## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-03-22, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.227&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227 (2024-03-22) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.227 van 22 maart 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Stedenbouw en ruimtelijke ordening - Reglementen Beslissing : Vernietiging bekendmaking --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER ARREST nr. 259.227 van 22 maart 2024 in de zaak A. 236.174/X-18.119 In zake : 1. H.B. 2. D.B. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Yves Loix en Fatema Hosseini kantoor houdend te 2600 Antwerpen - Berchem Borsbeeksebrug 36 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de STAD GEEL bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Stijn Verbist en Gaël Bedert kantoor houdend te 2560 Kessel Torenvenstraat 16 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 19 april 2022, strekt tot de nietigverklaring van het besluit van de gemeenteraad van de stad Geel van 16 december 2021 tot definitieve vaststelling van het gemeentelijk ruimtelijk beleidsplan ‘Ruimte Geel’. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een verslag opgesteld. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227 X-18.119-1/17 De verzoekende partijen en de verwerende partij hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 17 november 2023. Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht. Advocaat Fatema Hosseini, die verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Gaël Bedert, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een met dit arrest andersluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3. Verzoekers zijn eigenaar van een perceel aan de straat Drijzillen en een perceel aan de noordzijde van de Larumseweg te Geel. Zij zijn tevens eigenaar van vier onbebouwde percelen in het binnengebied tussen de noordzijde van de Larumseweg en Drijzillen (hierna: het binnengebied Drijzillen). De zes percelen van verzoekers zijn krachtens het bij koninklijk besluit van 28 juli 1978 vastgestelde gewestplan Herentals-Mol gelegen in woongebied. 4. Op 1 april 2021 stelt de gemeenteraad van de stad Geel het ruimtelijk beleidsplan ‘Ruimte Geel’ voorlopig vast. Het tot dit ontwerp behorende beleidskader “Veelzijdige stad” neemt het binnengebied Drijzillen op bij de tot minstens 2030 te reserveren gebieden. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227 X-18.119-2/17 5. Tijdens het openbaar onderzoek van 3 mei tot 31 juli 2021 dienen onder anderen verzoekers een bezwaarschrift in. Zij voeren aan dat de opname van hun percelen bij de tot minstens 2030 te reserveren gebieden een verkapte vorm van herbestemming betreft. 6. Op 21 oktober 2021 brengt de gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening (hierna: Gecoro) over het ontwerp van ruimtelijk beleidsplan een eindadvies uit. Wat betreft de tot minstens 2030 te reserveren gebieden stelt de Gecoro het volgende: “De GECORO adviseert om de woningbouwprogrammatie [uit het ontwerp van ruimtelijk beleidsplan] ongewijzigd te laten. Deze programmatie is tot stand gekomen na heel wat overleg. Zij is het resultaat van een evenwichtsoefening tussen de bekommernis om voldoende woonaanbod te voorzien in het stedelijk gebied teneinde de regionale positie van de stad op vlak van tewerkstelling, cultuur, onderwijs, zorg te versterken enerzijds en om op minder goed gelegen plaatsen (vooral in de dorpen) het mogelijk bijkomend woonaanbod te beperken of te neutraliseren. Dat alles resulteert in voorzichtig beleid dat een te snelle groei van het stedelijk gebied en de dorpen tegengaat. Fasering van het potentieel woonaanbod is een essentieel element om dat beoogd beleid waar te maken. Het laat tevens toe om het aanbod van voorzieningen die mee de leefkwaliteit van de kern […] uitmaken, op een geleidelijke manier mee te laten groeien met de bevolkingstoename (zorg, basisvoorzieningen, kinderopvang, kleuter- en basisonderwijs enz.). De GECORO stelt dat het herbestemmen van alle gebieden die nu als ‘te reserveren’ staan aangeduid, de groeikansen van Geel op langere termijn te zeer zouden beperken (zie punt 6 met de te actualiseren cijfers van de aangroei van het aantal gezinnen). Bovendien zou dit ook een grondige wijziging van de planopties met zich meebrengen waardoor een nieuw openbaar onderzoek noodzakelijk wordt. […] De GECORO geeft aan dat de gemeente een afweging heeft gemaakt [en] heeft aangeduid welke binnengebieden als reserve op lange termijn worden voorzien. Het betreft telkens gebieden die nog moeten worden ‘geordend’. Het gaat met andere woorden om gebieden waar geen voldoende ontsluiting is voorzien en waarvoor dus nog een wegentracé moet worden goedgekeurd. Het goedkeuren van dergelijke wegentracés is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Het is aan de gemeente om in de toekomst te bepalen welke van deze gebieden in aanmerking kunnen komen om te worden aangesneden. Dit kan dan gebeuren op basis van een ruimtelijke afweging en een woonbehoeftestudie. Tevens merkt de GECORO op dat met deze ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227 X-18.119-3/17 strategische visie van reservering van de woon(uitbreidings-) gebieden slechts een tijdelijke opschorting van een toekomstige ontwikkeling wordt beoogd in functie van de woonbehoefte die middels een woonbehoeftestudie kan worden of moet worden aangetoond. Aan de bestemmingscategorie ‘wonen’ wordt dus geen einde gemaakt met het beleidsplan. De strategische visie van de stad Geel bestaat erin om de realisatie ervan tijdelijk op te schorten met oog op een toekomstgerichte ruimtelijke ordening. Een herbestemming naar open ruimte zou daarentegen een volledig en definitief bouwverbod willen betekenen, wat niet het opzet is van het beleidsplan. […] Het faseren van woongebied is erop gericht om het overaanbod aan woonbestemming op ruimtelijk slecht gelegen plaatsen tegen te gaan. Dat geldt niet alleen in het buitengebied maar kan ook worden toegepast in het afgebakend kleinstedelijk gebied waar het aansnijden van alle bouwmogelijkheden zou leiden tot een te snelle groei van de stad. Het aanbod van gemeenschapsvoorzieningen kan deze snelle groei niet volgen. De GECORO adviseert om een grondige screening van de teksten van het ontwerp beleidsplan ruimte Geel (strategische visie, beleidskaders, onderzoeksrapporten) door te voeren die tot doel heeft om zinsneden die verband houden met de woningbouwprogrammatie en zouden kunnen worden geïnterpreteerd als ‘verordenend’ te herschrijven in de zin dat deze een gewenst toekomstbeeld uitdrukken en dus niet als ‘verordenend’ kunnen worden beschouwd. De GECORO benadrukt dat een ruimtelijk beleidsplan voornamelijk een langetermijnvisie op de ruimtelijke ontwikkeling van de gebieden in kwestie vormt. Het is erop gericht om samenhang te brengen in de voorbereiding, de vaststelling en de uitvoering van beslissingen die de ruimtelijke ordening aanbelangen. In een beleidsplan ontwikkelt het gemeentebestuur namelijk een bewuste en samenhangende visie op haar grondgebied, teneinde een doordacht en kwalitatief ruimtelijk beleid te kunnen voeren. Een ruimtelijk beleidsplan bevat een strategische visie en geen verordenende bepalingen. Er wordt dus geen verkapte herbestemming beoogd. Het tijdelijk reserveren van een aantal gebieden is een gewenste strategie voor de toekomst.” 7.1. Met het bestreden besluit van 16 december 2021 stelt de gemeenteraad van de stad Geel het ruimtelijk beleidsplan ‘Ruimte Geel’ definitief vast. Dit ruimtelijk beleidsplan bevat volgende onderdelen: - de strategische visienota “Geel 2040” met bijhorende kaartenbundel; - vijf beleidskaders met bijhorende kaartenbundels: - het beleidskader “Veelzijdige stad”; - het beleidskader “Leefbare dorpen”; - het beleidskader “Duurzame bedrijvigheid”; ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227 X-18.119-4/17 - het beleidskader “Publieke ruimte en mobiliteit” en - het beleidskader “Open ruimte”. 7.2.1. In het beleidskader “Veelzijdige stad” wordt het volgende gesteld: “2.1 WONINGBOUWPROGRAMMATIE 2.1.1 DOEL De woningbouwprogrammatie heeft tot doel om de groei van Geel goed te kunnen beheersen. Door de niet-bebouwde gebieden met de bestemming woonzone of woonuitbreidingsgebied niet allemaal voor ontwikkeling vrij te geven, kan de groei meer geleidelijk plaatsvinden en blijven belangrijke open ruimten in het woonweefsel voor langere tijd behouden. Ook zorgt het gefaseerd aansnijden van deze greenfields ervoor dat het de herontwikkeling van bestaande en vaak beter gelegen bebouwde sites wordt gestimuleerd, wat beter is voor het ruimtelijk rendement. 2.1.2 INHOUD De woningbouwprogrammatie is opgesteld voor de beleidsperiode die is ingegaan vanaf 2020 en loopt tot 2030. Zij geeft aan welke nu nog onbebouwde binnengebieden in woongebieden en in woonuitbreidingsgebieden binnen deze periode kunnen worden ontwikkeld. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen gebieden die voor 2025 en gebieden die tussen 2025 en 2030 kunnen worden vrijgegeven. De stad wenst de andere gebieden te bevriezen tot minstens 2030 of zelfs uit het woningaanbod te lichten (herbestemming naar een andere functie). Sommige grotere binnengebieden zijn opgedeeld in verschillende fasen omdat het niet wenselijk is dat er ineens een te groot aanbod op één plek wordt ontwikkeld.” 7.2.2. Op de navolgende kaart van de woningbouwprogrammatie is het binnengebied Drijzillen aangeduid als gebied 7 dat blijkens de legende een “tot minstens 2030 te reserveren binnengebied in woongebied” is: ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227 X-18.119-5/17 7.2.3. Het beleidskader “Veelzijdige stad” vervolgt: “Bij het uitwerken van de woningbouwprogrammatie en de selectie van de gebieden die al dan niet in een bepaalde fase kunnen worden ontwikkeld, zijn volgende criteria van belang geweest. - Voor sommige gebieden bestaan al voorstellen die in een vergevorderd stadium van voorbereiding zijn en waarvoor soms ook principiële akkoorden zijn gegeven. Deze gebieden zijn opgenomen als ontwikkelbaar binnen de periode 2020 - 2025. - De groei van Geel moet in het stedelijk gebied worden opgevangen. In de kernen buiten het stedelijk gebied bestaan nog heel veel mogelijkheden aan uitgeruste wegen of in goedgekeurde verkavelingen waardoor de stad het niet wenselijk acht om in deze kernen nieuwe woonontwikkelingen in niet-geordend gebied toe te staan. - Sommige (delen van) locaties in het stedelijk gebied zijn meer centraal en nabij voorzieningen gelegen. Zij bieden een betere ontsluiting voor ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.227 X-18.119-6/17 voetgangers, fietsers en automobilisten waardoor zij eerder kunnen worden ontwikkeld dan andere locaties. - Sommige ontwikkelingen in het stedelijk gebied hebben een grote toegevoegde waarde voor de wijdere omgeving (bijvoorbeeld het project voor de herontwikkeling van de stationsomgeving of projecten in het kernwinkelgebied). Hierdoor zijn zij meer prioritair dan andere projecten. - Ten slotte geldt dat voor sommige gebieden eerst nog herbestemmingen noodzakelijk zijn (bijvoorbeeld van woonuitbreidingsgebied naar woongebied). Het gevolg is dat deze minder snel kunnen worden ontwikkeld. In de volgende tabellen is per binnengebied aangegeven wat de uitspraak is qua fasering. Voor de gebieden waarvoor al projecten in ontwikkeling zijn, is een inschatting van het aantal woningen opgenomen, gebaseerd op de inhoud van deze projecten. Voor gebieden waarvoor nog geen project in voorber