Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie — ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20261016.1N.2 (2026-10-16)
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
16 OKTOBER 2026
F.23.0069.N/1
Hof van Cassatie van België
Arrest
Nr. F.23.0069.N
CORRUGATED INVESTMENT COMPANY nv, met zetel te 8610
Kortemark, Handzamestraat 107, ingeschreven bij de KBO onder het nummer
0459.569.271,
eiseres,
vertegenwoordigd door mr. Johan Verbist, advocaat bij het Hof van Cassatie, met
kantoor te 2000 Antwerpen, Amerikalei 187/302, waar de eiseres woonplaats
kiest,
tegen
BELGISCHE STAAT, Federale Overheidsdienst Financiën, vertegenwoordigd
door de minister van Financiën, met kabinet te 1000 Brussel, Wetstraat 12,
ingeschreven bij de KBO onder het nummer 0308.357.159, voor wie optreedt de
adviseur-generaal van de Gewestelijke Directie BBI Gent, met kantoor te 9050
Ledeberg, Gaston Crommenlaan 6 bus 801,
verweerder,
16 OKTOBER 2026
F.23.0069.N/2
vertegenwoordigd door mr. Geoffroy de Foestraets, advocaat bij het Hof van
Cassatie, met kantoor te 1000 Brussel, Dalstraat 67 en mr. Stefan De
Vleeschouwer, advocaat bij het Hof van Cassatie, 1853 Strombeek-Bever,
Temselaan 100A, waar de verweerder woonplaats kiest.
I.
RECHTSPLEGING VOOR HET HOF
Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel
van 28 februari 2023.
Advocaat-generaal Johan Van der Fraenen heeft op 16 september 2026 een
schriftelijke conclusie neergelegd.
Raadsheer Myriam Ghyselen heeft verslag uitgebracht.
Advocaat-generaal Johan Van der Fraenen heeft geconcludeerd.
II.
CASSATIEMIDDEL
De eiseres voert in haar verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel
aan.
III.
BESLISSING VAN HET HOF
Beoordeling
1.
Artikel 26 WIB92 bepaalt:
“Wanneer een in België gevestigde onderneming abnormale of goedgunstige
voordelen verleent, worden die voordelen onverminderd de toepassing van artikel
49 en onder voorbehoud van het bepaalde in artikel 54, bij haar eigen winst
gevoegd, tenzij die voordelen in aanmerking komen voor het bepalen van de
belastbare inkomsten van de verkrijger.
Niettegenstaande de in het eerste lid vermelde beperking worden de abnormale of
goedgunstige voordelen bij de eigen winst gevoegd wanneer die voordelen
worden verleend aan:
16 OKTOBER 2026
F.23.0069.N/3
1° een in artikel 227 vermelde belastingplichtige ten aanzien waarvan de in
België gevestigde onderneming zich rechtstreeks of onrechtstreeks in enigerlei
band van wederzijdse afhankelijkheid bevindt;
2° een in artikel 227 vermelde belastingplichtige of aan een buitenlandse
inrichting die krachtens de bepalingen van de wetgeving van het land waar zij
gevestigd zijn, aldaar niet aan een inkomstenbelasting zijn onderworpen of aan
een aanzienlijk gunstige belastingregeling zijn onderworpen dan die waaraan de
in België gevestigde onderneming is onderworpen;
3° een in artikel 227 vermelde belastingplichtige die belangen gemeen heeft met
de in 1° of 2° vermelde belastingplichtige of inrichting”.
2.
In het arrest van 21 januari 2010, SGI, C-311/08, oordeelde het Hof van
Justitie van de Europese Unie met betrekking tot de in artikel 26 WIB92
opgenomen regeling dat:
- deze regeling een beperking van de vrijheid van vestiging vormt;
- indien het ingezeten vennootschappen zou worden toegestaan hun winsten in
de vorm van abnormale of goedgunstige voordelen over te dragen aan in
andere lidstaten gevestigde vennootschappen waarmee zij zich in een band van
wederzijdse afhankelijkheid bevinden, de evenwichtige verdeling van de
heffingsbevoegdheid tussen de lidstaten ernstig in gevaar zou kunnen worden
gebracht;
- ingeval zou worden aanvaard dat ingezeten vennootschappen abnormale of
goedgunstige voordelen toekennen aan in andere lidstaten gevestigde
vennootschappen
waarmee
zij
zich
in
een
band
van
wederzijdse
afhankelijkheid bevinden zonder dat daarbij in enige fiscale correctiemaatregel
wordt voorzien, dit het risico zou meebrengen dat via kunstmatige constructies
tussen
gelieerde
vennootschappen
inkomstenoverdrachten
worden
georganiseerd naar vennootschappen die zijn gevestigd in lidstaten met de
laagste belastingtarieven of lidstaten waar die inkomsten niet worden belast, en
dat de in artikel 26 WIB92 opgenomen regeling dergelijke praktijken kan
voorkomen door een abnormaal of goedgunstig voordeel te belasten bij de
ingezeten vennootschap die dit voordeel aan een in een andere lidstaat
gevestigde vennootschap heeft toegekend;
16 OKTOBER 2026
F.23.0069.N/4
- gelet op deze twee elementen, namelijk de noodzaak om een evenwichtige
verdeling van de heffingsbevoegdheid tussen de lidstaten te handhaven en de
noodzaak om belastingontwijking te voorkomen, in hun geheel beschouwd,
moet worden vastgesteld dat de in artikel 26 WIB92 opgenomen regeling
rechtmatige doelstellingen nastreeft die verenigbaar zijn met het Verdrag en die
dwingende redenen van algemeen belang uitmaken, en dat deze regeling
geschikt is om deze doelstellingen te verwezenlijken, zodat enkel nog dient te
worden nagegaan of deze regeling niet verder gaat dan nodig is voor het
bereiken van de beoogde doelstellingen, in hun geheel beschouwd;
- een nationale wettelijke regeling die zich ter beantwoording van de vraag of
een transactie een kunstmatige constructie is die voor belastingdoeleinden is
opgezet, op een onderzoek van objectieve en verifieerbare elementen baseert,
moet worden geacht niet verder te gaan dan hetgeen nodig is voor het bereiken
van de doelstellingen inzake de noodzaak om een evenwichtige verdeling van
de heffingsbevoegdheid tussen de lidstaten te handhaven en de noodzaak om
belastingontwijking te voorkomen, wanneer, in de eerste plaats, in elk geval
waarin een vermoeden bestaat dat de transactie afwijkt van hetgeen de
betrokken vennootschappen in omstandigheden van volledige mededinging
zouden zijn overeengekomen, de belastingplichtige in staat wordt gesteld om
zonder buitensporige administratieve moeite bewijs aan te dragen met
betrekking tot de eventuele commerciële redenen waarom de transactie heeft
plaatsgevonden;
- in de tweede plaats, wanneer de verificatie van dergelijke elementen tot de
conclusie leidt dat de betrokken transactie afwijkt van hetgeen de betrokken
vennootschappen in omstandigheden van volledige mededinging zouden zijn
overeengekomen, de fiscale correctiemaatregel dient te worden beperkt tot de
fractie van de verrichting die verder gaat dat hetgeen de betrokken
vennootschappen zouden zijn overeengekomen indien zij zich niet in een
situatie van wederzijdse afhankelijkheid zouden hebben bevonden.
Op grond van artikel 26, tweede lid, 1°, WIB92 worden de abnormale of
goedgunstige voordelen bij de eigen winst gevoegd wanneer de abnormale of
goedgunstige voordelen worden verleend aan een in artikel 227 vermelde
belastingplichtige ten aanzien waarvan de in België gevestigde onderneming zich
16 OKTOBER 2026
F.23.0069.N/5
rechtstreeks of onrechtstreeks in enigerlei band van wederzijdse afhankelijkheid
bevindt. Hiertoe volstaat het dat wordt bewezen dat de in België gevestigde
onderneming een abnormaal of goedgunstig voordeel heeft verleend, zonder dat
moet worden bewezen dat er sprake is van belastingontwijking aan de zijde van
de in België gevestigde onderneming en zonder dat de verstrekker aan de
toevoeging van het voordeel aan de eigen winst kan ontkomen door aan te tonen
dat dit voordeel in aanmerking komt voor het bepalen van de belastbare
inkomsten van de verkrijger.
Uit het arrest van 21 januari 2010, SGI, C-311/08, van het Hof van Justitie van de
Europese Unie volgt zonder redelijke twijfel dat deze regeling beantwoordt aan
het proportionaliteitsbeginsel in het licht van de vrijheid van vestiging wanneer de
mogelijkheid bestaat voor de belastingplichtige om het bewijs aan te dragen met
betrekking tot de eventuele commerciële redenen van de transactie en de
belastbaarheid wordt beperkt tot het niet-marktconforme gedeelte van de
verrichting.
Hieruit volgt dat de prejudiciële vraag niet dient te worden gesteld.
4.
Het middel dat ervan uitgaat dat de regeling van artikel 26 WIB92 op grond
waarvan het abnormaal of goedgunstig voordeel wordt belast bij de Belgische
ingezeten vennootschap die dit voordeel heeft toegekend aan een in een andere
lidstaat gevestigde vennootschap, enkel dan proportioneel is in het licht van de
vrijheid van vestiging indien er sprake is van belastingontwijking aan de zijde van
de Belgische verstrekker, berust op een onjuiste rechtsopvatting en faalt bijgevolg
naar recht.
Dictum
Het Hof,
Verwerpt het cassatieberoep.
Veroordeelt de eiseres tot de kosten.
Bepaalt de kosten voor de eiseres op 295,27 euro.
Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer,
samengesteld uit sectievoorzitter Bart Wylleman, als voorzitter, en de raadsheren Ilse
16 OKTOBER 2026
F.23.0069.N/6
Couwenberg, Myriam Ghyselen, Ann De Wolf en Eva Van Hoorde, en in openbare
rechtszitting van 16 oktober 2026 uitgesproken door sectievoorzitter Bart Wylleman,
in aanwezigheid van advocaat-generaal Johan Van der Fraenen, met bijstand van
griffier Elien Van Isterdael.
E. Van Isterdael
E. Van Hoorde
A. De Wolf
M. Ghyselen
I. Couwenberg
B. Wylleman
VERZOEKSCHRIFT/1
VOORZIENING IN CASSATIE
VOOR:
CORRUGATED INVESTMENT COMPANY NV, met
ondernemingsnummer 0459.569.271, met zetel te 8610 Kortemark,
Handzamestraat 107,
eiseres tot cassatie,
bijgestaan en vertegenwoordigd door ondergetekende advocaat bij
het Hof van Cassatie Johan Verbist, kantoor houdend te 2000
ANTWERPEN, Amerikalei 187/302, alwaar keuze van woonst
wordt gedaan,
TEGEN:
de BELGISCHE STAAT, Federale Overheidsdienst Financiën,
met ondernemingsnummer 0308.357.159, in de persoon van de
Minister van Financiën, met kabinet gevestigd te 1000 Brussel,
Wetstraat 12-14, vertegenwoordigd door de adviseur-generaal van
de Gewestelijke Directie BBI Gent, met burelen te 9050 Ledeberg,
Gaston Crommenlaan 6 bus 801,
verweerder in cassatie,
Aan mevrouw de Eerste Voorzitter en de heer Voorzitter van het Hof van
Cassatie,
Aan de Dames en Heren Raadsheren in het Hof van Cassatie,
VERZOEKSCHRIFT/2
Hooggeachte Heren en Dames,
Eiseres heeft de eer een arrest aan uw beoordeling voor te leggen dat op 28
februari 2023 op tegenspraak tussen de partijen werd gewezen door de 6N kamer
van het hof van beroep te Brussel (2017/AF/358).
VERZOEKSCHRIFT/3
FEITEN EN PROCEDUREVOORGAANDEN
In het begin van haar boekjaar 2009 was eiseres hoofdaandeelhouder van de
nv Golfkarton S. met 1.417.816 aandelen ofwel 78,97% van de aandelen. De
bestuurder van eiseres was tevens gedelegeerd bestuurder van Golfkarton S.. In
diezelfde periode was de Luxemburgse vennootschap Cardboard International de
enige aandeelhouder van eiseres.
Op 20 november 2009 ging Golfkarton S. over tot de boeking van
herwaarderingsmeerwaarden op haar bedrijfsterreinen voor een bedrag van
16.163.260,25 euro.
Op 18 december 2009 werd een kapitaalsverhoging doorgevoerd. Op dat
moment had Golfkarton S. een schuld van 11.825.426,00 euro ten aanzien van
Cardboard International. Bij de kapitaalsverhoging bracht Cardboard International
deze schuldvordering in, in ruil voor 11.825.426 nieuwe aandelen zonder
nominale waarde en aan uitgiftewaarde van 1 euro per aandeel. Ten gevolge van
de kapitaalsverhoging steeg het maatschappelijk kapitaal van Golfkarton S. van
19.890.225,98 euro naar 31.745.651,98 euro. Na deze kapitaalsverhoging bezat
Cardboard International 68,8% van de aandelen en eiseres nog 10,42% van de
aandelen.
Op 20 juli 2011 richtte de fiscus aan eiseres een bericht van wijziging van
aangifte in de vennootschapsbelasting voor aanslagjaar 2010. Daarin werd een
bedrag van 11.440.653,10 euro als abnormaal en goedgunstig voordeel
toegevoegd aan de winst van eiseres. Na protest van eiseres werd het voordeel
vastgelegd op 10.394.989,20 euro.
Na inkohiering van de aanslag werd het bezwaar van eiseres afgewezen bij
directoriale beslissing van 22 september 2014.
Op 30 december 2014 heeft eiseres een procedure aanhangig gemaakt voor
de rechtbank van eerste aanleg te Leuven, strekkende tot vernietiging van de
aanslag.
VERZOEKSCHRIFT/4
Bij vonnis van 13 januari 2017 werd deze vordering ontvankelijk doch
ongegrond verklaard.
In het bestreden arrest wordt het hoger beroep van eiseres tegen dit vonnis
ontvankelijk doch ongegrond verklaard.
Tegen dit arrest wenst eiseres op te komen met het volgende middel tot
cassatie.
VERZOEKSCHRIFT/5
ENIG MIDDEL TOT CASSATIE
Geschonden wetsbepalingen
− Artikel 26 van het het Wetboek van inkomstenbelastingen 1992,
gecoördineerd bij Koninklijk Besluit van 10 april 1992, bekrachtigd
bij wet van 12 juni 1992 (hierna ‘WIB92’),
− De artikelen 49 en 54 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie, zoals gecoördineerd door het Verdrag van Lissabon
van 13 december 2007, goedgekeurd bij Wet van 19 juni 2008 (BS 19
februari 2009) (hierna: VWEU);
− Artikel 4.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zoals
gecoördineerd door het Verdrag van Lissabon van 13 december 2007,
goedgekeurd bij Wet van 19 juni 2008 (BS 19 februari 2009) (hierna:
VEU);
− Het algemeen rechtsbeginsel van de primauteit van het internationaal
recht op het nationale recht.
Aangevochten beslissing
De appelrechter bevestigt het oordeel van de eerste rechter naar luid
waarvan sprake is van een abnormaal en goedgunstig voordeel dat door eiseres
werd toegekend aan Cardboard International en dat belastbaar is in hoofde van
eiseres. Daarbij oordeelt hij onder meer dat de Belgische regeling ter zake niet
strijdig is met de Europeesrechtelijke vrijheid van vestiging, op grond van
volgende motieven:
“De vraag of de toepassing van artikel 26 WIB92 in de bestreden aanslag
strijdig is met het door artikel 49 VWEU gegarandeerd recht op vrije
vestiging
In de eerste plaats moet worden opgemerkt dat [eiseres] in het geheel niet
aanduidt of bewijst waarom het recht op vrije vestiging van de SA
Cardboard International, die geen partij is in dit geding, door de
VERZOEKSCHRIFT/6
bestreden aanslag onterecht zou worden beperkt, laat staan dat dat het
geval zou zijn voor haar eigen recht op vrije vestiging.
[Eiseres] voert op basis van de leer van het arrest EHJ SGI, nr. C-311/08
van 21 januari 2010 aan dat bewezen moet zijn dat vermijden van
belastingontwijking bestrijden het doel van de taxatie is, dat de
evenwichtige bepaling van de spreiding van de heffingsbevoegdheid tussen
lidstaten bewezen moet zijn en dat de taxatie die niet mag beletten en dat
dan nog het proportionaliteitsbeginsel geëerbiedigd moet zijn in die zin
dat de taxatie niet verder mag gaan dan wat nodig is om dat doel te
bereiken.
Er vindt op het ogenblik van de transactie wel degelijk een
vermogensverschuiving zonder tegenprestatie plaats tussen [eiseres] en de
SA Cardboard International, zodat de stelling dat enkel een concrete
winstverschuiving moet bewezen zijn en kan leiden tot taxatie, niet correct
is. Vennootschapsbelastingrechtelijk behoren ook winstverschuivingen
door vermogensverschuivingen tot de belastbare winst en dit ook in andere
vennootschapsbelastingrechtelijke stelsels van lidstaten van de EU.
Niet alleen zeer eventueel toekomstig te behalen (jaarlijkse of periodieke)
winsten worden verschoven (en werden niet belast) maar wel degelijk een
deel van het vermogen van [eiseres] zelf (belastbaar, zoals hoger
vastgesteld door artikel 26 WIB92).
Geen unierechtelijke bepaling verbiedt dat België bv. ook
onderwaarderingen van activa belast, zodat het België als
heffingsbevoegde lidstaat ook toegelaten, en niet unierechtelijk
uitgesloten, is krachtens artikel 26 WIB92 vermogensverschuivingen zoals
het onmiddellijk "verlies" van activa, bij wege van vaststelling van een
goedgunstig toegekend voordeel, te belasten. Artikel 26 WIB92 stelt
dergelijke vermogensverschuivingen belastbaar, ongeacht de vraag welke
mogelijke toekomstige belastingsvermijdingsvoordelen voortvloeien uit de
transactie. Tot slot blijft ook het redelijkheids- en
proportionaliteitsbeginsel geëerbiedigd. Immers kon in deze EUrechtelijke context, nu het voordeel goedgunstig is verleend aan een
vennootschap uit het Groothertogdom Luxemburg, ook worden
aangetoond dat het tegenbewijs uit artikel 26, lid 1 WIB92 kon worden
geleverd, om de taxatie toch teniet te doen. Dit kon door aan te tonen dat
het verkregen goedgunstig voordeel op enigerlei wijze in de EU-lidstaat
VERZOEKSCHRIFT/7
van vestiging in aanmerking kwam voor het bepalen van de belastbare
inkomsten van de verkrijger, zoals dat eveneens zou kunnen in een puur
internrechtelijk context. Evenwel is ook dat niet bewezen.
Verder is de stelling van [eiseres] dat helemaal geen "winst" verschoven
is, onjuist. Vermits [eiseres] inhoudelijk klaarblijkelijk "afstand" deed van
een deel van haar vermogen door de geviseerde verrichting, is haar
belastbaar vennootschapsvermogen wel degelijk onmiddellijk verarmd (of
gedeeltelijk gratis weg gegeven aan de Luxemburgse vennootschap).
Ook al volgt uit het aanhouden van deelnemingen in een Belgische
vennootschap door een andere Belgische vennootschap geen onmiddellijk
belastbare winst met een onmiddellijk opbrengst voor de Belgische
Schatkist, leidt die vermogensverarming hier voorgelegd wel degelijk tot
een onmiddellijke vermogensverrijking in hoofde van de Luxemburgse
vennootschap, en zou zij in een puur internrechtelijke Belgische context
onmiddellijk de vraag doen rijzen naar de belastbaarheid van de (gratis
verkregen) vermogensverrijking in hoofde van de Belgische verkrijger, al
dan niet teniet gedaan door de mogelijkheid van het tegenbewijs bedoeld
in lid 1 van artikel 26 WIB92. Dat tegenbewijs was hier ook wel degelijk
toegelaten gezien het Groothertogdom Luxemburg een lidstaat van de EU
is en dit precies gezien o.m. het recht van vrije vestiging bedoeld in artikel
49 VWEU, doch er kan alleen maar vastgesteld worden dat dat bewijs niet
geleverd is.
Ook wegens dat laatste behoeft de voorgestelde prejudiciële vraag
derhalve geen antwoord. Het mogelijk tegenbewijs is toegelaten en laat
toe de proportionaliteit van de taxatie te beoordelen, maar is niet bewezen
of geleverd door [eiseres]” (bestreden arrest p. 18-20)
Grieven
Wanneer een in België gevestigde onderneming abnormale of
goedgunstige voordelen verleent, worden die voordelen krachtens artikel 26
WIB92, onverminderd de toepassing van artikel 49 en onder voorbehoud van het
bepaalde in artikel 54, bij haar eigen winst gevoegd, tenzij die voordelen in
aanmerking komen voor het bepalen van de belastbare inkomsten van de
VERZOEKSCHRIFT/8
verkrijger. Niettegenstaande deze beperking worden de abnormale of
goedgunstige voordelen bij de eigen winst gevoegd wanneer die voordelen
worden verleend aan:
1° een in artikel 227 vermelde belastingplichtige ten aanzien waarvan de in
België gevestigde onderneming zich rechtstreeks of onrechtstreeks in
enigerlei band van wederzijdse afhankelijkheid bevindt;
2° een in artikel 227 vermelde belastingplichtige of aan een buitenlandse
inrichting die krachtens de bepalingen van de wetgeving van het land waar
zij gevestigd zijn, aldaar niet aan een inkomstenbelasting zijn onderworpen
of aan een aanzienlijk gunstigere belastingregeling zijn onderworpen dan
die waaraan de in België gevestigde onderneming is onderworpen;
3° een in artikel 227 vermelde belastingplichtige die belangen gemeen
heeft met de in 1° of 2° vermelde belastingplichtige of inrichting.
Deze bepaling dient in overeenstemming te worden gelezen met de vrijheid
van vestiging, zoals vervat in de artikelen 49 en 54 VWEU.
Immers, krachtens artikel 4.3 VEU respecteren de Unie en de lidstaten
elkaar en steunen zij elkaar bij de vervulling van de taken die uit de Verdragen
voortvloeien, krachtens het beginsel van loyale samenwerking. De lidstaten
treffen alle algemene en bijzondere maatregelen die geschikt zijn om de nakoming
van de uit de Verdragen of uit de handelingen van de instellingen van de Unie
voortvloeiende verplichtingen te verzekeren. De lidstaten vergemakkelijken de
vervulling van de taak van de Unie en onthouden zich van alle maatregelen die de
verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie in gevaar kunnen brengen.
Deze bepaling geeft, wat het Unierecht betreft, uiting aan het algemeen
rechtsbeginsel van de primauteit van het internationaal recht op het nationale
recht. De verplichting om alle algemene of bijzondere maatregelen te treffen
welke geschikt zijn om de nakoming van de krachtens het Unierecht op hen
rustende verplichtingen te verzekeren, is van openbare orde en omvat de
verplichting om de onwettige gevolgen van een schending van het Unierecht
ongedaan te maken. Deze verplichting rust op elk orgaan van de Lidstaat in het
kader van zijn bevoegdheden. Op de nationale rechter rust de plicht de volle
werking van het Unierecht te waarborgen.
Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde reeds met betrekking
tot artikel 26 WIB92, dat deze regeling “een beperking [vormt] van de vrijheid
VERZOEKSCHRIFT/9
van vestiging in de zin van artikel 43 EG juncto artikel 48 EG” (HJEU nr.
C‑311/08 van 21 januari 2010, § 55). Het Hof oordeelde verder:
“Ook al heeft een nationale wettelijke regeling niet specifiek tot doel om
het daarin voorziene belastingvoordeel te onthouden aan dergelijke
volstrekt kunstmatige constructies die geen verband houden met de
economische realiteit en bedoeld zijn om de belasting te ontwijken die
normaliter verschuldigd is over winsten uit activiteiten op het nationale
grondgebied, een dergelijke regeling kan toch worden geacht,
gerechtvaardigd te zijn wegens de doelstelling van voorkoming van
belastingontwijking in samenhang met de doelstelling inzake het behoud
van een evenwichtige verdeling van de heffingsbevoegdheid tussen de
lidstaten […]
Met betrekking tot de relevantie van deze rechtvaardigingsgrond ten
aanzien van feiten als die in het hoofdgeding, dient te worden opgemerkt
dat ingeval zou worden aanvaard dat ingezeten vennootschappen
abnormale of goedgunstige voordelen toekennen aan in andere lidstaten
gevestigde vennootschappen waarmee zij zich in een band van wederzijdse
afhankelijkheid bevinden zonder dat daarbij in enige fiscale
correctiemaatregel wordt voorzien, dit het risico zou meebrengen dat via
kunstmatige constructies tussen gelieerde vennootschappen
inkomstenoverdrachten worden georganiseerd naar vennootschappen die
zijn gevestigd in lidstaten met de laagste belastingtarieven of lidstaten
waar die inkomsten niet worden belast […]
Door een abnormaal of goedgunstig voordeel te belasten bij de ingezeten
vennootschap die dit voordeel aan een in een andere lidstaat gevestigde
vennootschap heeft toegekend, kan de regeling in het hoofdgeding
dergelijke praktijken voorkomen. Deze praktijken kunnen zijn ingegeven
door het bestaan van aanzienlijke verschillen tussen de belastinggrondslag
of de belastingtarieven in de verschillende lidstaten en enkel tot doel
hebben de belasting te ontwijken die normaliter verschuldigd is in de
lidstaat van de zetel van de vennootschap die dit voordeel heeft toegekend
[…]
Gelet op deze twee elementen, namelijk de noodzaak om een evenwichtige
verdeling van de heffingsbevoegdheid tussen de lidstaten te handhaven en
de noodzaak om belastingontwijking te voorkomen, in hun geheel
VERZOEKSCHRIFT/10
beschouwd, moet worden vastgesteld dat een regeling als die in het
hoofdgeding rechtmatige doelstellingen nastreeft die verenigbaar zijn met
het Verdrag en die dwingende redenen van algemeen belang uitmaken, en
dat deze regeling geschikt is om deze doelstellingen te verwezenlijken”
(HJEU nr. C‑311/08 van 21 januari 2010, § 66-69).
Terwijl het HJEU aldus vaststelde dat artikel 26 WIB92 rechtmatige
doelstellingen nastreeft, met name een evenwichtige verdeling van de
heffingsbevoegdheid en de voorkoming van belastingontwijking, en dat de
regeling geschikt is om deze doelstellingen te verwezenlijken, sprak het zich
uitdrukkelijk niet uit over de proportionaliteit van deze regeling. De vraag of de
regeling niet verder gaat dan nodig is voor het bereiken van de beoogde
doelstellingen, werd overgelaten aan de nationale rechter (“Niettemin dient de
verwijzende rechterlijke instantie te verifiëren of de regeling in het hoofdgeding
niet verder gaat dan noodzakelijk is voor het bereiken van de door deze regeling
nagestreefde doelstellingen, in hun geheel beschouwd”).
Welnu, artikel 26 WIB92 miskent het proportionaliteitsbeginsel en schendt
aldus de artikelen 49 en 54 VWEU, indien het zo wordt geïnterpreteerd dat het
abnormaal of goedgunstig voordeel wordt belast bij de Belgische ingezeten
vennootschap die dit voordeel heeft toegekend aan een in een andere lidstaat
gevestigde vennootschap, wanneer nochtans deze toekenning niet heeft geleid tot
enige belastingontwijking in hoofde van de Belgische ingezeten vennootschap.
In dat geval gaat de regeling immers verder dan noodzakelijk voor het
bereiken van de door deze regeling nagestreefde doelstellingen. Indien de
Belgische Staat geen belastingen is misgelopen door de toekenning van het
voordeel, gaat het belasten van dit voordeel bij de Belgische ingezeten
vennootschap verder dan noodzakelijk voor het bereiken van de door artikel 26
WIB92 nagestreefde doelstellingen inzake belastingontwijking en
heffingsverdeling.
Eiseres heeft in die zin aangevoerd dat het voordeel niet was ingegeven
door enig oogmerk inzake belastingontwijking en ook geen enkele impact heeft
gehad op haar in België verschuldigde belastingen, om reden dat:
“de participatie in GOLFKARTON S. N.V. aan alle voorwaarden [voldoet]
van de deelnemingsvrijstelling in België. Met name is de D.B.I.-aftrek van
VERZOEKSCHRIFT/11
toepassing op dividenden én liquidatieboni, en kan de vrijstelling voor
meerwaarden op aandelen op grond van artikel 192, § 1 WIB92 ook
worden toegepast. Ook liquidatie-uitkeringen door appellante aan haar
hoofdaandeelhouder (CARDBOARD INTERNATIONAL S.A.) komen in
aanmerking voor de vrijstelling van roerende voorheffing voorzien in
artikel 106, § 5 KB/WIB92.
Een groter of kleiner aantal aandelen dat werd toegekend aan de
Luxemburgse aandeelhouder CARDBOARD INTERNATIONAL S.A. had
bijgevolg géén impact op de belastbare grondslag van appellante indien
zij in een later tijdstip een dividend of liquidatiebonus zou ontvangen van
GOLFKARTON S. N.V., dan wel een meerwaarde zou realiseren op de
aandelen GOLFKARTON S. N.V. Het toekennen van een hoger of minder
hoog aantal aandelen aan de Belgische dan wel de Luxemburgse
vennootschap-aandeelhouder kan bij gevolg onmogelijk ingegeven
geweest zijn door enig motief van belastingontwijking, of verschuiving van
belastbare basis” (Syntheseconclusie p. 10)
Eiseres heeft op die grond aangevoerd dat het belasten van het toegekende
voordeel in strijd zou zijn met het proportionaliteitsbeginsel en derhalve strijdig
zou zijn met de vrijheid van vestiging (Syntheseconclusie p. 34).
De appelrechter erkent dat “het aanhouden van deelnemingen in een
Belgische vennootschap door een andere Belgische vennootschap geen
onmiddellijk belastbare winst met een onmiddellijk opbrengst voor de Belgische
Schatkist” oplevert, doch oordeelt dat de belastbaarheid van het voordeel in
hoofde van eiseres wel degelijk proportioneel is, gelet op het mogelijke
tegenbewijs uit artikel 26, lid 1 WIB92. “Dat tegenbewijs was hier ook wel
degelijk toegelaten gezien het Groothertogdom Luxemburg een lidstaat van de EU
is en dit precies gezien o.m. het recht van vrije vestiging bedoeld in artikel 49
VWEU, doch er kan alleen maar vastgesteld worden dat dat bewijs niet geleverd
is”.
Echter, net omdat het toegekende voordeel niet heeft geleid tot enig
belastingvoordeel in hoofde van eiseres als toekennende Belgische ingezeten
vennootschap, is er ook geen reden om van eiseres het bewijs te verlangen dat het
voordeel in aanmerking komt voor het bepalen van de belastbare inkomsten van
de in een andere lidstaat gevestigde verkrijger.
VERZOEKSCHRIFT/12
Inderdaad, zelfs indien het voordeel in de andere lidstaat (in casu
Luxemburg) niét in aanmerking kwam voor het bepalen van de belastbare
inkomsten van de verkrijger, is de belasting van het voordeel in hoofde van de
Belgische verstrekker van het voordeel onevenredig in het licht van de door de
regeling nagestreefde doelstellingen, vermits het toegekende voordeel evenmin in
aanmerking kwam voor het bepalen van de belastbare inkomsten van de
verstrekker, derwijze dat de transactie hoe dan ook niet geleid heeft tot enige
belastingontwijking.
Of nog: indien de toekenning van het voordeel fiscaal neutraal was in
hoofde van de Belgische verstrekker, kan de Belgische verstrekker op deze
toekenning niet belast worden, ongeacht of het voordeel belastbaar is in hoofde
van de buitenlandse ontvanger. Indien het voordeel alsnog zou worden belast in
hoofde van de Belgische verstrekker, of wanneer de niet-belastbaarheid
afhankelijk wordt gesteld van het bewijs van belastbaarheid in hoofde van de
buitenlandse ontvanger zelfs al is er geen sprake van een belastingontwijking in
hoofde van de Belgische verstrekker, wordt artikel 26 WIB92 toegepast op een
wijze die disproportioneel is in het licht van de artikelen 49 en 54 VWEU.
Door in weerwil van het voorgaande niettemin te oordelen dat het
redelijkheids- en proportionaliteitsbeginsel geëerbiedigd is gelet op de
mogelijkheid tot tegenbewijs uit artikel 26, lid 1 WIB92, waarbij aldus de nietbelastbaarheid afhankelijk wordt gesteld van het bewijs van belastbaarheid in
hoofde van de buitenlandse ontvanger, past de appelrechter artikel 26 WIB92 toe
op een wijze die disproportioneel is in het licht van de artikelen 49 en 54 VWEU,
en schendt hij alle in het middel aangehaalde wetsbepalingen.
In ondergeschikte orde verzoekt eiseres Uw Hof om de volgende
prejudiciële vraag te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie:
Verzetten de artikelen 49 en 54 VWEU zich tegen een wettelijke regeling
van een lidstaat volgens welke, zoals in casu, een abnormaal of
goedgunstig voordeel wordt belast bij de Belgische ingezeten
vennootschap die dit voordeel heeft toegekend aan een in een andere
lidstaat gevestigde vennootschap tenzij die voordelen in aanmerking
komen voor het bepalen van de belastbare inkomsten van de verkrijgende
vennootschap, wanneer nochtans het voordeel niet in aanmerking kwam
voor het bepalen van de belastbare inkomsten van de toekennende
VERZOEKSCHRIFT/13
vennootschap derwijze dat deze vennootschap door toekenning van het
voordeel hoe dan ook geen belasting heeft ontweken?
VERZOEKSCHRIFT/14
Op deze gronden en overwegingen besluit ondergetekende advocaat bij
het Hof van Cassatie voor eiseres dat het U, Hooggeachte Dames en Heren, moge
behagen het bestreden arrest te vernietigen, de zaak en de partijen te verwijzen
naar een ander hof van beroep en uitspraak te doen over de kosten als naar recht,
hetzij iedere uitspraak aan te houden tot het Hof van Justitie van de Europese Unie
zal hebben geantwoord op de volgende prejudiciële vraag:
“Verzetten de artikelen 49 en 54 VWEU zich tegen een wettelijke regeling
van een lidstaat volgens welke, zoals in casu, een abnormaal of
goedgunstig voordeel wordt belast bij de Belgische ingezeten
vennootschap die dit voordeel heeft toegekend aan een in een andere
lidstaat gevestigde vennootschap tenzij die voordelen in aanmerking
komen voor het bepalen van de belastbare inkomsten van de verkrijgende
vennootschap, wanneer nochtans de eventuele inkomsten of meerwaarden
gederfd na het toekennen van het voordeel geen impact zouden hebben
gehad op het belastbaar resultaat van de toekennende vennootschap,
derwijze dat deze vennootschap door toekenning van het voordeel hoe dan
ook geen belasting heeft ontweken?”
Antwerpen, 6 juli 2023
Johan Verbist
VERZOEKSCHRIFT/15
Bij de indiening ter griffie wordt bij deze voorziening het exploot van betekening
van deze voorziening aan de verwerende partij gevoegd.