Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2009:ARR.198.372 (2009-11-30)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 198.372 van 30 november 2009 Openbaar ambt - Leger en bijzondere
korpsen - Reglementen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 198.372 van 30 november 2009
in de zaken A. I. 153.635/IX-4578
II. 153.636/IX-4579
In zake :
I. de politiezone BERINGEN-HAM-TESSENDERLO
II. de gemeente LANAKEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Wim Mertens
kantoor houdend te Beringen
Scheigoorstraat 5
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
I. + II. de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door :
- de minister van Binnenlandse Zaken
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten David D’Hooghe en Leopold Schellekens
kantoor houdend te Brussel
Loksumstraat 25
bij wie woonplaats wordt gekozen
- de staatssecretaris voor Mobliliteit
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Geert Lenssens
kantoor houdend te Brussel
Carton De Wiartlaan 126
bij wie woonplaats wordt gekozen
- de minister van Begroting
- de minister van Financiën
--------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de beroepen
1.
Het beroep, ingesteld op 9 juli 2004, door de politiezone
Beringen-Ham-Tessenderlo strekt tot de nietigverklaring van het koninklijk besluit
van 3 mei 2004 betreffende de overeenkomsten tussen de federale overheid en de
politiezones inzake verkeersveiligheid en van het ministerieel besluit van 9 juni
2004 betreffende de toekenning van de financiële hulp van de Staat aan de
politiezones inzake Verkeersveiligheid Conventies.
Het beroep, ingesteld op 9 juli 2004, door de gemeente Lanaken
strekt tot de nietigverklaring van dezelfde besluiten.
IX-4578-1/24
II. Verloop van de rechtspleging
2.
Bij arrest nr. 138.033 van 6 december 2004 is de vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissingen, ingesteld door de
eerste verzoekende partij verworpen.
De eerste verzoekende partij heeft een verzoekschrift tot
voortzetting van de rechtspleging ingediend.
De eerste en de tweede vertegenwoordiger van de verwerende
partij hebben een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partijen
hebben een memorie van wederantwoord ingediend.
Auditeur Henri Colin heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partijen hebben een verzoek tot voortzetting van
het geding en een laatste memorie ingediend. De eerste vertegenwoordiger van de
verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 23 november 2009.
Kamervoorzitter André Vandendriessche heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Joris Gebruers, die loco advocaat Wim Mertens
verschijnt voor de verzoekende partijen, advocaat Leopold Schellekens, die loco
advocaat David D’Hooghe verschijnt voor de eerste vertegenwoordiger van de
verwerende partij, advocaat Leïla Tijini, die loco advocaat Geert Lenssens verschijnt
voor de tweede vertegenwoordiger van de verwerende partij, en inspecteur Jan
De Vleeschouwer, die verschijnt voor de derde en vierde vertegenwoordigers van
de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Geert De Bleeckere heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
IX-4578-2/24
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Bij artikel 32 van de wet van 7 februari 2003 houdende
verschillende bepalingen inzake verkeersveiligheid, wordt in titel V van de wetten
betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd op 16 maart 1968, een
hoofdstuk VI ingevoegd, dat de artikelen 68bis tot 68quinquies omvat en dat luidt
als volgt:
“Hoofdstuk VI. Overeenkomsten met de politiezones inzake verkeersveiligheid
Art. 68bis. § 1. De ontvangsten van de penale geldboeten inzake verkeer,
van de bevelen tot betaling, en van de sommen tegen betaling met eventueel
verval van strafvordering, zoals bedoeld in deze gecoördineerde wetten,
worden, overeenkomstig de bepalingen van deze wetten, gedeeltelijk
toegewezen aan de politiezones gedefinieerd in artikel 9 van de wet van
7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst,
gestructureerd op twee niveaus die een overeenkomst inzake verkeersveiligheid
hebben gesloten met de minister van Binnenlandse Zaken en met de minister
van Mobiliteit en Vervoer.
§ 2. De Staat zorgt voor de inning van de in paragraaf 1
bedoelde ontvangsten voor rekening van de politiezones met inachtneming van
de bij deze wet vastgestelde regels.
Art. 68ter. Het aan de politiezones toegewezen deel is het totaal van de
ontvangsten bedoeld in artikel 68bis, § 1, verminderd met het bedrag van deze
ontvangsten in 2002.
Het bedrag van deze ontvangsten in 2002 is gekoppeld aan het indexcijfer
der consumptieprijzen dat op 31 december 2002 werd bereikt. Die bedragen
worden op 1 januari van elk jaar aangepast aan het op 31 december van het
voorgaande jaar bereikte indexcijfer van de consumptieprijzen.
Vanaf het jaar 2003, en volgens de nadere regels vastgelegd bij een
koninklijk besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, wordt het over de
politiezones die een overeenkomst inzake verkeersveiligheid hebben gesloten
met de minister van Binnenlandse Zaken en van Mobiliteit en Vervoer, te
verdelen deel vastgelegd.
Art. 68quater. De Koning bepaalt eveneens, bij een besluit vastgesteld na
overleg in de Ministerraad, de criteria en het mechanisme volgens welke deze
verdeling wordt uitgevoerd tussen de verschillende politiezones die een
overeenkomst als bedoeld in artikel 68bis, § 1, hebben afgesloten.
IX-4578-3/24
Art. 68quinquies. De Koning stelt, bij een besluit vastgesteld na overleg in
de Ministerraad, de voorwaarden en nadere regels vast waaraan de overeenkomst als bedoeld in artikel 68bis, § 1, moet voldoen.
De overeenkomst voorziet in de uitvoering van een analyse van de
verkeersveiligheidsproblemen in de betrokken politiezone, evenals een
inventaris van de bestaande activiteiten inzake de handhaving van de
verkeersveiligheid in de betrokken politiezone.
De overeenkomst voorziet eveneens in een actieplan dat prioriteiten bepaalt
en dat overeenkomstig deze prioriteiten, de volgende punten bevat :
- het opzetten van informatieacties omtrent verkeersveiligheidsproblemen in
de betrokken politiezone, met inbegrip van informatie over de organisatie en
de resultaten van de controles;
- het opzetten van preventieacties omtrent verkeersveiligheidsproblemen in
de betrokken politiezone;
de organisatie van controleacties, met precisering van de doelstellingen ervan.
De overeenkomst moet kaderen in het zonale veiligheidsplan.
In de overeenkomst verbindt de politiezone zich ertoe een coördinator aan
te stellen die over de daadwerkelijke uitvoering van de doelstellingen ervan
inzake verkeersveiligheid zal waken.
Zij verbindt zich er ook toe een evaluatieverslag te zenden aan de bovenvermelde ministers met betrekking tot de uitvoering van de overeenkomst, dat
met name de verdeling bevat van het aantal manschappen dat werd ingezet bij
de verschillende acties die werden opgezet in het kader van de overeenkomst”.
3.2.
Op 11 april 2003 wordt de afdeling wetgeving van de Raad van
State door de Vice-Eerste Minister en minister van Mobiliteit en Vervoer verzocht
haar, binnen een termijn van ten hoogste drie dagen, van advies te dienen over een
ontwerp van koninklijk besluit “betreffende de overeenkomsten tussen de federale
overheid en de politiezones inzake verkeersveiligheid”; in zijn desbetreffend advies
35.343/4 van 16 april 2003 merkt de Raad van State, afdeling wetgeving, onder
meer op dat, overeenkomstig artikel 6, § 4, 3/, van de bijzondere wet van 8 augustus
1980 tot hervorming der instellingen de gewestregeringen moeten betrokken worden
bij de uitwerking van het ontworpen besluit, dat in de notulen van de vergadering
van het Overlegcomité Federale Regering/Gemeenschaps- en Gewestregeringen van
4 april 2003 staat dat het ontwerpbesluit is goedgekeurd, en dat, onder voorbehoud
dat dit Overlegcomité was samengesteld uit gewestministers die bevoegd zijn om
hun respectieve regeringen te verbinden, ervan kan worden uitgegaan dat de
procedure terzake de betrokkenheid van de gewestregeringen rechtsgeldig doorlopen
is; bij wijze van algemene opmerking beveelt de afdeling wetgeving aan de structuur
IX-4578-4/24
van het ontworpen besluit te herzien met het oog op een betere verstaanbaarheid van
de tekst.
3.3.
Op 9 april 2004 wordt de afdeling wetgeving van de Raad van
State door de minister van Mobiliteit verzocht hem binnen een termijn van vijf
werkdagen van advies te dienen over een ontwerp van koninklijk besluit
“betreffende de overeenkomsten tussen de federale overheid en de politiezones
inzake verkeersveiligheid”; in zijn desbetreffend advies 36.951/4 van 19 april 2004
merkt de Raad van State, afdeling wetgeving, onder meer op dat, aangezien het
ontwerp ten opzichte van de versie die in het advies 35.343/4 is onderzocht op
fundamentele punten (onder meer de verdeelsleutel) is gewijzigd, de gewesten
opnieuw bij de uitwerking ervan hadden moeten betrokken worden, en dat uit de
stukken die aan de Raad van State zijn overgezonden niet blijkt dat dit vormvereiste
is vervuld.
3.4.
In de notulen van de vergadering van het Overlegcomité Federale
Regering/Gemeenschaps- en Gewestregeringen van 21 april 2004 staat dat het
Comité beraadslaagd heeft over het ontwerp van koninklijk besluit “betreffende de
overeenkomsten tussen de federale overheid en de politiezones inzake
verkeersveiligheid”, en dat eventuele bijkomende opmerkingen nog bilateraal
kunnen overgemaakt worden aan de minister van Mobiliteit en dit vóór 27 april
2004.
3.5.
In het Belgisch Staatsblad van 12 mei 2004 verschijnt het
koninklijk besluit van 3 mei 2004 betreffende de overeenkomsten tussen de federale
overheid en de politiezones inzake verkeersveiligheid.
Dat besluit, dat het eerste voorwerp uitmaakt van de beide
beroepen tot nietigverklaring, luidt als volgt:
“Gelet op de wet betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd
op 16 maart 1968 en gewijzigd op 7 februari 2003, inzonderheid op de artikelen
68bis, 68ter, 68quater en 68quinquies;
Gelet op de omstandigheid dat de gewestregeringen bij het ontwerpen van
dit besluit betrokken zijn;
Gelet op de adviezen van de Inspectie van Financiën, gegeven op 20 januari
2003 en 1 april 2004;
IX-4578-5/24
Gelet op de hoogdringendheid die wordt gerechtvaardigd door de noodzaak
om de verkeersveiligheidsdoelstellingen van de wetgever en de Regering ten
uitvoer te leggen, wordt aan de Raad van State een advies binnen vijf dagen
gevraagd.
De hoogdringendheid wordt gerechtvaardigd door de wil van de regering
om het aantal doden en gewonden op onze wegen drastisch te verminderen. In
vergelijking met andere Europese landen vertoont België immers een van de
slechtste scores inzake verkeersveiligheidsindicatoren, en dit inzonderheid in
termen van mortaliteit. Er moet snel worden opgetreden om de doelstellingen
te halen die de Regering zichzelf heeft opgelegd in het kader van de
Staten-Generaal voor de Verkeersveiligheid en om zich zo snel mogelijk aan
te passen aan de modellanden op dit gebied.
Ter herinnering, België heeft zich ertoe verbonden het aantal doden en
gewonden op zijn wegen tegen 2006 met 33 % te verminderen.
In deze optiek werd de wet van 7 februari 2003 houdende verschillende
bepalingen inzake verkeersveiligheid door het Parlement goedgekeurd (wet
bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 25 februari 2003).
Om de gemeenschappelijke doelstellingen van de wetgever en van de
Regering te bereiken, moeten zo snel mogelijk de maatregelen ten uitvoer
kunnen worden gelegd die werden goedgekeurd om de mortaliteit op onze
wegen zo snel mogelijk te verminderen.
De meeste uitvoeringsbesluiten van de bepalingen van de wet van 7 februari
werden op 22 december 2003 ingevoerd en op 31 december 2003 gepubliceerd.
Ze zijn op 1 maart 2004 in werking getreden. De hoogdringendheid wordt dus
ook gerechtvaardigd door de noodzaak om dit besluit te laten gelden op een
tijdstip dichtbij dat van de inwerkingtreding van de andere uitvoeringsbesluiten
van de wet.
Ten slotte wordt gewenst dat de regeling vanaf dit jaar 2004 kan worden
toegepast, waarvoor een snelle bekendmaking nodig is die de politiezones in
staat stelt om hun overeenkomsten af te sluiten;
Gelet op het advies 35.343/4 en 36.951/4 van de Raad van State van 16 april
2003 en 19 april 2004, in toepassing van artikel 84, eerste lid, 2/, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State;
Op de voordracht van Onze Minister van Begroting, Onze Minister van
Binnenlandse Zaken, Onze Minister van Financiën en Onze Minister van
Mobiliteit, en op het advies van Onze in Raad vergaderde Ministers,
Hebben Wij besloten en besluiten Wij :
Artikel 1. De verkeersveiligheidsovereenkomst waarnaar wordt verwezen
in de artikelen 68bis, 68ter, 68quater en 68quinquies van titel V, Hoofdstuk VI
van de wetten betreffende de politie over het wegverkeer, heeft betrekking op
minstens één van de volgende thema's :
- de naleving van snelheidsbeperkingen;
- de preventie of bestrijding van het rijden in staat van alcoholopname of van
dronkenschap;
IX-4578-6/24
- preventie of bestrijding van het rijden onder invloed van andere stoffen die
de rijvaardigheid beïnvloeden;
- de naleving van de regels betreffende het dragen van de veiligheidsgordel
en het gebruik van andere beschermingsmiddelen;
- de naleving van specifieke regels voor het wegvervoer;
- de bestrijding van hinderlijk en gevaarlijk parkeren of van agressief gedrag
in het verkeer.
Art. 2. § 1. De overeenkomst kadert in de doelstellingen van het zonaal
Veiligheidsplan en vormt de basis van intensievere acties inzake
verkeersveiligheid.
§ 2. De voorbereidings- en goedkeuringsprocedure van de overeenkomst is analoog met de procedure voorzien voor de voorbereiding en de
goedkeuring van de zonale veiligheidsplannen, zoals gepreciseerd in artikel 37
van de wet van 7 december 1998 houdende organisatie van een geïntegreerde
politiedienst, gestructureerd op twee niveaus, met uitzondering van de
verwijzing naar de Minister van Justitie die in dit geval vervangen moet worden
door de Minister van Mobiliteit.
§ 3. In de overeenkomst stelt de zone een coördinator aan die
verantwoordelijk is voor de opvolging van de voorbereiding en de toepassing
van de overeenkomst.
Art. 3. Voor de toepassing van dit besluit, delen de Minister van Financiën
en de Minister van Begroting elk jaar ten laatste op 1 februari aan de Minister
van Binnenlandse Zaken het saldo mee bedoeld in de artikelen 68bis, § 1, en
68ter van de wetten betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd
op 16 maart 1968.
Voor het jaar 2004 wordt deze mededeling ten laatste op 15 mei gedaan.
Binnen de 8 dagen volgend op deze mededeling maakt de Minister van
Binnenlandse Zaken dit saldo zo snel mogelijk bekend in het Belgisch
Staatsblad, alsook de maximumbedragen die aan elke politiezone kunnen
toegekend worden. Deze bedragen worden bepaald door toepassing van een
verdeelsleutel op het bedrag van het saldo.
Voor het jaar 2004, volgt deze bekendmaking onmiddellijk na de
mededeling.
Art. 4. De ontvangsten bedoeld in artikel 68bis, § 1, stemmen overeen met
het totaalbedrag van de ontvangsten van de politierechtbank vermeerderd met
het totaalbedrag van de geldsommen beschreven in artikels 65 en 65bis van de
wet betreffende de politie over het wegverkeer en met het bedrag van de
geldsommen beschreven in het artikel 216bis van het Wetboek van
Strafvordering.
Deze ontvangsten zijn voor het jaar 2002 forfaitair vastgelegd op
183.442.060,68 euro.
Art. 5. De verdeelsleutel wordt als volgt vastgesteld :
1/
54 % wordt verdeeld op basis van een categorisering van de politiezones
in 5 groepen naar gelang van het organiek politiekader,
IX-4578-7/24
2/
37 % wordt verdeeld onder de 196 zones op basis van het verschil tussen
het maximum jaartotaal van het aantal doden en zwaar gewonden dat werd
opgetekend in de zone in de jaren 1998, 1999 en 2000 op de wegen die tot
de bevoegdheid van de politiezone behoren, en het jaartotaal van het aantal
doden en zwaar gewonden dat werd opgetekend in de zone in het jaar t-2
(waarbij t het jaar is waarin de overeenkomst wordt getekend).
- Indien het verschil negatief is, dan wordt het bedrag dat aan de zone
wordt toegekend, berekend op basis van 50 % van het bedrag dat in het
jaar t-1 op basis van dit criterium werd toegekend, en wordt dat bedrag
in het jaar t+1 in mindering gebracht van de totale som bekomen in het
jaar t+1. Indien in het jaar t+1, het verschil opnieuw negatief is, dan
wordt het bedrag dat aan de zone wordt toegekend gelijkgesteld aan 0.
In 2004 is het bedrag gelijk aan 0;
- Het resterende bedrag, namelijk 37 % van het saldo verminderd met het
totaal van de onder het vorige streepje toegekende sommen en
vermeerderd met het bedrag op die manier verschuldigd op basis van
jaar t-1, wordt verdeeld onder de zones waarvan het verschil positief is;
- Indien het verschil positief is wordt het percentage van het bedrag dat
aan de zone wordt toegekend, berekend op basis van dat verschil
gedeeld door de som van de verschillen van de zones waarvoor het
jaartotaal van het aantal doden en zwaar gewonden in t-2 kleiner is dan
het aantal doden en het maximum jaartotaal van het aantal doden en
zwaar gewonden dat werd opgetekend in de zone in de jaren 1998, 1999
en 2000, x 100.
Het resultaat geeft aan welk percentage van het bedrag aan de zone wordt
toegekend;
3/
9 % wordt verdeeld onder de 196 zones naar gelang van het aantal
kilometer gemeentelijke en gewestelijke wegen binnen de zone, op basis
van het verband tussen het aantal gemeentelijke wegen en gewestelijke
wegen x 100, gedeeld door het aantal kilometer wegen op het hele
grondgebied. Het resultaat geeft aan welk percentage van het bedrag aan
de zone wordt toegekend.
Art. 6. Het ontwerp van overeenkomst wordt in voorkomend geval naar de
Minister van Binnenlandse Zaken gestuurd samen met het zonaal
veiligheidsplan en ten laatste, op 1 april, op straffe van onontvankelijkheid. Er
wordt ook een exemplaar naar de Minister van Mobiliteit gestuurd.
In 2004 wordt het ontwerp ten laatste op 1 september doorgestuurd.
Art. 7. Over het goedkeuren, het verdagen of het weigeren van de
overeenkomst zal een beslissing worden genomen door de Ministers van
Binnenlandse Zaken en van Mobiliteit. Deze beslissing wordt overgemaakt aan
de Ministers van Financiën en van Begroting, met de bedoeling over te gaan tot
het uitbetalen van de bedragen aan de zones.
Het uitbetalen van de sommen gebeurt in twee keer. De eerste helft van het
toegekende bedrag wordt aan de politiezones gestort ten laatste op 1 juli. De
tweede helft van het toegekende bedrag wordt ten laatste op 1 januari aan de
politiezones gestort.
Voor het jaar 2004 wordt de eerste helft gestort na afsluiten van de
conventies.
IX-4578-8/24
De maximum bedragen die zijn toegekend onder artikels 3 en 5 worden
enkel uitbetaald aan de politiezones die een verkeersveiligheidsovereenkomst
hebben gesloten met de federale overheid.
De bedragen die niet zijn toegekend worden toegevoegd aan het saldo
bedoeld in de artikelen 68bis, § 1, en 68ter, van de wetten betreffende de politie
over het wegverkeer, gecoördineerd op 16 maart 1968, van het volgend jaar.
Art. 8. § 1. Wanneer het jaar daarop een nieuwe ontwerpovereenkomst
wordt ingediend door de politiezone, is het verplicht daar een verslag aan toe
te voegen met de resultaten van de vorige overeenkomst, zowel inzake
voorlichting en preventie als inzake controles, dat wordt beoordeeld door de
Minister van Binnenlandse Zaken en de Minister van Mobiliteit.
§ 2. Het verslag maakt de bijkomende inspanningen duidelijk die
door de politiezone werden geleverd inzake verkeersveiligheid en die moeten
worden beoordeeld in het kader van de zonale plannen.
§ 3. Alleen de politiezones die de acties inzake controle,
voorlichting en preventie die in de beoordeelde overeenkomst liggen vervat
gevoelig hebben uitgebreid, kunnen aanspraak maken op het tekenen van een
nieuwe overeenkomst.
Art. 9. De Ministers van Binnenlandse Zaken en van Mobiliteit mogen het
afsluiten van een overeenkomst weigeren in geval de voorgaande overeenkomst
negatief wordt beoordeeld, of in geval de overeenkomst niet conform is met
artikel 1 van dit besluit.
Art. 10. Treden in werking op de dag van publicatie van het huidige besluit:
1/ artikel 32 van de wet van 7 februari 2003 houdende verschillende bepalingen
inzake verkeersveiligheid;
2/ dit besluit.
Art. 11. Onze Minister van Begroting, Onze Minister van Binnenlandse
Zaken, Onze Minister van Financiën en Onze Minister van Mobiliteit zijn, ieder
wat hem betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.”
3.6.
Met een omzendbrief van 28 mei 2004 (B.S., 7 juni 2004, tweede
editie) geven de minister van Binnenlandse Zaken en de minister van Mobiliteit
instructies betreffende de procedure voor indiening en goedkeuring van de
overeenkomsten inzake verkeersveiligheid voor het jaar 2004.
3.7.
In het Belgisch Staatsblad van 14 juni 2004 verschijnt het
ministerieel besluit van 9 juni 2004 betreffende de toekenning van de financiële hulp
van de Staat aan de politiezones inzake Verkeersveiligheid Conventies.
Luidens dat ministerieel besluit, dat het tweede voorwerp uitmaakt
van de beide beroepen tot nietigverklaring, bedraagt het saldo bedoeld in de
IX-4578-9/24
artikelen 68bis, § 1, en 68ter, van de wet betreffende de politie over het wegverkeer,
voor 2004 41.837.740 euro.
De maximumbedragen die door toepassing van de verdeelsleutel,
vastgesteld in artikel 5 van het koninklijk besluit van 3 mei 2004, aan elke
politiezone kunnen worden toegekend, zijn weergegeven in de tabel die als bijlage
aan het ministerieel besluit is toegevoegd.
Het maximumbedrag voor de politiezone Beringen/
Ham/Tessenderlo bedraagt 365.479 euro, dat voor de politiezone Lanaken
80.558 euro.
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
4.
De raadsman van de verzoekende partijen heeft, na de neerlegging
van de laatste memories in de zaak nr. 153.635/IX-4578 nog twee stukken aan de
Raad van State bezorgd. Enerzijds een kopie van een rapport van het Rekenhof
aangaande het Fonds voor de Verkeersveiligheid, dat naar zijn oordeel zijn visie
ondersteunt en anderzijds een uittreksel uit “Info Zone van 21 mei 2008” van de
dienst Verkeersreglementering van de FOD Mobiliteit en Vervoer.
Deze stukken werden bij het dossier gevoegd. De verzoekende
partij verduidelijkt evenwel niet welk belang deze stukken hebben voor de
afwikkeling van de rechtsstrijd die zij aangespannen heeft.
V. Samenvoeging
5.
Beide beroepen zijn gericht tegen dezelfde besluiten en steunen
op dezelfde middelen. Er is reden om beide zaken te voegen.
VI. Ontvankelijkheid van het beroep
6.
In de zaak G/A. 153.636/IX-4579 betwist de verwerende partij het
belang van de verzoekende partij. Haar tweede vertegenwoordiger laat gelden dat
uit de samenlezing van de artikelen 68bis, § 1, 68quater en 68quinquies van de wet
van 16 maart 1968, zoals gewijzigd bij de wet van 7 februari 2003, volgt dat het
IX-4578-10/24
toekennen van een tegemoetkoming afhangt van het effectief afsluiten van een
overeenkomst met de ministers van Binnenlandse Zaken en van Mobiliteit, en dat
artikel 7 van het koninklijk besluit van 3 mei 2004 bevestigt dat over het goedkeuren
van de overeenkomst een beslissing wordt genomen door de ministers van
Binnenlandse Zaken en van Mobiliteit, maar dat er in het onderhavig geval geen
dergelijke overeenkomst bestaat. Meer nog, artikel 6 van voormeld koninklijk
besluit vereist dat voor 2004 het ontwerp van overeenkomst op straffe van
onontvankelijkheid, ten laatste op 1 september wordt doorgestuurd, en de
verzoekende partij bewijst niet dat zij dergelijk ontwerp heeft doorgestuurd. Daaruit
volgt dat zij geen aanspraak kan maken op de tegemoetkomingen voorzien in de
bestreden besluiten. De vermelding van de verzoekende partij in het ministerieel
besluit van 9 juni 2004 zou geen afbreuk doen aan die vaststelling aangezien het
gaat om bedragen die nog niet op definitieve wijze individueel zijn toegekend. Een
en ander leidt tot de conclusie dat de verzoekende partij niet over het vereiste belang
beschikt.
Beoordeling
7.
Luidens artikel 6 van het koninklijk besluit van 3 mei 2004 wordt
het ontwerp van overeenkomst in 2004 op straffe van onontvankelijkheid ten laatste
op 1 september doorgestuurd.
Uit de stukken van het dossier blijkt dat de verzoekende partij op
26 augustus 2004, -dit is binnen de termijn bepaald in artikel 6 van het koninklijk
besluit van 3 mei 2004-, een ontwerp van overeenkomst inzake verkeersveiligheid
voor het jaar 2004 heeft overgemaakt aan zowel de federale overheidsdienst
Binnenlandse Zaken als aan de federale overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer. De
verzoekende partij heeft daarmee de eerste voorwaarde vervuld om de
tegemoetkoming te verkrijgen. Daarmee toont zij het bestaan van een rechtstreekse
band met de bestreden beslissingen aan. De verwerende partij harerzijds bewijst niet
dat de verzoekende partij in het daaropvolgend besluitvormingsproces definitief
uitgesloten is geworden van de tegemoetkoming. De exceptie wordt verworpen.
IX-4578-11/24
VII. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
8.
De verzoekende partijen voeren de schending aan van artikel 6,
§ 4, 3/, en § 8, van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der
instellingen.
Zij betogen dat de regeringen betrokken moeten worden bij het
ontwerpen van regels van de algemene politie en de reglementering op het verkeer
en vervoer en dat het tweede ontwerp van koninklijk besluit dat, na fundamentele
wijziging van het eerder overgelegd ontwerp, aan de afdeling wetgeving van de
Raad van State voorgelegd werd, tot stand gekomen is zonder dat de gewesten bij
de aangelegenheid betrokken zijn, zodat een substantieel vormvoorschrift miskend
is. Zij voegen daaraan toe dat het bewijs ook niet voorgelegd wordt dat de gewesten
betrokken werden bij het eerste ontwerp van koninklijk besluit. Zij wijzen er voorts
nog op dat de Raad van State in zijn eerste advies vragen had gesteld bij de
regelmatige samenstelling van het Overlegcomité, dat ook naar aanleiding van de
tweede vraag om advies geen uitsluitsel gegeven is over de samenstelling van dat
Overlegcomité en dat de Raad van State dan ook ambtshalve zal moeten nagaan of
de drie gewesten wel vertegenwoordigd waren in het Overlegcomité dat over de
zaak vergaderd heeft.
9.
In hun laatste memorie stellen de verzoekende partijen nog dat de
bepalingen die het voorwerp van het middel uitmaken de openbare orde raken zodat
zij in beginsel zelfs ambtshalve door de Raad van State ingeroepen zullen worden.
Beoordeling
10.
luidt:
Artikel 14bis van de gecoördineerde wetten op de Raad van State
“Voor de toepassing van artikel 14 worden als substantiële vormen
beschouwd, [...], de betrokkenheid, [...] die voorgeschreven zijn door of
krachtens de wetten aangenomen in uitvoering van de artikelen 39, 127, § 1,
128, § 1, 129, § 1, 130, § 1, 135, 136, eerste lid, 140, 175, 176 en 177 van de
Grondwet.
IX-4578-12/24
De natuurlijke en de rechtspersonen, behalve de Staat, de Gemeenschappen,
de Gewesten en de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie [...] kunnen
echter de schending van de in het vorige lid bedoelde vormen niet inroepen”.
Deze bepaling verhindert de Raad van State de bestreden besluiten
-weze het op vraag van de hier verzoekende partijen dan wel ambtshalve- te
vernietigen op grond van de miskenning van de regels die de betrokkenheid van de
gewesten organiseren bij de totstandkoming van regels als het eerste bestreden
besluit, met inbegrip van de regelmatige samenstelling van het Overlegcomité.
Het middel is niet ontvankelijk.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
11.
De verzoekende partijen voeren de schending aan van artikel 3bis
van de gecoördineerde wetten op de Raad van State. Zij stellen dat besluiten die
wettelijke bepalingen kunnen opheffen, aanvullen of wijzigen, aan het advies van
de afdeling wetgeving onderworpen moeten worden, dat in dit geval belangrijke
wijzigingen worden ingevoerd die de wegverkeerswet aanvullen en dat de
verwerende partij alleen maar bij hoogdringendheid het advies van de afdeling
wetgeving gevraagd heeft, hetgeen verboden is door artikel 3bis, §2, van dezelfde
wet.
Beoordeling
12.
Artikel 3bis van de gecoördineerde wetten op de Raad van State
heeft betrekking op besluiten waarbij de uitvoerende macht overeenkomstig artikel
105 van de Grondwet, regelend optreedt in het kader van machtigingen verleend
door volmachtwetten (Parl. St., Senaat, 1995-1996, stuk 1-310/10, p. 1). Het hier
bestreden koninklijk besluit steunt niet op een dergelijke wet, maar is genomen ter
uitvoering, volgens artikel 108 van de Grondwet, van de artikelen 68bis tot
68quinquies van de Wegverkeerswet.
Het middel is niet gegrond.
IX-4578-13/24
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
13.
De verzoekende partijen voeren tegen het bestreden koninklijk
besluit de schending aan van artikel 3 van de gecoördineerde wetten op de Raad van
State en van het motiveringsbeginsel. Zij stellen dat de verwerende partij bij
hoogdringendheid het advies van de afdeling wetgeving over het eerste bestreden
besluit gevraagd heeft maar dat de hoogdringendheid niet afdoende gemotiveerd
werd. Met name stellen zij vast dat reeds in april 2003 een ontwerp van besluit aan
de Raad van State was voorgelegd waarin de hoogdringendheid ingeroepen werd,
maar dat het dan een jaar geduurd heeft om het ontwerp aan te passen en dat voor
het tweede ontwerp dan, met uitzondering van de “tijdsaanduidingen”, toch weer
dezelfde redenen worden aangevoerd. Volgens hen past het bestuur de motivering
aan in functie van zijn behoeften en is het zelf verantwoordelijk voor de
aangevoerde hoogdringendheid. Overigens blijkt niet waarom het bestuur geen
toepassing heeft kunnen maken van artikel 84, § 1, eerste lid, 1/, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State, waarin voorzien is dat een advies kan
gevraagd worden binnen een termijn van 30 dagen.
14.
In de memorie van wederantwoord voegen de verzoekende
partijen daar nog aan toe dat de omstandigheid dat “een valabel doel” aan het besluit
ten grondslag ligt -het verminderen van het aantal doden en gekwetsten in het
verkeer- de hoogdringendheid niet rechtvaardigt en dat het doel van het bestreden
besluit er overigens in bestaat de lokale politiezones financieel te stimuleren
wanneer zij specifieke verkeersacties opzetten, terwijl ook de noodzakelijkheid van
de dringende realisatie van dat doel niet wordt aangetoond. De verwijzingen naar
administratieve moeilijkheden bij het uitwerken en uitvaardigen van de teksten kan
het beroep op de hoogdringendheid niet rechtvaardigen.
Beoordeling
15.
Krachtens artikel 3, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad
van State moeten ontwerpen van koninklijk besluiten aan het advies van de afdeling
wetgeving onderworpen worden, tenzij het bestuur de hoogdringendheid aanvoert
en dit uitdrukkelijk motiveert.
IX-4578-14/24
In dit geval is het advies van de afdeling wetgeving ingewonnen
vooraleer het bestreden koninklijk besluit getroffen is. Artikel 3, § 1, van de
gecoördineerde wetten is derhalve niet miskend. Aldus bezien mist het middel
feitelijke grondslag.
16.
Overeenkomstig artikel 84, § 1, eerste lid, 2/, van dezelfde wetten
kan het advies op zeer korte termijn -vijf dagen, voorheen drie dagen- verkregen
worden maar dergelijke vraag om spoedadvies moet met bijzondere redenen
omkleed worden. De verwerende partij heeft van deze wettelijke mogelijkheid
gebruik gemaakt, maar volgens de verzoekende partijen is de ingeroepen motivering
niet deugdelijk.
17.
De verwerende partij heeft de hoogdringendheid van de
adviesaanvraag verantwoord door een verwijzing naar haar bedoeling -dat ook aan
de basis lag van de wet van 7 februari 2003- om dringend -met name reeds in 2004maatregelen te treffen teneinde het aantal verkeersdoden en -gekwetsten met 33%
te verminderen en aldus de objectieven, die tijdens de Staten-generaal voor de
Verkeersveiligheid waren gesteld, te bereiken. Zij heeft in dat kader ook aangevoerd
dat de meeste andere uitvoeringsbesluiten van de wet van 7 februari 2003 in werking
getreden zijn op 1 maart 2004 en dat het de bedoeling was om ook dit besluit in
werking te laten treden op een datum die daar niet te ver van af ligt.
De verzoekende partijen betwisten geenszins de feitelijke
gegevens waarop de hoogdringendheid van de adviesaanvraag gesteund is.
Inhoudelijk bekeken vormen die gegevens een voldoende duidelijk, concreet en
pertinent motief dat de hoogdringendheid van de adviesaanvraag verantwoordt.
Gewis wordt met het bestreden besluit een financiële stimulans naar de politiezones
toe georganiseerd, maar die regeling is onmiskenbaar rechtstreeks gericht op
specifieke bijkomende acties inzake verkeersveiligheid. En de pertinentie van dat
motief is niet geringer omdat het besluitvormingsproces een jaar aangesleept heeft.
18.
Het middel is niet gegrond.
IX-4578-15/24
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
19.
De verzoekende partijen stellen dat het bestreden koninklijk
besluit aangetast is door machtsafwending doordat het bestuur de bevoegdheid die
het van de wetgever gekregen heeft teneinde een bepaald oogmerk van algemeen
belang te bereiken, gebruikt om een ander doel te bereiken. Te dezen beoogt de wet
van 7 februari 2003 aan de politiezones een stimulans te bieden om bijkomende
acties inzake verkeersveiligheid op het getouw te zetten, maar uit de verdeelsleutel
die in het bestreden besluit gehanteerd wordt -artikel 5- en het bestreden ministerieel
besluit blijkt dat er in werkelijkheid een transfer van Vlaamse gelden naar Waalse
politiezones georganiseerd wordt. Immers, uit een studie van de Vlaamse Steden en
Gemeenten blijkt dat 87% van de opbrengst van de verkeersboeten in Vlaanderen
gegenereerd wordt terwijl er, na verdeling, slechts 56,7% naar Vlaamse politiezones
terugkeert (in 2003 werd in Vlaanderen 34 miljoen euro meeropbrengst op de
verkeersboeten geregistreerd en in Wallonië 2 miljoen en daarvan vloeit slechts
24 miljoen euro terug naar Vlaanderen terwijl de Waalse gemeenten 15,5 miljoen
euro ontvangen). Op grond daarvan dient te worden besloten dat de bestreden
besluiten niet beogen de verkeersveiligheid te stimuleren, maar dat zij ertoe
strekken, via het instrument van de herverdeling volgens de criteria vermeld in
artikel 5 van het bestreden koninklijk besluit, de Waalse gemeenten meer geld te
bezorgen dan de Vlaamse. Voorts is de verdeelsleutel ook “onredelijk en
onevenredig” omdat erin voorzien is dat 67% van het verkeersboetefonds verdeeld
wordt op grond van criteria die niets te maken hebben met de verkeersveiligheid,
aangezien 54% daarvan verdeeld wordt op basis van de klassering van de
politiezone op basis van het kader van het personeel en 9% op basis van het aantal
kilometers gemeentelijke en gewestwegen binnen de politiezone.
20.
In hun memorie van wederantwoord voegen de verzoekende
partijen daaraan toe dat de vergelijking gemaakt moet worden tussen de nieuwe
verdeelregel en de bestaande situatie van de verdeling van de verkeersboeten. In het
jaar voorafgaand aan dat van de bestreden regeling ging ongeveer 83% van de
meeropbrengsten van de penale boeten naar de Vlaamse politiezones en dat wordt
nu herleid tot 57%, terwijl de Waalse politiezones voorheen 5% ontvingen en nu
37%. Die vaststelling staat haaks op de bedoeling van de regering om de
politiezones “te stimuleren” om bijkomende acties te ondernemen. En de criteria op
IX-4578-16/24
grond waarvan de verdeling nu gebeurt geven geen uitzicht op verbetering. Eigenlijk
had de verwerende partij de verdeling afhankelijk moeten stellen van het bewijs van
het daadwerkelijk opzetten van bijkomende acties.
21.
In hun laatste memorie stellen de verzoekende partijen nog dat zij
kunnen aanvaarden dat een beslissing bepaalde neveneffecten heeft, maar dat in dit
geval de geformuleerde doelstelling helemaal niet kan worden bereikt omdat er een
significante afname van de middelen is.
Beoordeling
22.
Het middel van machtsafwending is een subsidiair middel dat de
Raad van State toelaat een administratieve beslissing te vernietigen wanneer uit de
gegevens van het dossier blijkt dat het bestuur de bevoegdheid, die het van de
wetgever gekregen heeft om een bepaalde opdracht van algemeen belang te
vervullen, gebruikt heeft om een andere doelstelling te realiseren en het bestuur er
niet in slaagt het bestaan van een rechtmatig oogmerk aan te tonen. Voor de
verzoekende partijen ligt het ongeoorloofd oogmerk in het transfereren van in
Vlaanderen gerealiseerde inkomsten naar Wallonië.
23.
Vóór de politiehervorming konden de gemeenten op basis van
artikel 226bis van de nieuwe gemeentewet aanspraak maken op 7,5% van de
ontvangsten uit boeten en strafrechtelijke veroordelingen evenals uit de geldsommen
bedoeld in artikel 216 van het Strafwetboek en in artikel 65 van de Wegverkeerswet;
de kredieten werden aangewend voor de ondersteuning van de werking van het
politiekorps. Tijdens de parlementaire bespreking van de wet van 7 februari 2003
zijn amendementen ingediend waarin voorgesteld werd om de opbrengst van de
penale boeten inzake verkeer in belangrijke mate te laten terugstromen naar de
politiezones waarbinnen de boeten territoriaal gelokaliseerd konden worden,
teneinde aldus te voorkomen dat bepaalde politiezones het gevoel zouden krijgen
dat andere politiezones, waar minder ijver bestaat, daarvoor beloond worden. Die
amendementen zijn verworpen; de wetgever heeft er dus voor geopteerd de
bedragen, bedoeld in artikel 68bis, § 1, van de Wegverkeerswet, niet op grond van
een geografisch criterium te herverdelen. Daaruit volgt dat de verzoekende partijen
aan de verwerende partij niet relevant de onregelmatigheid van de nieuwe
verdeelregeling kan verwijten op grond van de vaststelling dat voorheen 83% van
IX-4578-17/24
de meeropbrengsten naar de Vlaamse politiezones ging terwijl dat nu nog slechts
56,7% is.
De hamvraag in het kader van de vraag naar machtsafwending is
of de verwerende partij de bevoegdheid die zij van de wetgever gekregen heeft om
verdelingscriteria te bepalen, niet heeft misbruikt en uitsluitend toegespitst op de
bevoordeling van de Waalse politiezones. De verzoekende partijen geven daarvoor
geen aanwijzingen.
24.
Het middel gesteund op machtsafwending is niet gegrond.
In het middel verwijzen de verzoekende partijen nog naar de
miskenning van een aantal beginselen van behoorlijk bestuur. De desbetreffende
argumenten komen in het vijfde middel aan bod.
E. Vijfde middel
Uiteenzetting van het middel
26.
De verzoekende partijen voeren de schending aan van het
zorgvuldigheidsbeginsel, het redelijkheidsbeginsel en het rechtszekerheidsbeginsel,
doordat de verwerende partij onzorgvuldig gehandeld heeft en alleszins de gevolgen
niet ingeschat heeft van de verdeelsleutel die zij ingevoerd heeft. De verdeelsleutel
zelf is onduidelijk en getuigt van onzorgvuldig en onredelijk bestuur, in die mate
zelfs dat geen in redelijkheid handelende overheid dezelfde beslissing zou hebben
genomen.
Zij betwisten de rechtmatigheid van de in aanmerking genomen
verdelingscriteria met volgende argumenten:
- artikel 5 van het bestreden koninklijk besluit maakt niet duidelijk hoe 54% van
het Verkeersboetefonds moet verdeeld worden op basis van de catalogisering van
de politiezones en toch is die verdeling met het tweede bestreden besluit reeds
gebeurd;
- het tweede criterium voor de verdeling betreft het aantal verkeersslachtoffers
-doden en zwaargewonden- in de zone, maar het is niet duidelijk waarom enkel
rekening gehouden wordt met doden en zwaargewonden. Dat criterium is immers
niet alleen afhankelijk van de verkeershandhaving maar ook van
IX-4578-18/24
infrastructuurwerken en van toevallige factoren -een zwaar verkeersongeval in
een kleine politiezone geeft een vertekend beeld- en benadeelt de politiezones die
in het verleden reeds veel inspanningen gedaan hebben. Voorts wordt rekening
gehouden met de cijfers van het Nationaal Instituut voor de Statistiek, maar die
geven niet altijd de werkelijkheid weer;
- het is ook niet duidelijk hoe de verwijzing naar het aantal kilometer wegen
toegepast moet worden.
Zij voegen daaraan toe dat artikel 8 van het bestreden koninklijk
besluit de politiezones verplicht tot de redactie van een verslag over de bereikte
resultaten en dat de minister daarover zal oordelen, terwijl er geen enkele
beoordelingsnorm wordt ingevoerd, wat onzekerheid bij de diensten doet ontstaan
en aldus getuigt van onzorgvuldig bestuur.
In hun memorie van wederantwoord voegen de verzoekende
partijen daar nog aan toe dat zij verplicht worden tot het opstellen van een actieplan
-artikel 6 van het bestreden koninklijk besluit- maar dat dit niet opgaat omdat zij
geen idee hebben van de gelden die zij zullen ontvangen uit het Verkeersboetefonds.
Beoordeling
28.
Krachtens artikel 5 van het bestreden koninklijk besluit worden
de ontvangsten, bedoeld in artikel 68bis, § 1, van de Wegverkeerswet verdeeld op
basis van drie criteria:
- het organiek politiekader
- het aantal verkeersslachtoffers
- het aantal kilometer gemeentelijke en gewestelijke wegen in de zone.
Aangezien de inspanningen, die verbonden zijn met de
bijkomende acties die van de politiezones verwacht worden, evident mede bepaald
worden door het aantal manschappen dat bij die acties moet worden ingezet en door
het aantal kilometer waarover deze acties gespreid moeten worden, zijn de
desbetreffend criteria niet zinloos en in redelijkheid aanvaardbaar, ook al gaat het
om zogenaamde vaste gegevens die niet rechtstreeks verband houden met de
bijkomende acties.
IX-4578-19/24
Het is precies de bedoeling om met bijkomende acties het aantal
doden en gewonden in het verkeer terug te dringen. Het criterium van de
verkeersslachtoffers in aanmerking nemen om de beschikbare gelden te herverdelen
is bijgevolg een voor de hand liggend criterium. De verzoekende partijen betwisten
de pertinentie van het criterium en wijzen in dat verband op bepaalde aspecten die
inderdaad het beeld in een zekere mate kunnen beïnvloeden en enige nuancering
toelaten, maar die niet van aard zijn om de intrinsieke waarde van het objectief
criterium onderuit te halen. De verzoekende partijen twijfelen aan de correctheid
van de cijfers van het Nationaal Instituut van de Statistiek maar de gegevens die zij
aanbrengen laten die twijfel niet toe, aangezien het verschil in cijfers waarop zij de
aandacht vestigen mogelijk te wijten kan zijn aan het in aanmerking nemen van
andere criteria. Ook te dien aanzien dient overigens bedacht te worden dat mogelijke
kritiek op het criterium de intrinsieke waarde van het criterium niet onderuithaalt.
30.
De verzoekende partijen betogen dat de ingevoerde verdeelsleutel
tot rechtsonzekerheid leidt, aangezien het bestreden koninklijk besluit niet duidelijk
maakt hoe de 54% van de verkeersboeten verdeeld zullen worden op grond van een
categorisering van de politiezones in vijf groepen en ook niet duidelijk maakt op
welke wijze de formule inzake het aantal kilometer wegen binnen de zone toegepast
moet worden.
Uit de stukken die de verzoekende partijen met hun memorie van
wederantwoord overleggen, inzonderheid de brief van 9 juli 2004 van de Vereniging
van Vlaamse Steden en Gemeenten aan de minister en de “VVSG-knelpuntennota
verkeersboetefonds” van 24 september 2004, blijkt dat de FOD Binnenlandse Zaken
en de FOD Mobiliteit en Vervoer in augustus 2004 de gegevens hebben
bekendgemaakt die gebruikt werden voor de berekening van de parameters van de
verdeelsleutel. Bovendien stellen de verzoekende partijen zelf dat op de website van
VVSG een bijzonder gedetailleerde tabel bekendgemaakt is die per criterium de
cijfergegevens bevat die voor elke zone gebruikt zijn voor de verdeling van het
Verkeersboetefonds. Daaruit blijkt dat de verwerende partij alle onduidelijkheid met
betrekking tot de concrete vaststelling van de toegekende bedragen in functie van
de aangehouden criteria weggenomen heeft. De verzoekende partijen verwijzen dan
ook ten onrechte naar de schending van het rechtszekerheidsbeginsel. Het middel
is, wat dat betreft, niet ontvankelijk.
IX-4578-20/24
Wat betreft de bemerking van de verzoekende partijen enerzijds
aangaande het gebrek aan criteria op grond waarvan de minister het verslag over de
uitgevoerde acties -voorwaarde om een nieuwe ontwerpovereenkomst met de Staat
te verkrijgen- moet beoordelen en anderzijds aangaande het nut van een actieplan
wanneer nog niet geweten is hoeveel geld er zal kunnen aan besteed worden, wordt
vastgesteld dat zowel de verplichting om een actieplan op te stellen als de
verplichting om een evaluatieverslag in te dienen ingevoerd is door artikel
68quinquies van de Wegverkeerswet. De kritiek van de verzoekende partijen dient
te worden verworpen als kritiek op de wet. Overigens bevat artikel 8 van het
bestreden koninklijk besluit wel degelijk een norm om te beoordelen wanneer de
resultaten die elke politiezone bereikt voldoen; er wordt met name gesteld dat de
gevoerde acties getoetst worden aan de zonale plannen en dat enkel de zones die de
acties, vervat in de beoordeelde overeenkomst, gevoelig hebben uitgebreid,
aanspraak kunnen maken op een nieuwe overeenkomst.
32.
niet gegrond.
Het middel is gedeeltelijk niet ontvankelijk en voor het overige
F. Zesde middel
Uiteenzetting van het middel
33.
De verzoekende partijen voeren de schending aan van het
gelijkheidsbeginsel en het motiveringsbeginsel, doordat de transfer van Vlaamse
gelden naar Wallonië, die door het bestreden koninklijk besluit wordt georganiseerd,
geen wettig doel heeft. De input van de Vlaamse respectievelijk de Waalse
politiezones in het Verkeersboetefonds en de return die zij daar elk voor krijgen,
steunt niet op objectieve, verifieerbare en pertinente verschillen hetgeen voor gevolg
heeft dat de Vlaamse politiezones benadeeld worden. In ieder geval wordt niet
uiteengezet waarom dergelijke transfer van gelden nodig is en om welke reden deze
ongelijke behandeling verantwoord is.
Beoordeling
34.
De argumenten van de verzoekende partijen zijn reeds beantwoord
bij de bespreking van het vierde middel, waar gesteld is dat objectieve criteria die
verband houden met het beoogde doel aan de basis liggen van de verdeling.
IX-4578-21/24
Het middel is niet gegrond.
G. Zevende middel
Uiteenzetting van het middel
36.
De verzoekende partijen voeren de schending aan van de
motiveringsplicht en het motiveringsbeginsel. Zij stellen dat het tweede bestreden
besluit, waarbij de financiële hulp van de Staat aan de politiezones concreet wordt
vastgesteld, niet gemotiveerd is. In zoverre dat besluit steunt op het eerste bestreden
besluit, steunt het op een onregelmatige rechtsgrond en moet het om die reden
vernietigd worden.
37.
In hun memorie van wederantwoord stellen de verzoekende
partijen nog dat het tweede bestreden besluit een collectief besluit is dat moet
voldoen aan de voorschriften inzake de formele motiveringsverplichting. En het
besluit verantwoordt niet waarom het te verdelen saldo voor 2004 41.837.740 euro
bedraagt, noch hoe de bedragen die aan elke politiezone worden toegekend,
berekend zijn. Zij voegt daaraan toe dat het tweede bestreden besluit slechts op
9 juni 2004 bekendgemaakt is, zodat niet voldaan is aan de voorwaarde van artikel 3
van het koninklijk besluit van 3 mei 2004 waarin bepaald is dat het saldo voor het
jaar 2004 uiterlijk op 15 mei 2004 moest worden medegedeeld en dat de aan elke
politiezone toegekende bedragen binnen de eerstkomende acht dagen in het
Belgisch Staatsblad bekendgemaakt moesten worden.
Beoordeling
38.
In het verzoekschrift betrekken de verzoekende partijen het
middel op het tweede bestreden besluit in de mate daarin het in artikel 68bis, § 1,
en 68ter van de Wegverkeerswet bedoeld saldo wordt vastgesteld.
Met artikel 1 van het bestreden ministerieel besluit van 9 juni
2004, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 14 juni 2004, heeft de minister
van Binnenlandse Zaken het saldo van de boeten bekendgemaakt zoals dat over de
politiezones verdeeld kan worden en het hem is medegedeeld door de minister van
Financiën en de minister van Begroting. Die bekendmaking vindt haar
verantwoording in de wet van 7 februari 2003 en artikel 3 van het koninklijk besluit
IX-4578-22/24
van 3 mei 2004 en wordt gemotiveerd door de verwijzing naar die reglementaire
bepalingen.
39.
In zoverre de verzoekende partijen in hun memorie van wederantwoord ook wijzen op de gebrekkige motivering van de bedragen, vermeld in de
bijlage bij het tweede bestreden besluit, geven zij een volledig nieuwe feitelijke
grondslag aan het middel.
In die zin is het middel niet ontvankelijk. In ieder geval kunnen
de verzoekende partijen zich niet deugdelijk op het middel beroepen, aangezien zij
de verdeelsleutel die tot de verdeling en dus tot de concreet toegekende bedragen
geleid heeft effectief kenden.
40.
Wat de laattijdige bekendmaking van de bedragen voor het jaar
2004 betreft, ziet de Raad van State niet in op welke wijze deze bemerking,
geformuleerd in de memorie van wederantwoord, in het middel ingepast kan
worden. Op zich bezien, gaat het om een nieuw middel dat in het verzoekschrift
aangevoerd had kunnen worden.
41.
Het middel is niet gegrond.
BESLISSING
- De zaken A. 153.635/IX-4578 en A. 153.636/IX-4579 worden samengevoegd.
- De Raad van State verwerpt de beroepen.
- De eerste verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de vordering
tot schorsing en van het beroep tot nietigverklaring in de zaak
A. 153.635/IX-4578, begroot op 350 euro.
De tweede verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring in de zaak A. 153.636/IX-4579, begroot op 175 euro.
IX-4578-23/24
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 30 november
2009, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
André Vandendriessche,
Daniël Moons,
Bert Thys,
met bijstand van
Wim Geurts,
kamervoorzitter,
staatsraad,
staatsraad,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Wim Geurts
André Vandendriessche
IX-4578-24/24