vonnis). Een effectieve
schending door de vertegenwoordigingsovereenkomst van enige bepaling van
openbare orde wordt evenwel niet vastgesteld. Nochtans kan enkel een arbitrale
uitspraak die strijdig is met de openbare orde met nietigheid worden
gesanctioneerd. Een mogelijke schending van een bepaling van openbare orde
volstaat
daartoe
niet.
De
loutere
omstandigheid
dat
de
vertegenwoordigingsovereenkomst ná de arbeidsovereenkomst werd ondertekend,
maakt haar als zodanig niet strijdig met enige bepaling van openbare orde. Ook de
omstandigheid dat het scheidsgerecht erkende dat zich op het vlak van de
beoordeling van de nietigheid van de vertegenwoordigingsovereenkomst bepaalde
vragen stelden, is geen vaststelling van een strijdigheid ervan met bepalingen van
openbare orde, noch een vaststelling dat de arbitrale uitspraak zelf strijdig is met
de openbare orde.
Nu niet wettig wordt geoordeeld dat de vertegenwoordigingsovereenkomst
kennelijk bepalingen van openbare orde schendt, verklaart de rechtbank van eerste
VERZOEKSCHRIFT/30
aanleg de arbitrale beslissing niet wettig nietig op de grond dat de uitvoering
ervan in feite neerkomt op de uitvoering van de vertegenwoordigingsovereenkomst, en beslist de rechtbank van eerste aanleg niet wettig dat de
arbitrale beslissing gevolgen creëert die strijdig zijn met de openbare orde
(schending van artikel 1717, § 3, b), ii), van het Gerechtelijk Wetboek).
- Ook de beslissing van de rechtbank van eerste aanleg dat de Bijlage (of de
verloningsovereenkomst) kennelijk in strijd is met de openbare orde, is niet naar
recht verantwoord. De rechtbank van eerste aanleg stelt vast dat het
scheidsgerecht de toepassing, laat staan de naleving, van de bepalingen van het
decreet van 10 december 2010 wat betreft de Bijlage niet heeft onderzocht (p. 25,
vijfde alinea, en p. 26, tweede alinea, van het bestreden vonnis), en stelt vast dat,
nu de Bijlage ná de arbeidsovereenkomst werd ondertekend, het scheidsgerecht de
schending niet heeft vastgesteld van artikel 8, § 1, van het decreet van 10
december 2010, op grond waarvan het recht op commissieloon onderworpen is
aan de voorwaarde van een voorafgaande en schriftelijke overeenkomst over het
commissieloon en de uitdrukkelijke en voorafgaande instemming van de
werknemer, en inbreuken op die regel worden gestraft bij artikel 24, 16° van dat
decreet (p. 25, onderaan, en p. 26, eerste alinea, van het bestreden vonnis). Verder
stelt de rechtbank van eerste aanleg vast dat het scheidsgerecht ook niet heeft
onderzocht of de berekeningsbasis van het commissieloon in de Bijlage conform
artikel 8, § 3, van het decreet van 10 december 2010 was en kennelijk heeft
genegeerd dat als gevolg van de loskoppeling van de Bijlage van de
vertegenwoordigingsovereenkomst de link met de 10 % ontbrak en de
berekeningswijze voor de forfaitaire bedragen strijdig maakte met het voornoemd
artikel (p. 26, laatste alinea, van het bestreden vonnis).
9.1. Artikel 8, § 1, van het decreet van 10 december 2010 bepaalt dat met het oog
op de bescherming van de werknemer het bureau, om diensten inzake private
arbeidsbemiddeling
te
verrichten
voor
betaalde
sportbeoefenaars
en
schouwspelartiesten als vermeld in artikel 3, 1°, a) en b), van dit decreet, slechts
een commissieloon kan aannemen of vorderen in de hierna volgende gevallen :
VERZOEKSCHRIFT/31
1°
het
commissieloon
wordt
vooraf
vastgelegd
in
een
schriftelijke
overeenkomst tussen het bureau en de opdrachtgever; als de private
arbeidsbemiddeling wordt aangeboden samen met andere diensten, wordt het
commissieloon voor de verschillende diensten afzonderlijk vastgelegd;
2°
de werknemer stemt uitdrukkelijk en voorafgaandelijk in met het
commissieloon;
3°
alle partijen beschikken over een origineel exemplaar van deze
overeenkomst.
Artikel 8, § 3, van het decreet van 10 december 2010 bepaalt dat het
commissieloon voor de bemiddeling van de betaalde sportbeoefenaar wordt
berekend
op
het
voorziene
totale
brutojaarinkomen
van
de
betaalde
sportbeoefenaar voor de totale duur van het contract.
Artikel 8 van het decreet van 10 december 2010 is louter van dwingend recht in
het voordeel van de werknemer/sportbeoefenaar, en raakt als zodanig niet de
openbare orde. De omstandigheid dat artikel 24, 16°, van datzelfde decreet het
bureau, zijn lasthebbers of aangestelden die enige vergoeding, commissielonen,
bijdragen, toelatings- of inschrijvingsgelden vragen of ontvangen, buiten de door
het decreet bepaalde voorwaarden met een geldboete bestraft, verandert daaraan
niets en verleent artikel 8 van het decreet op zich niet het karakter van openbare
orde.
Door
te
oordelen
dat,
na
enkel
de
strijdigheid
van
de
Bijlage/verloningsovereenkomst met artikel 8 van het decreet van 10 december
2010 te hebben vastgesteld, bij het aangaan van de Bijlage bepalingen van
openbare orde zijn geschonden, miskent de rechtbank van eerste aanleg dat
artikel, alsook artikel 24, 16°, van het decreet van 10 december 2010.
Aangezien de rechtbank van eerste aanleg op grond van een strijdigheid met
artikel 8 van het decreet van 10 december 2010 niet wettig beslist tot een
strijdigheid met de openbare orde, is de nietigverklaring van de arbitrale uitspraak
op die grond evenmin naar recht verantwoord (schending van de artikelen 8 en 24,
VERZOEKSCHRIFT/32
16°, van het decreet van 10 december 2010 en 1717, § 3, b), ii), van het
Gerechtelijk Wetboek).
In de mate dat de rechtbank van eerste aanleg aanneemt dat niet enkel een
strijdigheid met de openbare orde maar ook een strijdigheid met bepalingen van
dwingend recht toelaat een arbitrale uitspraak nietig te verklaren (p. 15, laatste
alinea, van het bestreden vonnis), schendt de rechtbank artikel 1717, § 3, b), ii),
van het Gerechtelijk Wetboek, luidens welk enkel een strijdigheid met de
openbare orde een grond tot nietigverklaring oplevert.
9.2. Uit de omstandigheid dat de Bijlage (zijnde de verloningsovereenkomst) na
de arbeidsovereenkomst werd getekend volgt als zodanig niet dat deze strijdig is
met artikel 8 van het decreet van 10 mei 2010, aangezien de partijen
voorafgaandelijk aan die verloningsovereenkomst schriftelijk kunnen zijn
overeengekomen dat een commissieloon van 10 % op het totale bruto
jaarinkomen van de verweerder voor de totale duur van het contract, en de Bijlage
zelf slechts de concretisering daarvan is. De rechtbank van eerste aanleg oordeelt
op grond van de gedane vaststellingen dan ook niet wettig dat de Bijlage in strijd
is met artikel 8, § 1 en § 3, van het decreet van 10 december 2010 en dat bij het
aangaan de Bijlage kennelijk bepalingen van openbare orde zijn geschonden
(schending van artikel 8, § 1 en § 3, van het decreet van 10 december 2010). Op
die grond oordeelt de rechtbank van eerste aanleg derhalve niet wettig dat de
arbitrale uitspraak gevolgen creëert die strijdig zijn met de openbare orde
(bijkomende schending van artikel 1717, § 3, b), ii), van het Gerechtelijk
Wetboke).
In nog meer ondergeschikte orde
Krachtens artikel 1717, § 6, van het Gerechtelijk Wetboek kan de rechtbank van
eerste aanleg voor wie een vordering tot vernietiging van een arbitrale uitspraak
VERZOEKSCHRIFT/33
aanhangig is, op vordering van een partij, de vernietigingsprocedure schorsen
gedurende een door hem bepaalde termijn om aan het scheidsgerecht de
mogelijkheid te geven de arbitrageprocedure te hervatten of iedere maatregel te
nemen die het van aard acht om de gronden van vernietiging weg te werken.
Op grond van die bepaling kunnen de partijen verzoeken de nietigheidsprocedure
op te schorten en een terugverwijzing naar het scheidsgerecht vragen. Die
bepaling is ingegeven vanuit doeltreffendheid. De vernietiging van een arbitrale
uitspraak moet het laatste redmiddel zijn.
Daaruit volgt dat ook de rechter zelf voor wie de nietigheidsvordering van een
arbitrale uitspraak is ingeleid, de zaak en de partijen kan of zelfs moet
terugverwijzen naar de arbiters. Wanneer de annulatierechter beslist dat de
arbitrale uitspraak bepalingen van openbare orde niet of niet correct toepast en
derhalve niet ertoe is gekomen de gevolgen van die (mogelijke) miskenning van
de openbare orde te bepalen, vermag de annulatierechter niet in de plaats van de
arbiters te oordelen over die gevolgen, noch vermag hij zonder meer aan te nemen
dat, bij eerbiediging van die bepalingen van openbare orde, de finale beslissing
anders zou zijn geweest, maar dient hij, desgevallend na een gedeeltelijke
vernietiging van de arbitrale uitspraak, de zaak en de partijen terug te verwijzen
en de arbiters de mogelijkheid te geven te remediëren aan de grond tot nietigheid.
De rechtbank van eerste aanleg, na te hebben beslist dat het scheidsgerecht
bepalingen van openbare orde niet of niet correct heeft toegepast, oordeelt dat het
decreet van 10 december 2010 niet bepaalt dat de overtreding ervan moet leiden
tot de absolute nietigheid van de vertegenwoordigings-overeenkomst en het aan
het scheidsgerecht stond de gevolgen eventueel te moduleren, waarbij eventueel
rekening kon worden gehouden met het gegeven dat de verweerder zijn belangen
niet werden geschaad (p. 27, randnrs. 30 en 31, van het bestreden vonnis).
VERZOEKSCHRIFT/34
Door vervolgens de arbitrale uitspraak te vernietigen zonder de arbiters de
mogelijkheid te geven de grond van vernietiging weg te werken, miskent de
rechtbank van eerste aanleg artikel 1717, § 6, van het Gerechtelijk Wetboek.
Conclusie
De rechtbank van eerste aanleg verklaart de vordering tot nietigverklaring van de
arbitrale uitspraak van 13 november 2023 niet wettig gegrond (schending van de
artikelen 8 en 24, 16°, van het decreet van 10 december 2010 en 1717, § 3, b), ii),
en 1717, § 6, van het Gerechtelijk Wetboek).
Toelichting
-
De eiseres verwijst naar de volgende arresten van uw Hof: Cass. 3 maart 2025,
C.24.0202.N; Cass. 12 april 2024, C.22.0348.F; Cass. 26 februari 2021,
C.20.0331.N; Cass. 28 november 2014, C.12.0517.N.
-
Zoals ook de rechtbank van eerste aanleg vaststelt, bepaalt het decreet van 10
december 2010 betreffende de private arbeidsbemiddeling niet dat een overtreding
van de gesanctioneerde bepalingen moet leiden tot (absolute) nietigheid van de
(niet-conforme) overeenkomst (p. 27, derde alinea, van het bestreden vonnis).
Indien kan worden aangenomen dat de bepalingen inzake de regeling van de
private arbeidsbemiddeling mede de juridische basis vormen van het socioeconomische weefsel van onze maatschappij en onze arbeidsmarkt, brengt dat nog
niet mee dat elke bepaling van die regeling de openbare orde raakt.
In dat verband kan een vergelijking worden gemaakt met de wet van 19 maart
1991 houdende bijzondere ontslagregeling voor de personeelsafgevaardigden in
de ondernemingsraden en in de comités voor veiligheid, gezondheid en
verfraaiing
van
de
werkplaatsen
alsmede
voor
de
kandidaat-
VERZOEKSCHRIFT/35
personeelsafgevaardigden. Uw Hof oordeelde dat de in de Wet Ontslagregeling
Personeels-afgevaardigden bepaalde bijzondere bescherming tegen ontslag voor
de personeelsafgevaardigden in de ondernemingsraden en in de comités voor
bescherming en preventie op het werk, alsmede voor de kandidaatpersoneelsafgevaardigden,
tot
doel
heeft,
enerzijds,
aan
de
personeelsafgevaardigden de gelegenheid te geven hun opdracht in de
onderneming uit te oefenen, en, anderzijds, de volledige vrijheid van de
werknemers te waarborgen om zich kandidaat te stellen teneinde die opdracht uit
te oefenen. Die bescherming, waartoe de in artikel 14 van deze wet bepaalde
mogelijkheid tot reïntegratie in de onderneming behoort, is in het algemeen
belang ingevoerd en raakt dienvolgens de openbare orde, aldus uw Hof. Uw Hof
vervolgde
evenwel
dat
het
openbare-orde-karakter
van
de
wettelijke
ontslagbescherming niet tot gevolg heeft dat alle uit die bescherming
voortvloeiende rechten de openbare orde raken en niet vatbaar zijn voor afstand
door de beschermde werknemer. Zodra de werkgever de ontslagprocedure niet
heeft nageleefd en de tot de ontslagbescherming behorende mogelijke reïntegratie
van de beschermde werknemer in de onderneming binnen de in de wet bepaalde
termijnen niet meer kan worden gevraagd of niet is ingewilligd en derhalve de
ontslagbescherming niet haar doel heeft bereikt, worden door de in de artikelen 16
en
17
Wet
Ontslagregeling
Personeels-afgevaardigden
bepaalde
ontslagvergoedingen nog slechts de particuliere belangen van de ontslagen
werknemer beschermd. Daaruit volgt dat de ontslagen beschermde werknemer
vanaf dan zijn recht op de ontslagvergoeding definitief verworven heeft en ervan
afstand kan doen, aldus uw Hof (Cass. 16 mei 2011, S.10.0093.N).
De bescherming die artikel 8 van het decreet van 10 december 2010 op de private
arbeidsbemiddeling biedt, waarvan de paragraaf 1 aanvangt met “Met het oog op
de bescherming van de werknemer”, komt enkel de belangen van de betaalde
sportbeoefenaars en schouwspelartiesten ten goede. Minstens kunnen zij, zodra zij
een
nieuwe
tewerkstelling
hebben
aangevat,
die
dankzij
een
private
arbeidsbemiddeling is tot stand gekomen, afstand doen van de bescherming die
artikel 8 van het voornoemde decreet hen biedt en kunnen zij zich ertoe verbinden
een commissieloon te betalen. De omstandigheid dat de Bijlage is ondertekend ná
VERZOEKSCHRIFT/36
de arbeidsovereenkomst die de verweerder met (…) is aangegaan, leidt derhalve
niet tot de volstrekte nietigheid ervan en is op zich niet strijdig met een regel van
openbare orde.
OM DEZE REDENEN
Concludeert de eiseres dat het uw Hof behage
de bestreden beslissing te vernietigen,
de zaak en de partijen te verwijzen naar een andere rechtbank van eerste aanleg,
uitspraak te doen over de kosten als naar recht.
Gent, 6 oktober 2025
Voor de eiseres,
Willy van Eeckhoutte,
advocaat bij het Hof van Cassatie.
