Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2011:ARR.212.580 (2011-04-08)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 212.580 van 8 april 2011 Economische zaken - Reglementen (economische
zaken) Beslissing : Samenvoeging Afstand Verwerping overige
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 212.580 van 8 april 2011
in de zaken I.
A. 145.913/IX-4020
II. A. 145.917/IX-4023
III. A. 145.935/IX-4022
IV. A. 145.936/IX-4024
V. A. 145.942/IX-4025
VI. A. 145.947/IX-4026
VII. A. 157.473/IX-4703
VIII. A. 157.492/IX-4712
In zake:
I. Yvan VAN DE POL
II. de nv AUTOCOMPANIES, voorheen genaamd
nv LAEREMANS
III. de nv JCB-BELGIUM
IV. de bvba Jos MERCKX
V. de nv DE PALLET
VI. de bvba BELMACO
allen bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Cies Gysen
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 18
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse
Regering
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Hugo Sebreghts en Yves Loix
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Mechelsesteenweg 27
bij wie woonplaats wordt gekozen
En inzake:
VII. de bvba BELMACO, voornoemd
VIII. Yvan VAN DE POL, voornoemd
beiden bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Cies Gysen, voornoemd
bij wie woonplaats wordt gekozen
IX- 4020-1/42
tegen:
- het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de
Vlaamse Regering
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Hugo Sebreghts en Yves Loix, voornoemd
bij wie woonplaats wordt gekozen
- de STAD AARSCHOT, vertegenwoordigd door het college
van burgemeester en schepenen
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Bart Van Tongelen
kantoor houdend te 3200 Aarschot
Amerstraat 147/5
bij wie woonplaats wordt gekozen
I. Voorwerp van de beroepen
De beroepen in de zaken A. 145.913, A. 145.917, A. 145.935,
A. 145.936, A. 145.942 en A. 145.947, ingesteld op 29 december 2003, strekken
tot de nietigverklaring van:
“1. De handhavings-, wijzigingsbeslissing zonder gekende datum,
vermoedelijk d.d. 30 oktober 2003, van het Besluit van de Directeur-generaal van
de Administratie Wegen en Verkeer namens de Vlaamse minister van Mobiliteit,
Openbare Werken en Energie houdende aanvullend reglement op de politie van
het wegverkeer;
2. Het initieel door supra aangehaalde beslissing gehandhaafde en deels
gewijzigde Besluit van de Directeur-generaal van de Administratie Wegen en
Verkeer van 30 april 2003 namens de Vlaamse minister van Mobiliteit, Openbare
Werken en Energie houdende aanvullend reglement op de politie van het
wegverkeer;
3. Al de nevenliggende administratieve rechtshandelingen welkdanige dan
ook welke de aangehaalde complexe rechtshandeling tot afsluiting van de
Betekomsesteenweg ter hoogte van de R25 Ring om Aarschot samenstellen.”
Deze beroepen worden hierna “de eerste reeks” beroepen
genoemd.
IX- 4020-2/42
De beroepen in de zaken A. 157.473 en A. 157.492, ingesteld
op 15 november 2004, strekken tot de nietigverklaring van:
“1. De impliciete wijzigingsbeslissing na heroverweging, ten vroegste
getroffen d.d. 08.06.2004 door de Directeur-generaal van de Administratie
Wegen en Verkeer namens de Vlaamse minister van Mobiliteit, Openbare
Werken en Energie van het impliciete wijzigingsbesluit, ten vroegste getroffen
d.d. 31.10.2003, van de Directeur-generaal van de Administratie Wegen en
Verkeer namens de Vlaamse minister van Mobiliteit, Openbare Werken en
Energie houdende aanvullend reglement op de politie van het wegverkeer van het
Besluit van de Directeur-generaal d.d. 30.04.2003;
2. De wijzigingsbeslissing van de Provinciale Commissie voor
Verkeersveiligheid Vlaams-Brabant d.d. 8.06.2004;
3. De Gemeenteraadsbeslissing van de Stad Aarschot, zonder gekende datum
houdende wijziging van de gemeenteraadsbeslissing d.d. 27.03.2003 strekkende
tot adviesverlening over het ontwerp van besluit van de Administratie Wegen en
Verkeer Vlaams-Brabant zoals geformuleerd bij schrijven d.d. 22.03.2002 van de
Afdeling Wegen en Verkeer Vlaams-Brabant aan de afdeling Verkeerskunde;
4. Al de nevenliggende administratieve rechtshandelingen welkdanige dan
ook welke de complexe rechtshandeling tot afsluiting en heraanleg van de
Betekomsesteenweg ter hoogte van de R25 Ring om Aarschot samenstellen.”
Deze beroepen worden hierna “de tweede reeks” beroepen
genoemd.
II. Verloop van de rechtspleging
In de zaak A. 145.913 is door de verzoeker een vordering tot
schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissingen ingesteld. Bij
arrest nr. 132.332 van 14 juni 2004 is die vordering verworpen.
Die verzoeker heeft een verzoekschrift tot voortzetting van de
rechtspleging ingediend.
In alle zaken hebben de betrokken verwerende partijen telkens
een memorie van antwoord ingediend en hebben de betrokken verzoekende
partijen telkens een memorie van wederantwoord ingediend.
IX- 4020-3/42
Eerste auditeur Luc Vermeire heeft verslagen opgesteld.
De verzoekende partijen hebben telkens een laatste memorie
ingediend. De verwerende partij Vlaams Gewest heeft telkens een laatste
memorie met verzoek tot voortzetting van de rechtspleging ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 15 juni 2009.
Kamervoorzitter Paul Lemmens heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Thomas Ryckalts, die loco advocaat Cies Gysen
verschijnt voor de verzoekende partijen, advocaat Nele Ansoms, die loco
advocaat Hugo Sebreghts verschijnt voor het Vlaamse Gewest, en advocaat Bart
Van Tongelen, die verschijnt voor de stad Aarschot, zijn gehoord.
Eerste
auditeur
Luc
Vermeire
heeft
een
gedeeltelijk
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
A. De ring rond Aarschot in de buurt van het rondpunt aan de
Aarschotsesteenweg - Ter Heidelaan, en de Betekomsesteenweg ter hoogte van de
Ter Heidelaan
IX- 4020-4/42
De westelijke ring rond Aarschot (R25) sluit haaks aan op de
weg Aarschotsesteenweg (N21) - Ter Heidelaan (voortzetting van de R25, soms
ook aangeduid als N25). Het verkeer komend van de ring moet via een kruispunt
de genoemde weg op, hetzij richting Betekom (deelgemeente van de gemeente
Begijnendijk) (links afslaan op de Aarschotsesteenweg), hetzij richting LierHerstelt (rechts afslaan op de Ter Heidelaan). Ter hoogte van dat kruispunt is er
een rondpunt. Vooral de verbinding richting Lier-Herselt is een drukke
verkeersweg.
De omgeving rond het rondpunt ligt in het grensgebied tussen
de stad Aarschot en de gemeente Begijnendijk. Terwijl het rondpunt zelf en nog
een klein deel van de weg richting Lier-Herstelt op het grondgebied van de
gemeente Begijnendijk zijn gelegen, is de rest van de Ter Heidelaan gelegen op
het grondgebied van de stad Aarschot.
Ongeveer 100 meter voorbij het rondpunt, in de richting van
Lier-Herstelt, geeft de Betekomsesteenweg uit op de Ter Heidelaan. De
Betekomsesteenweg verbindt de Ter Heidelaan met het centrum van Aarschot.
Vanuit beide richtingen kan het verkeer op de Ter Heidelaan afslaan naar de
Betekomsesteenweg. Het verkeer vanuit de Betekomsesteenweg kan de Ter
Heidelaan in beide richtingen oprijden. Fietsers kunnen ter hoogte van de
Betekomsesteenweg de Ter Heidelaan oversteken, maar worden dan wel
geconfronteerd met een middenstrook voor het verkeer dat, komend uit de
richting Lier-Herstelt, naar links de Betekomsesteenweg wil inrijden.
Nog verder in de richting Lier-Herselt geeft ook de
Nijverheidslaan uit op de Ter Heidelaan. De Nijverheidslaan leidt van de Ter
Heidelaan naar de Betekomsesteenweg, en zo verder naar het centrum van
Aarschot. Het kruispunt van de Nijverheidslaan en de Betekomsesteenweg is
gelegen op ongeveer 700 meter van de plaats waar de Betekomsesteenweg
aansluit op de Ter Heidelaan.
IX- 4020-5/42
Op 19 juni 2002 vindt tussen vertegenwoordigers van de stad
Aarschot en de gemeente Begijnendijk, in aanwezigheid van vertegenwoordigers
van de afdeling Wegen en Verkeer Vlaams-Brabant van het Ministerie van de
Vlaamse Gemeenschap en van de dienst Ruimtelijke Ordening en Mobiliteit van
de provincie Vlaams-Brabant, een overleg plaats over de fietsoversteekplaatsen
ter hoogte van het rondpunt aan de Ter Heidelaan - Ring om Aarschot.
6.1.
De vergadering vertrekt van de vaststelling dat er tussen
Begijnendijk-Betekom en Aarschot een aanzienlijk fietsverkeer is, enerzijds
vanwege de centrumfunctie van Aarschot, anderzijds (en vooral) omdat een groot
deel van de middelbare scholieren van Begijnendijk en Betekom deze route
nemen om naar scholen in Aarschot te fietsen. De veiligheid van dit fietsverkeer
lijdt onder het feit dat verscheidene drukke verkeersstromen moeten worden
gekruist, voornamelijk ter hoogte van het rondpunt. Door sommige fietsers wordt
een oude trambedding, die aansluiting geeft op de ring, gebruikt als alternatief
fietspad, om op die manier de kruising van de verkeersstromen ter hoogte van het
rondpunt te vermijden. Die fietsers moeten dan echter het fietspad langs de Ter
Heidelaan deels in tegengestelde richting gebruiken en moeten de Ter Heidelaan,
op die plaats drie rijstroken breed, oversteken op een plaats die hiervoor niet
ingericht is. Met die laatste plaats wordt de Ter Heidelaan ter hoogte van de
Betekomsesteenweg bedoeld.
Het verslag van dit overleg vermeldt dat de bedoelde route een
goed alternatief kan bieden op voorwaarde dat de inrichting van de Ter Heidelaan
hieraan aangepast wordt. De gemeente Begijnendijk heeft concrete plannen klaar
voor de inrichting van deze oude trambedding als een volwaardige verkeersvrije
fietsverbinding, maar wacht met de uitvoering ervan omwille van de onveilige
situatie ter hoogte van de aansluiting met de Ter Heidelaan. Hiertoe is overleg en
samenwerking tussen de verschillende betrokken instanties, zijnde de
IX- 4020-6/42
administratie Wegen en Verkeer van het Vlaamse Gewest, de stad Aarschot en
het provinciebestuur, noodzakelijk.
De Raad van State begrijpt uit het voorgaande dat de gemeente
Begijnendijk overweegt om voor de fietsers, komend uit de richtingen
Begijnendijk en Betekom, een behoorlijk fietspad aan te leggen, dat hen tot
voorbij het gevaarlijke rondpunt zou brengen, in de richting van Lier-Herselt. De
gemeente wil dat plan echter maar concreet ten uitvoer brengen als die fietsers
verderop, op het grondgebied van de stad Aarschot, een mogelijkheid kunnen
vinden om de Ter Heidelaan veilig over te steken. Daarbij denkt de gemeente
meer bepaald aan de oversteekplaats ter hoogte van de Betekomsesteenweg.
6.2.
Tijdens het overleg worden vervolgens een aantal alternatieven
en mogelijkheden overwogen, waarbij het er volgens het verslag in essentie op
aankomt de fietstrajecten zoveel mogelijk samen te brengen en de noodzakelijke
kruisingen met het autoverkeer te beperken.
Als besluit wordt onder meer gesteld:
“- Op lange termijn kan een definitieve oplossing best gebaseerd worden op
de bevindingen van de nog in opmaak zijnde mobiliteitsplannen van zowel
Aarschot als Begijnendijk.
- Op korte termijn kan een concrete verbetering van de veiligheid bereikt
worden door enerzijds het creëren van een beter beveiligde
fietsoversteekplaats ter hoogte van de aansluiting van de oude
Betekomsesteenweg op de N25, waarbij door een verlenging en aanpassing
van middenberm oversteken in twee fases mogelijk wordt. Anderzijds dient
aan de noordzijde van de N25 vanaf het rond punt tot aan deze oversteekplaats
een voldoende breed tweerichtingsfietspad aangelegd te worden waarbij een
fysieke scheiding (haag) tussen fietspad en rijbaan vroegtijdig oversteken
verhindert. Deze ingrepen zouden in ieder geval de onveilige situatie van de
trambeddinggebruikers aanzienlijk verbeteren.”
7.1.
Op 20 juni 2002 vraagt het gemeentebestuur van Begijnendijk
aan de administratie Wegen en Verkeer van het Vlaams Gewest om de kwestie
van de herschikking van de kruispuntinrichting van de aansluiting van de oude
IX- 4020-7/42
Betekomsesteenweg op de Ter Heidelaan en de invoering van een dubbelerichting fietspad tussen het rondpunt en het betrokken kruispunt op de agenda te
plaatsen van de Provinciale Commissie voor Verkeersveiligheid (hierna: PCV)
van de provincie Vlaams-Brabant.
7.2.
Ter voorbereiding van de vergadering van de PCV wordt door
de cel Verkeer van de Afdeling Wegen en Verkeer Vlaams-Brabant een nota
opgesteld. Op grond van een analyse van de verkeerssituatie worden drie
voorstellen uitgewerkt:
“Voorstel 1: [de Betekomsesteenweg] enkel inrijden vanuit de richting van
de rotonde en uitrijden […] in de richting van Lier-Herselt;
Voorstel 2: enkel inrijden van de R25 naar de Betekomsesteenweg;
Voorstel 3: volledig afsluiten van de Betekomsesteenweg voor alle
verkeer, uitgezonderd fietsers en voetgangers.”
De cel Verkeer opteert, zonder bijkomende uitleg, voor
voorstel 3.
7.3.
Het betrokken dossier wordt besproken op de vergadering van
de PCV van 14 oktober 2002.
Na bespreking van het voorstel van de cel Verkeer neemt de
PCV de volgende “beslissing”:
“De Commissie beslist - unaniem - om op de R25 Ring om Aarschot naar
de Betekomsesteenweg toe enkel nog fietsers en bromfietsers toe te laten en
deze steenweg af te sluiten voor alle ander verkeer. De middenberm op de R25
zal worden verlengd in de richting van Lier / Herselt met slechts één
fietsoversteek.”
8.1.
Op 29 november 2002 deelt de afdeling Wegen en Verkeer
Vlaams-Brabant aan de stad Aarschot een ontwerp van grondplan mee van de
herinrichting van het kruispunt van de R25 Ring om Aarschot met de
Betekomsesteenweg. De afdeling deelt ook een ontwerp van besluit mee,
IX- 4020-8/42
houdende aanvullend reglement op de politie van het wegverkeer in verband met
het afslagverbod - vanuit de twee richtingen - voor alle voertuigen, uitgezonderd
fietsers
en
bromfietsers,
van
de
R25
Ring
om
Aarschot
naar
de
Betekomsesteenweg. Aan de stad wordt gevraagd om haar advies en/of
opmerkingen mee te delen.
8.2.
Op 27 maart 2003 geeft de gemeenteraad van Aarschot gunstig
advies over het “voorstel van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap,
Afdeling Wegen en Verkeer Vlaams-Brabant”.
Op 30 april 2003 neemt de Directeur-generaal van de
administratie Wegen en Verkeer (van het departement Leefmilieu en
Infrastructuur van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap) (hierna: de
directeur-generaal), namens de Vlaamse minister van Mobiliteit, Openbare
Werken en Energie, het volgende besluit:
“Besluit van de Directeur-generaal van de administratie Wegen en Verkeer
houdende aanvullend reglement op de politie van het wegverkeer
Gelet op het koninklijk besluit van 16 maart 1968 tot coördinatie van de
wetten betreffende de politie van het wegverkeer;
Gelet op artikel 11, § 1, 16° van het ministerieel besluit van 29 maart
1995 houdende delegatie van sommige bevoegdheden inzake openbare werken
en ruimtelijke ordening aan ambtenaren van het ministerie van de Vlaamse
Gemeenschap;
Gelet op het ministerieel rondschrijven van 14 november 1977 betreffende
de aanvullende reglementen en de plaatsing van verkeerstekens;
Gelet op de beslissing van de Provinciale Commissie voor
Verkeersveiligheid van 14 oktober 2002 in verband met een afslagverbod vanuit de twee richtingen - voor alle verkeer, uitgezonderd fietsers en
bromfietsers, van de R25 Ring om Aarschot (Ter Heidelaan) naar de
Betekomsesteenweg;
Gelet op het gunstig advies door de gemeenteraad van Aarschot
uitgebracht in zitting van 27 maart 2003,
IX- 4020-9/42
BESLUIT
Artikel 1. Op de R25 Ring om Aarschot (Ter Heidelaan), op het
grondgebied van de stad Aarschot, is het verboden voor alle verkeer,
uitgezonderd fietsers en bromfietsers, om vanuit de twee richtingen, de
Betekomsesteenweg in te rijden.
Art. 2. De bepaling van artikel 1 wordt ter kennis van de weggebruikers
gebracht door middel van de verkeersborden C3la en C31b met onderbord M3.
Art. 3. De kosten, verbonden aan het plaatsen, onderhouden en
vernieuwen van de verkeerstekens, worden gedragen door de wegbeheerder.
De tekens en markeringen die strijdig zijn met de bepalingen van dit
reglement moeten onmiddellijk worden verwijderd.
Art. 4. Een afschrift van dit besluit wordt gezonden aan de griffie van de
Politierechtbank te Leuven.”
Dit besluit is de tweede bestreden handeling in de eerste reeks
beroepen.
Het verbod om de Betekomsesteenweg vanuit de Ter Heidelaan
in te rijden geeft aanleiding tot bezwaren, onder meer vanwege de verzoekende
partijen, die handelszaken aan de Betekomsesteenweg exploiteren. Zij voeren aan
dat zij nooit werden geraadpleegd over de afsluiting van de toegangsweg naar
hun bedrijven, en wijzen erop dat door deze maatregel de levensvatbaarheid van
hun ondernemingen in gevaar wordt gebracht. De verzoekende partijen wensen
dat de beslissing herzien wordt. Zij doen zelf alternatieve voorstellen voor de
verbetering van de verkeersveiligheid.
In afwachting van een nieuw overleg met alle betrokkenen
beslist de afdeling Wegen en Verkeer om niet te starten met de uitvoering van de
noodzakelijke werken en om voorlopig geen verdere stappen te ondernemen.
Op initiatief van de stad Aarschot vindt op 4 september 2003
een overlegvergadering plaats. Daarop zijn onder meer vertegenwoordigers van
de afdeling Wegen en Verkeer, van de gemeente Begijnendijk en van de stad
IX- 4020-10/42
Aarschot aanwezig, alsmede de raadsman van de verzoekende partijen, een
vertegenwoordiger van één van de verzoekende partijen zelf en een door hen
geraadpleegde verkeersdeskundige. De vertegenwoordiger van de afdeling
Wegen en Verkeer verdedigt de genomen maatregel, maar deelt niettemin mee
dat hij bereid is rekening te houden met de voorgestelde alternatieven en dat hij
daarvan de voor- en nadelen wil afwegen. Hij wil de uiteindelijke beslissing
overlaten aan de PCV en stelt voor om het probleem te plaatsen op de agenda van
één van de volgende vergaderingen. Hij nodigt de andere partijen uit om de
alternatieve voorstellen, eventueel gestaafd met bijkomende of nieuwe
argumenten, via hem over te maken aan de PCV. Hij bevestigt dat er, in
afwachting van de vergadering van de PCV, zeker geen werken zullen worden
uitgevoerd.
11.1.
Ter voorbereiding van de vergadering van de PCV, vastgesteld
op 30 oktober 2003, deelt de cel Verkeer van de afdeling Wegen en Verkeer
Vlaams-Brabant een nieuwe nota mee. Daarin stelt zij het volgende voor:
“- Betekomsesteenweg:
- afsluiten voor het autoverkeer (niet in- of uitrijden);
- fietsers kunnen in- en uitrijden en oversteken via een beveiligde
fietsoversteek (voorstel 3) met een dubbelrichtingsfietspad tot aan
de oude trambedding;
- het autoverkeer kan via de Nijverheidslaan de bedrijven bereiken
welke gevestigd zijn aan de Betekomsesteenweg;
- Nijverheidslaan:
- plaatsen van een driekleurige lichtsignalisatie: de bereikbaarheid en
de verkeersafwikkeling wordt verbeterd;
- voorzien van voet- en fietsoversteek.
- De afsluiting van de Betekomsesteenweg kan pas gebeuren na het
installeren van de driekleurige lichtsignalisatie op het kruispunt van de R25
met de Nijverheidslaan.”
11.2.
De problematiek wordt, zoals gezegd, besproken op de
vergadering van de PCV van 30 oktober 2003. Daarop is ook een
vertegenwoordiger van één van de verzoekende partijen aanwezig, evenals hun
raadsman.
IX- 4020-11/42
De vertegenwoordiger van de afdeling Wegen en Verkeer stelt
voor, na een korte uiteenzetting van de voorgeschiedenis en een verwijzing met
name naar “de beslissing” van de PCV van 14 oktober 2002, om “de huidige
beslissing te handhaven, gekoppeld aan het plaatsen van verkeerslichten ter
hoogte van het kruispunt met de Nijverheidslaan”.
De vertegenwoordigster van de stad Aarschot stelt dat voor de
stad de veiligheid van de zwakke weggebruiker primeert en dat zij met het
voorstel kan instemmen.
De vertegenwoordiger van de gemeente Begijnendijk wijst erop
dat de gemeente op de oude trambedding al gedeeltelijk een nieuwe verharding
heeft aangebracht in het kader van het fietsverkeer, en dat ze vragende partij blijft
naar een veilige fietsoversteek en voorstander blijft van de “huidige beslissing”.
De raadsman van de verzoekende partijen overhandigt een
voorlopig rapport van een verkeersdeskundige. Hij herhaalt de kritiek op de
beslissing om de Betekomsesteenweg af te sluiten. Hij doet een alternatief
voorstel, dat erin bestaat dat alleen het verkeer komende van de rotonde de
Betekomsesteenweg mag inrijden en dat vanuit de Betekomsesteenweg het
verkeer alleen rechts de Ter Heidelaan mag oprijden. Daarnaast zou voor de
fietsers in een dubbele ondertunneling voorzien kunnen worden: een eerste maal
onder de Ter Heidelaan vóór de rotonde, komende uit de richting
Tienen/Betekom, en een tweede maal onder de R25.
Uiteindelijk neemt de PCV de volgende “beslissing”:
“De commissie beslist - unaniem - om de eerder genomen beslissing in
verband met het afsluiten van de Betekomsesteenweg [ter hoogte van] de R25
Ring om Aarschot voor alle autoverkeer te handhaven.
IX- 4020-12/42
Deze beslissing kan enkel worden uitgevoerd na het plaatsen van
verkeerslichten op het kruispunt van de R25 Ring om Aarschot met de
Nijverheidslaan.”
12.1.
Tegen de beslissing van de PCV en de gang van zaken op de
vergadering van de PCV wordt opnieuw bezwaar gemaakt door de verzoekende
partijen. Zij kondigen onder meer aan dat zij een beroep zullen instellen bij de
Raad van State. Deze eerste reeks beroepen wordt effectief ingesteld op
29 december 2003.
Ondertussen,
op
17
november
2003,
is
de
Vlaamse
Gemeenschap door een aantal handelaars, waaronder de zes verzoekende partijen,
gedagvaard voor de Voorzitter van de Rechtbank van eerste aanleg te Leuven,
zetelend in kort geding. De vordering strekt er in hoofdorde toe een verbod te
horen opleggen om de werken uit te voeren waarbij de Betekomsesteenweg ter
hoogte van de R25 afgesloten wordt voor alle verkeer, anders dan dat van
voetgangers en fietsers, totdat uitsluitsel is verkregen over de vorderingen die de
eisers zullen instellen bij de gewone rechtbanken en de Raad van State. Subsidiair
wordt de aanstelling van een gerechtsdeskundige gevraagd. Op 1 december 2003
volgt een nieuwe dagvaarding in kort geding, ditmaal gericht tegen het Vlaamse
Gewest en de betrokken directeur-generaal.
Bij beschikking van 12 februari 2004 wijst de Voorzitter van de
Rechtbank van eerste aanleg te Leuven de vordering af wegens gebrek aan
hoogdringendheid, op grond dat de Betekomsesteenweg op het ogenblik van het
instellen van de vordering nog niet effectief is afgesloten. Tegen deze
beschikking wordt hoger beroep ingesteld. Het is de Raad van State niet bekend
welk gevolg aan dat beroep is gegeven. Volgens een schrijven van de
verzoekende partijen van 6 oktober 2008 was het beroep toen nog hangende.
12.2.
In het licht van die door een aantal handelaars ondernomen
juridische stappen vraagt de stad Aarschot op 2 december 2003 aan de afdeling
IX- 4020-13/42
Wegen en Verkeer Vlaams-Brabant om de afsluiting van de Betekomsesteenweg
opnieuw ter bespreking voor te leggen aan de PCV, in de hoop een alternatieve
oplossing te kunnen vinden die de standpunten inzake verkeersveiligheid voor de
zwakke weggebruikers en inzake bereikbaarheid van de bedrijven kan verzoenen.
Op 12 januari 2004 antwoordt de afdeling Wegen en Verkeer
dat geen nieuwe argumenten of feiten betreffende de afsluiting naar voor zijn
gebracht. De afdeling ziet daarom niet in hoe dit dossier opnieuw zou kunnen
worden voorgelegd aan de PCV.
13.1.
Met een brief van 3 maart 2004 doet de stad Aarschot een
nieuw voorstel, naar eigen zeggen om tegemoet te komen aan de wensen van de
verschillende belangengroepen.
Samengevat wordt volgens dit voorstel de Betekomsesteenweg
niet meer afgesloten ter hoogte van het kruispunt met de Ter Heidelaan (R25),
doch wel ter hoogte van het bedrijf Belmaco, dit is op ongeveer 200 meter van de
Ter Heidelaan. Het kruispunt van de Ter Heidelaan met de Betekomsesteenweg
wordt in dit voorstel zo aangepast dat het autoverkeer komend van het rondpunt
de Betekomsesteenweg kan inslaan, maar niet het autoverkeer komend uit de
andere richting (Lier), dat het autoverkeer de Betekomsesteenweg aan de Ter
Heidelaan alleen naar rechts kan uitrijden, dat de middenberm van de Ter
Heidelaan wordt afgesloten, en dat de fietsers van de gesloten middenberm
gebruik kunnen maken om de Ter Heidelaan in twee keer en dus op een veiligere
manier over te steken.
Volgens de stad zorgt dit voorstel ervoor, enerzijds, dat de
bedrijven van de Betekomsesteenweg goed bereikbaar blijven vanaf de R25, en
anderzijds, dat het doorgaand verkeer naar het centrum van de stad uit de
Betekomsesteenweg wordt geweerd. Bovendien wordt voorzien in een veiligere
fietsoversteekplaats voor voornamelijk jeugdige fietsers die via de fietsroute op
IX- 4020-14/42
een verlaten trambedding vanuit Betekom - Begijnendijk naar Aarschot fietsten,
hetgeen vooral de gemeente Begijnendijk vraagt.
13.2.
Dit voorstel wordt onderzocht door de cel Verkeer van de
afdeling Wegen en Verkeer Vlaams-Brabant. In een nota ten behoeve van de
PCV wordt dit voorstel grotendeels bijgevallen:
“Het voorstel 3: volledig afsluiten van de Betekomsesteenweg wordt
aangepast zodat enkel nog rechtsin en rechtsuit verkeer [is toegestaan] voor de
bedrijven die gelegen zijn in de eerste 100 à 200 m (zie voorstel 1).
Bijkomende maatregelen:
- Voorbij de bedrijvenzone dient in de woonzone nog plaatselijk verkeer
te worden toegelaten.
- De éénrichtingsfietspaden worden aangepast naar 1,75 m breedte i.p.v.
1,00 m.
- De fietsoversteken worden voorzien van aandachtsportieken met de
F50.
- Zoals blijkt uit het vorig advies dient het kruispunt van de R25 met de
Nijverheidslaan eerst te worden uitgerust met verkeerslichten en pas
daarna kan het voorstel 1 worden uitgevoerd. Eveneens blijkt uit de
telling van het bestemmingsverkeer dat de Betekomsesteenweg een
aanvoerroute is voor het verkeer naar het centrum van de stad.”
13.3.
Het voorstel van de stad Aarschot wordt door de PCV
besproken op 8 juni 2004. De PCV komt tot de volgende “beslissing”:
“Gezien de besluiten van het verkeersveiligheidsplan en het mobiliteitsplan
van de stad Aarschot waarin de afsluiting van de Betekomsesteenweg is
voorzien;
Overwegend dat een veilige oversteekplaats voor fietsers en voetgangers
dient voorzien te worden ter hoogte van het kruispunt Ter Heidelaan Betekomsesteenweg;
Gezien de bedrijven van de Betekomsesteenweg, met name NV
Laeremans, BVBA Merckx, NV JCB-Belgium, NV Wijninvoer De Pallet,
BVBA Belmaco, goed bereikbaar blijven vanaf de R25;
Gezien het doorgaand verkeer naar het centrum van de stad van de
Betekomsesteenweg wordt geweerd, hetgeen ten goede komt aan de
leefbaarheid voor de bewoners van de Betekomsesteenweg;
Overwegend dat het nieuw voorstel tegemoet komt aan de wensen van de
meeste belangengroepen;
Rekening houdend met de resultaten van de laatste tellingen;
IX- 4020-15/42
Besluit de Commissie:
- dat men de Betekomsesteenweg kan inslaan komende van de rotonde, dus
niet komende uit de andere richting (Lier). De middenberm van de Ter
Heidelaan dient daartoe gesloten.
- dat men de Betekomsesteenweg aan de Ter Heidelaan alleen naar rechts kan
uitrijden.
- dat de fietsers van de gesloten middenberm gebruik kunnen maken om de
Ter Heidelaan in twee keer, dus op een veilige manier over te steken.
- dat het kruispunt R25 Ter Heidelaan - Nijverheidslaan dient uitgerust met
driekleurige verkeerslichten.
- dat de afsluiting van de Betekomsesteenweg pas kan doorgevoerd worden
nadat het kruispunt R25 Ter Heidelaan - Nijverheidslaan definitief is
heringericht, d.w.z. dat de vereiste links- en rechtsafslaande voorzieningen
getroffen zijn en alle aansluitingen op het kruispunt binnen de
verkeerslichten worden verwezenlijkt.”
Deze beslissing is de tweede bestreden handeling in de tweede
reeks beroepen.
In het kader van het onderzoek van de voorliggende beroepen
door het auditoraat geeft het Vlaams Gewest op 2 oktober 2008 uitleg over de
stand van zaken op dat ogenblik, met verwijzing naar een schrijven van het
agentschap Wegen en Verkeer van 19 september 2008. De afdeling Wegen en
Verkeer Vlaams-Brabant heeft, ter uitvoering van de “beslissing” van de PCV
van
8 juni
2004,
de
middenberm op
de
R25
ter
hoogte
van
de
Betekomsesteenweg gesloten, zodat op die plaats enkel fietsers de rijbaan kunnen
dwarsen.
Later
is
ook
punctuele
verlichting
aangebracht.
Met
de
aanpassingswerken van het kruispunt van de R25 met de Nijverheidslaan dient
door de afdeling nog een aanvang te worden genomen. Het doodlopend maken
van de Betekomsesteenweg werd dan ook nog niet uitgevoerd door de stad
Aarschot. Ter hoogte van de aansluiting met de R25 (Ter Heidelaan) is enkel een
rechtsin - rechtsuit regime ingesteld voor alle verkeer op de Betekomsesteenweg.
IX- 4020-16/42
Op 10 juni 2009 wordt door de Vlaamse Minister van
Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur een ministerieel besluit
genomen, houdende aanvullend reglement op de politie van het wegverkeer.
Dit besluit, dat in de aanhef verwijst naar onder meer een
gunstig advies van de gemeenteraad van de stad Aarschot van 29 mei 2009, bevat
de volgende bepalingen:
“Artikel 1. Op het grondgebied van de stad Aarschot wordt op de
gewestweg R25 Ring om Aarschot (Ter Heidelaan) het verboden om vanuit de
richting
van
de
N10
Antwerpen-Diest
(Liersesteenweg)
de
Betekomsesteenweg in te rijden, met uitzondering van fietsers en tweewielige
bromfietsers klasse A.
Het verkeer komende uit de Betekomsesteenweg naar de R25 is verplicht
de N25 Ring om Aarschot op te rijden in de richting van de N10 AntwerpenDiest, met uitzondering van fietsers en tweewielige bromfietsers klasse A.
Art. 2. De bepalingen van artikel één worden ter kennis van de
weggebruikers gebracht door middel van de wettelijk vastgestelde
verkeerstekens.
Art. 3. De kosten, verbonden aan het plaatsen, onderhouden en
vernieuwen van de verkeerstekens worden gedragen door het Vlaamse
Gewest.
De verkeerstekens die strijdig zijn met de bepalingen van dit reglement
moeten onmiddellijk worden verwijderd.
Art. 4. Het besluit van de directeur-generaal van de administratie Wegen
en Verkeer d.d. 30 april 2003 wordt opgeheven en vervangen door onderhavig
besluit.
Art. 5. Een afschrift van dit besluit wordt gezonden aan de griffie van de
politierechtbank te Leuven.”
Tegen dit besluit blijkt geen beroep te zijn ingesteld bij de Raad
van State.
Ter terechtzitting is door de partijen meegedeeld dat de stand
van zaken op dat ogenblik nog steeds is zoals beschreven door het Vlaams
Gewest op 2 oktober 2008. Het in- en uitrijden van de Betekomsesteenweg is met
IX- 4020-17/42
andere woorden tot één rijrichting beperkt, en de middenberm op de Ter
Heidelaan
is
ter
hoogte
van
de
Betekomsesteenweg
gesloten.
De
Betekomsesteenweg is op dat ogenblik echter niet afgesloten voor het verkeer,
ook niet ter hoogte van het bedrijf Belmaco.
B. Individuele situatie van elk van de verzoekende partijen
De verzoeker Yvan Van de Pol exploiteert, onder de benaming
“Club Bumpers”, een drankgelegenheid aan de Betekomsesteenweg 51 te
Aarschot. Volgens de verzoeker is zijn onderneming gelegen buiten de zone waar
nog verkeer van en naar de Ter Heidelaan mogelijk zou zijn.
Deze verzoeker heeft twee beroepen ingesteld (zaken
A. 145.913 en A. 157.492).
Op het ogenblik van het instellen van haar beroep exploiteert de
verzoekende partij nv Autocompanies, voorheen genaamd nv Laeremans, een
garage aan de Betekomsesteenweg 114-116 te Aarschot.
Deze verzoekende partij heeft enkel in het kader van de eerste
reeks beroepen een beroep ingesteld (zaak A. 145.917). Zij is niet meer
opgetreden in het kader van de tweede reeks beroepen.
verzoekende
Op het ogenblik van het instellen van haar beroep exploiteert de
partij
nv
JCB-Belgium
een
verdeelcentrum
aan
de
Betekomsesteenweg 124 te Aarschot.
Deze verzoekende partij heeft enkel in het kader van de eerste
reeks beroepen een beroep ingesteld (zaak A. 145.935). Zij is niet meer
opgetreden in het kader van de tweede reeks beroepen.
IX- 4020-18/42
De verzoekende partij bvba Jos Merckx, exploiteert een garage
aan de Betekomsesteenweg 120 te Aarschot.
Deze verzoekende partij heeft enkel in het kader van de eerste
reeks beroepen een beroep ingesteld (zaak A. 145.936). Zij is niet meer
opgetreden in het kader van de tweede reeks beroepen.
De verzoekende partij nv De Pallet exploiteert een handelszaak
in wijnen en sterke dranken aan de Betekomsesteenweg 95 te Aarschot.
Deze verzoekende partij heeft enkel in het kader van de eerste
reeks beroepen een beroep ingesteld (zaak A. 145.942). Zij is niet meer
opgetreden in het kader van de tweede reeks beroepen.
De
verzoekende
partij
bvba
Belmaco
exploiteert
een
tuincentrum aan de Betekomsesteenweg 99 te Aarschot. Volgens de verzoekende
partij is het onduidelijk of haar onderneming gelegen is binnen of buiten de zone
waar nog verkeer van en naar de Ter Heidelaan mogelijk zou zijn, aangezien in
het desbetreffende voorstel van de stad Aarschot sprake is van een afsluiting “ter
hoogte van Belmaco”, zonder nadere precisering.
Deze verzoekende partij heeft twee beroepen ingesteld (zaken
A. 145.947 en A. 157.473).
IV. Samenvoeging van de zaken
De eerste reeks beroepen (zaken A. 145.913, A. 145.917,
A. 145.935, A. 145.936, A. 145.942 en A. 145.947) zijn alle gericht tegen
dezelfde beslissingen. De door de verzoekende partijen ingeroepen middelen zijn
in de zes zaken identiek.
IX- 4020-19/42
De tweede reeks beroepen (zaken A. 157.473 en A. 157.492)
zijn eveneens gericht tegen dezelfde beslissingen, en de twee verzoekende
partijen roepen identieke middelen in.
Bovendien blijkt dat de beslissingen die het voorwerp uitmaken
van de tweede reeks beroepen volgen op de beslissingen die het voorwerp
uitmaken van de eerste reeks beroepen, en volgens de verzoekende partijen ook
een wijziging van die beslissingen inhouden. De middelen die worden ingeroepen
in de tweede reeks beroepen overlappen voorts voor een groot deel met de
middelen ingeroepen in de eerste reeks beroepen.
In die omstandigheden bestaat er samenhang tussen de acht
zaken en is er aanleiding om ze, in het belang van een goede rechtsbedeling,
samen te voegen.
V. De eerste reeks beroepen
Ontvankelijkheid van de beroepen
-
In zoverre de beroepen gericht zijn tegen een beslissing vermoedelijk genomen
op 30 oktober 2003 (eerste bestreden handeling)
De eerste bestreden handeling is een beslissing zonder gekende
datum, vermoedelijk van 30 oktober 2003, genomen door een niet nader
genoemde overheid, waarbij het besluit van de directeur-generaal van de
administratie Wegen en Verkeer (van 30 april 2003) houdende aanvullend
reglement op de politie van het wegverkeer (de tweede bestreden handeling)
wordt gehandhaafd of gewijzigd.
In zijn verslag is de auditeur tot de conclusie gekomen, daarin
de verwerende partij volgend, dat een dergelijke “beslissing” niet bestaat. Wel
IX- 4020-20/42
heeft de PCV op 30 oktober 2003 een advies gegeven. Na kennisneming van het
administratief dossier sluiten de verzoekende partijen zich aan bij de zienswijze
van de auditeur dat er geen “beslissing” van 30 oktober 2003 is. In hun laatste
memories doet elk van hen afstand van het beroep in zoverre het tegen die
onbestaande handeling is gericht.
Niets verzet zich tegen het inwilligen van die afstand.
- In zoverre de beroepen gericht zijn tegen het besluit van de directeur-generaal
van de administratie Wegen en Verkeer van 30 april 2003 (tweede bestreden
handeling)
Standpunt van de partijen
In haar memorie van antwoord werpt de verwerende partij
onder meer een exceptie van onontvankelijkheid van de beroepen op, afgeleid uit
het verlies van belang in hoofde van de verzoekende partijen. De verwerende
partij voert aan dat de PCV op 8 juni 2004 een nieuwe beslissing heeft genomen,
die essentieel verschilt van het bestreden besluit van de directeur-generaal van de
administratie Wegen en Verkeer van 30 april 2003. Het bestreden besluit is
daardoor uit het rechtsverkeer genomen. De verzoekende partijen hebben
bijgevolg geen belang meer bij hun beroep tegen dat besluit.
Ter terechtzitting voegt de verwerende partij hieraan toe dat het
bestreden besluit inmiddels formeel is opgeheven bij het ministerieel besluit van
10 juni 2009. A fortiori is het belang van de verzoekers daardoor teloorgegaan.
In hun verzoekschrift wijzen de verzoekende partijen erop dat
zij als exploitanten met een vestiging op de Betekomsesteenweg belang hebben
bij het bestrijden van beslissingen die tot gevolg hebben dat hun klanten een
omweg van ongeveer 2 kilometer moeten maken.
IX- 4020-21/42
In hun memorie van wederantwoord antwoorden de twee
verzoekende partijen die ook optreden in de tweede reeks zaken dat de
verwerende partij inconsistent is in haar verweer: enerzijds beschouwt zij de
beslissing van de PCV van 8 juni 2004 als een louter advies, anderzijds leidt zij
uit het bestaan van die beslissing af dat het beroep tegen het besluit van de
directeur-generaal van 30 april 2003 onontvankelijk is geworden. In elk geval
hebben de genoemde verzoekende partijen ook beroep ingesteld tegen de
beslissing van de PCV van 8 juni 2004, in het kader van de tweede reeks
beroepen. Zij behouden dan ook hun belang zolang geen uitspraak is gedaan over
de tweede reeks beroepen.
De vier overige verzoekende partijen gaan niet specifiek in op
de kwestie van het belang, en verwijzen naar wat zij daarover in hun
verzoekschrift hebben gesteld.
Ter terechtzitting voeren de verzoekende partijen ook nog aan,
in verband met de weerslag van het ministerieel besluit van 10 juni 2009 op hun
belang, dat het mogelijk is dat zij beroep zullen instellen tegen het ministerieel
besluit van 10 juni 2009. Er kan dan ook niet gesteld worden dat zij geen belang
meer zouden hebben bij hun beroep tegen het besluit van de directeur-generaal
van 30 april 2003 ten gevolge van het ministerieel besluit van 10 juni 2009.
Beoordeling
27.1.
Een partij heeft in beginsel geen belang meer om de
nietigverklaring te vorderen van een besluit dat in de loop van het geding werd
opgeheven en vervangen door een ander besluit, tenzij zij aannemelijk maakt dat
zij een actueel belang bij het beroep heeft behouden. In deze gewijzigde context
staat het derhalve aan de verzoekende partij om nader toe te lichten waarin haar
actueel belang bij het annulatieberoep nog bestaat.
IX- 4020-22/42
27.2.
Het bestreden besluit van de directeur-generaal van 30 april
2003 houdt in dat de Betekomsesteenweg volledig wordt afgesloten voor alle
autoverkeer van en naar de Ter Heidelaan.
Ten gevolge van protesten van onder meer de verzoekende
partijen heeft de stad Aarschot de problematiek van het afsluiten van de
Betekomsesteenweg opnieuw op de agenda van de PCV laten plaatsen. Een eerste
keer, op 30 oktober 2003, heeft de PCV beslist om de eerder genomen beslissing
te handhaven, maar de uitvoering ervan uit te stellen tot aan het plaatsen van
verkeerslichten op het kruispunt van de Ter Heidelaan en de Nijverheidslaan.
Vervolgens heeft de stad Aarschot een nieuw voorstel gedaan, dat inhield dat de
Betekomsesteenweg niet werd afgesloten ter hoogte van het kruispunt met de Ter
Heidelaan, maar verderop, ter hoogte van het bedrijf Belmaco. De kwestie werd
dan opnieuw besproken binnen de PCV, die op 8 juni 2004 “besloot” dat de
Betekomsesteenweg vanuit de Ter Heidelaan slechts in één richting kon worden
ingereden, en dat de Betekomsesteenweg aan de Ter Heidelaan slechts in één
richting kon worden uitgereden. De PCV besloot aldus dat de volledige afsluiting
van de Betekomsesteenweg ter hoogte van de Ter Heidelaan niet langer moest
worden gehandhaafd. Die beslissingen werden genomen mede in het licht van het
voorstel van de stad Aarschot om de Betekomsesteenweg af te sluiten ter hoogte
van het bedrijf Belmaco.
De juridische aard van de beslissing van de PCV van 8 juni
2004 wordt hierna besproken, bij het onderzoek van de tweede reeks beroepen
(nrs. 33-37). Voor de beoordeling van het belang van de verzoekende partijen bij
hun beroep tegen het besluit van de directeur-generaal van 30 april 2003 volstaat
het om vast te stellen dat, nadat de PCV op 8 juni 2004 een “beslissing” heeft
genomen die niet meer voorzag in de volledige afsluiting van de
Betekomsesteenweg, de betrokken overheden, in het bijzonder de administratie
Wegen en Verkeer, ervan uitgegaan zijn dat het besluit van de directeur-generaal
IX- 4020-23/42
geen uitvoering kon krijgen. Er is vanaf die beslissing van de PCV geen sprake
meer van het volledig afsluiten van de Betekomsesteenweg.
Aldus blijkt dat de verzoekende partijen ten gevolge van de
beslissing van de PCV van 8 juni 2004 hun belang hebben verloren. Weliswaar
hebben twee van de verzoekende partijen die laatste beslissing met een
afzonderlijk beroep aangevochten, maar zoals hierna zal blijken, verwerpt de
Raad van State die beroepen. Voor de beoordeling van de exceptie van
onontvankelijkheid van het beroep tegen het besluit van de directeur-generaal van
30 april 2003 moet er dus van uitgegaan worden dat de “beslissing” van de PCV
van 8 juni 2004 definitief is.
Ten overvloede moet ook nog vastgesteld worden dat het
bestreden besluit van de directeur-generaal van 30 april 2003 uitdrukkelijk is
opgeheven bij artikel 4 van het ministerieel besluit van 10 juni 2009, en
vervangen door dat ministerieel besluit. Ten gevolge van die opheffing is het
bestreden besluit, nadat het eerder al feitelijk onuitvoerbaar was geworden, nu
ook formeel uit de rechtsorde verwijderd. Aangezien het ministerieel besluit van
10 juni 2009 niet het voorwerp blijkt te zijn van een beroep bij de Raad van State,
is dat besluit definitief.
Ten slotte is ter terechtzitting bevestigd dat het bestreden
besluit van de directeur-generaal van 30 april 2003 nooit is uitgevoerd.
27.3.
In zoverre de beroepen tegen dat laatste besluit zijn gericht, zijn
ze dienvolgens niet langer ontvankelijk.
De exceptie is gegrond.
IX- 4020-24/42
- In zoverre de beroepen gericht zijn tegen “al de nevenliggende administratieve
rechtshandelingen welkdanige dan ook welke de […] complexe rechtshandeling
tot afsluiting van de Betekomsesteenweg ter hoogte van de R25 Ring om Aarschot
samenstellen” (derde bestreden handeling)
Standpunt van de partijen
De verwerende partij werpt onder meer een exceptie van
onontvankelijkheid op, afgeleid uit de onduidelijkheid van de omschrijving van
het voorwerp van het beroep.
Zij voert aan dat op geen enkele wijze wordt aangegeven om
welke rechtshandeling het gaat, en dat integendeel enkel in het algemeen wordt
verwezen naar “al de nevenliggende rechtshandelingen welkdanige dan ook”.
Van een zorgvuldige procespartij mag worden verwacht dat zij nauwkeurig en
correct aangeeft welke rechtshandeling zij wenst aan te vechten. Daarenboven
wordt aan de verwerende partij de mogelijkheid ontnomen om zich ten gronde te
verdedigen, nu zij niet weet waartegen zij dat moet doen.
Deze conclusie wordt volgens de verwerende partij niet
tegengesproken door de verwijzing naar een complexe rechtshandeling. Een
dergelijke rechtshandeling bestaat uit een geheel van elkaar opvolgende en
onlosmakelijk verbonden rechtshandelingen waarvan de laatste beslissend is.
Zelfs indien er sprake zou zijn van een complexe rechtshandeling, slaat de
verwijzing naar “al de nevenliggende rechtshandelingen welkdanige ook” op
rechtshandelingen die tot op de dag van vandaag niet gesteld werden, niet als
voorbereidend voor de definitieve beslissing kunnen worden beschouwd, en er
evenmin aan voorafgaan.
In
hun
memorie
van
wederantwoord
antwoorden
de
verzoekende partijen dat uit het verweer van de verwerende partij blijkt dat de
IX- 4020-25/42
“nevenliggende beslissingen” de beslissingen zijn, door de verwerende partij
gekwalificeerd als adviezen, van onder meer de PCV. De door de verwerende
partij
gecreëerde
onduidelijkheid
omtrent
de
gevolgde
procedure,
de
onderscheiden bevoegdheden van de verschillende organen, raadgevende
commissies en overheden, en de juridische draagwijdte van hun opeenvolgende
beslissingen, noopt de verzoekende partijen ertoe om ook die laatste groep
beslissingen ter annulatie aan de Raad van State voor te leggen. Bij gebreke van
enige dienstige verduidelijking in de beslissingen zelf en bij gebreke van een
afdoende motivering is immers onduidelijk op welke wettelijke basis ze werden
genomen. Deze door de verwerende partij gecreëerde onduidelijkheid kan
volgens de verzoekende partijen niet aan hen worden tegengeworpen.
Zo kan volgens de verzoekende partijen onmogelijk vastgesteld
worden of de “adviezen” van de PCV en de gemeenteraad van de stad Aarschot
voorbereidende handelingen zijn dan wel administratieve rechtshandelingen, en
kunnen de verzoekende partijen niet naar redelijkheid de gevolgen inschatten van
een mogelijke nietigverklaring van enkel de eindbeslissing, reden waarom zij
genoodzaakt zijn ook de derde groep van beslissingen ter annulatie aan de Raad
van State voor te leggen.
Vervolgens stellen zij dat de procedure welke geleid heeft tot
de eindbeslissing tot afsluiting van de Betekomsesteenweg te dezen bestaat uit
achtereenvolgens de beslissing van de PCV van 14 oktober 2002, de
gemeenteraadsbeslissing van de stad Aarschot van 27 maart 2003, de beslissing
van de directeur-generaal van 30 april 2003, de wijzigende beslissing van de PCV
van 30 oktober 2003, en de wijzigende beslissing van de directeur-generaal van
vermoedelijk 30 oktober 2003. Deze beslissingen vormen samen een complexe
rechtshandeling. Het gaat immers om een reeks elkaar opvolgende en
onlosmakelijk met elkaar verbonden administratieve rechtshandelingen waarvan
de laatste beslissend is en waarbij de andere voorafgaande handelingen, al dan
niet voorbeslissingen, een voorbereidend karakter hebben ten aanzien van de
IX- 4020-26/42
eindbeslissing en als het ware de noodzakelijke onderdelen vormen van één
enkele ondeelbare beslissing.
In hun laatste memorie voegen de verzoekende partijen hieraan
toe dat, gelet op de onduidelijke situatie die de verwerende partij met een kluwen
van handelingen gecreëerd heeft, het in het belang van de duidelijkheid en de
zekerheid van de rechtssituatie is om alle nevenliggende beslissingen te
vernietigen.
Beoordeling
Overeenkomstig het vroegere artikel 2, § 1, 2° (thans artikel 2,
§ 1, 3°), van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 tot regeling van de
rechtspleging
voor
de
afdeling
administratie
(thans
de
afdeling
bestuursrechtspraak) van de Raad van State, moet het verzoekschrift onder meer
het voorwerp van het beroep bevatten, met andere woorden, de aanduiding van de
overheidshandeling waarvan de vernietiging wordt gevorderd. Opdat het beroep
ontvankelijk zou zijn, moet het verzoekschrift dan ook één of meer bepaalde, op
zijn minst identificeerbare handelingen aanduiden. Een verzoeker mag het niet
aan de verwerende partij en de Raad van State zelf overlaten om in zijn plaats het
voorwerp te bepalen.
In zoverre de verzoekende partijen “al de nevenligggende
administratieve rechtshandelingen welkdanige dan ook” aanvechten, “welke de
[…] complexe rechtshandeling tot afsluiting van de Betekomsesteenweg ter
hoogte van de R25 Ring om Aarschot samenstellen”, is niet voldoende duidelijk
en identificeerbaar bepaald welke rechtshandelingen aldus bedoeld worden. In
feite wordt het aan de verwerende partij en de Raad van State overgelaten om te
bepalen welke andere rechtshandelingen, buiten de eerste en de tweede bestreden
handeling, nog deel zouden uitmaken van de bedoelde complexe rechtshandeling
tot afsluiting van de Betekomsesteenweg.
IX- 4020-27/42
Wat betreft het derde voorwerp van het beroep, beantwoordt
het verzoekschrift dan ook niet aan het vereiste van voornoemd artikel 2, § 1, 2°.
Aan die conclusie wordt geen afbreuk gedaan door het feit dat
er, zoals door de verzoekende partijen wordt aangevoerd, enige onduidelijkheid
kan bestaan over de precieze draagwijdte van een aantal handelingen die zijn
gesteld vóór en na de beslissing van de directeur-generaal van de administratie
Wegen en Verkeer van 30 april 2003 om de Betekomsesteenweg af te sluiten
voor het verkeer van en naar de Ter Heidelaan. Die onduidelijkheid verandert
immers niets aan de vaststelling dat de verzoekende partijen in de mogelijkheid
waren om in hun verzoekschrift de rechtshandelingen aan te duiden die naar hun
mening de door hen bedoelde complexe verrichting uitmaakten. In de memorie
van wederantwoord geven zij trouwens een overzicht van die handelingen.
De exceptie is gegrond.
VI. De tweede reeks beroepen
Ontvankelijkheid van de beroepen
-
In zoverre de beroepen gericht zijn tegen een impliciete beslissing van de
directeur-generaal van de administratie Wegen en Verkeer, ten vroegste genomen
op 8 juni 2004 (eerste bestreden handeling)
De eerste bestreden handeling is een impliciete beslissing,
genomen ten vroegste op 8 juni 2004, van de directeur-generaal van de
administratie Wegen en Verkeer, waarbij diens impliciete beslissing van
ongekende datum, genomen ten vroegste op 31 oktober 2003, tot wijziging van
zijn besluit van 30 april 2003 houdende aanvullend reglement op de politie van
het wegverkeer wordt gewijzigd.
IX- 4020-28/42
In zijn verslag is de auditeur tot de conclusie gekomen, daarin
de eerste verwerende partij volgend, dat een dergelijke “beslissing” niet bestaat.
Wel heeft de PCV op 8 juni 2004 een “beslissing” genomen. Na kennisneming
van het administratief dossier sluiten de verzoekende partijen zich aan bij de
zienswijze van de auditeur dat er geen impliciete “beslissing” van de directeurgeneraal is die beantwoordt aan de omschrijving van het eerste voorwerp van de
beroepen. In hun laatste memories doet elk van hen afstand van het beroep in
zoverre het tegen die onbestaande handeling is gericht.
Niets verzet zich tegen het inwilligen van die afstand.
- In zoverre de beroepen gericht zijn tegen de “beslissing” van de PCV van
8 juni 2004 (tweede bestreden handeling)
a. Aard van de bestreden handeling
Standpunt van de partijen
In haar memorie van antwoord werpt de eerste verwerende
partij een exceptie van onontvankelijkheid op, afgeleid uit de aard van de
bestreden handeling.
De eerste verwerende partij voert aan dat een beroep tot
nietigverklaring
enkel
kan
worden
gericht
tegen
een
administratieve
rechtshandeling, dit is een handeling waarbij wordt beoogd rechtsgevolgen te
doen ontstaan of te beletten dat ze tot stand komen. Een voorbereidende
handeling, die geen rechtsgevolgen doet ontstaan of belet dat ze tot stand komen,
is daarentegen niet voor vernietiging vatbaar.
De wijzigende “beslissing” van de PCV van 8 juni 2004 is een
louter advies, en is om die reden geen aanvechtbare administratieve
IX- 4020-29/42
rechtshandeling. Het feit dat door dit advies eerdere adviezen van de PCV
gewijzigd worden, brengt niet mee dat het een aanvechtbare administratieve
rechtshandeling wordt.
In hun memorie van wederantwoord wijzen de verzoekende
partijen erop dat de eerste verwerende partij stelt geen weet te hebben van een
nieuwe beslissing van de directeur-generaal van de administratie Wegen en
Verkeer. De exceptie van de eerste verwerende partij dat door haar geen enkele
aanvechtbare beslissing werd genomen, komt uiterst bevreemdend over,
aangezien dit verweer er de iure en de facto op neerkomt dat de
Betekomsesteenweg niet zal worden afgesloten.
Blijkbaar kan de eerste verwerende partij zelf kop noch staart
krijgen aan de minstens chaotisch te noemen en in alle opzichten complex
geworden procedure van totstandkoming van de rechtshandeling tot afsluiting
van de Betekomsesteenweg. De verzoekende partijen treft geen schuld bij de door
de eerste verwerende partij gecreëerde onduidelijkheid. Het is nochtans deze
onduidelijkheid die door de eerste verwerende partij wordt gehanteerd om een
exceptie van onontvankelijkheid ratione materiae op te werpen.
Beoordeling
Volgens artikel 14, § 1, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State, in de versie zoals die van kracht was op het ogenblik dat de
tweede reeks beroepen werd ingesteld, moet een beroep tot nietigverklaring onder
meer een akte of een reglement van een administratieve overheid tot voorwerp
hebben. Onder akte of reglement in de zin van de voormelde bepaling dient te
worden verstaan een individuele of verordenende handeling die ertoe strekt
rechtsgevolgen in het leven te roepen of te beletten dat ze tot stand komen, en die
onmiddellijk en rechtstreeks nadeel berokkent aan de verzoeker. Handelingen die
in de loop van een administratieve procedure door de overheid worden gesteld
IX- 4020-30/42
met het oog op de totstandkoming van een administratieve rechtshandeling maar
die zelf geen rechtsgevolgen hebben, zijn niet voor vernietiging vatbaar. De
mogelijke onregelmatigheden waarmee die voorbereidende handelingen zouden
zijn aangetast, kunnen wel ontvankelijk worden aangevoerd in een beroep tot
nietigverklaring van de eindbeslissing. Handelingen ter voorbereiding van een
administratieve eindbeslissing, die zelf rechtsgevolgen hebben, doordat zij
onmiddellijk en beslissend de inhoud van de eindbeslissing voor een deel of
geheel bepalen, en die aldus een direct en definitief nadeel aan de verzoeker
berokkenen, kunnen evenwel afzonderlijk met een beroep tot nietigverklaring
worden bestreden.
Te dezen moet de aard van de bestreden “beslissing” van de
PCV van 8 juni 2004 beoordeeld worden in het licht van de toepasselijke
wetgeving en reglementering.
Op het ogenblik dat de PCV haar “beslissing” nam, bepaalde
artikel 3, § 1, eerste lid, 1°, van de gecoördineerde wetten betreffende de politie
van het wegverkeer (hierna: Wegverkeerswet) dat de Minister van Openbare
Werken (thans de gewestregering) de aanvullende reglementen vaststelt die
betrekking hebben op openbare wegen die tot grote rijkswegen (thans
gewestwegen) behoren en kruispunten waarvan een van die openbare wegen deel
uitmaakt. Artikel 3, § 1, tweede lid, van dezelfde wet bepaalde voorts dat de
bedoelde reglementen worden vastgesteld na advies van de betrokken
gemeenteraden of, wanneer het gaat om gemeenten die deel uitmaken van
groepen van gemeenten als bedoeld in artikel 7, eerste lid, na advies van de
betrokken raadgevende commissies.
De stad Aarschot is geen gemeente die behoort tot een “groep
van gemeenten” als bedoeld in artikel 7, eerste lid.
IX- 4020-31/42
Aldus blijkt uit de terzake toepasselijke wetgeving dat
aanvullende reglementen over het verkeer op de Ring rond Aarschot, een
gewestweg, en op het kruispunt van de Ring en de Betekomsesteenweg, behoren
tot de bevoegdheid van de Vlaamse Regering, die beslist na advies van de gemeenteraad van de stad Aarschot. De Vlaamse Regering heeft die bevoegdheid
kunnen delegeren aan één van haar leden, en de betrokken minister heeft die
bevoegdheid verder kunnen subdelegeren aan de directeur-generaal van de
administratie Wegen en Verkeer.
De aanvullende reglementen in verband met het verkeer op het
kruispunt van de Ring om Aarschot (Ter Heidelaan) en de Betekomsesteenweg
zijn te dezen genomen, de eerste keer (op 30 april 2003) door de directeurgeneraal van de administratie Wegen en Verkeer (ingevolge de delegatie hem
verleend bij artikel 11, § 1, 16°, van het ministerieel besluit van 29 maart 1995
houdende delegatie van sommige bevoegdheden inzake openbare werken en
ruimtelijke ordening aan ambtenaren van het ministerie van de Vlaamse
Gemeenschap), de tweede keer (op 10 juni 2009) door de Vlaamse Minister van
Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur (ingevolge de delegatie haar
verleend bij het besluit van de Vlaamse Regering van 27 juli 2004 tot bepaling
van de bevoegdheden van de leden van de Vlaamse Regering). In de aanhef van
die besluiten wordt telkens verwezen naar een advies van de gemeenteraad van de
stad Aarschot.
Aan de Raad van State is geen wetgeving of reglementering
bekend die terzake enige beslissingsbevoegdheid toekent aan de PCV.
Meer nog, er blijkt geen decreet of besluit te zijn dat voorziet in
de oprichting van PCV’s, laat staan dat het hun taken bepaalt.
De eerste verwerende partij verwijst wel naar omzendbrief OW
2001/5 van de Vlaamse Minister van Mobiliteit, Openbare Werken en Energie
IX- 4020-32/42
van 20 december 2001 betreffende de taakverdeling tussen de Gemeentelijke
Begeleidingscommissie, de Provinciale Auditcommissie, de Taskforce, de
Provinciale Commissie voor Verkeersveiligheid en de Adviesgroep voor
Verkeersveiligheid op Vlaamse Gewestwegen. Deze omzendbrief “heeft tot doel
de taken van de vermelde overlegorganen eenduidig af te bakenen”.
Wat betreft de PCV, bepaalt de omzendbrief dat de PCV “nietconvenantgebonden maatregelen van beperkte omvang ter verbetering van de
verkeersveiligheid en de verkeersafwikkeling” onderzoekt. Daartoe behoren
onder meer “kleine aanpassingen van kruispunten ten voordele van voetgangers
en fietsers of het openbaar vervoer” en “eenvoudige wijzigingen in het wegbeeld
zoals lokale middenbermen, asverschuivingen, uitstulpingen van voetpaden,
wegversmallingen,
verkeersplateaus,
wenselijkheid
van
gemarkeerde
voetgangersoversteekplaatsen, enz.” (punt 5.1).
In verband met de werkwijze van de PCV bepaalt de
omzendbrief onder meer het volgende (punt 5.4):
“Voor een efficiëntere dossierafhandeling en een gewenste verschuiving
van verantwoordelijkheden en beslissingsbevoegdheden naar het provinciale
niveau, behandelt de PCV dossiers in principe volledig zelfstandig volgens de
volgende procedure:
- de PCV stelt een volledige bundel samen met alle noodzakelijk informatie
zoals vermeld in bijlage 1 (ongevallenanalyse, verkeerstellingen, foto's,
schema's, criteriabeoordeling, ...);
- de PCV behandelt het dossier; de beslissing en de motivatie van de PCV
wordt op een standaardformulier gevoegd bij de bundel;
- de PCV maakt de bundel ter informatie over aan de [Adviesgroep voor
Verkeersveiligheid op de Vlaamse Gewestwegen];
- de PCV volgt de genomen beslissingen op en evalueert.”
De gebruikte bewoordingen kunnen de indruk wekken dat de
PCV werkelijke “beslissingen” neemt. Andere elementen wijzen in dezelfde
richting. Zo worden in de notulen van de vergaderingen van de PCV VlaamsBrabant van 14 oktober 2002, 30 oktober 2003 en 8 juni 2004 de conclusies
IX- 4020-33/42
telkens voorgesteld als “beslissing van de Commissie”. In het besluit van de
directeur-generaal van de administratie Wegen en Verkeer van 30 april 2003
wordt in de aanhef verwezen naar “de beslissing” van de PCV van 14 oktober
2002.
De gebruikte bewoordingen kunnen echter geen afbreuk doen
aan het feit dat de PCV een overlegorgaan is, waarin de bevoegde afdeling
Wegen en Verkeer de bij een bepaald probleem betrokken overheden
samenbrengt, met het oog op het onderling afstemmen van het beleid van die
afdeling en dat van die andere overheden. De term “beslissing” kan in die context
begrepen worden als de beslissing waarbij in het kader van dat overleg een
bepaalde gedragslijn wordt afgesproken.
Alleszins kan niet aangenomen worden dat de PCV louter op
grond van een omzendbrief de bevoegdheid zou hebben om zich in de plaats te
stellen van de overheden die op grond van de Wegverkeerswet bevoegd zijn.
Aldus moet geconcludeerd worden dat de PCV geen
beslissingen kan nemen die beogen rechtsgevolgen in het leven te roepen, en dat
ze enkel adviezen kan geven. Die adviezen zijn niet bindend, ook al kunnen de
administratie Wegen en Verkeer en de andere betrokken overheden zichzelf door
die adviezen eventueel gebonden achten.
Hieruit volgt dat de “beslissing” van de PCV van 8 juni 2004
geen aanvechtbare rechtshandeling is.
De exceptie is gegrond.
IX- 4020-34/42
b. Belang van de verzoekende partijen bij het bestrijden van de “beslissing” van
de PCV van 8 juni 2004
Ten overvloede merkt de Raad van State op dat het beroep
tegen de beslissing van de PCV van 8 juni 2004 onontvankelijk is, zelfs indien
zou moeten worden aangenomen dat deze beslissing, omwille van de door de
betrokken overheden verwekte schijn, als een aanvechtbare rechtshandeling moet
worden beschouwd.
In dat geval moet immers ambtshalve een exceptie worden
opgeworpen, gesteund op het ontbreken van een belang in hoofde van de
verzoekende partijen.
In hun verzoekschrift wijzen de verzoekende partijen erop dat
zij als exploitanten met een vestiging op de Betekomsesteenweg belang hebben
bij het bestrijden van beslissingen die tot gevolg hebben dat hun klanten een
omweg van ongeveer 2 kilometer moeten maken. Wat meer bepaald de beslissing
van de PCV van 8 juni 2004 betreft, voeren zij aan dat die beslissing “verordent
dat de Betekomsesteenweg zal worden afgesloten”. Zij verwijzen hierbij naar de
volgende conclusie van de PCV:
“dat de afsluiting van de Betekomsesteenweg pas kan doorgevoerd worden
nadat het kruispunt R25 Ter Heidelaan - Nijverheidslaan definitief is
heringericht, d.w.z. dat de vereiste links- en rechtsafslaande voorzieningen
getroffen zijn en alle aansluitingen op het kruispunt binnen de verkeerslichten
worden verwezenlijkt.”
De verzoekende partijen geven aldus evenwel een lezing van de
beslissing van de PCV die met de bewoordingen ervan onverenigbaar is.
De PCV spreekt zich niet uit over het al dan niet afsluiten van
de Betekomsesteenweg ter hoogte van het bedrijf Belmaco. Zoals hierna zal
worden uiteengezet, is dit trouwens een kwestie die behoort tot de bevoegdheid
IX- 4020-35/42
van de stad Aarschot, niet tot die van het Vlaams Gewest (zie nr. 40). Wat de
Betekomsesteenweg betreft, beperkt de PCV zich tot het nemen van een
“beslissing” in verband met de beperking van de rijrichting voor het inslaan of
het uitrijden van de Betekomsesteenweg. Impliciet, doch zeker, wordt de optie
van het volledig afsluiten van de Betekomsesteenweg ter hoogte van de Ter
Heidelaan verlaten. Voorts worden “beslissingen” genomen in verband met het
oversteken door de fietsers van de Ter Heidelaan, ter hoogte van de
Betekomsesteenweg, en in verband met het plaatsen van verkeerslichten aan het
kruispunt van de Ter Heidelaan en de Nijverheidslaan.
Het is juist dat de PCV ook nog overweegt dat de afsluiting van
de Betekomsesteenweg pas kan worden doorgevoerd nadat het kruispunt van de
Ter Heidelaan en de Nijverheidslaan definitief is heringericht. Daarmee bedoelt
de PCV dat de stad Aarschot, die bevoegd is voor de aanvullende
verkeersreglementen op de Betekomsesteenweg voorbij het kruispunt met de Ter
Heidelaan, haar voorstel tot het afsluiten van de Betekomsesteenweg ter hoogte
van het bedrijf Belmaco pas effectief ten uitvoer kan brengen als de herinrichting
van het kruispunt van de Ter Heidelaan en de Nijverheidslaan is verwezenlijkt.
De PCV zegt niet dat die afsluiting moet plaatsvinden; zij zegt enkel dat die in
elk geval niet mag plaatsvinden voordat het genoemde kruispunt definitief is
heringericht.
De PCV neemt aldus geen beslissing die de verzoekende
partijen benadeelt.
Die interpretatie van de “beslissing” van de PCV wordt
bevestigd door de inhoud van het ministerieel besluit van 10 juni 2009. Dat
besluit bevat enkel bepalingen in verband met het in- en uitrijden van de
Betekomsesteenweg. Over een eventuele afsluiting van de Betekomsesteenweg
ter hoogte van het bedrijf Belmaco wordt niets gezegd.
IX- 4020-36/42
Uit de verklaringen ter terechtzitting is overigens gebleken dat
de Betekomsesteenweg de facto niet is afgesloten.
Nu de “beslissing” van de PCV de verzoekende partijen niet
benadeelt, is hun beroep in elk geval onontvankelijk wegens gebrek aan belang.
Voor zoveel als nodig wijst de Raad van State erop dat de
verzoekende partijen, ook na de verwerping van hun voorliggende beroepen, de
mogelijkheid behouden om een beroep in te stellen tegen een eventuele beslissing
van de bevoegde overheid om de Betekomsesteenweg af te sluiten ter hoogte van
bijvoorbeeld het bedrijf Belmaco.
Op het ogenblik dat de voorliggende beroepen zijn ingesteld,
bepaalde artikel 2, eerste lid, van de Wegverkeerswet dat de gemeenteraad
bevoegd was om de aanvullende reglementen vast te stellen betreffende de op het
grondgebied van de gemeente gelegen openbare wegen. Zijn reglementen
dienden ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de Vlaamse Regering. In de
gemeenten die behoorden tot een groep gemeenten waarvoor een raadgevende
commissie was ingesteld, werd het reglement genomen na advies van die
commissie.
Het was dus de gemeenteraad van de stad Aarschot die bevoegd
was om een aanvullend reglement aan te nemen over het verkeer op de
Betekomsesteenweg, althans voor zover het niet ging om het kruispunt met de
Ter Heidelaan. De stad Aarschot behoorde niet tot een groep gemeenten
waarvoor een raadgevende commissie was ingesteld.
Ondertussen is de regelgeving in het Vlaams Gewest gewijzigd.
Artikel 5, eerste lid, van het decreet van 16 mei 2008 betreffende de aanvullende
reglementen op het wegverkeer en de plaatsing en bekostiging van de
verkeerstekens, dat op 9 april 2009 in werking is getreden, bepaalt echter nog
IX- 4020-37/42
steeds dat de gemeente de aanvullende reglementen vaststelt op de
gemeentewegen die zich op haar grondgebied bevinden.
Op het ogenblik dat de debatten in deze zaak zijn gesloten, was
er geen dergelijke beslissing van de stad Aarschot.
-
In zoverre de beroepen gericht zijn tegen een impliciete beslissing van de stad
Aarschot, van ongekende datum, waarbij de beslissing van de gemeenteraad van
27 maart 2003 strekkende tot het geven van een advies over een ontwerp van
besluit van de administratie Wegen en Verkeer wordt gewijzigd (derde bestreden
handeling)
De derde bestreden handeling is een beslissing van de stad
Aarschot, van ongekende datum, waarbij een beslissing van de gemeenteraad van
27 maart 2003 waarbij een advies wordt gegeven, wordt gewijzigd.
In zijn verslag is de auditeur tot de conclusie gekomen, daarin
de eerste verwerende partij volgend, dat uit het dossier niet blijkt dat de
gemeenteraad een beslissing zou hebben genomen tot wijziging van diens
beslissing van 27 maart 2003. Na kennisneming van het administratief dossier
sluiten de verzoekende partijen zich aan bij de zienswijze van de auditeur dat er
geen beslissing van de gemeenteraad is die beantwoordt aan de omschrijving van
het derde voorwerp van de beroepen. In hun laatste memories doet elk van hen
afstand van het beroep in zoverre het tegen die onbestaande handeling is gericht.
Niets verzet zich tegen het inwilligen van die afstand.
- In zoverre de beroepen gericht zijn tegen “al de nevenliggende administratieve
rechtshandelingen welkdanige dan ook welke de […] complexe rechtshandeling
tot afsluiting en heraanleg van de Betekomsesteenweg ter hoogte van de R25
Ring om Aarschot samenstellen” (vierde bestreden handeling)
IX- 4020-38/42
Standpunt van de partijen
De eerste verwerende partij werpt onder meer een exceptie van
onontvankelijkheid op, afgeleid uit de onduidelijkheid van de omschrijving van
het voorwerp van het beroep.
Zij voert aan dat op geen enkele wijze wordt aangegeven om
welke rechtshandeling het gaat, en dat integendeel enkel in het algemeen wordt
verwezen naar “al de nevenliggende rechtshandelingen welkdanige dan ook”.
Van een zorgvuldige procespartij kan minstens worden verwacht dat zij
nauwkeurig en correct aangeeft welke rechtshandeling zij wenst aan te vechten.
Daarenboven wordt op die manier aan de verwerende partij de mogelijkheid
ontnomen om zich ten gronde te verdedigen, nu zij niet weet waartegen zij dat
moet doen.
In
hun
memorie
van
wederantwoord
antwoorden
de
verzoekende partijen dat het administratief dossier geen formele beslissing bevat
van de bevoegde minister, noch van de directeur-generaal van de administratie
Wegen en Verkeer, noch van de gemeenteraad van de stad Aarschot, ook al is te
dezen een volledig nieuwe beslissing genomen. Blijkbaar kan de eerste
verwerende partij zelf kop noch staart krijgen aan de minstens chaotisch te
noemen en in alle opzichten complex geworden procedure van totstandkoming
van de rechtshandeling tot afsluiting van de Betekomsesteenweg. De verzoekende
partijen treft geen schuld bij de door de eerste verwerende partij gecreëerde
onduidelijkheid.
In hun laatste memorie voegen de verzoekende partijen hieraan
toe dat, aangezien de eerste bestreden beslissing onbestaande is, het in het belang
van de duidelijkheid en de zekerheid van de rechtssituatie is om alle
nevenliggende beslissingen te vernietigen.
IX- 4020-39/42
Beoordeling
De exceptie gericht tegen het vierde voorwerp van de tweede
reeks beroepen komt overeen met de exceptie gericht tegen het derde voorwerp
van de eerste reeks beroepen (zie hiervóór, nr. 28). Wat betreft de verplichting
om in het verzoekschrift een precieze omschrijving te geven van het voorwerp
van het beroep, verwijst de Raad van State naar hetgeen hij in verband met die
eerder onderzochte exceptie heeft overwogen (zie nr. 30).
In zoverre de verzoekende partijen “al de nevenligggende
administratieve rechtshandelingen welkdanige dan ook” aanvechten, “welke de
[…]
complexe
rechtshandeling
tot
afsluiting
en
heraanleg
van
de
Betekomsesteenweg ter hoogte van de R25 Ring om Aarschot samenstellen”, is
niet voldoende duidelijk en identificeerbaar bepaald welke rechtshandelingen
aldus bedoeld worden. In feite wordt het aan de verwerende partij en de Raad van
State overgelaten om te bepalen welke andere rechtshandelingen, buiten de
eerste, de tweede en de derde bestreden handeling, nog deel zouden uitmaken van
de bedoelde complexe rechtshandeling tot afsluiting en heraanleg van de
Betekomsesteenweg.
Wat betreft het vierde voorwerp van het beroep, beantwoordt
het verzoekschrift dan ook niet aan het vereiste van het destijds vigerende
artikel 2, § 1, 2° van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 tot regeling
van de rechtspleging voor de afdeling administratie (thans de afdeling
bestuursrechtspraak) van de Raad van State.
Aan die conclusie wordt geen afbreuk gedaan door het feit dat
er, zoals door de verzoekende partijen wordt aangevoerd, enige onduidelijkheid
kan bestaan over de handelingen die geleid hebben tot de beslissing tot
gedeeltelijke afsluiting van de Betekomsesteenweg. Die onduidelijkheid
verandert immers niets aan de vaststelling dat de verzoekende partijen in de
IX- 4020-40/42
mogelijkheid waren om in hun verzoekschrift de rechtshandelingen aan te duiden
die naar hun mening de door hen bedoelde complexe verrichting uitmaakten.
Buiten de uitdrukkelijk genoemde handelingen die de eerste, de tweede en de
derde bestreden handeling uitmaken, hebben zij geen andere handeling genoemd.
De exceptie is gegrond.
VII. Kosten
De beroepen worden ononontvankelijk verklaard, deels omdat
de bestreden beslissingen niet bestaan, deels omdat ze niet aanvechtbaar zijn,
deels omdat de verzoekende partijen geen belang hebben bij hun beroep of
daarbij geen belang meer hebben.
Het blijkt dat de verzoekende partijen misleid kunnen zijn over
de aard en de gevolgen van de bestreden handelingen, onder meer door de
bewoordingen van sommige van de bestreden handelingen en de schijn die
bepaalde overheden van het Vlaamse Gewest hebben gewekt. Voorts is het
verlies van het belang niet te wijten aan de verzoekende partijen zelf.
In die omstandigheden past het de verwerende partij het
Vlaams Gewest te verwijzen in de kosten.
IX- 4020-41/42
BESLISSING
-
De zaken A. 145.913, A. 145.917, A. 145.935, A. 145.936, A. 145.942,
A. 145.947, A. 157.473 en A. 157.492 worden samengevoegd.
-
De afstand van het beroep tegen de eerste bestreden beslissing in de zaken
A. 145.913, A. 145.917, A. 145.935, A. 145.936, A. 145.942 en A. 145.947 en
tegen de eerste en de derde bestreden beslissing in de zaken A. 157.473 en
A. 157.492 wordt ingewilligd.
-
De Raad van State verwerpt de beroepen voor het overige.
-
Het Vlaamse Gewest wordt verwezen in de kosten van de vordering tot
schorsing in de zaak A. 145.913 en van de beroepen tot nietigverklaring,
begroot op 1575 euro.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van 8 april 2011,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Paul Lemmens,
kamervoorzitter,
Daniël Moons,
staatsraad,
Bert Thys,
staatsraad,
bijgestaan door
Wim Geurts,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Wim Geurts
Paul Lemmens
IX- 4020-42/42
