Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.552 (2024-01-23)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 258.552 van 23 januari 2024 Sociale zaken en volksgezondheid
- Varia (sociale zaken en volksgezondheid) Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIVe KAMER
ARREST
nr. 258.552 van 23 januari 2024
in de zaak A. 240.059//XIV-39.268
In zake :
de bv AMG AMBULANCE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Anthony Poppe
kantoor houdend te 9052 Gent
Bollebergen 2A, bus 20
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENSCHAPPELIJKE
GEMEENSCHAPSCOMMISSIE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Pierre Slegers, Jennifer Duval en Adrien Neyrinck
kantoor houdend te 1160 Brussel
Tedescolaan 7
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 18 september 2023, strekt tot de
schorsing van de tenuitvoerlegging van: “(d)e beslissing van de leden van het
Verenigd College, bevoegd voor het Gezondheidsbeleid, meegedeeld aan
verzoekende partij met een schrijven van 18 juli 2023 tot weigering van de
definitieve erkenning van verzoekende partij als dienst gemachtigd om nietdringend patiëntenvervoer uit te oefenen en tot opleggen van het verbod om
diensten met lichte ziekenwagens uit te voeren”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-1/11
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota en een administratief
dossier ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch heeft een
verslag opgesteld.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 17 januari 2024, om 13:30 uur.
Staatsraad Chantal Bamps heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Anthony Poppe, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Adrien Neyrinck, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur Anja Somers heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Artikel 128 van de Grondwet bepaalt dat de gemeenschappen
bevoegd zijn voor de persoonsgebonden aangelegenheden.
Artikel 5, §1, I, 1° van de bijzondere wet van 8 augustus 1980
‘tot hervorming der instellingen’ bepaalt dat, wat het gezondheidsbeleid betreft,
het
beleid
betreffende
verplegingsinrichtingen
in
de
zorgverstrekkingen
beginsel
behoort
tot
in
en
buiten
de
de
persoonsgebonden
aangelegenheden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-2/11
De reglementering van het niet-dringend patiëntenvervoer valt
onder het beleid betreffende de zorgverstrekkingen in en buiten de
verplegingsinrichtingen.
De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie is bevoegd
voor de persoonsgebonden instellingen in Brussel-Hoofdstad die wegens hun
organisatie niet kunnen worden beschouwd als uitsluitend te behoren tot de ene of
de andere gemeenschap.
De Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie regelt het
niet-dringend ziekenvervoer in de ordonnantie van 21 maart 2018 ‘betreffende de
organisatie van het niet-dringend ziekenvervoer’ (hierna: de ordonnantie van
21 maart 2018).
De ordonnantie van 21 maart 2018 bepaalt:
“Art. 2. Voor de toepassing van deze ordonnantie wordt verstaan onder :
1° ‘niet-dringend ziekenvervoer’ : elk vervoer over de weg van patiënten tegen
vergoeding of niet, van of naar een zorgverstrekker, met inbegrip van vervoer
tussen ziekenhuizen, verricht per ambulance of met een lichte ziekenwagen door
een gekwalificeerd persoon, met uitzondering van het vervoer bedoeld bij de wet
van 8 juli 1964 betreffende de dringende geneeskundige hulpverlening;
[…]
3° ‘ambulance’ : landvoertuig uitgerust voor het niet-dringend ziekenvervoer van
patiënten, in zittende of liggende houding, die tijdens de duur van het vervoer
toezicht op hun gezondheidstoestand of zorgverstrekking nodig hebben;
4° ‘lichte ziekenwagen’ : landvoertuig, dat al dan niet uitgerust is voor het
vervoer van personen met een beperkte zelfredzaamheid, dat aangepast is voor
het niet-dringend ziekenvervoer van patiënten, in zittende houding, die tijdens de
duur van het vervoer noch toezicht op hun gezondheidstoestand, noch
zorgverstrekking behoeven;
5° ‘dienst voor niet-dringend ziekenvervoer’ : elke natuurlijke of rechtspersoon
die op het tweetalige grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een
activiteit van niet-dringend ziekenvervoer verricht;
[…]
Art. 3. De diensten voor niet-dringend ziekenvervoer :
1° waarborgen de fysieke en morele integriteit van de patiënten;
2° eerbiedigen het welzijn van de patiënten;
3° waarborgen transparantie van de tarieven, enerzijds ten opzichte van de
patiënten en anderzijds ten opzichte van het Verenigd College, onder anderen
door de toegepaste tarieven op internet te publiceren.
Art. 4. Elke dienst voor niet-dringend ziekenvervoer waarvan de exploitatiezetel
zich bevindt op het tweetalige grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk
Gewest moet erkend zijn overeenkomstig deze ordonnantie en de
uitvoeringsbesluiten ervan, met uitzondering van de diensten gevestigd in het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-3/11
Brussels Hoofdstedelijk Gewest die, wegens hun organisatie, beschouwd moeten
worden als diensten die uitsluitend tot de ene of andere gemeenschap behoren.
Art. 5.§ 1. Na advies van de permanente overlegcommissie bepaalt het Verenigd
College de erkenningsnormen voor het niet-dringend ziekenvervoer op het
tweetalige grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
§ 2. De erkenningsnormen hebben met name betrekking op:
1° de voorwaarden betreffende de personeelsleden van de diensten voor
niet-dringend ziekenvervoer, waaronder :
a) het aantal personen dat aanwezig moet zijn bij elk vervoer in een lichte
ziekenwagen;
b) het aantal personen met de kwalificaties als ambulancier dat aanwezig moet
zijn bij elk vervoer in een ambulance en hun plaats aan boord van de ambulance
tijdens het vervoer;
c) het soort vervoer waarvoor de aanwezigheid van een arts en/of een
verpleegkundige en/of een persoon die over de nodige kwalificatie beschikt om
op de patiënt te waken, vereist is en hun plaats aan boord van het voertuig tijdens
het vervoer;
d) de vereiste kwalificaties van het personeel aanwezig in de ambulances en in
de lichte ziekenwagens, de gelijkstellingen met deze kwalificaties en de
verplichte bijscholing;
e) de voldoende kennis van het Nederlands en het Frans door de personeelsleden
aanwezig aan boord van de voertuigen voor niet-dringend ziekenvervoer;
2° de kenmerken van de voor het niet-dringend ziekenvervoer aangepaste
ambulances die door het Verenigd College, na advies van de permanente
overlegcommissie, in categorieën kunnen worden ingedeeld, met name in functie
van de kwalificaties van de gezondheidswerker(s) die in het voertuig aanwezig
moet(en) zijn, gelet op de gezondheidstoestand van de patiënt, of in functie van
het soort voertuig of van het medische materiaal dat moet worden gebruikt;
3° de uitrusting, de hygiënische omstandigheden, de technische kenmerken en de
buitenkant van de lichte ziekenwagens en ambulances;
4° de kenmerken van de werkkledij;
5° de regels over de aanduiding en de transparantie van de tarieven en de
specifieke vermeldingen die op de factuur moeten voorkomen;
6° de verplichtingen inzake de traceerbaarheid van elk uitgevoerd niet-dringend
ziekenvervoer, met name de identiteit en de kwalificaties van het betrokken
personeel en het soort voertuig dat gebruikt werd;
7° de eerbaarheid van de personen die een dienst voor niet-dringend
ziekenvervoer beheren;
8° de jaarlijkse indiening van een activiteitenverslag door de diensten voor nietdringend ziekenvervoer;
9° het afsluiten van een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid voor de dienst,
alsook voor elk van de personeelsleden;
10° Op advies van de Beheerraad voor Gezondheid en Bijstand aan Personen
zoals bedoeld in artikel 21 van de ordonnantie van 23 maart 2017 houdende de
oprichting van de bicommunautaire Dienst voor Gezondheid, kan het Verenigd
College de minimale en maximale tarieven, evenals de toegepaste criteria
vastleggen voor de berekening van de tarieven die de diensten voor niet-dringend
ziekenvervoer aan de patiënten mogen vragen.
Art. 6. De diensten voor niet-dringend ziekenvervoer moeten hun taken ten
aanzien van de patiënten uitoefenen met naleving :
1° van het principe van de gelijkheid van behandeling, te weten zonder
rechtstreekse of onrechtstreekse discriminatie op basis van met name statuut,
godsdienstige of filosofische overtuigingen, handicap of lichamelijke
eigenschap, huidige of toekomstige gezondheidstoestand, leeftijd, burgerlijke
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-4/11
staat, gender, seksuele geaardheid, nationale of etnische oorsprong, gezins- of
sociaaleconomische toestand;
2° van de grondwettelijke en wettelijke rechten en vrijheden van de patiënten
waaronder de vrije keuze van de dienst voor niet-dringend ziekenvervoer, met
inachtneming van hun gezondheidstoestand;
3° van de medische ethiek;
4° van de wettelijke verplichtingen inzake de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer en de uitwisseling van gegevens, in het bijzonder wanneer gevoelige
informatie over de gezondheidstoestand van de patiënten behandeld wordt.
Art. 7. § 1. Elke dienst voor niet-dringend ziekenvervoer die onder de
bevoegdheid van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie valt, wordt
door het Verenigd College erkend.
Elke erkende dienst moet zijn erkenning door het Verenigd College vermelden
op alle facturen, alsook op elk ander officieel document.
§ 2. De erkenning wordt toegekend door het Verenigd College, op advies van de
permanente overlegcommissie, aan de uitbaters van diensten voor niet-dringend
ziekenvervoer die aan de door of krachtens deze ordonnantie bepaalde normen
voldoen.
De erkenning wordt toegekend voor een periode van zes jaar. Ze kan worden
hernieuwd.
§ 3. Een voorlopige erkenning wordt verleend aan de diensten voor niet-dringend
ziekenvervoer die een eerste erkenning aanvragen en die vooraf een financieel
plan voorleggen waaruit blijkt dat zij over de nodige middelen beschikken om
het materiaal aan te schaffen en om het vereiste personeel aan te werven.
De voorlopige erkenning wordt toegekend voor een periode van zes maanden,
die een keer hernieuwbaar is.
Om in aanmerking te komen voor een voorlopige erkenning, mag de dienst voor
niet-dringend ziekenvervoer niet het voorwerp hebben uitgemaakt van een
weigering of intrekking van de erkenning.
§ 4. Het Verenigd College bepaalt de regels voor de ontvankelijkheid en
samenstelling van het aanvraagdossier voor erkenning.
§ 5. Vanaf de inwerkingtreding van deze ordonnantie bepaalt het Verenigd
College de termijn waarin de voorlopige erkenningsaanvraag moet worden
ingediend.
§ 6. Elke dienst voor niet-dringend ziekenvervoer waarvan de exploitatiezetel
zich bevindt buiten het tweetalige grondgebied van het Brussels Hoofdstedelijk
Gewest, maar binnen de Europese Unie, en die beschikt over een erkenning
uitgereikt door de bevoegde overheid van het grondgebied waarop zijn
exploitatiezetel zich bevindt, of een gelijkaardige titel, is toegelaten om zijn
activiteiten uit te oefenen op het tweetalige grondgebied van het Brussels
Hoofdstedelijk Gewest, voor zover de normatieve voorschriften minstens
gelijkwaardig zijn aan de artikelen 3 en 6 van deze ordonnantie.
§ 7. De dienst voor niet-dringend ziekenvervoer die zijn activiteiten tijdelijk
staakt of stopzet, brengt het Verenigd College daar onmiddellijk van op de
hoogte, volgens de nadere regels die het Verenigd College zal bepalen.
[…]”
3.2.
De verzoekende partij baat een ambulancedienst uit sinds 2012.
Haar exploitatiezetel is gevestigd in het Vlaams Gewest.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-5/11
3.3.
Op 23 augustus 2022 dient de verzoekende partij een
vergunningsaanvraag in bij de Vlaamse Gemeenschap, die haar op 16 september
2022 een vergunning verleent als dienst voor niet-dringend liggend ziekenvervoer
voor de periode 13 september 2022 tot en met 12 september 2028.
3.4.
Op 18 oktober 2022 wijst de verwerende partij de verzoekende
partij erop dat er in de wetgeving van toepassing in het Vlaams Gewest geen
verplichting tot erkenning van lichte ziekenwagens geldt en nodigt de
verzoekende partij uit om een aanvraag tot erkenning van lichte ziekenwagens bij
haar in te dienen.
3.5.
Op 18 november 2022 dient de verzoekende partij bij de
verwerende partij een aanvraag in tot erkenning voor lichte ziekenwagens.
3.6.
De verwerende partij verleent de verzoekende partij een
voorlopige erkenning voor het niet-dringend ziekenvervoer voor de periode van
1 januari 2023 tot en met 30 juni 2023.
3.7.
Op 6, 13, 14 en 25 april 2023 worden controles uitgevoerd bij
de verzoekende partij naar aanleiding van het onderzoek naar het verlenen van de
definitieve erkenning, die leiden tot een -negatief- inspectierapport van 28 april
2023.
3.8.
Op 27 juni 2023 brengt de permanente overlegcommissie niet-
dringend ziekenvervoer een negatief advies uit.
3.9.
Op 18 juli 2023 weigeren de leden van het Verenigd College,
bevoegd voor het gezondheidsbeleid, van de verwerende partij, de definitieve
erkenning van de verzoekende partij als dienst gemachtigd om niet-dringend
patiëntenvervoer uit te oefenen.
Dit is het bestreden besluit.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-6/11
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-7/11
IV. Ontvankelijkheid van de vordering
Ambtshalve exceptie van niet-ontvankelijkheid wegens gebrek aan actueel belang
Bij brief van 29 december 2023 brengt de verwerende partij de
Raad van State op de hoogte dat, zoals was aangegeven in de nota met
opmerkingen, de verzoekende partij op 25 juli 2023 een nieuwe aanvraag heeft
ingediend na de in de voorliggende procedure aangevochten weigeringsbeslissing
en dat op basis van deze nieuwe aanvraag inmiddels een nieuwe beslissing is
genomen, waarbij de gevraagde erkenning werd toegekend.
Luidens artikel 1 van de bij deze brief in bijlage gevoegde
beslissing van het Verenigd College, bevoegd voor het gezondheidsbeleid, van de
verwerende partij, wordt aan de verzoekende partij een definitieve erkenning
verleend als dienst gemachtigd om niet-dringend patiëntenvervoer uit te oefenen
voor de periode van 16 oktober 2023 tot en met 15 oktober 2029.
Gelet op artikel 19, eerste lid, van de gecoördineerde wetten op
de Raad van State, kan het beroep tot nietigverklaring bedoeld bij artikel 14 van
deze wet, voor de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State worden
gebracht “door elke partij welke doet blijken van een benadeling of van een
belang”. Die vereiste is erop gericht de rechtszekerheid te dienen en een goede
rechtsbedeling te verzekeren (RvS (A.V.) 22 maart 2019, nr. 244.015)
(ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.244.015).
Een verzoekende partij beschikt over dit rechtens vereiste
belang indien twee voorwaarden vervuld zijn: vooreerst dient zij door de
bestreden administratieve rechtshandeling een persoonlijk, rechtstreeks, zeker,
actueel en wettig nadeel te lijden; voorts moet de eventueel tussen te komen
nietigverklaring van die rechtshandeling haar een direct en persoonlijk voordeel
verschaffen, hoe miniem ook (RvS (A.V.) 15 januari 2019, nr. 243.406)
(ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.243.406).
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-8/11
Het belang moet niet alleen bestaan bij het instellen van het
beroep maar moet voortduren tot aan de sluiting van het debat (RvS (A.V.)
22 maart 2019, nr. 244.015) (ECLI:BE:RVSCE:2019:ARR.244.015), zonder dat
de verzoekende partij noodzakelijk elk belang bij de nietigverklaring verliest
wanneer zij het initiële voordeel niet meer kan ambiëren (cf. GwH 9 juli 2020,
nr. 105/2020, punt B.11.2. en B.12.2) (ECLI:BE:GHCC:2020:ARR.105).
Het staat aan de Raad van State te oordelen of de verzoekende
partij die een zaak voor de Raad brengt, doet blijken van een belang bij haar
beroep. De Raad van State dient er over te waken dat het belangvereiste niet op
een buitensporig restrictieve of formalistische wijze wordt toegepast (GwH
30 september 2010, nr. 109/2010, punt 4.3 (ECLI:BE:GHCC:2010:ARR.109);
GwH 9 juli 2020, nr. 105/2020, punt B.9.3. (ECLI:BE:GHCC:2020:ARR.105);
EHRM
17
juli
2018,
Vermeulen
t.
België,
punten
42
e.v.)
(ECLI:CE:ECHR:2018: 0717JUD000547506(Vermeulen/België)).
Het voordeel dat de verzoekende partij met de vernietiging - en
bijgevolg met de vordering tot schorsing - van de bestreden beslissing nastreeft,
lijkt te bestaan in de kans dat zij alsnog een definitieve erkenning kan bekomen
als dienst gemachtigd om niet-dringend patiëntenvervoer uit te oefenen.
Vooraleer de verzoekende partij de voorliggende vordering
heeft ingediend, heeft zij blijkens de inhoud van het voornoemde schrijven van de
verwerende partij en tevens als dusdanig door haarzelf aangegeven in haar
verzoekschrift, op 25 juli 2023 een nieuwe aanvraag ingediend tot het bekomen
van een definitieve erkenning als dienst gemachtigd om niet-dringend
patiëntenvervoer uit te oefenen. Uit de bij de voornoemde brief in bijlage
gevoegde
beslissing
van
het
Verenigd
College,
bevoegd
voor
het
gezondheidsbeleid, van de verwerende partij blijkt dat aan de verzoekende partij
een definitieve erkenning wordt verleend voor de periode van 16 oktober 2023 tot
en met 15 oktober 2029.
Bijgevolg heeft de verzoekende partij volledige genoegdoening
verkregen. Een eventuele nietigverklaring cq schorsing van de tenuitvoerlegging
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-9/11
van de thans bestreden beslissing kan haar derhalve geen enkel voordeel meer
opleveren.
Hieruit moet worden besloten dat niet blijkt dat de verzoekende
partij nog een actueel belang heeft bij haar beroep tot nietigverklaring en aldus
ook niet bij de voorliggende vordering tot schorsing die er een accessorium van
is.
Uit wat voorafgaat volgt dat de ambtshalve opgeworpen
exceptie een dergelijke graad van ernst vertoont, dat ze reeds in de huidige stand
van de procedure opgeworpen moet worden.
Het beroep tot nietigverklaring en aldus ook de voorliggende
vordering tot schorsing als accessorium ervan, is niet ontvankelijk.
Conclusie
Uit wat voorafgaat volgt dat de vordering tot schorsing niet
ontvankelijk is.
BESLISSING
De Raad van State verwerpt de vordering.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-10/11
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op drieëntwintig januari tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Chantal Bamps
staatsraad, wnd. kamervoorzitter
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Chantal Bamps
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR. 258.552
XIV-39.268-11/11
