Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:1998:ARR.73.704 (1998-05-15)
Sommaire (FR) :
Arrêt no 73.704 du 15 mai 1998 - Décision : Annulation Jonction
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 73.704 van 15 mei 1998 - Beslissing : Vernietiging Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
Nederlandse tekst (titel VI, hoofdstuk II, van de wetten
op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973).
RAAD VAN STATE, AFDELING ADMINISTRATIE.
A R R E S T
----------Nr. 73.704 van 15 mei 1998
A. 66.588/VIII-503
(voorheen VI-12.873
A.66.589/VIII-505
(voorheen VI-12.874)
A.66.690/VIII-506
(voorheen VI-12.912)
In zake : FRUMER Bernard,
Lakenweversstraat 54
1050 Brussel,
tegen :
de Franse Gemeenschap,
vertegenwoordigd door haar
Regering,
die woonplaats heeft gekozen bij
Mr. Patrick HENRY, advocaat,
place des Nations Unies 7
4020 Luik.
-------------------------------------------------------DE RAAD VAN STATE, VIIIe KAMER,
Gezien het op 27 november 1995 ingediende
verzoekschrift,
waarbij
Bernard
FRUMER
de
nietigverklaring vordert van de beslissing d.d.
20 september 1995 waarbij de minister een einde maakt
aan zijn aanwijzing als leraar zedenleer (3 uren) in het
"Institut d'enseignement supérieur pédagogique et
technique de la Communauté française" te Ukkel
(A.66.589/VIII-505);
VIII - 503-505-506 - 1/11
Gezien het op 4 december 1995 ingediende
verzoekschrift,
waarbij
Bernard
FRUMER
de
nietigverklaring vordert van de beslissing d.d.
20 september 1995 waarbij de minister "in zijn plaats"
Vincent FURNELLE aanwijst als leraar zedenleer (3 uren)
in het "Institut d'enseignement supérieur pédagogique et
technique de la Communauté française" te Ukkel
(A.66.690/VIII-506);
Gezien het op 27 november 1995 ingediende
verzoekschrift,
waarbij
Bernard
FRUMER
de
nietigverklaring vordert van de beslissing d.d.
26 september 1995 waarbij de minister Vincent FURNELLE
aanwijst als leraar filosofie en moraalfilosofie
(6 uren) in het "Institut d'enseignement supérieur
social de la Communauté française" te Elsene, alsook van
de stilzwijgende beslissing om een einde te maken aan
zijn aanstelling in dat ambt (A.66.588/VIII-503);
Gelet op arrest nr. 61.895 van 23 september
1996, gewezen op grond van de artikelen 93 en 94 van de
algemene procedureregeling, waarbij de samenvoeging van
de zaken A.66.589/VIII-505 en A.66.690/VIII-506 en de
heropening van de debatten in de procedure in kort
geding worden bevolen;
Gelet op arrest nr. 61.897 van 23 september
1996, gewezen op grond van de artikelen 93 en 94 van de
algemene procedureregeling, waarbij de heropening van de
debatten in de procedure in kort geding in de zaak
66.588/VIII-503 wordt gelast;
Gelet op arrest nr. 63.230 van 20 november
1996, waarbij de vorderingen tot schorsing worden
afgewezen om reden dat de omstreden handelingen
volledige uitwerking hebben gehad;
VIII - 503-505-506 - 2/11
Gezien de regelmatig uitgewisselde memories
van antwoord en van wederantwoord;
Gezien de verslagen van de heer BOUVIER,
auditeur bij de Raad van State;
Gelet op de beschikkingen van 3 oktober
1997, waarbij de neerlegging van de dossiers en de
verslagen ter griffie wordt gelast;
Gelet op de kennisgeving van de verslagen
aan de partijen en gezien de laatste memories;
Gelet op de beschikking van 16 februari
1998, waarvan aan de partijen kennis is gegeven en
waarbij wordt bepaald dat de zaken nr. A.66.589/VIII-505
en nr. A.66.690/VIII-506 voorkomen op de terechtzitting
van 20 maart 1998, de datum waarop de zaken tot de
terechtzitting van 8 mei 1998 zijn uitgesteld;
Gelet op de beschikking van 6 maart 1998,
waarvan aan de partijen kennis is gegeven en waarbij
wordt bepaald dat de zaak nr. A.66.588/VIII-503 voorkomt
op de terechtzitting van 3 april 1998, de datum waarop
de zaak tot de terechtzitting van 8 mei 1998 is
uitgesteld;
Gehoord het verslag van mevrouw DAURMONT,
staatsraad;
Gehoord de opmerkingen van Mr. DETRY,
advocaat, die voor verzoeker verschijnt, en van
Mr. HENRY, advocaat, die voor de verwerende partij
verschijnt;
Gehoord
het
eensluidend
de heer BOUVIER, eerste auditeur;
advies
van
VIII - 503-505-506 - 3/11
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari
1973;
Overwegende dat de feiten die dienstig zijn
voor het onderzoek van het beroep uiteengezet zijn in de
voormelde arresten nr. 61.895 en nr. 61.897;
Overwegende dat de verwerende partij
aanvoert dat de beroepen ratione temporis nietontvankelijk zijn; dat zij betoogt dat de bestreden
handelingen niet behoren tot de categorieën handelingen
waarvan aan de verzoeker kennis behoort te worden
gegeven en dat verzoeker daar reeds op 26 september 1995
voldoende van op de hoogte was, terwijl de beroepen
respectievelijk niet eerder dan op 27 november en
4 december 1995 zijn ingesteld;
Overwegende dat verzoeker daarop antwoordt
dat de bestreden handelingen hem ter kennis hadden
moeten worden gebracht; dat hij betoogt dat de
verwerende partij nalaat aan te tonen dat hij vanaf
26 september 1995 van de motieven van de bestreden
handelingen op de hoogte zou zijn geweest; dat hij erop
wijst dat hij pas in de loop van de maand oktober van de
aanwijzing van zijn vervanger kennis heeft gekregen;
Overwegende dat de eerste twee bestreden
handelingen vervat zitten in een aan de administratie
gerichte nota d.d. 20 september 1995 waarin de minister
Vincent FURNELLE aanstelt in plaats van verzoeker; dat
doordat verzoeker door die beslissingen het hem
verleende ambt verliest en zijn administratieve situatie
daardoor dan ook grondig wordt gewijzigd, die
beslissingen tot de categorieën beslissingen behoren
waarvan aan de betrokkene kennis dient te worden
gegeven; dat de verwerende partij verzoeker bij een
VIII - 503-505-506 - 4/11
brief van 26 september 1996 heeft meegedeeld dat zijn
aanwijzing in Ukkel ongedaan was gemaakt; dat die
kennisgeving echter niet voorzien was van de vermelding
die is voorgeschreven in artikel 19, tweede lid, van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari
1973, zodat die kennisgeving de termijn voor het
instellen van een beroep tot nietigverklaring van de
intrekking van de aanwijzing van verzoeker en dus van de
vervanging waartoe ten gevolge van die intrekking
besloten is, niet heeft doen ingaan;
Overwegende dat de derde bestreden handeling
vervat zit in een aan de administratie gerichte nota
d.d. 26 september 1995 van de minister; dat het
administratief dossier geen enkele kennisgeving van die
beslissing bevat die beantwoordt aan de voorschriften
van artikel 19, tweede lid, van de voormelde wetten van
12 januari 1973;
Overwegende bijgevolg dat de eerste exceptie
ongegrond is;
Overwegende dat de verwerende partij een
tweede exceptie van niet-ontvankelijkheid hieraan
ontleent dat verzoeker geen belang heeft bij zijn beroep
om
reden
dat
hij
niet
over
het
vereiste
bekwaamheidsbewijs beschikt om de cursus zedenleer te
geven; dat zij uiteenzet dat volgens artikel 10 van het
besluit van de Franse Gemeenschapsexecutieve van
22 april 1969 betreffende het statuut van het
onderwijzend personeel het bezit van het diploma van
geaggregeerde voor het hoger secundair onderwijs
(moraalwetenschap) vereist is en dat, aangezien dat
bekwaamheidsbewijs niet aan de rijksuniversiteiten wordt
verleend, hij krachtens arrest DE SMET nr. 21.038 van
17 maart 1981, alleen kan worden gelijkgesteld met een
geaggregeerde voor het hoger onderwijs in filosofie;
VIII - 503-505-506 - 5/11
dat, volgens haar, verzoeker, die dat bekwaamheidsbewijs
niet bezit, bij zijn beroepen alleen belang zou hebben
gehad in het geval dat geen enkele gegadigde voldoet aan
de voorwaarden om aangewezen te worden, welk geval zich
in casu niet heeft voorgedaan;
Overwegende dat verzoeker aanvoert dat
Vincent
FURNELLE
evenmin
beschikt
over
het
bekwaamheidsbewijs dat wordt opgelegd door artikel 10
van het besluit van 22 april 1969 en dat, als de
overheid arrest nr. 21.038 volgt, zij gedwongen zou
kunnen zijn een leraar zedenleer aan te wijzen die uit
een confessionele universiteit komt; dat verzoeker
daarop laat volgen dat, aangezien de voormelde persoon
geen gebruik kon maken van de afwijking vermeld in
artikel 17, § 4, tweede lid, van de wet van 7 juli 1970
betreffende de algemene structuur van het hoger
onderwijs,
zij
geen
van
beiden
het
vereiste
bekwaamheidsbewijs bezaten, zodat hun aanspraken en
verdiensten behoorden te worden vergeleken en zijn
belang dan ook niet kan worden betwist;
Overwegende dat krachtens artikel 10.3 van
het besluit van 22 april 1969 betreffende de
bekwaamheidsbewijzen vereist van de leden van het
bestuurs- en onderwijzend personeel, van het opvoedend
hulppersoneel en van het paramedisch personeel der
inrichtingen van de Franse Gemeenschap, voor kleuter-,
lager, buitengewoon, middelbaar, technisch, kunst- en
normaalonderwijs, alsmede der internaten die van deze
inrichtingen afhangen, waarnaar artikel 17, § 4, eerste
lid, van de voormelde wet van 7 juli 1970 verwijst, het
vereiste bekwaamheidsbewijs voor het ambt van leraar
zedenleer het diploma van geaggregeerde voor het hoger
secundair onderwijs in moraalwetenschap is; dat noch
verzoeker, die geaggregeerde voor het hoger secundair
onderwijs
in
politieke
wetenschappen
is,
noch
VIII - 503-505-506 - 6/11
Vincent FURNELLE, die geaggregeerde voor het hoger
secundair onderwijs in filosofie is, aan die voorwaarde
voldoen; dat uit deze omstandigheid niet kan worden
afgeleid dat verzoeker geen belang heeft om in rechte op
te treden, aangezien de persoon die de aanwijzing heeft
gekregen evenmin kan aanvoeren dat hij aan die bepaling
voldoet; dat, aangezien geen van beide gegadigden
voldoet aan het vereiste van artikel 10.3 van het
besluit van 22 april 1969, artikel 17, paragraaf 4,
tweede lid, van de wet van 7 juli 1970, naar luid
waarvan "bij gebrek aan kandidaten in het bezit van de
vereiste
bekwaamheidsbewijzen,
(...)
afwijking
toegestaan (kan) worden, voor individuele gevallen, bij
ministerieel besluit, op gemotiveerd advies van de Vaste
Raad, en in afwachting dat deze samengesteld wordt, op
advies van het Vast Bureau van de Hoge Raad van het
Technisch Onderwijs" daarenboven op verzoeker kon worden
toegepast; dat daaruit volgt dat verzoeker van het
vereiste belang doet blijken;
Overwegende dat verzoeker een eerste middel
(A.66.588/VIII-503 en A.66.589/VIII-505) en een derde
middel (A.66.690/VIII-506) ontleent aan schending van de
artikelen 2 tot 4 van de wet van 29 juli 1991
betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen; dat hij aanvoert dat de eerste twee
bestreden handelingen hem ter kennis zijn gebracht bij
een brief van 26 september 1995 die geen enkele
motivering bevat en dat hem van de derde bestreden
handeling alleen mondeling en zonder nadere uitleg
kennis is gegeven;
Overwegende dat de verwerende partij
antwoordt dat de intrekking van de handeling genoegzaam
gemotiveerd is door de woorden "om redenen in verband
met de rechtspositie", aangezien verzoeker, die de
vereisten van zijn rechtspositie kent, in staat was die
VIII - 503-505-506 - 7/11
bewoordingen te begrijpen; dat zij daarop laat volgen
dat, hoewel de kennisgeving geen motivering bevatte, uit
de brief die verzoeker op 26 september 1995 aan de
minister heeft gestuurd, blijkt dat hij van die
motivering op de hoogte was;
Overwegende dat verzoeker van oordeel is dat
de verwerende partij geenszins verplicht was om voor het
ambt van leraar filosofie een gerangschikte gegadigde
aan te wijzen en daaruit besluit dat de aangevoerde
"redenen in verband met de rechtspositie" geen in rechte
aanvaardbaar motief vormen;
Overwegende dat de eerste twee bestreden
handelingen vervat zitten in een nota d.d. 20 september
1995 van de minister die de volgende passage bevat :
"Met het oog op de naleving van de decreetsbepalingen
wijzig ik de aanwijzing. In plaats van Bernard FRUMER
stel ik Vincent FURNELLE aan (...)"; dat in de
kennisgeving van de vernietiging van verzoekers
aanwijzing staat aangegeven dat die beslissing getroffen
is "teneinde de bepalingen van de rechtspositie na te
leven"; dat zulk een motivering kort, vaag en
onnauwkeurig is en verzoeker niet in staat stelt juist
na te gaan waarom de aanwijzing die hij in een eerste
fase gekregen had, hem ontnomen is; dat in een nota d.d.
26 september 1995 van de minister zonder enig begin van
verklaring naar de derde bestreden handeling alleen
wordt verwezen, niettegenstaande die nota inhoudt dat de
aanwijzing van verzoeker stilzwijgend wordt ingetrokken;
dat de brief die de minister op 26 september 1995 aan
verzoeker heeft gericht, bewijst dat de minister slecht
ingelicht is voor zover die brief de indruk wekt dat,
volgens de schrijver van de brief, de bestreden
handelingen op een circulaire steunen; dat de
verduidelijking
die
de
minister
op
6
oktober
daaropvolgende aan verzoeker heeft verstrekt, en waarin
VIII - 503-505-506 - 8/11
werd gesteld dat de minister verplicht was de
rangschikking per ambt te volgen, de ontoereikendheid
van de motivering niet kan verhelpen, aangezien zij ruim
na de bestreden beslissingen is gegeven en overigens
zeer onvolledig is; dat de middelen gegrond zijn;
Overwegende dat verzoeker een eerste middel
(A.66.690/VIII-506) ontleent aan de ontstentenis van
interne motivering, aan niet-naleving van de algemene
rechtsbeginselen, namelijk van de beginselen van
behoorlijk bestuur en van het evenredigheidsbeginsel,
aan het feit dat de aanspraken en verdiensten niet
vergeleken zijn, aan kennelijke dwaling omtrent de
beoordeling en aan schending van de artikelen 10 en 11
van de Grondwet; dat hij zijn aanspraken en verdiensten
vermeldt en daaruit concludeert dat er geen enkel geldig
motief was om Vincent FURNELLE boven hem te verkiezen;
Overwegende dat de verwerende partij
aangeeft dat Vincent FURNELLE in tegenstelling tot
verzoeker over het vereiste bekwaamheidsbewijs beschikte
om de cursus zedenleer te geven, zodat de minister over
geen enkele beoordelingsbevoegdheid beschikte;
Overwegende dat, aangezien het door artikel
10.3. van het besluit van 22 april 1969 vereiste
bekwaamheidsbewijs door geen enkele universiteit wordt
afgegeven, niemand in staat is om te voldoen aan het
reglementaire voorschrift om de cursus zedenleer te
kunnen geven in het hoger onderwijs van het korte type;
dat het in die omstandigheden aan de administratieve
overheid staat om op al degenen die naar het ambt van
docent zedenleer hebben gesolliciteerd artikel 17, § 4,
tweede lid, van de wet van 7 juli 1970 toe te passen;
dat de verwerende partij in casu van die bepaling geen
toepassing heeft gemaakt; dat het middel gegrond is;
VIII - 503-505-506 - 9/11
Overwegende dat er geen grond is om in te
gaan op het andere middel van de verzoekschriften, dat,
gesteld dat het gegrond is, niet tot een ruimere
nietigverklaring zou leiden,
B E S L U I T :
Artikel 1.
De zaak met het nummer A.66.588/VIII-503
wordt samengevoegd met de zaken met de nummers
A.66.589/VIII-505 en A.66.690/VIII-506.
Artikel 2.
Vernietigd worden :
de beslissing d.d. 20 september 1995 waarbij de
minister een einde maakt aan de aanwijzing van
Bernard FRUMER als leraar zedenleer (3 uren) in het
"Institut d'enseignement supérieur pédagogique et
technique de la Communauté française" te Ukkel
(A.66.589/VIII-505);
de beslissing d.d. 20 september 1995 waarbij de
minister in plaats van Bernard FRUMER Vincent
FURNELLE aanwijst als leraar zedenleer (3 uren) in
het "Institut d'enseignement supérieur pédagogique
et technique de la Communauté française" te Ukkel
(A.66.690/VIII-506);
de beslissing d.d. 26 september 1995 waarbij de
minister Vincent FURNELLE aanwijst als leraar
filosofie en moraalfilosofie (6 uren) in het
"Institut d'enseignement supérieur social de la
Communauté française" te Elsene, alsook de
stilzwijgende beslissing om een einde te maken aan
VIII - 503-505-506 - 10/11
de aanstelling van Bernard FRUMER in dat ambt
(A.66.588/VIII-503).
Artikel 3.
De kosten, bepaald op 12.000 frank, komen
ten laste van de verwerende partij.
Aldus uitgesproken te Brussel, in openbare
terechtzitting, op vijftien mei 1900 achtennegentig
door :
de Hr. GEUS,
Mevr. DAURMONT,
Mevr. GEHLEN,
Mevr. HONDERMARCQ,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De Griffier,
De Voorzitter,
M.-Cl. HONDERMARCQ.
J.-Cl. GEUS.
VERTALING OVEREENKOMSTIG ARTIKEL 63,
EERSTE LID, VAN DE WETTEN OP DE RAAD VAN STATE,
GECOÖRDINEERD OP 12 JANUARI 1973.
VIII - 503-505-506 - 11/11
