## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-02-27, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.258.949&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949 (2024-02-27) Samenvatting (NL) : Arrest nr 258.949 van 27 februari 2024 Openbaar ambt - Tucht (openbaar ambt) Beslissing : Vernietiging --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK XIVe KAMER ARREST nr. 258.949 van 27 februari 2024 in de zaak A. 235.431/XIV-38.929 In zake : XXXX bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Joost Bosquet kantoor houdend te 2650 Edegem Mechelsesteenweg 326 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Binnenlandse Zaken bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Lieselotte Schellekens kantoor houdend te 1000 Brussel Loksumstraat 25 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 10 januari 2022, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van de minister van Binnenlandse Zaken van 10 november 2021 waarbij aan verzoeker de zware tuchtstraf van de inhouding van wedde van 10 % gedurende twee maanden is opgelegd. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur Melissa Celis heeft een verslag opgesteld. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949 XIV-38.929-1/18 Verzoeker heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 13 december 2023. Staatsraad Chantal Bamps heeft verslag uitgebracht. Advocaat Joost Bosquet, die verschijnt voor verzoeker, en advocaat Lieselotte Schellekens, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Melissa Celis heeft een met dit arrest andersluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Verzoeker is eerste hoofdcommissaris van politie bij de Federale politie. 3.2. Op 9 februari 2021 stelt de minister van Binnenlandse Zaken optredend als hogere tuchtoverheid, het inleidend verslag op, met daarin het voornemen om de zware tuchtstraf van de terugzetting in weddeschaal op te leggen. 3.3. Op 25 maart 2021 stelt de minister van Binnenlandse Zaken optredend als hogere tuchtoverheid voor de zware tuchtstraf van ‘de terugzetting in weddeschaal’ op te leggen. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949 XIV-38.929-2/18 ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949 XIV-38.929-3/18 Tegen dat voorstel dient verzoeker een verzoek tot heroverweging in bij de Tuchtraad. 3.4. Op 29 september 2021 adviseert de Tuchtraad in hoofdorde “dat het aangewezen voorkomt dat de tuchtoverheid afziet van de voorgestelde straf wegens schending van de Taalwet Bestuurszaken”; in ondergeschikte orde “dat het aangewezen voorkomt dat de tuchtoverheid afziet van de tuchtprocedure en de voorgestelde straf nu de tuchtvordering voor de feiten zoals omschreven onder hoofding 5.1 verjaard is”; in meer ondergeschikte orde “dat het aangewezen voorkomt dat de tuchtoverheid afziet van deze tuchtprocedure en de voorgestelde straf wegens de nietigheid ervan ten gevolge van de schijn van partijdigheid die de hogere tuchtoverheid gewekt heeft” en; in meest ondergeschikte orde “dat de door de hogere tuchtoverheid voorgestelde zware tuchtstraf van de terugzetting in weddeschaal geen aangepaste straf is voor alle bewezen tuchtvergrijpen en de tuchtstraf van de inhouding van wedde gedurende twee maanden van 10% wel een gepaste straf is”. Het middel van verzoeker betreffende de “schending van het vertrouwelijkheidsbeginsel en het onpartijdigheidsbeginsel door de tuchtoverheid – vooringenomenheid van hogere tuchtoverheid” beoordeelt de Tuchtraad als volgt: “Beoordeling door de Tuchtraad Het onpartijdigheidsbeginsel, in zoverre van toepassing op organen van het actief bestuur, waarborgt zowel de persoonlijke onpartijdigheid van de leden van bestuurlijke organen die mede een beslissing nemen als de structurele onpartijdigheid van die leden van de leden en de bestuurlijke organen op het vlak van organisatie van deze organen, het verloop van de procedure en het tot stand komen van hun beslissingen. In eerste instantie bestaat er een functionele of structurele onpartijdigheid van een orgaan of een of meer leden ervan, los van de persoonlijke partijdigheid van het orgaan of de leden. In die situatie moet onderzocht warden of er voldoende waarborgen zijn om objectief gewettigde twijfels aan de partijdigheid uit te sluiten. Zulke twijfels kunnen rijzen ten gevolge van vaststelbare feiten, waarbij in bepaalde gevallen zelfs de gewekte schijn belang kan hebben. De toetsing aan het onpartijdigheidsbeginsel kan hier een objectieve toetsing genoemd worden. In tweede instantie kan het gaan om een persoonlijke onpartijdigheid van een orgaan. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949 XIV-38.929-4/18 In dat geval moet onderzocht worden of het orgaan (of de leden) door hun optreden geen blijk hebben gegeven van een vooroordeel of een persoonlijk belang bij de zaak. Deze toetsing is de subjectieve. Inzake is de partijdigheid zoals opgeworpen door de verzoeker tweeledig: - enerzijds werpt de verzoeker op dat het ambt van de Minister van Binnenlandse Zaken, gelet op diens status van "betrokken partij" en het feit dat deze zich publiekelijk en politiek dient te verantwoorden aangaande de tussenkomsten bij de aanhouding van [C.] of het gebrek eraan, niet meer op een onafhankelijke en onpartijdige wijze inzake kan optreden nu een gebrek aan veroordeling de eigen politieke en publieke positie van de minister in het gedrang zou brengen. - anderzijds stelt de verzoeker dat de hogere tuchtoverheid, door haar intentie tot het opleggen van een zware tuchtstraf publiekelijk te hebben gecommuniceerd, zichzelf in een positie gebracht heeft dat het voor haar quasi onmogelijk is om de huidige tuchtprocedure nog stop te zetten of verzoeker nog een lichtere straf op te leggen nu de druk vanuit het parlement en de media op de hogere tuchtoverheid om daadkrachtig op te treden noch de betrokkenheid van de hogere tuchtoverheid bij de ten laste gelegde feiten, niet miskend kan worden. Wat dit laatste aspect betreft werpt de tuchtoverheid op dat de subjectieve partijdigheid inhoudt dat iemand die een persoonlijk en rechtstreeks belang heeft bij een zaak zich moet onthouden van deelname aan de besluitvorming en dat eventuele vooringenomenheid van de hogere tuchtoverheid moet worden aangetoond nu subjectieve partijdigheid niet vermoed wordt en deze slechts mag worden aangenomen indien precieze feiten of concrete aanwijzingen worden bijgebracht die deze partijdigheid aantonen. Vervolgens werpt zij op dat de verzoeker geen zulke precieze feiten of concrete aanwijzingen bijbrengt en er geen enkel element is dat de schijn opwekt dat de hogere tuchtoverheid niet meer in staat zou zijn om het dossier van verzoeker en neutraal te beoordelen. Het staat vast en wordt door de hogere tuchtoverheid niet betwist dat de Minister op 10 februari 2021 op een parlementaire vraag hoever het juist stond met de specifieke tuchtprocedure in de zaak [C.] antwoordde: ..."ik heb zelf een tuchtprocedure opgestart met het oog op zware tuchtstraffen tegen drie hogere officieren".... (zie Integraal Verslag Met Vertaald Beknopt Verslag Van De Toespraken, Commissie voor Binnenlandse Zaken, Veiligheid, Migratie en Bestuurszaken, woensdag 10 februari 2021, Namiddag, 3e zitting van de 55e zittingsperiode). Het dient opgemerkt te worden en het kan niet ontkend worden dat door dergelijke uitspraak, zonder na te gaan of de Minister daardoor haar vertrouwelijkheidsplicht heeft geschonden nu dit niet tot de bevoegdheid van de Tuchtraad behoort, de schijn bij verzoeker gewekt is dat de Minister vastberaden was tot het opleggen van een zware tuchtstraf, op een ogenblik dat de verzoeker zijn verdediging nog niet heeft kunnen voeren. De verzoeker ontving het inleidend verslag pas op 11 februari 2021, daags nadien. Volgens de hogere tuchtoverheid heeft de Minister enkel meegedeeld in deze commissie wat de objectieve stand van zake was op dat ogenblik. Het kan geenszins ontkend worden dat de Minister op dat ogenblik in die Commissie verantwoording moest afleggen over het feit dat door de tuchtprocedure zelf (termijnen) bepaalde feiten/zaken vervallen/nietig ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949 XIV-38.929-5/18 waren en daaraan gekoppeld werd de vraag naar de stand van zaken in de tuchtprocedures in de zaak [C.] gesteld, Ook jegens die parlementaire commissie (Parlement) heeft zij door dergelijke uitspraak minstens de indruk gewekt dat, als het aan haar lag, op dat ogenblik van de procedure aan deze betrokkenen een zware tuchtstraf diende opgelegd te worden door te vermelden dat zij een tuchtprocedure had ingesteld "met het oog op het bekomen van een zware tuchtstraf". Terecht werpt de verzoeker op dat door deze mededeling de hogere tuchtoverheid duidelijk haar intentie tot het opleggen van een zware tuchtstraf heeft meegedeeld aan die parlementaire commissie, gekaderd in een verantwoording over het optreden van de Minister als tuchtoverheid. Daardoor heeft de Minister er persoonlijk belang bij gekregen in de zin van een moreel belang in die mate dat zij gezichtsverlies zou lijden indien zij op die mening zou terugkomen en geen zware tuchtstraf zou opleggen aan de verzoeker zodat voor haar een morele onmogelijkheid is ontstaan om dat te doen. De Tuchtraad is derhalve de mening toegedaan dat door deze schijn van partijdigheid de rechten van verdediging van de verzoeker geschonden werden en de tuchtprocedure nietig is. Wat het eerste onderdeel van de door verzoeker opgeworpen partijdigheid in hoofde van de Minister betreft wijst de Tuchtraad op het gegeven dat het onpartijdigheidbeginsel slechts van toepassing is op de organen van het actief bestuur voor zover dit verenigbaar is met de structuur van de overheid. In de stelling van de verzoeker dat inzake de Minister, door diens betrokkenheid bij de feiten vanwege de politieke verantwoordelijkheid, niet meer kan optreden als hogere tuchtoverheid jegens de verzoeker is verregaand en zou meebrengen dat tuchtrechtelijk optreden in bepaalde gevallen onmogelijk wordt zodat zij haar wettelijke bevoegdheid haar toegekend conform de artikelen 38 en 38sexies van de Tuchtwet niet meer kan uitvoeren.” 3.5. Op 14 oktober 2021 formuleert de minister van Binnenlandse Zaken optredend als hogere tuchtoverheid de intentie om (gedeeltelijk) af te wijken van het advies van de Tuchtraad en om zich aan te sluiten bij de door de Tuchtraad in meest ondergeschikte orde geadviseerde strafmaat van ‘inhouding van wedde van 10 % gedurende twee maanden’. Op 22 oktober 2021 dient verzoeker zijn aanvullend verweer in tegen dit voornemen. 3.6. Op 10 november 2021 beslist de minister van Binnenlandse Zaken optredend als hogere tuchtoverheid aan verzoeker de zware tuchtstraf van de ‘inhouding van wedde van 10% gedurende twee maanden’ op te leggen. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.258.949 XIV-38.929-6/18 Dit is de bestreden beslissing. IV. Onderzoek van het derde middel Standpunt van de partijen 4. Verzoeker voert in het derde middel in het verzoekschrift de schending aan van onder meer het onpartijdigheidsbeginsel als algemene beginselen van behoorlijk bestuur. 5. Het lid van het auditoraat vat de essentie van het middel als volgt samen in haar verslag: “V.3.1.1. Verzoeker is van oordeel dat er sprake is van subjectieve partijdigheid in hoofde van verwerende partij. Zij heeft nl. reeds voorafgaand aan de betekening van het inleidend verslag aan verzoeker in het parlement meegedeeld een zware tuchtstraf te zullen opleggen aan