## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-02-21, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.258.880&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880 (2024-02-21) Samenvatting (NL) : Arrest nr 258.880 van 21 februari 2024 Fiscaliteit - Fiscale provinciale en lokale reglementen Beslissing : heropening debatten --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER ARREST nr. 258.880 van 21 februari 2024 in de zaak A. 234.189/X-17.975 In zake : 1. R.M. 2. L.L. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Hans-Kristof Carême kantoor houdend te 3000 Leuven Justus Lipsiusstraat 24 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de GEMEENTE LUBBEEK bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Bart Engelen kantoor houdend te 2000 Antwerpen Léon Stynenstraat 75 C bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 29 juli 2021, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van de gemeenteraad van Lubbeek van 25 mei 2021 tot goedkeuring voor de aanslagjaren 2021 tot en met 2025 van een belastingreglement ‘activeringsheffing gevestigd op de onbebouwde percelen en kavels deel uitmakend van een goedgekeurde verkaveling, die voorkomt in het gemeentelijk register van onbebouwde percelen’. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en verzoekers hebben een memorie van wederantwoord ingediend. Auditeur Wendy Depester heeft een verslag opgesteld. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880 X-17.975-1/20 Verzoekers hebben een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 6 oktober 2023. Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht. Advocaat Hans-Kristof Carême, die verschijnt voor verzoekers, en advocaat Bart Engelen, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Auditeur Wendy Depester heeft een advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Juridisch kader en feiten 3. Het decreet van 27 maart 2009 ‘betreffende het grond- en pandenbeleid’ (hierna: het decreet grond- en pandenbeleid) machtigt in artikel 3.2.5 de gemeenteraden om, teneinde potentiële woonlocaties vrij te maken en grondspeculatie tegen te gaan, een jaarlijkse belasting te heffen op onbebouwde bouwgronden in woongebied of onbebouwde kavels. Het decreet voorziet, naast bepalingen van dwingend recht, ook in bepalingen die in artikel 3.2.6 heten “van toepassing [te zijn] in zoverre de gemeentelijke heffingsreglementen daarvan niet afwijken”. Tot die laatste bepalingen behoren bijvoorbeeld de vrijstelling van de activeringsheffing voor sociale woonorganisaties en Vlabinvest apb (autonoom provinciebedrijf), de vrijstelling voor ouders met kinderen, en de opschorting van de heffing voor de houders van een in laatste administratieve aanleg verleende omgevingsvergunning voor het verkavelen van gronden. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880 X-17.975-2/20 Daarentegen verplicht na te leven zijn de minimale heffingsbedragen in artikel 3.2.5, § 1: “1° indien de activeringsheffing wordt vastgesteld op een bedrag per strekkende meter lengte van de bouwgrond of kavel palende aan de openbare weg, bedraagt de heffing ten minste 12,50 euro per strekkende meter; 2° indien de activeringsheffing wordt vastgesteld op een bedrag per vierkante meter oppervlakte van de bouwgrond of kavel, bedraagt de heffing ten minste 0,25 euro per vierkante meter; 3° in elk geval geldt een minimale aanslag van 125 euro per bouwgrond of kavel.” Ook geldt er een verplichting om een activeringsheffing in te voeren wanneer er gelet op de woningbehoefte in de gemeente een “structureel onderaanbod” inzake het bouwpotentieel wordt vastgesteld (artikel 3.2.15). 4.1. Nadat de gemeenteraad van de verwerende partij al voor eerdere periodes een activeringsheffing instelde, beslist hij op 30 december 2019 ook voor de aanslagjaren 2020 tot en met 2025 tot de goedkeuring van een belastingreglement met betrekking tot de activeringsheffing gevestigd op de onbebouwde percelen en kavels deel uitmakend van een goedgekeurde verkaveling, die voorkomen in het gemeentelijk register van onbebouwde percelen in woongebied. Deze gemeenteraadsbeslissing is het voorwerp van het annulatieberoep met nr. A. 230.374/X-17.685. De activeringsheffing bedraagt 50 euro per strekkende meter aan de straatkant van het onbebouwd perceel of de onbebouwde kavel, met een minimum van 700 euro per onbebouwd perceel of onbebouwde kavel. Elk gedeelte van een (strekkende) meter wordt als volle meter beschouwd. 4.2. Op grond van het belastingreglement worden eerste en tweede verzoeker voor het aanslagjaar 2020 belast ten bedrage van respectievelijk 2.100 euro en 2.700 euro. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880 X-17.975-3/20 4.3. Op 25 mei 2021 keurt de gemeenteraad voor de aanslagjaren 2021 tot en met 2025 een aangepast belastingreglement met betrekking tot de activeringsheffing goed. In de gemeenteraadsbeslissing wordt uitgelegd dat het noodzakelijk is om het belastingreglement activeringsheffing “bij te stellen om het zo correct mogelijk te kunnen toepassen”, dat het aangewezen is “om het belastbaar feit en de doelgroep van belastingplichtigen duidelijk te definiëren en af te bakenen in overeenstemming met het doel van de belasting” en dat het belastingreglement wordt aangepast aan de Vlaamse Codex Wonen van 2021. Dit is het voorwerp van het voorliggende beroep. Het heffingstarief verandert niet. Het wordt bepaald op 50 euro per strekkende meter aan de straatkant voor een onbebouwde bouwgrond of onbebouwde kavel, met een minimum van 700 euro per onbebouwde bouwgrond of onbebouwde kavel. IV. Ontvankelijkheid Exceptie 5. Volgens de verwerende partij is de bestreden belasting niet vatbaar voor vernietiging “in de mate dat zij geen wijzigingen aanbrengt”. Uiteengezet wordt dat de gemeenteraad op 25 mei 2021 louter het belastingreglement van 30 december 2019 heeft gewijzigd “om de tekortkomingen en onduidelijkheden op te vangen en het reglement op die manier meer werkbaar te maken. Verder werd het belastingreglement louter, waar nodig, ingevolge de inwerkingtreding van de Vlaamse Codex Wonen van 2021, hieraan aangepast.” Het belastingreglement van 25 mei 2021, aldus nog de verwerende partij, wijzigt noch het belastingsubject, noch het belastbaar feit, noch het belastingtarief. Het reglement van 30 december 2019 werd niet met terugwerkende kracht ingetrokken. In zoverre het belastingreglement van 25 mei 2021 bepalingen bevat die niet werden gewijzigd, is het een loutere bevestiging van een eerdere beslissing en niet vatbaar voor vernietiging op die punten. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880 X-17.975-4/20 Beoordeling 6. Het bestreden belastingreglement komt voor de aanslagjaren 2021 tot 2025 in de plaats van het belastingreglement van 30 december 2019, dat in zoverre dus wordt opgeheven. Niet onterecht ook doen verzoekers gelden dat het belastingreglement van 25 mei 2021 “zowel naar terminologie, opbouw als inhoud verschilt van het eerdere belastingreglement”. Hoe dan ook maakt het een nieuwe reglementaire wilsuiting vanwege de verwerende partij uit, die als zodanig steeds ontvankelijk tot voorwerp van een annulatieberoep kan worden gemaakt. De exceptie wordt verworpen. V. Onderzoek van de middelen A. Eerste middel Standpunt van de partijen 7. In een eerste middel betogen verzoekers in het verzoekschrift dat het bestreden belastingreglement de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet schendt, doordat het in artikel 5, § 2, 2°, sociale woonorganisaties en het Investeringsfonds voor grond- en woonbeleid voor Vlaams Brabant vrijstelt van de activeringsheffing. Het is, gelet op het doel van de belasting, niet redelijkerwijze te begrijpen waarom sociale woonorganisaties en het Vlaams investeringsfonds voor grond- en woonbeleid voor Vlaams-Brabant bouwgronden wel onbebouwd zouden mogen laten liggen, in tegenstelling tot andere eigenaars van gronden. Waar verwezen zou worden naar artikel 3.2.8 van het decreet grond- en pandenbeleid als rechtsbasis voor de vrijstelling, is er reden om ter zake een prejudiciële vraag te stellen aan het Grondwettelijk Hof. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880 X-17.975-5/20 8. De verwerende partij antwoordt in de memorie van antwoord dat de vrijstelling in artikel 5, § 2, 2°, van het belastingreglement met betrekking tot de sociale woonorganisaties en het Vlaams Financieringsfonds voor grond- en woonbeleid voor Vlaams-Brabant, gebaseerd is op artikel 3.2.8, 2°, van het decreet grond- en pandenbeleid. Een prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof hierover wordt “niet dienstig” geacht: “Het antwoord op [de] prejudiciële vraag is immers niet noodzakelijk voor de beslechting van het geschilpunt […] gezien, enerzijds, deze vraag dus reeds eerder met arrest van 18 mei 2011 door het Grondwettelijk Hof werd beantwoord, en, anderzijds, de vrijstelling voorzien voor sociale woonorganisaties en Vlabinvest […] pertinent is in het licht van het doel van de beoogde heffing en verzoekende partijen niet aantonen dat zij in concreto worden gediscrimineerd door deze vrijstelling.” Beoordeling 9. Artikel 5, § 2, 2°, van het bestreden belastingreglement voorziet in een vrijstelling van de activeringsheffing voor: “De sociale woonorganisaties en het Vlaams Financieringsfonds voor grond- en woonbeleid voor Vlaams-Brabant (art. 5.11 van de Vlaamse Codex Wonen van 2021).” Aldus mogen, zo doen verzoekers concreet gelden, sociale woonorganisaties en het Vlaams Financieringsfonds voor grond- en woonbeleid voor Vlaams-Brabant, voorheen Vlabinvest apb, “wél onbelast gronden in portefeuille […] aanhouden”, in tegenstelling tot andere eigenaars van gronden, zoals zijzelf. 10. De in de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet vervatte regels met betrekking tot de gelijkheid en de niet-discriminatie inzake belastingen staan een verschillende fiscale behandeling niet in de weg, op voorwaarde dat er een objectieve en redelijke verantwoording voor bestaat. Die verantwoording moet worden beoordeeld rekening houdend met het doel en de gevolgen van de belasting en de redelijkheid van de verhouding tussen de aangewende middelen en het beoogde doel. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.880 X-17.975-6/20 11. Met de bestreden bepaling heeft de verwerende partij louter de vrijstelling overgenomen van artikel 3.2.8, eerste lid, 2°, van het decreet grond- en pandenbeleid. Volgens die bepaling zijn van de activeringsheffing vrijgesteld: “de sociale woonorganisaties en Vlabinvest apb”. In dit licht stelt het middel wezenlijk de schending van de gelijkheidsregel door artikel 3.2.8 van het decreet grond- en pandenbeleid aan de orde. 12. Toch is het volgens de verwerende partij niet nodig het Grondwettelijk Hof hieromtrent prejudicieel te ondervragen. Immers is de vraag over de schending van de gelijkheidsregel om reden van de vrijstelling voor sociale woonorganisaties en Vlabinvest reeds door het Grondwettelijk Hof beantwoord in zijn arrest nr. 81/2011 van 18 mei 2011. Tevens is de vrijstelling voldoende verantwoord nu de situatie van de verzoekende partijen onvergelijkbaar zou zijn met die van de vrijgestelde entiteiten en de vrijstelling, gelet op het doel van de heffing, pertinent is. 13. Het arrest van het Grondwettelijk Hof nr. 81/2011 heeft geen betrekking op het grond- en pandenbeleid, maar op een wet van 22 december 2009 ‘houdende fiscale bepalingen’ waarbij de regeling voor het vestigen van een subsidiaire aanslag in de inkomstenbelastingen wordt gewijzigd. Met de verwijzing naar het arrest beoogt de verwerende partij alleen de overweging sub B.4.2 van het arrest onder de aandacht te brengen en te benadrukken: “Het Hof zou