## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-03-07, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.058&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058 (2024-03-07) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.058 van 7 maart 2024 Sociale zaken en volksgezondheid - Artsen, geneesheren-specialisten en dierenartsen en paramedische beroepen Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK XIVe KAMER ARREST nr. 259.058 van 7 maart 2024 in de zaak A. 240.155/XIV-39.277 In zake: 1. de ORDE VAN DIERENARTSEN 2. T.B. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Hugo Lamon kantoor houdend te 3500 Hasselt de Schiervellaan 23 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen: de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Jérôme Sohier en Manoël De Keukelaere kantoor houdend te 1170 Brussel Terhulpsesteenweg 181/24 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering 1. De vordering, ingesteld op 28 september 2023, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging van het koninklijk besluit van 21 juli 2023 ‘tot wijziging van het Koninklijk besluit van 21 juli 2016 betreffende de voorwaarden voor het gebruik van geneesmiddelen, door de dierenartsen en door de verantwoordelijken voor de dieren’. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058 XIV-39.277-1/14 Eerste auditeur Anja Somers heeft een verslag opgesteld. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 28 februari 2024. Staatsraad Kaat Leus heeft verslag uitgebracht. Advocaat Hugo Lamon, die verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Caroline Bützler, die loco advocaten Jérôme Sohier en Manoël De Keukelaere verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Anja Somers heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. De eerste verzoekende partij is de bij artikel 1 van de wet van 19 december 1950 ‘tot instelling van de Orde der Dierenartsen’ ingerichte (gelijknamige) beroepsorde van de dierenartsen. Tweede verzoeker is een dierenarts die enkel niet-voedselproducerende dieren verzorgt. 3.2. Het sub 1 genoemde koninklijk besluit van 21 juli 2023 ‘tot wijziging van het koninklijk besluit van 21 juli 2016 betreffende de voorwaarden voor het gebruik van geneesmiddelen, door de dierenartsen en door de verantwoordelijken voor de dieren’, dat het bestreden besluit is, wijzigt zoals uit de benaming ervan blijkt, het (gelijknamige) koninklijk besluit van 21 juli 2016 ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058 XIV-39.277-2/14 (hierna: het besluit van 21 juli 2016) in het kader van de strijd tegen antimicrobiële resistentie. De met het bestreden besluit (dat is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 31 juli 2023), doorgevoerde wijzigingen betreffen in hoofdzaak (i.) een aanpassing van de in artikel 1 van het besluit van 21 juli 2016 gehanteerde definitie van “geneesmiddelen” en, voorts, (ii.) de bepalingen inzake het gebruik van bepaalde antimicrobiële geneesmiddelen (Afdeling 1 ‘Beperkingen in het gebruik van bepaalde antimicrobiële geneesmiddelen’ van Hoofdstuk VI ‘Bijzondere maatregelen betreffende bepaalde geneesmiddelen’ van het besluit van 21 juli 2016), evenals (iii) de bepalingen inzake de verplichting tot registratie van bepaalde geneesmiddelen (Afdeling 2 ‘Registratie van de voorgeschreven en verschafte geneesmiddelen in SANITEL-MED’ van datzelfde hoofdstuk VI). Deze wijzigingen strekken ertoe uitvoering te geven aan de Verordening 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ‘betreffende diergeneesmiddelen en tot intrekking van Richtlijn 2001/82/EG’ (hierna: de verordening 2019/6) en de Gedelegeerde verordening (EU) 2021/578 van de Commissie van 29 januari 2021 ‘tot aanvulling van Verordening (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad wat betreft voorschriften voor het verzamelen van gegevens over het verkoopvolume en het gebruik van antimicrobiële geneesmiddelen bij dieren’ (hierna: de gedelegeerde verordening 2021/578) in de strijd tegen antimicrobiële resistentie. Deze wijzigingen hebben betrekking op het voorschrijven, verschaffen en toedienen van bepaalde kritische antibiotica. Concreet, wordt in artikel 1, 1°, van het besluit van 21 juli 2016 de definitie van het begrip “geneesmiddelen”, gelet op de verordening 2019/6, aangepast waardoor zowel humane antimicrobiële middelen als diergeneesmiddelen worden geviseerd. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058 XIV-39.277-3/14 De wijzigingen aan afdeling 1 van hoofdstuk VI strekken ertoe: (i.) de draagwijdte van het principiële verbod van het voorschrijven, verschaffen en toedienen van bepaalde kritisch belangrijke antibiotica uit te breiden tot alle dieren (en niet langer enkel bij voedselproducerende dieren) en de aanpassing van de uitzondering op dit verbod; (ii.) de vereisten te verfijnen waaraan het labo moet voldoen waar een dierenarts zich op beroept voor de uitvoering van de antibioticumgevoeligheidstest; (iii.) te voorzien in de mogelijkheid om voor de verschillende aspecten van deze test gebruik te maken van meerdere labo’s; (iv.) te voorzien in een vergelijkingscriterium inzake bacteriegevoeligheid voor deze test; en (v.) te voorzien in een bijkomend geval waarbij een dierenarts toch, zonder afdoende antibioticumgevoeligheidstest en mits motivering, een kritisch belangrijk antibioticum mag gebruiken. De wijzigingen aan afdeling 2 van hoofdstuk VI tot slot, betreffen de invoeging van bijkomende door de dierenarts te registreren elementen, met name (i.) de bacteriële aandoening waarvoor het geneesmiddel werd voorgeschreven, verschaft of toegediend en (ii.) de vermelding dat deze bacteriële aandoening is bevestigd door één of meer van de volgende wijzen: 1° een klinisch onderzoek, 2° de identificatie van de bacteriestam na een passende monstername of, 3° een antibioticumgevoeligheidstest uitgevoerd door een labo dat beantwoordt aan bepaalde kwaliteitsnormen. Voorts wordt in een bijlage 5 bij het bestreden besluit nog bepaald op welke dierensoorten en -categorieën de bedoelde registratie op de voorgeschreven, verschafte en toegediende geneesmiddelen in de door het FAGG ingerichte elektronische databank “SANITEL-MED” van toepassing is. Tot slot wordt de datum aangepast waarop de verantwoordelijke van de dieren, met opgave van redenen, aan de dierenarts kan vragen om de door hem geregistreerde gegevens die op zijn beslag betrekking hebben, te verbeteren. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058 XIV-39.277-4/14 3.3. Het bestreden besluit dat is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 31 juli 2023, vindt onder meer rechtsgrond in artikel 44 van de wet van 5 mei 2022 ‘betreffende diergeneesmiddelen’ (hierna: de wet van 5 mei 2022) waarin is bepaald dat de Koning, overeenkomstig artikel 107, lid 7, van verordening 2019/6, op voordracht van de minister bevoegd voor volksgezondheid en de minister bevoegd voor landbouw, het gebruik van bepaalde antimicrobiële stoffen bij dieren kan beperken of verbieden indien de toediening van dergelijke antimicrobiële stoffen bij dieren in strijd is met de uitvoering van een nationaal beleid inzake verstandig gebruik van antimicrobiële stoffen. Verder vindt het besluit rechtsgrond in artikel 9, § 2, derde lid, van de wet van 28 augustus 1991‘op de uitoefening van de diergeneeskunde’ (hierna: de wet van 28 augustus 1991) en in artikel 23, derde lid, van de eerdergenoemde wet van 5 mei 2022. Overeenkomstig eerstgenoemd artikel 9, § 2, derde lid, kan de Koning de nadere regels bepalen van de registratie en validatie en het gebruik van het centraal gegevensbestand bedoeld in het tweede lid van diezelfde bepaling, en kan Hij de voorwaarden en nadere regels bepalen waaronder het gegevensbestand kan worden verwerkt voor de controle op de verschaffing en het voorschrijven aan de verantwoordelijken van de dieren. Artikel 23, derde lid, van de wet van 28 augustus 1991 delegeert aan de Koning de bevoegdheid om de nadere regels te bepalen met het oog op de uitvoering van artikel 57, lid 5, van de verordening 2019/6 en van de gedelegeerde handelingen van de Commissie, bedoeld in artikel 57, lid 3, van diezelfde verordening. 3.4. Het bestreden besluit is in werking getreden op de tiende dag na de bekendmaking ervan in het Belgisch Staatsblad, dit is op 10 augustus 2023. IV. Schorsingsvoorwaarden 4. Krachtens artikel 17, § 1, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State kan de schorsing van de tenuitvoerlegging slechts worden bevolen onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één ernstig middel ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058 XIV-39.277-5/14 wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie kan verantwoorden. V. Spoedeisendheid Uiteenzetting 5. Wat de vereiste spoedeisendheid betreft, zetten de verzoekende partijen in het verzoekschrift wat volgt uiteen. De eerste verzoekende partij is het wettelijk orgaan dat instaat voor de goede werking van de dierenartsenij. Het bestreden besluit heeft tot gevolg dat de grote meerderheid van de dierenartsen, die allemaal onderworpen zijn aan het toezicht van de eerste verzoekende partij, materieel niet in staat zijn de nieuwe bepalingen na te leven. Het overgrote deel van de dierenartsen is actief in de behandeling van niet-voedselproducerende dieren en de dierenartsen worden nu voor het eerst geconfronteerd met de nieuwe formaliteiten van voorafgaande labotesten en de registratieplicht. Ze beschikken vaak (nog) niet over de vereiste informaticatoepassingen om de in het bestreden besluit opgelegde verplichtingen op korte termijn uit te voeren. Er is ook nog geen mogelijkheid geweest om het korps van dierenartsen afdoende op te leiden om deze grote omwenteling in de uitoefening van het beroep in de praktijk mogelijk te maken, zeker omdat krachtens de verordening 2019/6 de Europese wetgever die aanpassing pas vereist tegen 22 januari 2030. De sector dient dan ook de tijd te krijgen zich degelijk voor te bereiden op deze wijzigingen. De eerste verzoekende partij lijdt hierdoor een schade omdat zij als hoeder van de eer en de waardigheid van het beroep van dierenarts niet moet dulden dat een groot deel van de beroepsbeoefenaars niet in staat is om in deze omstandigheden zijn wettelijke verplichtingen na te komen en het ganse beroep daardoor dreigt gedesorganiseerd te worden. Dat is bijzonder nefast voor het dierenwelzijn en ook voor het vertrouwen dat het publiek vermag te hebben in het vrij beroep van dierenarts. De Orde van dierenartsen heeft een wettelijke opdracht om de goede werking van het beroep van dierenarts te organiseren en door de onbesuisde maatregel uit de bestreden beslissing dreigt de therapeutische vrijheid dermate te worden aangetast ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.058 XIV-39.277-6/14 dat vele zieke dieren niet tijdig zullen worden behandeld en een groot deel van de beroepsgroep in chaos wordt gestort. Die situatie is dermate ernstig en urgent dat niet kan worden gewacht tot aan de behandeling van de procedure in nietigverklaring via de gewone weg. De door de te korte implementatietermijn onuitvoerbare regeling zoals die voortvloeit uit het bestreden besluit zal meebrengen dat het FAGG processen-verbaal zal opstellen bij de dierenartsen. De eerste verzoekende partij zal, zo stelt zij, nadien tuchtprocedures dienen te initiëren wegens miskenning van een wettelijke verplichting terwijl de eerste verzoekende partij weet dat de regelin