Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128 (2024-03-14)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 259.128 van 14 maart 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken en
lokale besturen - Bewakingsondernemingen Beslissing : Bevolen heropening
debatten
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VIIe KAMER
ARREST
nr. 259.128 van 14 maart 2024
in de zaak A. 231.559/VII-40.900
In zake :
Y.W.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Roy Melis
kantoor houdend te 2260 Westerlo
de Merodedreef 45
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door
de minister van Binnenlandse Zaken, Institutionele
Hervormingen en Democratische Vernieuwing
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 14 augustus 2020, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de directeur van de Directie Private
Veiligheid van de FOD Binnenlandse Zaken van 18 juni 2020 waarbij wordt
vastgesteld dat verzoekster niet meer voldoet aan de uitoefeningsvoorwaarde van
artikel 61, eerste lid, 1°, van de wet van 2 oktober 2017 ‘tot regeling van de private
en bijzondere veiligheid’ (hierna: wet van 2 oktober 2017) en haar
identificatiekaart
voor
het
uitoefenen
van
bewakingsactiviteiten
wordt
ingetrokken.
Met hetzelfde verzoekschrift vraagt verzoekster om de
verwerende partij te veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding die
provisioneel begroot wordt op “1 euro, te verhogen met de vergoedende intresten
vanaf 30 juni 2020 tot en met de datum van het verzoekschrift en vanaf dan met de
gerechtelijke interesten aan dezelfde rentevoet tot en met de datum van algehele
betaling”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-1/9
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en verzoekster heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch heeft op
21 september 2023 een verslag opgesteld.
De verwerende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. Verzoekster heeft een laatste memorie
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 25 januari 2024.
Staatsraad Peter Sourbron heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Marijn Serneels, die loco advocaat Roy Melis
verschijnt voor verzoekster en juriste Dominique Van Dam, die verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch heeft een met
dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekster is met een arbeidsovereenkomst van onbepaalde
duur werkzaam bij een vergunde bewakingsonderneming.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-2/9
3.2.
Op 2 januari 2020 dient haar werkgever een aanvraag in om de
tijdelijke identificatiekaart van verzoekster om te zetten naar een definitieve
identificatiekaart voor het uitoefenen van bewakingsactiviteiten.
3.3.
In het kader van die aanvraag winnen de diensten van de
verwerende partij een uittreksel van het strafregister in. Uit het uittreksel blijkt dat
verzoekster bij vonnis van de correctionele rechtbank van Turnhout van 5 januari
1995 wegens diefstal werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van één maand met
uitstel en een geldboete.
3.4.
Op basis van deze strafrechtelijke veroordeling gaat de
verwerende partij op 18 juni 2020 over tot de intrekking van de identificatiekaart
van verzoekster voor het uitoefenen van bewakingsactiviteiten.
Dit is de thans bestreden beslissing.
3.5.
Ingevolge
de
bestreden
beslissing
wordt
de
arbeidsovereenkomst van verzoekster door haar werkgever met onmiddellijke
ingang beëindigd, zonder opzegtermijn of opzegvergoeding.
3.6.
Op 10 augustus 2020 worden de diensten van de verwerende
partij ervan op de hoogte gebracht dat verzoekster op 7 april 2020 een herstel in eer
en rechten heeft verkregen van de kamer van inbeschuldigingstelling van het hof
van beroep te Antwerpen.
Vervolgens wordt op 13 augustus 2020 een nieuwe
identificatiekaart uitgereikt.
3.7.
Bij besluit van 19 augustus 2020 gaat de verwerende partij over
tot de intrekking van de bestreden beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-3/9
IV. Intrekking van de bestreden beslissing
De bestreden beslissing is op 19 augustus 2020 ingetrokken.
Hoewel het beroep tot nietigverklaring tegen de bestreden
beslissing actueel zonder voorwerp is aangezien de verwerende partij die
beslissing heeft ingetrokken en daarmee definitief uit de rechtsorde heeft
verwijderd, blijft nog wel de aangevoerde middelen tot nietigverklaring tegen die
beslissing te beoordelen en de eventuele onwettigheid ervan vast te stellen in
zoverre deze beoordeling en vaststelling noodzakelijk zijn om over de gevorderde
schadevergoeding tot herstel uitspraak te kunnen doen.
V. Onderzoek van het eerste middel
Standpunt van de partijen
In het eerste middel wordt de schending aangevoerd van
artikel 61, eerste lid, 1°, van de wet van 2 oktober 2017, in samenhang gelezen met
artikel 634 van het strafwetboek (lees: wetboek van strafvordering):
“Verweerder stoelt zijn beslissing op artikel 61, eerste lid, 1° van de wet van
2 oktober 2017. Dit artikel bepaalt dat een bewakingsagent niet veroordeeld
mag zijn geweest tot enige correctionele of criminele straf.
Verzoekster is weliswaar in 1995 veroordeeld tot een (zeer beperkte)
correctionele straf, doch de kamer van inbeschuldigingstelling van het hof
van beroep te Antwerpen heeft haar met een arrest van 7 april 2020 herstel in
eer en rechten verleend. Artikel 634 Strafwetboek bepaalt dat ‘herstel in eer
en rechten voor het toekomende alle gevolgen van de veroordeling (doet)
ophouden in de persoon van de veroordeelde.’
Door het herstel in eer en rechten op 7 april 2020 heeft verzoekster
(opnieuw) een blanco strafregister […]. Verweerder kon en mocht op 18 juni
2020 geen rekening houden met de (geschrapte) veroordeling uit 1995. Door
dat wel te doen heeft hij artikel 61, eerste lid, 1° van de wet van 2 oktober
2017, in samenhang gelezen met artikel 634 Strafwetboek geschonden.”
De verwerende partij antwoordt:
“De bestreden beslissing werd genomen op basis van een uittreksel uit het
strafregister van 10 april 2020. Hierop was de veroordeling wegens feiten
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-4/9
van diefstal nog steeds vermeld. Verweerder heeft naar behoren gehandeld
en in sé niets anders gedaan dan de wet toegepast op basis van de informatie
die op dát ogenblik beschikbaar was in het dossier.
Op basis van de destijds voorhanden zijnde informatie kon verweerder niet
anders dan de bestreden beslissing te nemen gelet op artikel 61, eerste lid, 1°
van de wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de private en bijzondere
veiligheid.
De diensten van verweerder werden pas op 10 augustus 2020, zijnde
twee maanden na de bestreden beslissing, op de hoogte gebracht van dit
eerherstel via de raadsman van verzoekster.
Naar aanleiding van deze kennisgeving heeft verwerende partij contact
opgenomen […] met de diensten van het Centraal Strafregister waaruit bleek
dat dit eerherstel door hen pas op 28 april 2020 werd opgenomen in het
dossier van verzoekster, zijnde 18 dagen na de check strafregister waarop de
bestreden beslissing is gebaseerd.
Aangezien ten gevolge van dit eerherstel de wettelijke weigeringsgrond voor
verzoekster is komen te vervallen, heeft verwerende partij op 13 augustus
2020, dus drie dagen nadat zij kennis heeft gekregen van het eerherstel, een
nieuwe identificatiekaart overgemaakt aan de werkgever […] en op
19 augustus 2020, dus nog geen 10 dagen nadat zij kennis heeft gekregen van
het eerherstel, een brief overgemaakt aan verzoekster waarbij de bestreden
beslissing van 18 juni 2020 werd ingetrokken.
Op basis van de gegevens voorhanden en die blijken uit het administratief
dossier kon verweerder niet anders dan de bestreden beslissing te nemen.
Daar verweerder destijds niet op de hoogte was van het herstel in eer en
rechten van verzoekster kan er geen sprake zijn van een schending van
artikel 61, eerste lid, 1° van de wet van 2 oktober 2017 tot regeling van de
private en bijzondere veiligheid, noch van artikel 634 van het Wetboek van
Strafvordering.”
In haar memorie van wederantwoord dupliceert verzoekster:
“Verweerder argumenteert dat de bestreden beslissing genomen werd op
basis van een uittreksel uit het strafregister van 10 april 2020. Op dat
uittreksel was de veroordeling nog steeds vermeld. Hij verwijst daarvoor
naar zijn stuk 3. Hij voegt daaraan toe dat hij naar behoren gehandeld heeft
en enkel gehandeld heeft op basis van de informatie die op dat ogenblik
voorhanden was. Hij kon naar eigen zeggen niet anders dan de bestreden
beslissing te nemen.
Die zienswijze kan om meerdere redenen niet gevolgd worden. Het arrest
waarin herstel in eer en rechten werd verleend, dateert van 7 april 2020,
terwijl er pas op 10 april 2020 een afschrift werd opgevraagd. Op dat
moment had het arrest al uitwerking, maar blijkbaar werd het nog niet
verwerkt in het Centraal Strafregister. Dat zou - aldus verweerder - pas op 28
april 2020 gebeurd zijn. De Dienst Centraal Strafregister is onderdeel van de
FOD Justitie (en dus van de Belgische Staat). Blijkbaar was er sprake van
een miscommunicatie tussen de betrokken overheidsdiensten. Uiteraard kan
dat verzoekster niet verweten worden. Van een normale, zorgvuldige en
bedachtzame overheid mag verwacht worden dat de interne diensten op een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-5/9
normale manier met elkaar communiceren, laat staan überhaupt met elkaar
communiceren. Verzoekster kan moeilijk geloven dat er in het Centraal
Strafregister nergens melding wordt gemaakt van het feit dat de procedure
tot eerherstel lopende is. Als dat effectief het geval is, betreft dat een
manifeste lacune en zal verzoekster niet de enige zijn die op deze manier op
onrechtmatige wijze behandeld wordt. Dat kan en mag evenwel geen
rechtvaardiging zijn.
Het komt niet toe aan verzoekster om verweerder op de hoogte te brengen
van het eerherstel, precies omdat zij niet wist dat zulk een ingrijpende
maatregel op til was. Indien zij dat wél had geweten (omdat verweerder
verzoekster voorafgaandelijk aan de beslissing op de hoogte bracht of haar
uitnodigde voor een verhoor/het indienen van verweermiddelen […]) had
verzoekster dat uiteraard wel gedaan.
Bijkomend dient vermeld te worden dat verweerder het uittreksel
klaarblijkelijk al op 10 april 2020 opvroeg, doch nog ruim twee maanden
wachtte om de beslissing te nemen. Hij erkent daarmee zelf expliciet dat hij
zich beroept op (ver)oude(rde) informatie. Hij had bij het nemen van die zeer
verregaande maatregel moeten nakijken of het uittreksel nog steeds strookte
met de werkelijkheid. Indien hij dat had gedaan, had het nooit zo ver
gekomen.
Nu komen aandraven met het argument dat hij niet anders kon dan de
bestreden beslissing te nemen (gezien artikel 61 van de wet van 2 oktober
2017) houdt dan ook geen steek. Op het moment dat de beslissing genomen
werd, waren de beletsels niet meer voorhanden. Dat staat vast. Hij kan dan
ook niet zinvol naar die beletsels verwijzen om zijn beslissing/gedrag te
verantwoorden.”
In haar laatste memorie benadrukt de verwerende partij nog dat
de bestreden beslissing enkel werd ingetrokken “voor de duidelijkheid van het
rechtsverkeer”, dat die intrekking niet geleid heeft tot het herstel van de relatie
werkgever-werknemer en dat verzoekster door een vernietigingsarrest geen
beroepsinkomen zal verwerven.
Beoordeling
Artikel 61, eerste lid, 1°, van de wet van 2 oktober 2017 bepaalt
dat een bewakingsagent, behoudens veroordelingen voor bepaalde feiten, niet
veroordeeld mag zijn geweest, zelfs niet met uitstel, tot enige correctionele of
criminele straf zoals bedoeld in artikel 7 van het Strafwetboek of tot een
gelijkaardige straf in het buitenland.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-6/9
De intrekking van de identificatiekaart is blijkens de motivering
van de bestreden beslissing van 18 juni 2020 louter gebaseerd op de vaststelling dat
verzoekster niet meer aan de beroepsuitoefeningsvoorwaarde van artikel 61, eerste
lid, 1°, van de wet van 2 oktober 2017 voldoet omdat zij bij vonnis van 5 januari
1995 van de correctionele rechtbank van Turnhout werd veroordeeld tot een
gevangenisstraf van 1 maand met uitstel en een geldboete van 40 BEF of een
vervangende gevangenisstraf van 15 dagen, wegens diefstal.
Bij
arrest
van
7
april
2020
heeft
de
kamer
van
inbeschuldigingstelling van het hof van beroep te Antwerpen aan verzoekster
evenwel een herstel in eer en rechten verleend. Overeenkomstig artikel 634 van het
wetboek van strafvordering doet het herstel in eer en rechten voor het toekomende
“alle gevolgen van de veroordeling ophouden in de persoon van de veroordeelde”
en met name doet het “in de persoon van de veroordeelde de onbekwaamheden
ophouden die uit de veroordeling zijn voortgevloeid”.
De verwerende partij erkent in haar memorie van antwoord dat
door het herstel in eer en rechten “de wettelijke weigeringsgrond voor verzoekster
is komen te vervallen”. Op grond van dezelfde vaststelling is zij ten andere op
19 augustus 2020 overgegaan tot de intrekking van de bestreden beslissing.
Er moet bijgevolg besloten worden dat op het ogenblik dat de
bestreden beslissing werd genomen de vereiste juridische en feitelijke grondslag
ervoor ontbrak. De omstandigheid dat de verwerende partij pas na het nemen van
de beslissing tot intrekking van de identificatiekaart in kennis werd gesteld van het
herstel in eer en rechten, doet geen afbreuk aan die conclusie.
Het eerste middel is gegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-7/9
VI. Schadevergoeding tot herstel
Verzoekster heeft samen met het verzoek tot nietigverklaring
een verzoek tot schadevergoeding tot herstel ingediend. In het verzoekschrift heeft
zij de gevorderde schadevergoeding provisioneel begroot op 1 euro. In haar
memorie van wederantwoord vordert zij een schadevergoeding “ex aequo et bono
begroot op 6.000 euro, te verhogen met de vergoedende intresten vanaf 1 juli 2020
tot en met de datum van het verzoekschrift en vanaf dan met de gerechtelijke
intresten vanaf 1 juli 2020 tot en met de datum van het verzoekschrift en vanaf dan
met de gerechtelijke intresten aan dezelfde rentevoet tot en met de datum van
algehele betaling”. Verzoekster omschrijft in haar laatste memorie het voorwerp
van de vordering tot schadevergoeding als volgt:
“in hoofdorde het verzoek tot schadevergoeding tot herstel van het nadeel
ontvankelijk en gegrond te verklaren en verweerder te veroordelen tot
betaling van een schadevergoeding van 6.000 euro aan verzoekster tot herstel
van het nadeel dat verzoekster geleden heeft door de bestreden beslissing, en
samengesteld als volgt:
*
5.564,88 euro (verlies aan inkomen);
*
572,52 euro (morele schade).
te verhogen met de vergoedende intresten vanaf 1 juli 2020 tot en met de
datum van het verzoekschrift en vanaf dan met de gerechtelijke intresten aan
dezelfde rentevoet tot en met de datum van algehele betaling;
In ondergeschikte orde het verzoek tot schadevergoeding tot herstel van het
nadeel ontvankelijk en gegrond te verklaren en verweerder te veroordelen tot
betaling van een schadevergoeding aan verzoekster tot herstel van het nadeel
dat verzoekster geleden heeft door de bestreden beslissing, ex aequo et bono
begroot op 6.000 euro, te verhogen met de vergoedende intresten vanaf 1 juli
2020 tot en met de datum van het verzoekschrift en vanaf dan met de
gerechtelijke intresten aan dezelfde rentevoet tot en met de datum van
algehele betaling.”
Luidens artikel 25/3, § 1, van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’ kan, wanneer het verzoek tot
schadevergoeding tot herstel geformuleerd wordt op hetzelfde moment als het
beroep tot nietigverklaring, dit verzoek gelijktijdig met het beroep onderzocht en
beoordeeld worden “als het aangewezen lid van het auditoraat van mening is dat hij
over alle hiertoe nuttige gegevens beschikt”. Als dit niet het geval is, wordt
overeenkomstig het tweede lid van voormelde bepaling, het onderzoek van dat
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-8/9
verzoek uitgesteld tot aan het arrest waarbij definitief uitspraak wordt gedaan over
het beroep tot nietigverklaring.
Het aangewezen lid van het auditoraat heeft in haar verslag,
alsook ter terechtzitting, uitdrukkelijk aangegeven niet te beschikken over alle
nuttige informatie om advies te kunnen uitbrengen over het verzoek tot
schadevergoeding tot herstel.
Op vraag van het auditoraat is er bijgevolg reden om het debat te
heropenen voor het onderzoek van het verzoek tot schadevergoeding tot herstel.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De Raad van State heropent het debat voor het onderzoek van het verzoek
tot schadevergoeding tot herstel.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op veertien maart tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, VIIe kamer, samengesteld uit:
Carlo Adams,
kamervoorzitter,
Peter Sourbron,
staatsraad,
Francis Van Nuffel,
staatsraad,
bijgestaan door
Elisabeth Impens,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Elisabeth Impens
Carlo Adams
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.128
VII-40.900-9/9
