## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-03-28, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.306** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.306&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.306 (2024-03-28) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.306 van 28 maart 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Varia (ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu) Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VIIe KAMER ARREST nr. 259.306 van 28 maart 2024 in de zaak A. 237.273/VII-41.670 In zake : de NV ECCA bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Bart Martel en Kristof Caluwaert kantoor houdend te 1050 Brussel Louizalaan 99 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Pieter Dewaele kantoor houdend te 8500 Kortrijk Groeningestraat 33 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 19 september 2022, strekt tot de nietigverklaring van “het besluit van de gedelegeerd bestuurder van de Vlaamse Landmaatschappij tot intrekking van de erkenning als laboratorium in de discipline mest, voor wat betreft de pakketten M-M1, M-M5 en M-M6, van [de verzoekende partij] van 19 juli 2022”. II. Verloop van de rechtspleging 2. Bij arrest nr. 255.721 van 9 februari 2023 is de vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen. De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van de rechtspleging ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.306 VII-41.670-1/39 De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Auditeur Benny De Sutter heeft op 29 augustus 2023 een verslag opgesteld. De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 22 februari 2024. Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht. Advocaat Kristof Caluwaert, die tevens loco advocaat Bart Martel verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Pieter Dewaele, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Auditeur Benny De Sutter heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. De verzoekende partij baat een laboratorium uit dat ondernemingen bijstaat op het vlak van monsternames, analyse en advies. Zij beschikt onder meer over een erkenning als laboratorium in de discipline mest voor onderscheiden pakketten in de zin van bijlage 3, 4°, van het besluit van de Vlaamse regering van 19 november 2010 ‘tot vaststelling van het Vlaams reglement inzake erkenningen met betrekking tot het leefmilieu’ (hierna: Vlarel). ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.306 VII-41.670-2/39 3.2. Op 28 september 2021 maakt de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (hierna: VITO) op basis van de jaarlijkse opvolging een auditverslag op, waarin melding wordt gemaakt van een aantal tekortkomingen. Het verslag wordt op 5 oktober 2021 aan de verzoekende partij bezorgd. De verzoekende partij en VITO wisselen hierna berichten uit, waarin de verzoekende partij de corrigerende acties vermeldt die zij heeft ondernomen en waarvan zij bewijsstukken meedeelt, en waarin VITO op een aantal punten bijkomende corrigerende acties en/of verduidelijking vraagt. Het betreft onder meer de werking van het digitale invoersysteem AIDOO van de verzoekende partij. 3.3. Met een brief van 28 april 2022 deelt de verwerende partij aan de verzoekende partij mee dat na evaluatie is gebleken dat de corrigerende maatregelen onvoldoende zijn om alle tekortkomingen te remediëren. De verwerende partij deelt in deze brief ook mee dat de verzoekende partij geslaagd is, evenwel met tekortkomingen, voor een ringtest voor de pakketten M-M1 en M-M6 en dat zij een plan van aanpak met corrigerende maatregelen moet voorleggen. De verwerende partij deelt verder mee dat de verzoekende partij tweemaal niet is geslaagd voor een ringtest voor het pakket M-M2. Met dezelfde brief brengt de verwerende partij de verzoekende partij op de hoogte van haar voornemen om de erkenning als laboratorium in de discipline mest te schorsen of op te heffen. Zij deelt mee dat de verzoekende partij haar verweermiddelen kan indienen en nodigt de verzoekende partij uit op een hoorzitting op 16 mei 2022. 3.4. De verzoekende partij vraagt met een e-mail van 3 mei 2022 meer toelichting bij de opmerkingen in het auditverslag en de verwerende partij antwoordt hierop met een e-mail van 4 mei 2022. De verzoekende partij stuurt op ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.306 VII-41.670-3/39 13 mei 2022 een actieplan naar de verwerende partij met bijkomende maatregelen voor tekortkomingen in de monsternameformulieren. Op 16 mei 2022 vindt de hoorzitting plaats over het voornemen van de verwerende partij om over te gaan tot schorsing of opheffing van de erkenning van de verzoekende partij als laboratorium in de discipline mest. 3.5. Met een beslissing van 19 juli 2022 trekt de verwerende partij de erkenning in van de verzoekende partij voor de pakketten M-M1, M-M5 en M-M6. Dit is de bestreden beslissing, die steunt op volgende overwegingen: “Deze beslissing is gebaseerd op de elementen opgenomen in ons schrijven van 28.04.2022 en houdt rekening met de verweermiddelen die u overgemaakt hebt op 13.05.2022, aangevuld met de informatie verstrekt tijdens de hoorzitting van 16 mei 2022. […] Voornemen tot schorsing of opheffing van de erkenning als laboratorium in de discipline mest - pakketten M-M1, M-M5 en M-M6 (monstername van mest en van verwerkte/behandelde mest voor anorganische analyses) - Op 27 september 2021 voerden medewerkers van VITO en [de verwerende partij] een audit uit bij uw laboratorium in het kader van het toezicht op uw erkenning. Over de uitgevoerde audit werd door het VITO een auditverslag opgemaakt dat u door VITO werd bezorgd op 5 oktober 2021. In het auditverslag werd, voor wat betreft de tijdens de audit vastgestelde tekortkomingen, gevraagd om uiterlijk 22 november 2021 een plan van aanpak met corrigerende maatregelen en termijnen van uitvoering voor te leggen. Er werd u tevens een bijkomende maatregel aangaande het voormelden van de staalnames en het dagelijks bezorgen van de monsternameverslagen aan VITO en [de verwerende partij] opgelegd. - De corrigerende acties samen met de bewijsstukken die u op 22 november 2021 aan VITO bezorgde, werden geëvalueerd door VITO en er werd vastgesteld dat deze voor bepaalde tekortkomingen onvoldoende waren. Het verslag hierover werd u door VITO op 26 november 2021 bezorgd met de vraag om bijkomende corrigerende acties, termijnen van uitvoering en het bewijs dat de corrigerende maatregelen uitgevoerd zijn, voor te leggen tegen uiterlijk 15 december 2021. - Op 15 december 2021 hebben VITO en [de verwerende partij] van u bijkomende corrigerende acties ontvangen met vermelding van een uitvoeringstermijn lopende tot eind januari 2022 voor bepaalde tekortkomingen gelet op de IT-ontwikkelingen en opleidingen (gebruik van AIDOO-systeem voor het opmaken van de monsternameverslagen door alle bevoegde monsternemers) die nodig waren. - Op 7 februari 2022 hebt u VITO en [de verwerende partij] laten weten dat op één monsternemer na (voor wie een heropleiding voorzien was), alle monsternemers overgeschakeld waren naar het AIDOO-systeem en dat er ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.306 VII-41.670-4/39 nog een opvolgingsfase lopende was. Naar aanleiding hiervan, vroeg u om de bijkomende maatregel opgelegd door [de verwerende partij] i.v.m. het voormelden van de staalnames en het dagelijks bezorgen van de monsternameverslagen stop te zetten. - Op 17 februari 2022 heeft […] VITO u laten weten dat er ook na 7 februari 2022 nog steeds heel wat (AIDOO-)monsternamerapporten waren met non-conformiteiten, met de vraag hoe dit verder zou aangepakt worden. - Op 18 februari 2022 hebt u VITO en [de verwerende partij] laten weten dat alle staalnemers effectief overgeschakeld waren naar het AIDOO-systeem en de corrigerende acties die door u werden voorgesteld dus volledig in werking waren en voor u afgesloten en voldoende waren, met nogmaals de vraag, herhaald op 23 februari 2022, om de bijkomende maatregel opgelegd door [de verwerende partij] i.v.m. het voormelden van de staalnames en het dagelijks bezorgen van de monsternameverslagen stop te zetten. - Op 3 maart 2022 heeft [de verwerende partij] het stopzetten van deze bijkomende maatregelen toegestaan in afwachting van de definitieve evaluatie van de genomen corrigerende maatregelen. Het VITO heeft op 14 maart 2022 haar evaluatierapport aan de [de verwerende partij] overgemaakt. Het VITO oordeelt hierin, na evaluatie van alle ontvangen (extra) corrigerende acties, inclusief de monstername verslagen die na 18 februari 2022 nog doorgestuurd werden, dat met de genomen corrigerende maatregelen een aantal vastgestelde tekortkomingen onvoldoende geremedieerd werden. In het evaluatierapport van 14 maart 2022 komt het VITO dan ook tot een ongunstige beoordeling van uw labo. Naar aanleiding van deze ongunstige beoordeling, hebben we u op 28 april 2022 op de hoogte gebracht van ons voornemen tot schorsing of opheffing van uw erkenning als laboratorium in de discipline mest en u uitgenodigd om uw verweermiddelen in te dienen en aanwezig te zijn op een hoorzitting op 16 mei 2022. - Op 3 mei 2022 hebt u per mail verdere verduidelijking gevraagd bij de opmerkingen ‘Een essentieel deel van de monstername wordt niet correct uitgevoerd’ en ‘Toepassen van de verkeerde techniek wordt duidelijk niet opgepikt door de leidinggevende’ zoals vermeld in de evaluatie van de corrigerende maatregelen zodoende uw verdediging correct te kunnen voorbereiden. Deze verduidelijking werd u bezorgd door […] VITO op 4 mei 2022. - In het hoger vermeld auditverslag van […] VITO dat u op 5 oktober 2021 werd overgemaakt, zijn onder meer volgende tekortkomingen vermeld: ° De kwaliteit van het invullen van de monsternameformulieren voor mest was ondermaats. De monsternamegegevens werden onvoldoende geregistreerd (m.a.w. niet conform de eisen van het compendium[…]). Een aantal gegevens ontbrak. Voor bepaalde andere gegevens die wel geregistreerd werden, was de geregistreerde informatie te beperkt waardoor er niet kon worden nagegaan tot op welk niveau er voldaan werd aan de compendium m.b.t. de (correcte) uitvoering van de monstername zelf (opmerking VLM-SH-05 uit het auditverslag) ° Een tekort aan supervisie van de monsternemers gezien bovenstaande tekortkomingen nooit door iemand werden opgemerkt en er dan ook niet op gereageerd werd (opmerking VLM-SH-06 uit het auditverslag). Uit de evaluatie van de monsternamerapporten die bezorgd werden na ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.306 VII-41.670-5/39 18 februari, dus nadat u aangegeven had dat de corrigerende maatregelen volledig in uitvoering waren en er al enige tijd volledig overgeschakeld was op de AIDOO-rapportering tot 3 maart, werd vastgesteld dat een (te) groot aantal monsternamerapporten nog steeds non-conformiteiten bevatten. En dit niet alleen ten aanzien van de eisen voor rapportage maar ook ten aanzien van de eisen voor de monstername zelf. Dit laatste met name voor wat betreft de keuze van de te volgen bemonsteringsmethode of de uitvoering van de gevolgde bemonsteringsmethode. Uit de AIDOO-monsternamerapporten, die door u overgemaakt werden aan VITO en [de verwerende partij] in kader van de corrigerende maatregel, bleek dat noch het ontbreken/onvolledig zijn van de monsternamegegevens noch het feit dat volgens de gegevens vermeld in de monsternamerapporten in sommi