Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2021:ARR.250.816 (2021-06-08)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 250.816 van 8 juni 2021 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping Samenvoeging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 250.816 van 8 juni 2021
in de zaken A. 228.172/XII-8740 (I)
A. 228.865/XII-8789 (II)
In zake:
de BVBA DELPAC INTERNATIONAL
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Christophe Coen
kantoor houdend te 2018 Antwerpen
Mechelsesteenweg 210A
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de GEMEENTE ANDERLECHT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Jérôme Sohier en Manoël De Keukelaere
kantoor houdend te 1170 Brussel
Terhulpensesteenweg 181/24
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
1.
Het beroep, ingesteld op 20 mei 2019, strekt tot de nietig-
verklaring van “(d)e beslissing van 12 maart 2019 van het College van
Burgemeester en Schepenen van de gemeente Anderlecht [waarbij is beslist]:
- Het besluit van 21 december 2019 waarbij de overheidsopdracht voor
levering van mobiele barrières voor het stoppen van voertuigen gegund
wordt aan de nv Pitagone […], in te trekken
- Om de overheidsopdracht niet te gunnen op grond artikel 85 van de wet
van 17 juni 2016 betreffende de overheidsopdrachten
- Om principieel akkoord te gaan om nieuwe overheidsopdracht uit te
schrijven
- Hiervan kennis te geven aan de bedrijven die een offerte hadden
ingediend’” (I)
XII-8740-1/19
en van:
“[d]e beslissing van het College van Burgemeester en Schepenen van de
gemeente Anderlecht van 26 maart 2019 waarbij beslist werd nieuwe
opdracht te gunnen volgens onderhandelingsprocedure zonder
voorafgaande bekendmaking en het bestek 19-064 met als voorwerp
‘Levering van anti-Ram Veiligheidsbarrieres (veiligheidsvoorzieningen)
goedgekeurd werd”. (I)
Het beroep, ingesteld op 19 augustus 2019 strekt tot de nietigverklaring van “(d)e beslissing van 18 juni 2019 van het College van
Burgemeester en Schepenen van de gemeente Anderlecht die beslist
- de spontane offerte van de firma Alko Developments sarl te
aanvaarden om de bovenvermelde redenen overeenkomstig artikel 93
van het KB van 18 april 2017 betreffende de plaatsing van opdrachten
in de klassieke sectoren
- het PV van de technische dienst tot nazicht van de offertes die integraal
deel maakt van de beraadslaging, goed te keuren
- de overheidsopdracht tot levering van anti-ramveiligheidsbarrieres
(veiligheidsvoorzieningen) bestek 19/044 te gunnen volgens
mededingingsprocedure zonder bekendmaking aan de firma Pitagone
[…]
[…]” (II)
II. Verloop van de rechtspleging
2.1.
In de beide zaken heeft de verwerende partij een memorie van
antwoord ingediend en de verzoekende partij een memorie van wederantwoord.
In de beide zaken heeft eerste auditeur-afdelingshoofd Ann
Eylenbosch een verslag opgesteld.
In de beide zaken heeft de verzoekende partij een laatste
memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 27 april 2021, om 10.00 uur.
XII-8740-2/19
Kamervoorzitter Dierk Verbiest heeft de stand van de zaken
uiteengezet.
Advocaat Christophe Coen, die verschijnt voor de verzoekende
partij, en advocaat Manoël De Keukelaere, die verschijnt voor de verwerende
partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch heeft een met
dit arrest eensluidend advies gegeven in de beide zaken.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
2.2.
Het is passend om de twee zaken samen te voegen aangezien
deze dezelfde opdracht betreffen.
III. Feiten
3.1.
Op 21 december 2018 beslist de gemeente Anderlecht de
overheidsopdracht voor levering van mobiele barrières voor het stoppen van
voertuigen te gunnen aan de nv Pitagone.
3.2.
Bij arrest van de Raad van State nr. 243.735 van 19 februari
2019 wordt de tenuitvoerlegging van deze gunningsbeslissing geschorst.
3.3.
In het arrest luidt het:
“In het bestek wordt als enig gunningscriterium de prijs vermeld. In het
gunningsverslag wordt onder de hoofding van de prijzen de prijs geboden
voor de verzoekende partij als de goedkoopste opgenomen.
Hierna volgt in dit verslag een hoofdstuk analyse van de technische
waarde van de offertes waarin als besluit wordt vermeld dat
XII-8740-3/19
niettegenstaande de offerte van de gekozen inschrijver ongeveer 4,4 %
duurder is, ze de meest interessante is, gelet op de criteria inzake
opstelling, vervoer en opslag; dit zijn belangrijke criteria, zo wordt
vervolgd, omdat er moet worden rekening gehouden met het feit dat het
materieel moet worden gebruikt door werklui tijdens diverse
evenementen.
Hieruit blijkt dat de verwerende partij haar keuze letterlijk en wezenlijk
heeft laten afhangen van andere criteria dan de prijs, wat het middel
ernstig laat lijken.
De argumentatie van de verwerende partij overtuigt niet.
Het verweer dat met een gegeven aantal modules bij de offerte van de
gekozen inschrijver het dubbel aantal meters kan worden beveiligd in
vergelijking met de offerte van de verzoekende partij, lijkt niet
onmiddellijk uit het gunningsverslag te kunnen worden afgeleid. Voorts
lijkt de bewering in tegenspraak met punt 12 van de samenvattende tabel
bij dit verslag.
De verwerende partij toont voorts niet aan dat het tijdens de
onderhandelingen informeren naar de kwaliteit van het aangebodene,
impliceert dat hier van het bestek mag worden afgeweken.
In de mate dat de verwerende partij opmerkt dat de offerte van de gekozen
inschrijver ‘het meest interessant [is] op vlak van stockage en transport
van het materieel’ gaat zij eraan voorbij dat, zo lijkt, de kosten verbonden
aan het gebruik van het materieel, het volume in opslag en het transport
slechts afgeleiden lijken, die het eigenlijke voorwerp van de opdracht te
buiten gaan. Overigens worden in het gunningsverslag opstelling, vervoer
en opslag uitdrukkelijk enkel als technische criteria vermeld.
Ten slotte, in zoverre de verwerende partij ingaat op het verschil tussen
containers en rekken, wat de opslag betreft, lijkt zij opnieuw logistieke
kosten in overweging te nemen; overigens, zoals hiervoor opgemerkt,
wordt dit in het gunningsverslag enkel vermeld als een technisch
criterium”.
3.4.
Op 12 maart 2019 beslist het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Anderlecht om:
-
het voormelde, in zijn tenuitvoerlegging geschorste, besluit van
21 december 2018 in te trekken
-
de overheidsopdracht niet te gunnen, met toepassing van artikel 85 van
de wet van 17 juni 2016 ‘inzake de overheidsopdrachten’
XII-8740-4/19
-
principieel akkoord te gaan om een nieuwe overheidsopdracht uit te
schrijven.
Dit is het eerste bestreden besluit in de zaak G/A. 228.172/XII8740 (I).
3.5.
Op 26 maart 2019 beslist het college van burgemeester en
schepenen om een nieuwe overheidsopdracht uit te schrijven voor de “levering
van anti-ram veiligheidsbarrières” en wordt het bestek met refertenummer 19-044
aangenomen.
De opdracht wordt gegund met de onderhandelingsprocedure
zonder voorafgaande bekendmaking en toepassing van artikel 42, § 1, 1°, a), van
de wet van 17 juni 2016 ‘inzake overheidsopdrachten’ (hierna: wet
overheidsopdrachten 2016).
De opdracht wordt geraamd op 173.000,00 euro, btw
inbegrepen.
Deze beslissing van 26 maart 2019 blijkt het tweede voorwerp
in de voormelde zaak G/A. 228.172/XII-8740 (I).
3.6.
Punt I.10 “Gunningscriteria” van het bestek 19-044 bepaalt:
“Voor de keuze van de economisch meest voordeligste offerte, zullen de
regelmatig ingediende offertes onderworpen worden aan een reeks
gunningscriteria.
Deze criteria worden gewogen om een definitieve rangschikking te
verkrijgen.
Lijst van gunningscriteria:
a) Prijs (40 punten);
b) De gebruiks- en opslagkosten van het materiaal (30 punten);
c) De leveringstermijn (30 punten);
[…]
XII-8740-5/19
Evaluatiemethode: beoordeling volgens formele en gemotiveerde
waardering van dit criterium door de opdrachtgever
c) De methode die wordt toegepast om het criterium ‘Leveringstermijn’
(30 punten) te berekenen is de volgende:
Ni = 30 x (Dmin/Di)
Ni = het aantal punten toegekend voor dit criterium voor de
offerte van van de inschrijver i
Dmin = de kortste leveringstermijn van de conforme en
regelmatige offertes
Di = de leveringstijd van de inschrijver i
Er dient opgemerkt te worden dat de vergelijking van de termijnen wordt
vastgesteld in ‘werkdagen’. Het aantal verkregen punten wordt afgerond
op twee decimalen.”
Onder het deel technische vereisten wordt betreffende de te
leveren barrières bepaald:
“- Aanpasbaar en verwijderbaar (anti-ram module)
- Verplaatsbaar systeem
- Bestand tegen schokken van ramvrachtwagens en -voertuigen
→Getuigschrift voor een schok van een voertuig van 7,5 ton aan 48
kilometer per uur”.
3.7.
Er worden 4 offertes ingediend, namelijk door
- De bv Delpac International
- De nv Pitagone
- De sarl (F) ISR Innovations
- De sarl (F) Alko Development.
3.8.
Op 6 juni 2019 wordt een gunningsverslag opgesteld.
In dit verslag, in het Frans opgesteld en proces-verbaal van
nazicht der offertes genoemd, worden alle offertes regelmatig verklaard.
Na beoordeling op grond van de gunningscriteria wordt de
offerte van de verzoekende partij als laatste gerangschikt met een puntentotaal
van 66,32 /100. De gekozen inschrijver behaalt 97,00/100 punten.
XII-8740-6/19
3.9.
In zitting van 18 juni 2019 keurt het college van burgemeester
en schepenen het voornoemde verslag goed en gunt het de opdracht aan de
nv Pitagone voor een bedrag van 104.616,60 euro, btw inbegrepen.
Deze beslissingen worden in de zaak G/A 228.865/XII-8789
bestreden als tweede en derde voorwerp van het beroep.
IV. Ontvankelijkheid van de beroepen
4.
De verwerende partij werpt in de beide zaken de niet-
ontvankelijkheid van de beroepen op omdat de verzoekende partij er geen belang
bij zou hebben.
Er is geen noodzaak om deze excepties te onderzoeken en er
uitspraak over te doen, nu hierna zal blijken dat de middelen in de beide zaken
niet gegrond zijn.
V.
Onderzoek van de middelen
A. 228.172/XII-8740
Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
5.1.
Een eerste middel is afgeleid uit de schending van artikel 29/1
van de wet van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de
rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken,
leveringen en diensten en concessies’ (hierna: rechtsbeschermingswet 2013), de
artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke
motivering van de bestuurshandelingen’ (hierna: formelemotiveringswet), “de
motiveringsplicht als algemeen rechtsbeginsel, van het vertrouwensbeginsel en
van het redelijkheidsbeginsel.”
XII-8740-7/19
De verzoekende partij voert aan dat de eerste bestreden
beslissing, van 12 maart 2019, die de stopzetting en het uitschrijven van een
nieuwe overheidsopdracht inhoudt, “uitermate summier formeel” is gemotiveerd.
Behoudens een verwijzing naar het hiervoor reeds vermeldde arrest van de Raad
van State, de analyse van de raadsman van de gemeente en artikel 85 van de wet
overheidsopdrachten 2016, wordt immers geen enkel inhoudelijk motief vermeld.
Alleszins beantwoorden deze summiere motieven evenmin aan
de materiëlemotiveringsverplichting omdat uit het meervermelde arrest niet blijkt
dat de procedure diende te worden stopgezet. De gemeente had kunnen beslissen
het gunningsverslag over te doen en een beslissing te nemen in het kader van
dezelfde gunningsprocedure. Nochtans eist het voormelde artikel 29/1 een
motivering voor het afzien van de opdracht.
De tweede bestreden beslissing, van 26 maart 2019, zou
volgens de verzoekende partij evenmin deugdelijk zijn gemotiveerd “daar geen
motieven weergegeven worden om een nieuwe plaatsingsprocedure uit te
schrijven en de technische specificaties van het oorspronkelijk bestek te wijzigen
om de inschrijver aan wie de opdracht bij beslissing van 21 december 2018 werd
gegund, voordeel te geven”.
5.2.
In haar memorie van wederantwoord doet de verzoekende partij
gelden dat de verwerende partij in het voormelde schorsingsarrest dingen leest
die er niet instaan, waaronder het feit dat de procedure zou dienen te worden
hernomen. Volgens de verzoekende partij blijkt de verwerende partij ook
“motieven te willen toevoegen aan haar beslissing”, waar zij vermeldt dat zij
andere gunningscriteria wenste te gebruiken dan enkel de prijs.
Ten slotte betoogt de verzoekende partij dat het verwijzen naar
een analyse van een raadsman niet als motivering mag worden beschouwd omdat
de inhoud van dat stuk niet openbaar is.
XII-8740-8/19
5.3.
In haar laatste memorie beklemtoont de verzoekende partij nog
dat de verwerende partij blijkbaar de opdracht niet aan haar wou gunnen en in
wezen geen technisch criterium voor ogen had doch wou vermijden dat zou
worden vastgesteld dat de barrières van de gekozen leverancier niet aan de
technische criteria voldeden.
Beoordeling
6.1.
Het middel blijkt te zijn gericht tegen de beide bestreden
beslissingen, van 12 en 26 maart 2019.
Art. 29/1, § 1 van de rechtsbeschermingswet 2013 bepaalt:
“Voor de opdrachten waarvan de goed te keuren uitgave zonder belasting
over de toegevoegde waarde de in artikel 29 § 1, eerste lid, bedoelde
toepasselijke drempelbedragen niet overschrijdt, stelt de aanbestedende
instantie een gemotiveerde beslissing op in onderstaande gevallen :
[…]
3° wanneer ze afziet van het plaatsen van de opdracht en eventueel beslist
een nieuwe plaatsingsprocedure uit te schrijven.”
Artikel 85 van de wet overheidsopdrachten 2016 bepaalt:
“Het volgen van een procedure houdt geen verplichting in tot het gunnen
of het sluiten van de opdracht. De aanbestedende overheid kan zowel
afzien van het gunnen of het sluiten van de opdracht als de procedure
herbeginnen, desnoods op een andere wijze.”
6.2.
De beslissing van 12 maart 2019 verwijst naar het voormelde
schorsingsarrest, naar de toepassing van het voormelde artikel 85 van de
overheidsopdrachtenwet 2016 en naar een analyse van de advocaat van de
gemeente.
Hoewel lapidair, vermag deze motivering de bestreden
stopzettingsbeslissing te dragen. De verzoekende partij is bekend met de inhoud
van het betrokken arrest en het daarin beschreven onaangepast zijn van het
XII-8740-9/19
initiële bestek aan de wens van het bestuur om rekening te houden met andere
criteria dan de prijs. Het aannemen van een nieuw bestek om zulks te remediëren
komt aldus voor als een afdoende motief om de stopzettingsbeslissing en een
nieuwe procedure te verantwoorden.
6.3.
Wat de beslissing van 26 maart 2019 houdende goedkeuring
van het nieuwe bestek betreft, komt het in de eerste plaats aan de aanbestedende
overheid toe om de technische specificaties in het bestek vast te stellen. Het is
immers zij die haar behoeften bepaalt. In zoverre de verzoekende partij aanklaagt
dat in de beslissing van 26 maart 2019 geen motieven dienaangaande worden
“weergegeven”, volstaat het vast te stellen dat de rechtsbeschermingswet 2013
geen formelemotiveringsverplichting oplegt aan de aanbestedende overheid die
een bestek vaststelt. Evenmin mag uit de formelemotiveringswet een dergelijke
algemene verplichting worden afgeleid.
In zoverre de verzoekende partij ten slotte in de aangenomen
technische specificaties een manier ziet om de als eerste gekozen inschrijver te
bevoordeligen, wordt verwezen naar de bespreking van het tweede middel.
6.4.
Het eerste middel is niet gegrond.
Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
7.1.
Een tweede middel is afgeleid uit machtsafwending en de
schending van artikel 4 van de wet overheidsopdrachten 2016 “alsook [het] in dit
artikel opgesomd gelijkheidsbeginsel, niet-discriminatiebeginsel, transparantiebeginsel en proportionaliteitsbeginsel”.
De verzoekende partij voert daartoe aan dat de technische
specificaties en gunningscriteria gewijzigd in het bij het tweede bestreden besluit
XII-8740-10/19
van 26 maart 2019 goedgekeurde bestek, op maat van de nv Pitagone zijn
geschreven.
De door de verzoekende partij aangeboden barrières zijn
volgens haar tegen veel meer bestand dan tegen schokken van ramvoertuigen van
7,5 ton aan 48 km/uur. De nv Pitagone gaf juist deze limiet aan voor haar
materieel.
Voorts zijn volgens de verzoekende partij de gunningscriteria
“gebruiks- en opslagkosten van het materiaal” en “leveringstermijn” voor
eenvoudige leveringen weinig ernstig en laten die geenszins een gelijke
behandeling van alle inschrijvers toe. Waarom thans “gebruiks- en opslagkosten”
als criterium wordt gehanteerd, wordt niet gemotiveerd.
De machtsafwending zou volgens de verzoekende partij ook
blijken uit het feit dat op 21 januari 2019 de verwerende partij telefonisch zou
hebben bevestigd dat de bestelling reeds werd geplaatst bij de nv Pitagone terwijl
op 19 april 2019 het tegenovergestelde wordt beweerd.
7.2.
In haar memorie van wederantwoord en in haar laatste memorie
herneemt de verzoekende partij de voormelde grieven.
Beoordeling
8.1.
Met het bestreden besluit van 26 maart 2019 heeft het college
van burgemeester en schepenen van de gemeente Anderlecht een gewijzigd
bestek goedgekeurd.
Onder randnummer 3.6. zijn de gunningscriteria en de
technische specificaties opgenomen in het gewijzigd bestek, weergegeven.
XII-8740-11/19
Bij het aanvoeren van machtsafwending dient de verzoekende
partij aan te tonen dat het bestuur een bevoegdheid, toegekend tot het bereiken
van een bepaald oogmerk van algemeen belang, gebruikt voor een ander doel en
dit ongeoorloofde doel het enige doel van de betrokken handeling is. Het bestaan
van machtsafwending kan worden afgeleid uit voldoende ernstige, welbepaalde
en overeenstemmende vermoedens.
Herhaald weze dat het in de eerste plaats aan de aanbestedende
overheid toekomt om de technische specificaties en de gunningscriteria in het
bestek vast te stellen. Het is immers zij die haar behoeften bepaalt.
8.2.
Wat de technische specificaties betreft, beweert de verzoekende
partij niet, laat staan dat zij het aannemelijk maakt, dat de door het bestek vereiste
schokbestendigheid van de barrières ontoereikend zou zijn om te kunnen
beantwoorden aan de verwachtingen van de overheid. De omstandigheid dat de
door haar aangeboden barrières nog meer bestand zouden zijn tegen schokken, is
op zich niet van aard machtsafwending aannemelijk te maken.
8.3.
De gunningscriteria “gebruiks- en opslagkosten van het
materiaal (30 punten)” en “leveringstermijn (30 punten)” acht de verzoekende
partij zonder meer “weinig ernstig” in functie van het voorwerp van de opdracht,
namelijk een “eenvoudige levering” en in strijd met het vereiste van de gelijke
behandeling van alle inschrijvers. Uit het dossier blijkt niet dat de stelling van de
verzoekende partij, dat de bestelling bij de nv Pitagone reeds zou zijn geplaatst
vóór de aanname van het besluit van 26 maart 2019, terecht is. De argumentatie
van de verzoekende partij blijft derhalve beperkt tot loutere beweringen die de
beweerde machtsafwending en ongelijke behandeling in hoofde van de
verwerende partij niet aannemelijk maken.
8.4.
Evenmin doet het e-mailverkeer waar de verzoekende partij
naar verwijst, van machtsafwending blijken. De gemachtigde van het
gemeentebestuur verklaart immers in zijn e-mailbericht van 19 april 2019 dat hij
XII-8740-12/19
bij het betrokken telefoongesprek dacht dat de door hem reeds getekende
bestelbon door zijn administratie al was doorgezonden, wat achteraf niet het
geval bleek.
8.5.
Het tweede middel is niet gegrond.
Derde middel
Uiteenzetting van het middel
9.1.
In een derde middel roept de verzoekende partij in dat
overeenkomstig artikel 159 van de Grondwet de beslissing van 26 maart 2019
“manifest nietig” is omdat ze steunt op de onwettige beslissing van 12 maart
2019. “Zonder stopzettingsbeslissing kan de verwerende partij immers geen
nieuwe procedure uitschrijven”.
9.2.
In haar memorie van wederantwoord en in haar laatste memorie
handhaaft de verzoekende partij deze stelling.
Beoordeling
10.
Het eerste middel, dat onder meer betrekking heeft op de
beslissing van 12 maart 2019, is niet gegrond bevonden. De onrechtmatigheid
van die beslissing is dus niet aangetoond. Het derde middel is bijgevolg evenmin
gegrond want de grondslag ervan faalt.
XII-8740-13/19
B. 228.865/XII-8789
Enig middel
Uiteenzetting van het middel
11.
Het middel is afgeleid uit de “schending van artikel 159 van de
Grondwet en “algemene beginselen van behoorlijk bestuur met name het
legaliteitsbeginsel” en schending van artikel 4 van de wet overheidsopdrachten
2016
“alsook
in
dit
artikel
opgesomd
gelijkheidsbeginsel,
niet-
discriminatiebeginsel, transparantiebeginsel en proportionaliteitsbeginsel onder
meer door de schending van de artikelen 35 en 36 van het KB plaatsing van
18 april 2017”.
Eerste middelonderdeel
12.1.1.
In een eerste middelonderdeel voert de verzoekende partij
daartoe aan dat “een administratieve beslissing conform de beginselen van
behoorlijk bestuur [geen] steun [mag] vinden in voorafgaande onwettige
beslissingen”.
Het lijkt dat zij aldus de bestreden gunningsbeslissing van
18 juni 2019 bedoelt, in zoverre deze steunt op vermeend voorafgaande onwettige
beslissingen, namelijk deze van 12 en 26 maart 2019. Zij herhaalt daarbij de drie
middelen ingeroepen in de hiervoor besproken zaak 228.172/XII-8740.
12.1.2.
In haar memorie van wederantwoord en in haar laatste memorie
verwijst de verzoekende partij nogmaals naar haar middelen in de laatstgenoemde
zaak.
XII-8740-14/19
Beoordeling
12.2.
Het
meervermelde
annulatieberoep
gekend
onder
het
rolnummer 228.172/XII-8740 is hiervoor niet gegrond bevonden en de
onrechtmatigheid van de beslissingen van 12 en 26 maart 2019 is aldus niet
aangetoond. Het eerste onderdeel is derhalve evenmin gegrond omdat het steunt
op de premisse van die beweerde onrechtmatigheid.
Tweede middelonderdeel
13.1.1.
In een tweede middelonderdeel betoogt de verzoekende partij
dat de vergunningverlenende overheid “willekeurige gunningscriteria” heeft
toegepast die in strijd zijn met de in het middel geschonden geachte rechtsregels
en beginselen. Die criteria zijn immers niet relevant voor de betrokken opdracht.
De verzoekende partij betoogt voorts dat de prijsvermindering
van de gekozen inschrijver in vergelijking met de prijs in zijn eerste offerte
zodanig is dat een degelijk prijsonderzoek en bevraging zich opdrongen. “De
prijs van Pitagone is immers 40% lager dan de raming van de aanbestedende
overheid. […] Het verschil met de tweede laagste bedraagt trouwens meer dan
20%”. “Een zorgvuldig bestuur had moeten handelen zoals bepaald in artikel 36
van het KB plaatsing van 18 april 2017 [terwijl] de aanbestedende overheid geen
onderzoek deed naar deze abnormale prijs”.
De verzoekende partij besluit dat het gunningscriterium
“leveringstermijn” voor de verwerende partij van ondergeschikt belang is “daar
zij de gunningsprocedure maanden heeft laten aanslepen”. De verschillen in
leveringstermijn zijn voorts minimaal, namelijk tussen 1 en 39 dagen. Toch is
het puntenverschil voor dit criterium tussen de verschillende inschrijvers
uitermate groot en geeft zulks aan dit criterium een uitermate groot gewicht.
“Pitagone die in Anderlecht is gevestigd, kan uiteraard sneller leveren dan een
inschrijver die Brussel moet binnenrijden”. De verzoekende partij voegt toe dat
XII-8740-15/19
“[u]it het bestek […] niet [kon] worden gehaald dat de verschillen in
leveringstermijn zulkdanige verschillen in quotering zou geven [en dat de]
beoordelingswijze […] niet vooraf bekend [werd] gemaakt”.
13.1.2.
In
haar
memorie
van
wederantwoord
beklemtoont
de
verzoekende partij dat het uit het administratief dossier niet blijkt dat een degelijk
prijsonderzoek plaatsvond. In het gunningsverslag wordt immers vastgesteld :
“Aucun prix anormal n’a été constaté lors de la vérification des prix”. Naar vrije
vertaling van de verzoekende partij luidt die tekst in het Nederlands: “Er werd
geen enkele abnormale prijs opgemerkt bij het prijsonderzoek”.
13.1.3.
In haar laatste memorie herhaalt de verzoekende partij dat er
geen prijsonderzoek werd gevoerd, ondanks de verlaagde offerteprijs van de
gekozen inschrijver.
Beoordeling
13.2.
Tussen de beslissing van het college van burgemeester en
schepenen van 26 maart 2019 om het gewijzigd bestek goed te keuren en de
gunningsbeslissing van 18 juni 2019 zijn minder dan drie maanden verlopen. Dit
tijdsverloop is niet van die grootteorde dat hieruit moet worden afgeleid dat het
gunningscriterium “leveringstermijn” niet essentieel is voor de vergunningverlenende overheid en enkel zou zijn ingegeven door haar wil om de
oorspronkelijk gekozen inschrijver te bevoordelen. Het is daarbij, in tegenstelling
tot hetgeen de verzoekende partij betoogt, niet relevant dat de eerste
gunningsprocedure ook enige tijd in beslag nam.
Anders dan de verzoekende partij doet gelden, is voorts de
methode om het gunningscriterium “leveringstermijn” te beoordelen, in het
bestek bekendgemaakt. Hiervoor wordt verwezen naar randnummer 3.6. Deze
methode, met een mathematische formule, is op geen enkel ogenblik door de
verzoekende partij betwist. Zij betwist evenmin dat deze formule hier
XII-8740-16/19
rekenkundig correct is toegepast.
13.3.
Het gunningsverslag geeft ervan blijk dat een prijsonderzoek is
verricht, wat de verzoekende partij overigens niet betwist.
In zoverre zij wel de deugdelijkheid van dit onderzoek in twijfel
trekt, blijkt haar argumentatie te steunen op een vertaling van een element van
het gunningsverslag, dat in het Frans is neergelegd. De verzoekende partij
vertaalt immers “Aucun prix anormal n’a été constaté” als “Er werd geen enkele
abnormale prijs opgemerkt”. Door de zinsnede “niet opgemerkt” te gebruiken
wrijft de verzoekende partij de verwerende partij blijkbaar een onzorgvuldigheid
aan, namelijk over de prijzen te zijn heengegaan, zonder daarbij zelfs een
beoordelingsmoment te hebben ingelast. Evengoed kan “n’a été constaté” echter
worden vertaald als “niet heeft vastgesteld”. Daar hoort wel een beoordeling bij
en de eventuele onzorgvuldigheid is hier dan te wijten aan een ondeugdelijke
oordeel over de prijzen.
Het is te dezen in elk geval niet aangetoond dat de
vergunningverlenende overheid het verschil tussen de prijs van de gekozen
offerte en de andere offertes niet zou hebben “opgemerkt”.
In zoverre de verzoekende partij aanklaagt dat de gekozen
inschrijver niet is bevraagd, en zulks afleidt uit artikel 36 van het koninklijk
besluit ‘plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren’ van 18 april 2017
mist de grief grondslag.
Artikel 36, § 6, bepaalt immers:
“Behoudens andersluidende bepaling in de opdrachtdocumenten is het
onderhavige artikel niet toepasselijk op de mededingingsprocedure met
onderhandeling, noch op de vereenvoudigde onderhandelingsprocedure
met voorafgaande bekendmaking, noch op de onderhandelingsprocedure
zonder voorafgaande bekendmaking, voor zover het een opdracht voor
leveringen of diensten betreft waarvan de geraamde waarde lager is dan
de drempels voor de Europese bekendmaking dan wel een opdracht voor
XII-8740-17/19
werken waarvan de geraamde waarde lager is dan 500.000 euro.”
Deze bepaling is van toepassing op de te dezen gevolgde
procedure, namelijk een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande
bekendmaking voor een opdracht die de Europese drempelwaarden niet bereikt.
De kwestieuze bevraging was bijgevolg te dezen niet verplicht, aangezien de
verzoekende partij de betrokken andersluidende bepaling in het bestek niet
aanwijst en de Raad van State deze ook niet in het bestek heeft opgemerkt.
13.4.
Het tweede middelonderdeel is evenmin gegrond en het middel
wordt in zijn geheel verworpen.
BESLISSING
-
De zaken nrs. A. 228.172/XII-8740 en A. 228.865/XII-8789 worden
gevoegd.
-
De Raad van State verwerpt de beroepen.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van de beroepen tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro, een bijdrage van
40 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 1400 euro, die verschuldigd is
aan de verwerende partij.
XII-8740-18/19
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, in openbare terechtzitting van acht juni
tweeduizend eenentwintig, door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Dierk Verbiest,
kamervoorzitter,
Johan Bovin,
staatsraad,
Pierre Barra,
staatsraad,
bijgestaan door
Silja Doms,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silja Doms
Dierk Verbiest
XII-8740-19/19