Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie, 2026-10-13, ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20261013.2N.10

Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie — ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20261013.2N.10 (2026-10-13)

--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- 13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/1

Hof van Cassatie van België

Arrest

Nr. P.26.0735.N I. V. O., beklaagde, eiseres, met als raadsman mr. Tom De Meester, advocaat bij de balie Antwerpen, tegen K. V. D., burgerlijke partij, verweerder.

I.

RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Antwerpen, correctionele kamer, van 29 april 2026. De eiseres voert in een memorie die aan dit arrest is gehecht, twee middelen aan.

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/2

Sectievoorzitter Erwin Francis heeft verslag uitgebracht. Advocaat-generaal Bart De Smet heeft geconcludeerd.

II.

BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling Eerste middel Eerste onderdeel 1.

Het onderdeel voert schending aan van artikel 6.1 en 6.3.a EVRM, artikel

14.3.g IVBPR, artikel 12, tweede lid, Grondwet, de artikelen 130, 182 en 210, tweede lid, Wetboek van Strafvordering en artikel 226, tweede lid, oud Strafwetboek, alsook miskenning van het algemeen rechtsbeginsel houdende het recht van verdediging: het arrest veroordeelt de eiseres voor het feit van de telastlegging A, zoals voor het eerst in hoger beroep heromschreven; met die heromschrijving stelt het arrest echter een andere verklaring in de plaats van de verklaring van de eiseres zoals vermeld in de telastlegging A waarvoor zij werd verwezen; aldus wijzigt het arrest de materiële gedraging van de eiseres die het voorwerp uitmaakt van de telastlegging A en veroordeelt het haar voor een feit waarvoor zij niet is vervolgd. 2.

De verwijzingsbeschikking van het onderzoeksgerecht of de dagvaarding om

voor het vonnisgerecht te verschijnen maakt bij de rechter het materiële feit aanhangig dat het voorwerp van de vervolging uitmaakt, doorgaans omschreven in de bewoordingen van de strafwet. De rechter is niet gebonden door de bewoordingen waarin dat materieel feit in de akte van aanhangigmaking is vermeld. Hij is integendeel, ook in hoger beroep, verplicht om dat feit juist te omschrijven. Bijgevolg dient hij dat feit indien nodig te heromschrijven, mits de materiële gebeurtenis die het voorwerp van de vervolging uitmaakt niet te wijzigen. De rechter oordeelt aan de hand van de bewoordingen van de akte van aanhangigmaking en de eraan ten grondslag liggende gegevens van het strafdossier

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/3

onaantastbaar of een heromschrijving het werkelijk vervolgde feit al dan niet wijzigt. 3.

Het Hof gaat wel na of de rechter uit zijn vaststellingen geen onmogelijk te

verantwoorden gevolgen afleidt. In zoverre het onderdeel uitgaat van een andere rechtsopvatting, faalt het naar recht. 4.

Artikel 226, tweede lid, oud Strafwetboek stelt strafbaar hij die bij een

verzegeling of een boedelbeschrijving een valse eed aflegt. 5.

De eiseres is voor dat misdrijf vervolgd onder de telastlegging A,

aanvankelijk omschreven in de volgende bewoordingen: “A meineed in geval van boedelbeschrijving bij een boedelbeschrijving een valse eed te hebben afgelegd (art. 226 Sw) te Turnhout op 11 maart 2019, namelijk te hebben verklaard dat ze geen enkele schenking van enig belang heeft ontvangen tijdens het huwelijk terwijl er een schenking van 502 400 euro plaats gevonden heeft in januari 2008 vanwege de ouders van [de verweerder]”. 6.

Het arrest (p. 13-14) oordeelt:

“De concrete omschrijving van tenlastelegging A dient als volgt te worden aangepast, met behoud van de algemene misdrijfomschrijving en tijd- en plaatsbepaling: “namelijk te hebben verklaard “Ik weet niet of de ouders van [de verweerders] schenkingen hebben gedaan. Indien dit wel het geval is, zal dit uit bewijsstukken moeten blijken. In ieder geval, indien er gelden van de ouders zijn geschonken aan ons, dan waren dit kleine bedragen en waren deze bedoeld voor ons vieren (wij beiden en de kinderen)” terwijl in werkelijkheid wel degelijk tijdens het huwelijk schenkingen door (één van) de ouders van [de verweerder] werden gedaan die geenszins slechts kleine bedragen betroffen en die derhalve relevant waren om uit te maken wat tot het gemeenschappelijk en wat tot het eigen vermogen behoorde.”

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/4

Deze heromschrijving wijzigt de aanhangige feiten niet. Partijen hebben hierover standpunt kunnen innemen ingevolge de nota en vordering van het openbaar ministerie en de behandeling ter zitting van het hof (van beroep).” 7.

Uit het arrest (p. 15) blijkt verder dat het aldus heromschreven feit van de

telastlegging A een letterlijke overname bevat van de verklaring die de eiseres tegenover de notaris heeft afgelegd voorafgaand aan de eed dat zij niets heeft verduisterd en van zodanige verduistering geen kennis draagt. Aldus vervangt het arrest de samenvattende weergave van de verklaring van de eiseres, vermeld in de telastlegging zoals aanvankelijk geformuleerd, door de door de eiseres werkelijk afgelegde verklaring, zoals deze blijkt uit de gegevens van het strafdossier. 8.

Op grond daarvan kan het arrest wettig de bewoordingen van het in de

telastlegging A vermelde materiële feit in de vermelde zin wijzigen, zonder voor het werkelijk vervolgde feit een ander, niet vervolgd feit in de plaats te stellen. In zoverre kan het onderdeel niet worden aangenomen. 9.

Voor het overige is het onderdeel afgeleid uit de hiervoor vergeefs

aangevoerde onwettigheid en is het niet ontvankelijk. Tweede onderdeel 10.

Het onderdeel voert schending aan van artikel 6.1 en 6.3.a EVRM en artikel

210, tweede lid, Wetboek van Strafvordering, alsook miskenning van het algemeen rechtsbeginsel houdende het recht van verdediging: het arrest oordeelt ten onrechte dat de partijen standpunt hebben kunnen innemen over de herkwalificatie van de telastlegging A ingevolge de nota en de vordering van het openbaar ministerie en de behandeling ter rechtszitting van het hof van beroep; uit de stukken waarvan het Hof kan kennisnemen, blijkt niet dat op één van de rechtszittingen van het hof van beroep waarop de zaak werd behandeld, de partijen door het hof van beroep zelf werden verzocht om zich uit te spreken en zich te verdedigen over de ambtshalve opgeworpen grief aangaande de noodzaak om gebeurlijk de aanhangige feiten te herkwalificeren; van een gebeurlijke heromschrijving was alleen sprake in een nota van de advocaat-generaal, waarin drie mogelijke alternatieven voor de herkwalificatie van de telastlegging A werden opgegeven; uit geen enkel stuk blijkt dat de eiseres zich daadwerkelijk heeft verdedigd tegen een van die alternatieven.

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/5

De bepalingen en het algemeen rechtsbeginsel zoals in het onderdeel vermeld,

vereisen niet dat een beklaagde zich effectief verdedigt op een mogelijke herkwalificatie van een hem ten laste gelegd feit, die in het debat is ingevolge de aanwezigheid van een aan tegenspraak onderworpen stuk van een procespartij of een verwittiging door de rechter op de rechtszitting. Enkel is vereist dat de beklaagde in de mogelijkheid wordt gesteld om zich over die mogelijke herkwalificatie te verdedigen. Er moet niet worden vastgesteld dat de betrokkene daartoe uitdrukkelijk is uitgenodigd. Indien meerdere mogelijke herkwalificaties voorliggen, staat het aan de beklaagde om zich desgewenst op elk van die herkwalificaties te verdedigen. 12.

In zoverre het onderdeel uitgaat van andere rechtsopvattingen, faalt het naar

recht. 13.

De vaststelling van het arrest dat de partijen standpunt hebben kunnen

innemen over de herkwalificatie van de telastlegging A ingevolge de nota en de vordering van het openbaar ministerie en de behandeling ter rechtszitting van het hof van beroep, heeft een authentieke bewijswaarde en kan slechts worden bestreden met een valsheidsbetichting. In zoverre is het onderdeel niet ontvankelijk. 14.

Voor het overige verplicht het onderdeel tot een onderzoek van feiten

waarvoor het Hof geen bevoegdheid heeft en is het evenmin ontvankelijk. Derde onderdeel 15.

Het onderdeel voert schending aan van artikel 149 Grondwet: door op grond

van de vermelde redenen de telastlegging A te heromschrijven, de eiseres te veroordelen voor de telastlegging A en de vordering van de verweerder gegrond te verklaren, laat het arrest het Hof niet toe na te gaan of de feiten de door de rechter daaruit in rechte afgeleide gevolgtrekking verantwoorden. 16.

Het onderdeel dat enkel aanvoert dat het Hof zijn wettigheidscontrole niet kan

uitoefenen ingevolge het loutere feit dat het arrest de telastlegging A heromschrijft en de eiseres voor die heromschreven telastlegging veroordeelt, preciseert niet hoe

P.26.0735.N/6

13 OKTOBER 2026

en waarom de vermelde wettigheidscontrole niet mogelijk is en is bijgevolg onduidelijk en derhalve niet ontvankelijk. Tweede middel Eerste onderdeel 17.

Het onderdeel voert schending aan van artikel 7.1 EVRM, artikel 14

Grondwet, artikel 226, tweede lid, oud Strafwetboek en de artikelen 1175 en 1183, 11°, Gerechtelijk Wetboek: het arrest steunt de schuldigverklaring van de eiseres aan het afleggen van een valse eed in de zin van artikel 226, tweede lid, oud Strafwetboek op het oordeel dat de verklaring van de eiseres voorafgaand aan haar eedaflegging dat zij niets heeft verduisterd en van zodanige verduistering geen kennis draagt een manifeste leugen was, hierbij overwegend dat de eiseres beter wist dan haar ex- partner en beter dan zijn ouders welke bedragen van het vermogen van de ouders naar het gezin van de eiseres en de verweerder waren gegaan; het arrest oordeelt eveneens dat de eiseres een valse eed heeft afgelegd, onder meer omdat zij zich zeer goed ervan bewust was dat de boedelbeschrijving onjuiste en onvolledige gegevens bevatte en zij deze bewust heeft verzwegen om te vermijden dat de betreffende gelden zouden worden beschouwd als een schenking die tot het eigen vermogen van de verweerder behoorde; aldus bestraft het arrest de eiseres omwille van het beweerdelijk verzwijgen van de oorsprong of de eigendom van goederen, waarover de strafrechter echter niet bevoegd is te oordelen op grond van artikel 226 oud Strafwetboek, en bestraft het de eiseres derhalve op grond van een handelen of nalaten, dat geen strafbaar feit naar nationaal of internationaal recht uitmaakte. 18.

Artikel

1175,

eerste

lid,

Gerechtelijk

Wetboek,

bepaalt

dat

de

boedelbeschrijving tot doel heeft de omvang van de nalatenschap, van de gemeenschap of van de onverdeeldheid vast te stellen. De boedelbeschrijving die wordt opgesteld na de ontbinding van een huwelijksvermogensstelsel strekt aldus ertoe de omvang van het gemeenschappelijk vermogen of van de onverdeeldheid vast te stellen en dient alle gegevens te bevatten die nodig zijn voor een betrouwbaar beeld van de samenstelling, de baten en de lasten van de onverdeelde boedel.

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/7

Wanneer dienvolgens de boedelbeschrijving de omvang van het

gemeenschappelijk vermogen beoogt vast te stellen met het oog op de vereffeningverdeling van het huwelijksvermogensstelsel, zijn de partijen ertoe gehouden alle goederen aan te geven die een invloed kunnen hebben op de samenstelling van het gemeenschappelijk vermogen. Aangezien de boedelbeschrijving van het gemeenschappelijk vermogen van een huwelijksvermogensstelsel ertoe strekt uit te maken wat respectievelijk tot het gemeenschappelijk en tot het eigen vermogen behoort, zijn de echtgenoten verplicht alles aan te geven wat van deze vermogens deel uitmaakt. 20.

Volgens artikel 1183, 11°, Gerechtelijk Wetboek dient de notariële

boedelbeschrijving de eed te bevatten van degenen die in het bezit zijn geweest van de voorwerpen of die de plaatsen bewoond hebben, dat zij niets hebben verduisterd en dat zij van zodanige verduistering geen kennis dragen. Het afleggen van een valse eed bij een dergelijke boedelbeschrijving wordt strafbaar gesteld door artikel 226, tweede lid, oud Strafwetboek. 21.

Onder verduistering in de zin van artikel 1183, 11°, Gerechtelijk Wetboek

moet worden verstaan iedere daad of iedere nalatigheid die ertoe strekt een goed te onttrekken aan de boedel. 22.

De eed afgelegd bij de boedelbeschrijving heeft geen betrekking op

verklaringen betreffende de oorsprong of de eigendom van de goederen, waarover de strafrechter niet te oordelen heeft en die aan bod zullen komen ter gelegenheid van de vereffening en verdeling. 23.

Dit laatste staat, zoals blijkt uit wat voorafgaat, niet eraan in de weg dat een

voormalige echtgenoot ertoe gehouden is om ter gelegenheid van de boedelbeschrijving met het oog op de verdeling van het gemeenschappelijk vermogen, de hem gekende oorsprong te vermelden van gelden die, ook al zijn die tijdens het huwelijk voor de behoeften van het gezin aangewend, krachtens een wettelijke bepaling of een beding in het huwelijkscontract op grond van deze oorsprong behoren tot hetzij het gemeenschappelijk vermogen, hetzij het eigen vermogen van een van de echtgenoten. In dat geval heeft de oorsprong van de gelden immers een impact op de samenstelling en dienvolgens de omvang van de te verdelen boedel.

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/8

In zoverre het onderdeel uitgaat van andere rechtsopvattingen, faalt het naar

recht. 25.

Het arrest (p. 15-21) oordeelt in essentie als volgt:

• de eiseres en de verweerder hebben vanwege de ouders van de verweerder grote bedragen, nader gepreciseerd in het arrest, ontvangen onder de vorm van schenkingen op of via diverse rekeningen die de eiseres, als bankbediende, zowel voor de ouders van de verweerder als voor de eiseres en de verweerder beheerde;
• aangaande de schenkingen waarvan de verweerder tijdens de boedelbeschrijving beweerde dat deze door zijn ouders werden gedaan, verklaarde de eiseres: “Ik weet niet of de ouders van [de verweerder] schenkingen hebben gedaan. Indien dit wel het geval is, zal dit uit bewijsstukken moeten blijken. In ieder geval, indien er gelden van de ouders zijn geschonken aan ons, dan waren dit kleine bedragen en waren deze bedoeld voor ons vieren (wij beiden en de kinderen)”, waarna zij de eed heeft afgelegd dat zij niets heeft verduisterd en van zodanige verduistering geen kennis draagt;
• uit het strafdossier blijkt dat deze verklaring een manifeste leugen is. De eiseres wist beter dan haar ex-partner en beter dan zijn ouders welke bedragen van het vermogen van de ouders naar het gezin van de eiseres en de verweerder waren gegaan. Zij had dit zelf allemaal geregeld. Zij was ook de geknipte persoon om de bewijsstukken te tonen, maar zij deed alsof ze van niets wist. Ook de stelling van de kleine bedragen is manifest in strijd met de werkelijkheid;
• om een correct zicht te krijgen op de samenstelling van de vermogens van de eiseres en de verweerder in het kader van de vereffening-verdeling na echtscheiding, dienden alle gelden die werden verkregen te worden vermeld;
• de eiseres heeft de schenkingen doelbewust verzwegen. Alhoewel zij kennis had van informatie die relevant was voor de samenstelling van de vermogens, heeft zij er bewust voor gekozen deze informatie niet te delen en integendeel te ontkennen iets ervan te weten;
• in casu was de eiseres zich zeer goed ervan bewust dat de boedelbeschrijving onjuiste en onvolledige gegevens bevatte en heeft zij deze bewust verzwegen om te vermijden dat de betreffende gelden zouden worden beschouwd als een schenking die tot het eigen vermogen van de verweerder behoorde;

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/9

• het gegeven dat de verweerder meent dat de gelden van de lottowinst aan hem werden geschonken, houdt niet in dat de eiseres geen meineed kan plegen. Beide partijen dienen alle informatie die zij kennen en die van invloed kan zijn op de samenstelling van de vermogens bij de vereffening-verdeling ter kennis te brengen, al zeker wanneer daartoe een vraag wordt gesteld. Indien zij bepaalde zaken verzwijgen om er eventueel zelf voordeel uit te halen, en vervolgens de eed afleggen dat zij niets verduisterd hebben en van dergelijke verduistering geen kennis hebben, kan er sprake zijn van meineed;
• voor de schuldigverklaring aan meineed is het niet noodzakelijk dat het hof van beroep elk precies bedrag dat werd geschonken, aanduidt. Het is ook niet aan het hof van beroep om te oordelen over de verrekeningen tussen de partijen bij de vereffening-verdeling.

Met die redenen verantwoordt het arrest de beslissing naar recht.

In zoverre kan het onderdeel niet worden aangenomen. Tweede onderdeel 27.

Het onderdeel voert schending aan van artikel 149 Grondwet: het arrest

veroordeelt de eiseres voor de telastlegging A zonder te antwoorden op haar verweer dat er geen sprake is van meineed omdat niet bewezen is dat de eiseres een schenking heeft ontvangen of verzwegen, dat de beweerde schenking van 502.400,00 euro door de verweerder zelf werd vermeld als een schenking aan hem, dat bij een boedelbeschrijving een partij geen verklaringen moet afleggen over het eigen vermogen van de andere echtgenoot, noch diens beweringen over schenkingen bevestigen of ontkennen, dat de eiseres enkel heeft verklaard dat zij niet wist of dergelijke schenkingen waren gebeurd en dit uit bewijsstukken zou moeten blijken, dat de vraag of bepaalde goederen eigen dan wel gemeenschappelijk zijn behoort tot de bevoegdheid van de burgerlijke rechter in het kader van de vereffening-verdeling en niet tot die van de strafrechter, dat de verklaring van de eiseres hoogstens een mening betreft en daarom geen valse eed kan uitmaken en dat niet is aangetoond dat de eiseres bewust onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt.

13 OKTOBER 2026

P.26.0735.N/10

Met de redenen die het arrest (p. 15-21) bevat en waarvan de essentie is

weergegeven in het antwoord op het eerste onderdeel van dit middel, beantwoordt het arrest wel degelijk het verweer van de eiseres. Het onderdeel mist feitelijke grondslag. Ambtshalve onderzoek 29.

De substantiële of op straffe van nietigheid voorgeschreven rechtsvormen zijn

in acht genomen en de beslissing is overeenkomstig de wet gewezen. Dictum Het Hof, Verwerpt het cassatieberoep. Veroordeelt de eiseres tot de kosten. Bepaalt de kosten op 153,51 euro. Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, tweede kamer, samengesteld uit voorzitter Filip Van Volsem, als voorzitter, sectievoorzitter Erwin Francis, de raadsheren Eric Van Dooren, Steven Van Overbeke en Jos Decoker, en in openbare rechtszitting van 13 oktober 2026 uitgesproken door voorzitter Filip Van Volsem, in aanwezigheid van advocaat-generaal Bart De Smet, met bijstand van griffier Kristel Vanden Bossche.

K. Vanden Bossche

J. Decoker

S. Van Overbeke

E. Van Dooren

E. Francis

F. Van Volsem