## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-03-07, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.052&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052 (2024-03-07) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.052 van 7 maart 2024 Justitie - Varia (justitie) Beslissing : Verwerping Depersonalisatie --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK IXe KAMER ARREST nr. 259.052 van 7 maart 2024 in de zaak A. 238.949/IX-10.243 In zake: XXXX bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Sven Boullart kantoor houdend te 9000 Gent Voskenslaan 419 bij wie woonplaats wordt gekozen eveneens bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Hans Rieder kantoor houdend te 9000 Gent Recollettenlei 39 tegen: 1. de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Justitie 2. de DIRECTEUR-GENERAAL PENITENTIAIRE INRICHTINGEN bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Karine Van Gulck kantoor houdend te 2600 Berchem Deken De Winterstraat 26 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het cassatieberoep 1. Het cassatieberoep, ingesteld op 24 april 2023, strekt tot de nietigverklaring van beslissing BC/23-0033 van de beroepscommissie van de Centrale Toezichtsraad voor het gevangeniswezen van 23 maart 2023. II. Verloop van de rechtspleging 2. Bij beschikking nr. 15.440 van 13 juni 2023 is het cassatieberoep toelaatbaar verklaard. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052 IX-10.243-1/16 De eerste verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partij heeft gevraagd dat de procedure wordt voortgezet ten einde te worden gehoord. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 26 februari 2024. Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht. Advocaat Sven Boullart, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Karine Van Gulck, die verschijnt voor de verwerende partijen, zijn gehoord. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Met de thans bestreden beslissing BC/23-0033 doet de beroepscommissie van de Centrale Toezichtsraad voor het gevangeniswezen op 23 maart 2023 uitspraak over een beroep van huidige verzoeker in cassatie tegen een beslissing van de directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen van 17 ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052 IX-10.243-2/16 februari 2023 tot hernieuwing van de plaatsing in een individueel bijzonder veiligheidsregime (“IBVR”). In de bestreden beslissing schetst de beroepscommissie de nuttige feiten ter beoordeling van het beroep. Dit feitenrelaas leert het volgende. Verzoeker komt op 14 oktober 2022 aan in de penitentiaire instelling (“PI”) te Beveren nadat hij vanuit Zwitserland uitgeleverd was aan België. Diezelfde dag wordt hem een bijzondere veiligheidsmaatregel opgelegd, die tot driemaal toe hernieuwd wordt. De bijzondere veiligheidsmaatregel en de vernieuwingen worden gedeeltelijk vernietigd door de klachtencommissie. Op 10 november 2022 neemt de directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen een beslissing tot IBVR, die door de beroepscommissie wordt vernietigd. Op 22 december 2022 neemt de directeur-generaal een nieuwe beslissing tot IBVR. Bij beschikking van de voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg te Brussel van 18 januari 2023 wordt aan de Belgische Staat het verbod opgelegd om uitvoering te geven aan deze IBVR van 22 december 2022. Op 24 januari 2023 beslist de directeur-generaal om verzoeker in een IBVR te plaatsen. Op 25 januari 2023 verwerpt de beroepscommissie het beroep van verzoeker tegen de IBVR-beslissing van 22 december 2022. Het cassatieberoep van verzoeker tegen deze beslissing van de beroepscommissie wordt bij arrest nr. 259.051 van heden verworpen. Op 26 januari 2023 stelt de directeur-generaal vast dat de beslissing van 22 december 2022 terug uitvoering krijgt en dat de beslissing van 24 januari 2023 zonder voorwerp is. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052 IX-10.243-3/16 Op voorstel van de directeur van de PI Beveren en na medisch advies van een geneesheer neemt de directeur-generaal, verzoeker gehoord, op 17 februari 2023 een beslissing tot hernieuwing van de plaatsing in IBVR, bestaande uit de volgende maatregelen: • uitsluiting van deelname aan alle gemeenschappelijke activiteiten, • systematische controle van inkomende en uitgaande briefwisseling, • beperking van bezoek in een lokaal dat voorzien is van een transparante wand die de bezoekers van de gedetineerde scheidt, • gedeeltelijke ontzegging van het gebruik van de telefoon, • systematische toepassing van het onderzoek aan de kledij, • ontnemen of onthouden van scherpe en gevaarlijke voorwerpen, behoudens uitzonderingen door de directeur toegestaan, • observatie overdag en tijdens de nacht om de zestig minuten behoudens tussen 21.00 uur en 6.10 uur, • verplicht verblijf in de hem toegewezen verblijfsruimte. 3.2. De beroepscommissie verklaart het beroep ontvankelijk en gedeeltelijk gegrond, als volgt: “− Vernietigt de beroepscommissie de beslissing van 17 februari 2023 van de directeur-generaal van de penitentiaire administratie tot hernieuwing van het IBVR, doch enkel in de mate dat deze beslissing oplegt dat ook ten aanzien van de eigen ouders van beroepsindiener het bezoek moet plaatsvinden in een lokaal dat voorzien is van een transparante wand die de bezoekers van de gedetineerde scheidt; − Beveelt de beroepscommissie aan de directeur-generaal om met betrekking tot dit enkele punt een nieuwe beslissing te nemen overeenkomstig de artikelen 158 § 3, 1° juncto 162 § 3 van de Basiswet met inachtneming van deze uitspraak, binnen de zeven dagen na de betekening van deze uitspraak. − Wijst de beroepscommissie het hoger beroep van beroepsindiener voor het overige af als ongegrond.” IV. Regelmatigheid van de rechtspleging 4. De Belgische Staat, vertegenwoordigd door de minister van Justitie, was geen partij in het geschil bij de beroepscommissie. Enkel de directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen was betrokken als verwerende ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052 IX-10.243-4/16 partij. Daaruit volgt dat enkel de laatstgenoemde te beschouwen is als verweerder in cassatie. Hierna wordt met “verwerende partij” enkel nog de directeur-generaal van de penitentiaire inrichtingen bedoeld. 5. De verwerende partij verklaart dat de memorie van antwoord, ingediend door de Belgische Staat, ook aan haar toegerekend mag worden. V. Ontvankelijkheid van het beroep Exceptie 6. Verzoeker beschikt volgens de verwerende partij niet (meer) over het vereiste belang. Hij kan met een vernietiging niets bereiken. De gevolgen van het ondergane veiligheidsregime kunnen niet meer ongedaan gemaakt worden: de maatregel werd immers al ondergaan en is verstreken sinds 20 april 2023. Een eventuele vernietiging van een beslissing tot het opleggen van een IBVR in het verleden zou aan verzoeker geen rechtstreeks voordeel meer opleveren dat is verbonden aan het verdwijnen van de bestreden akte uit de rechtsorde. Die vernietiging zou voor het verleden immers in rechte geen enkel rechtstreeks gevolg meer hebben: voor de betrokken periode kan geen ander regime meer worden georganiseerd. Dit zou dus niets veranderen aan de rechtstoestand van verzoeker. De door hem bestreden beslissing was reeds achterhaald op het ogenblik dat hij het cassatieberoep indiende: het bestreden IBVR verstreek op 20 april 2023 en werd vervangen door een nieuwe beslissing IBVR die inging op 21 april 2023. Inmiddels is er ook reeds een nieuwe beslissing van 19 juni 2023 tot verdere plaatsing in een IBVR, die loopt tot 18 augustus 2023. Het louter nastreven van een precedentwaarde verleent aan verzoeker geen belang, vermits artikel 6 GerW aan de rechterlijke uitspraken precedentwaarde ontzegt. De eventuele intentie om op grond van een uitspraak van de Raad van State een vordering tot schadevergoeding in te stellen houdt geen voldoende en rechtsreeks belang in. De latere beslissingen van de directeurgeneraal van 17 februari 2023, van 20 april 2023 en van 19 juni 2023 inzake de plaatsing in een individueel bijzonder veiligheidsregime zijn geen loutere ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052 IX-10.243-5/16 verlenging van de beslissing van 22 december 2022. Elke nieuwe beslissing inzake IBVR is een op zichzelf staande beslissing, waarbij alle formele en inhoudelijke voorwaarden van een eerste beslissing vervuld moeten zijn. De beslissing kan slechts worden hernieuwd na een voorafgaand verzoek van de directeur, vergezeld van een psycho-medisch verslag en met inachtneming van de bepalingen van artikel 118, §§ 1 tot 4, van de basiswet van 12 januari 2005 ‘betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden’ (“basiswet”). Beoordeling 7. Met de exceptie lijkt de verwerende partij ervan uit te gaan dat verzoeker met huidig cassatieberoep de vernietiging vordert van de plaatsing in IBVR, terwijl het voorwerp van zijn vordering de vernietiging is van de beslissing van de beroepscommissie. 8. De finaliteit van een cassatieberoep bestaat erin om de vermeend onwettige uitspraak van het administratief rechtscollege teniet te doen, waarna de zaak voor een nieuwe beoordeling aan het rechtscollege wordt voorgelegd, zodat de verzoeker in cassatie een nieuwe kans verwerft op een voor hem gunstiger uitspraak van dat rechtscollege. 9. Dat verzoeker de hem opgelegde maatregel volledig heeft ondergaan op het ogenblik van de uitspraak over zijn cassatieberoep, ontneemt hem niet het belang bij zijn beroep. De mogelijkheid om na cassatie bij de beroepscommissie een gunstiger beslissing te verkrijgen, bestaat immers nog steeds. Verbreekt de Raad van State de voorliggende beslissing van de beroepscommissie, dan zal deze laatste in functie van de vernietigingsgrond kunnen of moeten vaststellen dat de beslissing van 17 februari 2023 onwettig aan verzoeker is opgelegd. Voor zover de gevolgen van de vernietigde beslissing niet meer ongedaan gemaakt kunnen worden, kan zij in voorkomend geval aan verzoeker een niet-financiële tegemoetkoming toekennen (artikel 158, § 4, iuncto artikel 162, § 3, van de basiswet). De verwerende partij toont niet aan dat de ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.052 IX-10.243-6/16 beroepscommissie na een eventuele vernietiging van de bestreden uitspraak noodzakelijk zal moeten besluiten tot verwerping wegens een gebrek aan belang bij het beroep tegen de beslissing van de directeur-generaal, inzonderheid omdat de bestreden maatregel haar volle uitwerking heeft gehad. 10. De cassatierechtspraak waaraan de verwerende partij refereert ter adstructie van haar exceptie, ziet op gevallen waarin de verzoeker in cassatie hangende de cassatieprocedure genoegdoening heeft verkregen, dan wel handelingen heeft gesteld die aantonen dat hij vrijwillig verzaakt aan het voordeel dat hij kan putten uit een nieuw onderzoek van de zaak door het administratief rechtscollege. Elke vergelijking met de huidige zaak faalt. 11. Verzoeker heeft als partij die in het geding voor de beroepscommissie in het ongelijk is gesteld het vereiste belang bij het instellen van zijn cassatieberoep. De exceptie wordt verworpen. VI. Onderzoek van de middelen A. Eerste middel Uiteenzetting van het middel 12. Het eerste middel is genomen uit de schending van artikel 149 van de Grondwet. Verzoeker vat het middel als volgt samen: “1. Artikel 149 van de Grondwet bepaalt dat elk vonnis met redenen omkleed is. Deze verplichting geldt ook voor de Beroepscommissie gezien deze een administratief rechtscollege uitmaakt. De bij artikel 149 van de Grondwet opgelegde verplichting aan de rechter om zi