## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-03-19, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.178** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.178&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.178 (2024-03-19) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.178 van 19 maart 2024 Economische zaken - Varia (economische zaken) Beslissing : heropening debatten Aanvullend verslag --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK XIVe KAMER ARREST nr. 259.178 van 19 maart 2024 in de zaak A. 233.653/XIV-38.701 In zake : de NV SIMONS BULK STORAGE bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Frederik Vanden Bogaerde kantoor houdend te 8830 Hooglede Bruggesteenweg 315 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : het VLAAMSE GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Francine Lemaire kantoor houdend te 1070 Brussel René Berrewaertslaan 34 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 7 mei 2021, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van het Vlaams Agentschap voor Innoveren & Ondernemen van 8 maart 2021, waarbij de aanvraag van de verzoekende partij tot het bekomen van een ecologiepremie wordt afgewezen. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag opgesteld. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.178 XIV-38.701-1/15 De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 17 januari 2024. Staatsraad Chantal Bamps heeft verslag uitgebracht. Advocaat Ruben Dewiele, die loco advocaat Frederik Vanden Bogaerde verschijnt voor de verzoekende partij, en advocaat Francine Lemaire, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Op 23 juni 2020 dient de verzoekende partij een aanvraag in tot het bekomen van een ecologiepremie in de zin van het besluit van de Vlaamse regering van 17 december 2010 ‘tot toekenning van steun aan ondernemingen voor ecologie-investeringen in het Vlaams gewest’ (hierna: het besluit van de Vlaamse regering van 17 december 2010). 3.2. Op 8 maart 2021 beslist het Vlaams Agentschap voor Innoveren & Ondernemen (hierna: het VLAIO) om de aanvraag van de verzoekende partij tot het bekomen van een ecologiepremie af te wijzen, op grond van de volgende overwegingen: ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.178 XIV-38.701-2/15 “Overeenkomstig het decreet van 16 maart 2012 betreffende het economisch ondersteuningsbeleid, het besluit van de Vlaamse Regering van 17 december 2010 tot toekenning van steun aan ondernemingen voor ecologie-investeringen in het Vlaamse Gewest, de uitvoeringsbesluiten, en hun latere wijzigingen, wordt er geen subsidie toegekend aan uw onderneming omdat: de leasingcontracten dateren van 17/06/2020, datum die VOOR de indieningsdatum van de steunaanvraag van 23/06/2020 ligt. Zie art.1 en art.11 van het BVR tot toekenning van steun aan ondernemingen voor ecologie-investeringen in het Vlaamse Gewest van 17.12.2010. De start van de investeringen (datum leasingcontract) kan ten vroegste de eerste dag van de maand die volgt op de indieningsdatum zijn (hier dus 1/07/2020).” Dit is de bestreden beslissing. IV. Rechtsmacht van de Raad van State Standpunt van de partijen 4. De verwerende partij betwist de rechtsmacht van de Raad van State. Dienaangaande laat zij gelden dat uit de toepasselijke regeling moet worden afgeleid dat wie aan de voorwaarden voldoet voor de toekenning van de ecologiepremie, een recht heeft op deze steun en dat indien deze voorwaarden niet vervuld zijn, de begunstigde de subsidie niet kan ontvangen of behouden. Het recht op de premie is, aldus volgens de verwerende partij, een (voorwaardelijk) subjectief recht in hoofde van de onderneming, die aan de voorwaarden voldoet. De overheid die in individuele gevallen de steun al dan niet verleent, oefent niet een discretionaire maar een gebonden bevoegdheid uit. Zij is ertoe gehouden om de premie toe te kennen, althans wanneer zij vaststelt dat de voorwaarden in het besluit van de Vlaamse regering van 17 december 2010 zijn nageleefd. Het bestaan van een subjectief recht veronderstelt volgens de verwerende partij dat de verzoekende partij zich beroept op een welbepaalde juridische verplichting die een regel van objectief recht rechtstreeks aan een derde oplegt en bij de nakoming waarvan die partij belang heeft. Opdat er sprake kan zijn van een dergelijk recht ten aanzien van de bestuurlijke overheid, moet de bevoegdheid van die overheid gebonden zijn. De verzoekende partij stelt zelf, wat de feitelijke grondslag van de ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.178 XIV-38.701-3/15 bestreden beslissing betreft, dat het motief waarop de weigering gebaseerd is, feitelijk onjuist is. Volgens de verzoekende partij werden de betrokken leasingcontracten slechts in november 2020 ondertekend en niet op 23 juni 2020, zoals de bestreden beslissing heeft aangenomen. Het enige feitelijke punt waaromtrent de verzoekende partij betwisting voert, is een zaak van interpretatie, niet van appreciatie. De bestreden beslissing houdt volgens de verwerende partij niet meer in dan de toepassing op een concreet geval van wat vervat is in het decreet en de uitvoeringsbesluiten. Er moet dan ook vastgesteld worden dat het werkelijke en rechtstreekse voorwerp van de voorliggende vordering een geschil over een subjectief recht betreft, met name het recht op de toekenning en het behoud van de kwestieuze premies. Dergelijk geschil behoort niet tot de rechtsmacht van de Raad van State. De volstrekt gebonden bevoegdheid van de verwerende partij in deze aangelegenheid leidt tot de conclusie dat de Raad van State geen rechtsmacht heeft om van het beroep tot nietigverklaring kennis te nemen. In haar laatste memorie benadrukt de verwerende partij dat de redenering van de verzoekende partij dat de bestreden beslissing eerst moet worden vernietigd, vooraleer zij een vordering voor de burgerlijke rechtbank kan instellen, niet kan worden gevolgd, nu niettegenstaande de burgerlijke rechtbank weliswaar geen nietigverklaring kan uitspreken, zij wel, indien daartoe aanleiding bestaat, de bestreden beslissing buiten toepassing kan laten (artikel 159 van de Grondwet). Voor het overige volhardt de verwerende partij in haar memorie van antwoord. 5. In de memorie van wederantwoord betwist de verzoekende partij de aangevoerde exceptie. De verzoekende partij merkt vooreerst op dat de loutere vaststelling dat het gaat om een gebonden bevoegdheid, geenszins volstaat om vast te stellen dat het gaat om een gebonden bevoegdheid. Zij verwijst dienaangaande naar het arrest 236.002 van 6 oktober 2016 van de Raad van State, waarin eveneens aangaande een gebonden bevoegdheid werd geoordeeld dat het werkelijk en rechtstreeks voorwerp van de vordering een betwisting van objectief recht betreft waarvoor de Raad van State rechtsmacht heeft. Deze rechtspraak volgt volgens de ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.178 XIV-38.701-4/15 verzoekende partij uit de rechtspraak van het Hof van Cassatie, waarin werd geoordeeld “dat de loutere omstandigheid dat een betwisting betrekking heeft op een beslissing die een administratieve overheid heeft genomen op grond van een norm waarvan zij meent dat zij haar bevoegdheid bindt, niet noodzakelijkerwijs impliceert dat het rechtstreeks en daadwerkelijk een subjectief recht betreft en evenmin dat de bevoegdheid van de Raad van State uitgesloten is.” De loutere vaststelling als zou de beslissing tot toekenning van een ecologiepremie een gebonden bevoegdheid betreffen, volstaat dan ook geenszins om de vordering af te wijzen. Het werkelijke criterium om de rechtsmacht van de Raad van State te beoordelen, betreft volgens de verzoekende partij daarentegen de vraag wat het werkelijk en rechtstreeks voorwerp van de vordering betreft. Indien dit voorwerp de bescherming van een subjectief recht betreft, dat heeft de Raad van State geen rechtsmacht. Volgens de verzoekende partij vordert zij geenszins de toekenning van een ecologiepremie (hetgeen inderdaad de uitoefening van een subjectief recht zou betreffen), maar beoogt zij door de gevorderde nietigverklaring een herstel in de stand van zaken vóór de bestreden beslissing werd genomen, waarbij zij dit doel niet kan bereiken met een vordering bij de hoven en rechtbanken van de rechterlijke orde. Het voorwerp van haar vordering betreft de vernietiging van de bestreden beslissing op grond van machtsoverschrijding/machtsafwending wegens de onwettigheid van de motieven van de bestreden beslissing en wegens het gebrek aan bevoegdheid van de ambtenaar die de beslissing heeft genomen. In haar laatste memorie volhardt de verzoekende partij in de argumentatie zoals reeds opgenomen in haar memorie van wederantwoord. Daarnaast beklemtoont zij nog wat volgt: “Het feit dat een overheid de bestreden beslissing heeft genomen en hierbij gebonden was door een gebonden bevoegdheid, heeft niet steeds tot gevolg dat er ook steeds sprake is van een subjectief recht. Zo oordeelde het Hof van Cassatie dan ook als volgt: ‘Het gegeven dat, eens wordt vastgesteld dat de ambtenaar het de controlearts onmogelijk heeft gemaakt om het medisch onderzoek uit te voeren, de overheid verplicht is om de betrokken ambtenaar in non-activiteit te plaatsen waarbij zij in geen enkel stadium van het besluitvormingsproces aan beleidsvoering heeft moeten doen, maar slechts heeft moeten vaststellen of de reglementair vastgestelde voorwaarden, zoals zij die interpreteert, vervuld waren, is niet van die aard de ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.178 XIV-38.701-5/15 bevoegdheid van de Raad van State uit te sluiten ais die voormelde verplichting niet aansluit op een subjectief recht in hoofde van de betrokken ambtenaar’. Hieruit volgt dan ook dat ook bij een gebonden bevoegdheid de burgerlijke rechtscolleges bevoegd zouden zijn, indien de bescherming van een subjectief recht wordt nagestreefd. In casu wordt dan ook geen bescherming van een subjectief recht nagestreefd, nu het beroep tegen de bestreden beslissing, ais werkelijk en rechtstreeks voorwerp, de nietigverklaring beoogt van de bestreden beslissing en het beroep het herstel nastreeft van de toestand waarin verzoekster zich bevond voordat de bestreden beslissing is genomen. Zoals reeds hoger aangegeven kan verzoekster dit doel niet bereiken met een vordering bij de hoven en rechtbanken van de gewone rechterlijke orde. De afdeling administratie van de Raad van State beschikt dan ook over een dubbele vernietigingsbevoegdheid, conform artikel 14 van de R.v.S.-wet. Dit artikel maakt de afdeling bestuursrechtspraak dan ook bevoegd om beslissingen van organen van een actief bestuur te vernietigen indien er sprake is van machtsoverschrijding. Het beroep wegens machtsoverschrijding is dan ook een objectief beroep waarvoor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevoegd is. Bij het erkennen van het beroep wegens machtsoverschrijding gaat de Raad van State dan ook louter over tot het vernietigen van de bestreden handeling, zonder uitspraak te doen over het subjectieve recht van verzoekster. Het feit dat het beroep wegens machtsoverschrijding een objectief beroep is, wil zeggen dat het beroep een objectief geschil tot voorwerp heeft. De rechtsmacht/bevoegdheid van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kan in deze dan ook niet verder worden betwist.” Beoordeling 6. In haar arrest nr. 257.892 van 14 november 2023 heeft de algemene vergadering van de afdeling Bes