Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2008:ARR.185.574 (2008-07-31)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 185.574 van 31 juli 2008 Openbaar ambt - Federaal openbaar ambt
- Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK.
ARREST
nr. 185.574 van 31 juli 2008
in de zaken I. A. 74.954/IX-2130
II. A. 76.322/IX-2172.
In zake :
I.+II.
Bart SCHOBBEN,
die woonplaats kiest bij
advocaat F. JUDO,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Keizerslaan 3
tegen :
I.+II.
het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, vertegenwoordigd door de
Brusselse Hoofdstedelijke Regering,
dat woonplaats kiest bij
advocaat Chr. RONSE,
kantoor houdende te BRUSSEL,
Havenlaan 86 C B414.
--------------------------------------------------------------------------------------------------D E R A A D V A N S T A T E, IXe K A M E R,
Gezien het verzoekschrift dat Bart SCHOBBEN op 11 juli 1997
heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit van 29 mei 1997
waarbij de Brusselse Hoofdstedelijke Regering onder meer de aanwerving goedkeurt
van Brusselse economische en handelsattachés, met name R. MERTENS voor de
standplaats Montevideo, N. GALANT voor de standplaats Boedapest, C. MOUVET
voor de standplaats Londen, V. VAN DE VIJVER voor de standplaats Lyon,
A. JAICHI voor de standplaats Casablanca, W. DELSEMME voor de standplaats
Sao Paulo, I. KORSAK voor de standplaats Shangaï, G. NALE voor de standplaats
Tel Aviv, M. KILANI voor de standplaats Koeweit (zaak A. 74.954/IX-2130);
Gezien het verzoekschrift dat Bart SCHOBBEN op 6 november
1997 heeft ingediend om de nietigverklaring te vorderen van het besluit van
11 september 1997 van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering houdende wijziging
van haar beslissing van 29 mei 1997 en waarbij onder meer V. VAN DE VIJVER,
aangeduid voor de standplaats Lyon, in de wervingsreserve blijft, N. GALANT
wordt aangeduid voor de standplaats Lyon in plaats van de standplaats Boedapest,
IX-2130/2172-1/9
en P. PAUWELS wordt aangeworven als Brusselse economische en handelsattaché
voor de standplaats Boedapest (zaak A. 76.322/IX-2172);
Gezien de regelmatig gewisselde memories van antwoord en van
wederantwoord;
Gezien het verslag opgemaakt door adjunct-auditeur H. COLIN;
Gelet op de beschikking van 17 maart 2000 tot voeging van de
zaken;
Gelet op de beschikking van 5 juli 2000 die de neerlegging ter
griffie van het verslag en van de dossiers gelast;
Gelet op de kennisgeving van het verslag aan partijen en gezien
de regelmatig gewisselde laatste memories;
Gelet op de beschikking van 7 april 2008 waarbij de terechtzitting
bepaald wordt op 5 mei 2008;
Gehoord het verslag van kamervoorzitter P. LEMMENS;
Gehoord de opmerkingen van advocaat F. JUDO die verschijnt
voor de verzoeker en van advocaat W. TIMMERMANS die, loco advocaat
Chr. RONSE verschijnt voor de verwerende partij;
Gehoord het eensluidend advies van auditeur H. COLIN;
Gelet op titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van
State, gecoördineerd op 12 januari 1973,
IX-2130/2172-2/9
OVERWEEGT WAT VOLGT :
Feiten
1.
Op 13 september 1994 wordt in het Belgisch Staatsblad
meegedeeld :
- dat het Brussels Hoofdstedelijk Gewest overweegt zes nieuwe economische en
handelsvertegenwoordigingen op te richten, met name in Londen, Malmö, Milaan,
München, Wenen en China;
- dat er hiervoor zes gewestelijke economische en handelsattachés in dienst worden
genomen die in hun standplaats dienen te verblijven in die steden of landen;
- dat, naast de indienstnemingen die thans geschieden, er een wervingsreserve
wordt aangelegd met het oog op de vervanging van attachés en de eventuele
oprichting van nieuwe handelsvertegenwoordigingen;
- dat de attachés worden geselecteerd door middel van een vergelijkend examen dat
in de loop van het tweede semester van 1994 door het Vast Wervingssecretariaat
wordt georganiseerd.
Op 24 april 1995 deelt het Vast Wervingssecretariaat aan de
verzoeker mee dat hij geslaagd is voor het vergelijkend examen met het oog op de
indienstneming per arbeidsovereenkomst van economische en handelsattachés bij
de Dienst Buitenlandse Handel voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Voor het
gemeenschappelijk examengedeelte heeft de verzoeker de negende plaats in de
rangschikking behaald. Hij heeft bovendien voor het gedeelte over de talenkennis
deelgenomen aan het examen over het Duits, en is daarvoor de tweede in de
rangschikking. Aan de verzoeker wordt ten slotte meegedeeld dat de Dienst
Buitenlandse Handel, die instaat voor de indienstnemingen, een aparte
eindrangschikking per standplaats zal opmaken, afhankelijk van de vereiste
taalkennis die verschilt per standplaats, en dat voor het bepalen van deze
eindrangschikking een totaal zal gemaakt worden van de resultaten die de verzoeker
voor het gemeenschappelijk examengedeelte behaalde en - indien deze kennis
vereist is voor de betrokken standplaats -van het resultaat dat hij behaalde voor het
bijkomend gedeelte over de taalkennis.
De verzoeker wordt niet aangeworven voor één van de zes nieuwe
vestigingen, en wordt derhalve opgenomen in de wervingsreserve.
IX-2130/2172-3/9
Op 16 januari 1997 keurt de Brusselse Hoofdstedelijke Regering
een uitbreiding van het net van de Brusselse handelsvertegenwoordigers in het
buitenland met acht standplaatsen goed, te weten Montevideo, Tel-Aviv,
Johannesburg, Beiroet, Montreal, Boedapest, Sao Paulo en Kuala Lumpur. De
regering belast de Minister van Buitenlandse Handel met de uitvoering van de
geobjectiveerde recruteringsprocedure voor acht economische en handelsattachés.
Met een brief van onbekende datum deelt de verzoeker aan de
Minister van Buitenlandse Handel mee dat hij via de media vernomen heeft dat het
net van handelsattachés zal uitgebreid worden, en stelt hij zich kandidaat voor deze
functie. De verzoeker benadrukt dat hij reeds eerder slaagde voor het examen voor
handelsattachés en dus nog steeds in de wervingsreserve zit. Hij vermeldt ook de
troeven die hij naar zijn mening bezit.
Op 29 mei 1997 keurt de Brusselse Hoofdstedelijke Regering de
aanwerving van Brusselse economische en handelsattachés goed. Vijf reeds in dienst
zijnde attachés worden gemuteerd, onder meer naar vier van de acht nieuwe
standplaatsen. Daarnaast worden negen nieuwe attachés aangeworven, waarvan vijf
voor de vroegere standplaats van een gemuteerde attaché en vier voor een nieuwe
standplaats. Voor het onderzoek van de voorliggende zaak zijn vooral van belang
de aanwervingen van N. Galant voor de standplaats Boedapest, W. Delsemme voor
de standplaats Sao Paulo, G. Nale voor de standplaats Tel Aviv en M. Kilani voor
de standplaats Koeweit. De verzoeker wordt niet aangeworven. De beslissing tot
aanwerving van de negen nieuwe attachés maakt het voorwerp uit van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 74.954/IX-2130, ingesteld op 11 juli 1997.
3.
Ondertussen heeft de verzoeker een brief van 17 juni 1997 gericht
tot de Minister van Buitenlandse Handel, waarin hij zijn ontgoocheling en zijn
ongenoegen in verband met de genoemde beslissing van de Brusselse
Hoofdstedelijke Regering van 29 mei 1997 uitdrukt. De verzoeker beklaagt zich in
het bijzonder over het feit dat de post te Boedapest, waarvoor de Dienst
Buitenlandse Handel de kennis van het Duits als een vereiste gesteld had, is
toegewezen aan een persoon, N. Galant, die voor het Vast Wervingssecretariaat geen
bewijs geleverd heeft van de kennis van het Duits, terwijl de verzoeker wel geslaagd
is voor het examen Duits. De verzoeker stelt voorts met verbazing vast dat er drie
personen zijn aangeworven die het examen voor het Vast Wervingssecretariaat zelfs
helemaal niet hebben afgelegd (uit latere geschriften blijkt dat het gaat om W.
Delsemme, G. Nale en M. Kilani), terwijl er luidens eerdere regeringsbeslissingen
IX-2130/2172-4/9
geput zou worden uit de bestaande wervingsreserve en, mocht deze wervingsreserve
niet de geschikte kandidaten opleveren, er een nieuw examen ingericht zou worden,
hetgeen naar verzoekers weten niet is gebeurd. In fine van zijn brief deelt de
verzoeker nog mee dat hij tevergeefs een logische verklaring voor de gang van zaken
tracht te vinden, dat er misschien elementen in het dossier zijn die hem zijn ontgaan,
en dat hij dan ook hoopt op een antwoord.
Op 11 september 1997 neemt de Brusselse Hoofdstedelijke
Regering een nieuwe reeks beslissingen:
- de beslissing van 29 mei 1997 wordt gewijzigd, in die zin dat V. Van de Vijver,
toen aangeduid voor de standplaats Lyon, in de wervingsreserve blijft, en dat
N. Galant, op 29 mei 1997 aangewezen voor de standplaats Boedapest, wordt
aangewezen voor de standplaats Lyon;
- P. Pauwels wordt aangeworven als Brusselse economisch en handelsattaché voor
de standplaats Boedapest.
Deze beslissingen maken het voorwerp uit van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 76.322/IX-2172.
In de loop van de voorliggende procedure, op 1 juni 1999, is de
verzoeker als attaché aangeworven, met standplaats te Malmö. Op 6 juli 2006 keurde
de Brusselse Hoofdstedelijke Regering zijn aanwijzing voor de standplaats
Boedapest goed.
Ook de toestand in verband met een aantal andere standplaatsen
is in de loop van de procedure gewijzigd. Zo is de standplaats Sao Paulo (waarvoor
W. Delsemme was aangewezen) ingevolge een beslissing van de Brusselse
Hoofdstedelijke Regering van 14 december 2000 opgeheven. Op het ogenblik van
de sluiting der debatten was er daarentegen geen wijziging in de toestand van de
standplaatsen te Tel Aviv (waarvoor G. Nale is aangewezen) en te Koeweit
(waarvoor M. Kilani is aangewezen).
Over de ontvankelijkheid van de beroepen
5.
In haar laatste memorie werpt de verwerende partij een exceptie
van onontvankelijkheid van de beroepen op, afgeleid uit het ontbreken van enig
actueel belang. Die exceptie wordt, in het licht van de laatste gegevens, ter
terechtzitting geactualiseerd.
IX-2130/2172-5/9
Volgens de verwerende partij is de verzoeker, die in wezen enkel
kandidaat was voor een aanwijzing te Boedapest, ondertussen ook effectief op die
standplaats aangewezen. Een vernietiging van de bestreden beslissingen kan de
verzoeker in die omstandigheden geen voordeel meer opleveren.
Weliswaar voert de verzoeker in zijn laatste memorie aan dat hij,
doordat hij pas in 1999, en niet reeds in 1997, is aangewezen als attaché
(aanvankelijk met standplaats te Malmö), gedurende twee jaar een financieel verlies
heeft geleden en de kans heeft gemist om in die periode relevante ervaring op te
doen. Volgens de verwerende partij volstaat een financieel belang echter niet voor
de ontvankelijkheid van een beroep bij de Raad van State, en kan het gemis aan
ervaring hoe dan ook niet goedgemaakt worden door een vernietiging van de
aanwijzingen van bepaalde concurrenten.
6.
Artikel 19 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State
bepaalt dat de beroepen tot nietigverklaring voor de afdeling bestuursrechtspraak
kunnen worden gebracht door elke partij die doet blijken van een benadeling of een
belang.
Het belang moet bestaan, niet alleen op het ogenblik van het
instellen van het beroep, maar ook bij de uitspraak daarover.
7.
De voornaamste betrachting van iemand die, zoals de verzoeker,
voor de Raad van State een rechtshandeling aanvecht waardoor hij niet wordt
aangesteld in een betrekking waarvoor hij zich kandidaat heeft gesteld maar waarin
integendeel iemand anders wordt aangesteld, is door de nietigverklaring ervan te
verkrijgen dat die betrekking opnieuw open verklaard wordt en dat hij aldus de kans
krijgt om zelf, in de plaats van degene wiens aanstelling nietig verklaard is, in die
betrekking te worden aangesteld en om ze daadwerkelijk waar te nemen.
In de laatste memorie geeft de verzoeker aan dat hij “in wezen
kandidaat (was) voor een aanstelling met standplaats Boedapest”. Hij voegt eraan
toe dat “hij ... zich hiertoe op verschillende wijzen (had) voorbereid en ... er
minstens moreel belang bij (had) aangesteld te worden op een standplaats waar hij
zijn specifieke kennis van de Duitse taal nuttig kon aanwenden”. Ook uit zijn reactie
van 17 juni 1997 op de beslissing van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van
29 mei 1997 bleek reeds dat zijn belangstelling toen met name uitging naar de
standplaats te Boedapest. Dat hij later, toen de standplaats te Boedapest door een
IX-2130/2172-6/9
concurrent bezet was, een aanwijzing op de standplaats Malmö heeft aangenomen,
verandert aan die vaststelling niets.
Het feit dat de verzoeker inmiddels zelf is aangewezen voor de
standplaats te Boedapest heeft tot gevolg dat het oorspronkelijk met de beroepen
tegen de beslissingen van 29 mei en 11 september 1997 nagestreefde doel in feite
verwezenlijkt is. Een vernietiging van die beslissingen is overbodig geworden.
Weliswaar was de verzoeker kandidaat voor een betrekking als
attaché in het algemeen, zonder enige beperking inzake de mogelijke standplaats.
In zijn reactie op de beslissing van 29 mei 1997 en in zijn verzoekschriften heeft hij
met name kritiek op de aanwijzingen voor de posten te Sao Paulo, Tel Aviv en
Koeweit. De post te Sao Paulo is inmiddels echter opgeheven. Voor het overige
blijkt uit geen enkel gegeven dat de verzoeker, die thans als attaché werkzaam is te
Boedapest -de standplaats die zijn voorkeur geniet- nog geïnteresseerd zou zijn in
een aanwijzing op de standplaats Tel Aviv of Koeweit. Nog minder blijkt uit het
dossier hoe een vernietiging van de aanwijzing van de betrokken attachés in Tel
Aviv of Koeweit hem thans nog enig voordeel zou kunnen verschaffen. A fortiori
gelden deze laatste vaststellingen voor de aanwijzingen op de andere standplaatsen,
waartegen de verzoeker geen specifieke bezwaren heeft geuit.
Derhalve moet geconcludeerd worden dat het materieel belang,
dat de verzoeker onmiskenbaar had bij het indienen van de beroepen tegen de
bestreden beslissingen, in de loop van het geding is teloorgegaan.
8.
In zijn laatste memorie en ter terechtzitting voert de verzoeker aan
dat hij, niettegenstaande zijn aanwijzing als attaché, eerst te Malmö en thans te
Boedapest, een belang blijft behouden bij zijn beroepen. Hij voert met name aan dat
hij twee jaar heeft moeten wachten op een aanwijzing waarvoor hij reeds in 1997 in
aanmerking kwam, dat hij daardoor gedurende twee jaar de kans verloor om
relevante ervaring op te doen, en dat hij in die periode ook een financieel verlies
leed, doordat zijn wedde als bestuurssecretaris bij het Brussels Hoofdstedelijk
Gewest aanzienlijk minder bedroeg dan de vergoeding als attaché. De verzoeker
concludeert dat, ook al was de verwerende partij in 1997 niet verplicht om hem als
attaché aan te werven, zij hem toen in elk geval de kans heeft ontnomen op een
interessantere positie en het aldus veroorzaakte nadeel niet is goedgemaakt door hem
twee jaar later alsnog aan te werven als attaché.
IX-2130/2172-7/9
De verzoeker voert niet aan, en de Raad van State ziet niet in, dat
de verwerende partij in 1997 verplicht was om hem als attaché aan te werven. Uit
een eventuele vernietiging van de bestreden aanwijzingen zou dan ook niet volgen
dat de verwerende partij verplicht zou zijn om, bij wijze van rechtsherstel, de
verzoeker met terugwerkende kracht als attaché aan te wijzen en zijn loopbaan aldus
te reconstrueren. Het belang dat hij afleidt uit het feit dat hij niet de kans heeft
gekregen om gedurende twee jaar relevante ervaring op te doen, kan dan ook niet als
een zeker belang in aanmerking worden genomen.
Door te wijzen op het financieel nadeel ten gevolge van het verlies
van een kans op een hogere bezoldiging, beroept de verzoeker zich op een financieel
belang. Dit is een belang dat hij kan doen gelden in het kader van een vordering tot
schadevergoeding. Een dergelijke vordering behoort tot de uitsluitende bevoegdheid
van de hoven en rechtbanken. Mocht de verzoeker bedoelen dat zijn belang erin
bestaat om de bestreden beslissingen bij een arrest van de Raad van State onwettig
te horen verklaren, om op grond van deze met gezag van gewijsde beklede uitspraak
een vordering tot schadevergoeding voor de gewone rechter kracht bij te zetten, dan
zou opgemerkt moeten worden dat het in een dergelijk geval gaat om een voordeel
dat niet verbonden is met het doen verdwijnen van de bestreden beslissingen uit het
rechtsverkeer, maar enkel met het gegrond horen verklaren van één of meer
middelen. Een dergelijk belang is een onrechtstreeks belang, dat niet volstaat voor
de ontvankelijkheid van de voorliggende beroepen.
9.
De verzoeker toont niet aan dat hij nog een actueel belang heeft
bij de vernietiging van de bestreden handelingen. De exceptie van
onontvankelijkheid is dan ook gegrond.
10.
Gelet op de omstandigheden van de zaak, past het de verwerende
partij te verwijzen in de kosten.
IX-2130/2172-8/9
OM DIE REDENEN
BESLIST DE RAAD VAN STATE :
Artikel 1.
De beroepen worden verworpen.
Artikel 2.
De kosten van de beroepen tot nietigverklaring, bepaald op
347,06 euro, komen ten laste van de verwerende partij.
Aldus te Brussel uitgesproken in openbare terechtzitting, op
31 juli 2008, door de IXe kamer, die was samengesteld uit :
de HH.
Mevr.
P. LEMMENS,
A. VANDENDRIESSCHE,
D. MOONS,
V. WAUTERS,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier,
De voorzitter,
V. WAUTERS.
P. LEMMENS.
IX-2130/2172-9/9
