## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-02-26, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.924** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.258.924&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.924 (2024-02-26) Samenvatting (NL) : Arrest nr 258.924 van 26 februari 2024 Vreemdelingen - Niet begeleide minderjarigen Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE VIIe KAMER ARREST nr. 258.924 van 26 februari 2024 in de zaak A. 238.933/VII-41.998 In zake : P.N. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Oriane Todts kantoor houdend te 1060 Brussel Henri Jasparlaan 128 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Justitie bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Ine De Cneudt kantoor houdend te 3054 Oud-Heverlee Maurits Noëstraat 145 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Verzoeker dient met een enig verzoekschrift op 21 april 2023 een vordering tot schorsing en een beroep tot nietigverklaring in van de beslissing van de Federale Overheidsdienst Justitie, dienst Voogdij, van 20 februari 2023 waarbij wordt beslist verzoeker te beschouwen als ouder dan 18 jaar en dat verzoeker geen voogd zal krijgen. II. Verloop van de rechtspleging 2. Eerste auditeur Marijke Van Limbergen heeft een verslag opgesteld over het beroep tot nietigverklaring overeenkomstig artikel 93, eerste lid, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’, en over ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.924 VII-41.998-1/15 de vordering tot schorsing met toepassing van artikel 12 van het koninklijk besluit van 5 december 1991 ‘tot bepaling van de rechtspleging in kort geding voor de Raad van State’. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 14 september 2023, om 14 uur. Kamervoorzitter Carlo Adams heeft verslag uitgebracht. Advocaat Benoit Dhondt, die loco advocaat Oriane Todts verschijnt voor verzoeker, en advocaat Ine De Cneudt, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Marijke Van Limbergen heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Verzoeker komt België binnen en hij wordt op 1 augustus 2022 als niet-begeleide minderjarige vreemdeling aangemeld door de dienst Vreemdelingenzaken bij de dienst Voogdij. Hij heeft verklaard van Afghaanse nationaliteit te zijn en 16 jaar oud te zijn (administratieve geboortedatum 31 augustus 2006). De dienst Vreemdelingenzaken uit twijfel over verzoekers voorgehouden leeftijd. Op 5 augustus 2022 ondergaat verzoeker in het Militair Ziekenhuis Koningin Astrid te Neder-Over-Heembeek een medisch onderzoek om na te gaan of hij al dan niet de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. De arts besluit dat verzoeker ouder is dan 18 jaar. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.924 VII-41.998-2/15 De dienst Voogdij beslist op 21 augustus 2022 op grond van het voormelde medisch onderzoek verzoeker te beschouwen als ouder dan 18 jaar en dat hij geen voogd zal krijgen. 3.2. Op 14 september 2022 bezorgt verzoekers advocaat kopieën van een Afghaans identiteitsdocument en van een schoolrapport aan de dienst Voogdij. Op 27 september 2022 bezorgt hij ook verzoekers originele taskara. De dienst Voogdij beslist op 7 oktober 2022 opnieuw dat verzoeker ouder is dan 18 jaar. Hij steunt zich op een advies dat het paspoort vals is en hij acht verder het verschil tussen de jongste leeftijd volgens het medisch onderzoek en verzoekers voorgehouden leeftijd te groot. 3.3. Op 20 februari 2023 beslist de verwerende partij op basis van een aanvullend verslag van de Universiteit Antwerpen opnieuw om verzoeker te beschouwen als ouder dan 18 jaar en dat hij geen voogd zal krijgen. Zij beslist tevens dat deze beslissing de beslissingen van 21 augustus 2022 en 7 oktober 2022 vervangt. Dit is de bestreden beslissing. IV. Onderzoek van het enige middel Uiteenzetting van het middel 4. Verzoeker werpt in een enig middel de schending op van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’, van artikel 7, § 3, van Titel XIII, Hoofdstuk 6 ‘Voogdij over niet-begeleide minderjarige vreemdelingen’ van de programmawet (I) van 24 december 2002 (hierna: voogdijwet), van artikel 3 van het koninklijk besluit van 22 december 2003 ‘tot uitvoering van Titel XIII, Hoofdstuk 6 “Voogdij over niet-begeleide minderjarige vreemdelingen” van de programmawet (I) van 24 december 2002’ (hierna: koninklijk besluit van ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.924 VII-41.998-3/15 22 december 2003), van het algemeen beginsel van behoorlijk bestuur, van de rechtszekerheid, van het gewettigd vertrouwen en een kennelijke beoordelingsfout. Verzoeker voert aan dat de adviezen van de ambtenaar-geneesheer waarnaar de bestreden beslissing verwijst niet toelaten met voldoende zekerheid te besluiten dat hij ouder is dan 18 jaar, dat de bestreden beslissing niet voldoet aan de voorwaarden voor motivering door verwijzing en dat de bestreden beslissing tegenstrijdig is gemotiveerd doordat ze de beslissing van 7 oktober 2022 vervangt maar geen rekening houdt met het bijgebrachte identiteitsdocument. Hij licht dit toe in drie middelonderdelen: “Première branche Le requérant a déclaré être né le 31 août 2006. Sur la base de ses déclarations il était donc âgé, au moment de l’examen, de quinze ans. Un doute a cependant été émis sur son âge déclaré par l’office des étrangers et un examen médical a été réalisé sous le contrôle du Service des Tutelles. Suite au résultat du test d’âge, le Service des Tutelles a pris une décision de détermination de l’âge du requérant en date du 5 août 2022 dans laquelle il considère que le requérant serait vraisemblablement âgé de 20,8 ans avec un écart-type de 1,7 ans. Cet avis se fonde sur deux radiographies, le requérant ne présentant pas de dents de sagesse. Le médecin spécialiste mentionne, s’agissant des radiographies des mains et poignets, que le requérant présente un squelette « mature » et serait donc âgé de plus de 19 ans, avec une variation possible d’un an et demi. Au sujet de cet examen, le rapport de la Plateforme Mineurs en Exile indique […]: ‘Cette méthode consiste en une analyse de l’état de progression de la fusion des cartilages responsables de la croissance en longueur. La croissance s’achève à la disparition des zones de cartilage par ossification, quand les zones de calcification se rejoignent et fusionnent. S’il ressort à l’examen que les zones de calcification ont fusionné, on considère que l’âge osseux d’un adulte a été atteint mais on ne peut déterminer quand cet âge a été atteint. Cette méthode d’examen n’a pas été développée pour tirer des conclusions quant à l’âge réel sur base de l’âge osseux, mais pour d’autres raisons : ces tables ont été élaborées pour définir une maturation osseuse précoce ou tardive par rapport à la moyenne et ainsi déceler des retards de croissance de l’enfant ou de l’adolescent. Ces tables étaient donc destinées à évaluer l’âge du squelette en connaissant l’âge chronologique et non l’inverse. En Belgique, nous utilisons donc la méthode GP de manière inversée sans que la fiabilité de cette inversion ait été validée par les auteurs de cette méthode’ […]. En 2007, l'institution médicale française, l'Académie nationale de Médecine, s'est prononcée sur la fiabilité des examens médicaux visant à déterminer ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.924 VII-41.998-4/15 l'âge à fins judiciaires et la possibilité d'amélioration en la matière pour les mineurs isolés. Elle avait confié à un groupe d'experts la rédaction d'un rapport répondant à la question posée. Par un avis émis le 16 janvier 2007, l'Académie nationale constate que : ‘(…) la lecture de l’âge osseux par la méthode de Greulich et Pyle universellement utilisée, permet d'apprécier avec une bonne approximation l'âge de développement des adolescents en dessous de seize ans. Cette méthode ne permet pas de distinction nette entre seize et dix-huit ans’ L’examen des mains et poignets ne peut être considéré à lui seul comme suffisant pour fonder le constat que le requérant serait majeur. Le requérant constate que précédemment, le même médecin indiquait, lorsqu’il contestait une fusion complète de la diaphyse distale et de l’épiphyse du radius, que cet élément permettait de conclure à un âge de 19 ans, avec un écart-type de 1,5 ans […]. Cette mention avait disparu des dernières décisions, suite à des recours dirigés auprès de Votre Conseil contre ces décisions, pour se contenter de faire référence à un âge adulte, sans la moindre précision supplémentaire sur la notion ‘d’âge adulte’ et sans mention d’écart-type. A présent, dans son avis complémentaire, le médecin confirme à nouveau la réfélrece à un âge de 19 ans avec un écart-type de 1,5 ans, lorsqu’il a égard à un ‘squelette mature’ (ou ‘squelette adulte’, selon les formulations ou décisions). Or, eu égard à la variation de 1,5 ans par rapport à un âge estimé de 19 ans, ce test ne permet pas en lui-même d’exclure que le requérant soit mineur, le médecin n’excluant ainsi pas que le requérant puisse avoir 17 ans et demi. La décision attaquée, à la différence de la décision de 21 août 2023 [lees: 2022] qui a été retirée par la partie adverse, il est précisé : ‘Voor het hand-polsgewricht geldt dat een volledige verbening overeenkomt met een volwassen skeletale leeftijd. Voor mannen komt dit overeen met een leeftijd van 19 jaar of ouder. Bij deze test hoort een standaarddeviatie van 1,5 jaar. Echter, een volwassen hand-polsgewricht kan betekenen dat deze persoon 20 jaar, 30 jaar of 60 jaar oud is. Derhalve heeft het bij mensen met een volwassen handpols-gewricht geen zin om rekening te houden met deze standaarddeviatie. De medische toont dat u ouder dan 18 jaar bent.’ Cet élément est repris d’un courrier du 3 février 2023 du Dr De Smet, médecin à l’hôpital universitaire d’Anvers qui indique : ‘Voor het hand-polsgewricht geldt dat een volledige verbening overeenkomt met een volwassen skeletale leeftijd. Voor mannen komt dit overeen met een leeftijd van 19 jaar of ouder. Bij deze test hoort een standaarddeviatie van 1,5 jaar. Echter, een volwassen hand-polsgewricht kan betekenen dat deze persoon 20 jaar, 30 jaar of 60 jaar oud is. Derhalve heeft het bij mensen met een volwassen handpols-gewricht geen zin om rekening te houden met deze standaarddeviatie. In het geval van een volledig beëindigde skeletale groei van het handpolsgewricht, zal het resultaat van de handpolsradiografie daarom niet meer meetellen voor de eigenlijke leeftijdsschatting, net omdat men niet juist kan vaststellen sinds hoeveel dagen, maanden of jaren deze groei volledig ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.924 VII-41.998-5/15 beëindigd is. De resultaten van de andere twee radiologische onderzoeken zijn dan determinerend. Op basis van de resultaten van het orthopantomogram en opnamen van het mediale clavicula-uiteinde kunnen we met redelijke wetenschappelijke zekerheid stellen dat [P.N.] op de datum van het onderzoek ouder was dan 18 jaar.’ La motivation de la décision n’est néanmoins ni compréhensible, ni conforme aux éléments du dossier administratif. L’avis du Dr De Smet ne contredit nullement le fait que l’écart-type d’un an et demi constitue une marge d’erreur et que le résultat du test n’exclut pas un âge de 17,5 ans. Que le requérant puisse avoir trente ou soixante ans sur base des résultats de ce test n’est nullement pertinent, l’écart-type visant à déterminer, dans le cas d’espèce, la marge minimale d’appréciation de l’âge du requérant et respecter le prescrit de l’article 7, § 3 du Titre XIII, chapitre 6, « Tutelles des mineurs étr