## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-03-29, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.360** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.360&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.360 (2024-03-29) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.360 van 29 maart 2024 Openbaar ambt - Federale en lokale politie – Aanwerving en loopbaan Beslissing : Depersonalisatie Schadevergoeding tot herstel als niet verricht beschouwd --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK XIVe KAMER ARREST nr. 259.360 van 29 maart 2024 in de zaak A. 237.134/XIV-39.067 In zake : XXXX bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Marlies De Raeve kantoor houdend te 3520 Zonhoven Spierhoofseweg 3 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Binnenlandse Zaken woonplaats kiezend bij de Federale politie DGR/Legal/CTX gevestigd te 1050 Brussel Kroonlaan 145/A -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het verzoek 1. Het verzoek, ingediend op 30 augustus 2022, strekt tot het bekomen van een schadevergoeding tot herstel naar aanleiding van de onwettigheid vastgesteld in arrest nr. 254.117 van 27 juni 2022. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en verzoekster heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur Geert De Bleeckere heeft een verslag opgesteld. Verzoekster heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.360 XIV-39.067-1/16 De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 28 februari 2024. Staatsraad Ann Coolsaet heeft verslag uitgebracht. Advocaat Cynthia Petroons, die loco advocaat Marlies De Raeve verschijnt voor verzoekster, en adviseur Kirsten Peeters, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Aanleiding tot het verzoek 3. Bij arrest nr. 254.117 van 27 juni 2022 vernietigt de Raad van State “de beslissing van 28.05.2019 van de directeur-generaal waarbij vastgesteld wordt dat verzoekster niet geslaagd is voor de basisopleiding ‘Inspecteur van politie’ en waarbij verzoekster definitief afgewezen wordt voor de basisopleiding ‘Inspecteur van politie’ en haar de hoedanigheid van aspirant-inspecteur wordt ontnomen.” De feiten aan de basis van het verzoek zijn reeds weergegeven in het genoemde arrest. Er wordt naar verwezen. IV. De gevorderde schadevergoeding Uiteenzetting van het verzoek 4. Verzoekster vordert, na actualisering op basis van de door de verwerende partij neergelegde loonsimulatie, de veroordeling van de verwerende ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.360 XIV-39.067-2/16 partij tot het betalen van (i) een schadevergoeding tot herstel ten bedrage van 70.436,76 euro wegens gederfd inkomen, meer de gerechtelijke interesten van 28 mei 2019 tot 27 juni 2022, en (ii) een forfaitaire schadevergoeding tot herstel ten bedrage van 10.000 euro voor de “overige schadeposten”, meer de gerechtelijke interesten vanaf 30 augustus 2022, omwille van de nadelen die zij heeft geleden en die in een causaal verband staan met de door de verwerende partij begane onwettigheid vastgesteld in het onder punt 3 vermelde arrest nr. 254.117 van 27 juni 2022. 5. Verzoekster voert in het verzoekschrift in eerste instantie aan dat zij een ernstig nadeel heeft geleden ingevolge de vernietigde beslissing en dat de verwerende partij haar rechtsherstel moet verlenen. Door de vernietiging van de beslissing van 28 mei 2019 heeft zij haar statuut van aspirant-inspecteur immers nooit verloren. Bijgevolg moet de verwerende partij aan verzoekster het maandloon betalen voor de periode van 28 mei 2019 tot “minstens” de datum van het arrest van 27 juni 2022. Verder wijst verzoekster ter adstructie van haar nadeel erop dat de vernietigde beslissing van 25 mei 2019 pas meer dan twee jaar na het voorstel tot beslissing werd genomen, dat zij al die tijd werd tewerkgesteld bij het onthaal van de Federale politie, en dat zij al die tijd in onzekerheid verkeerde over de vraag of zij haar basisopleiding tot inspecteur ooit zou kunnen hervatten. De vernietigde beslissing van 25 mei 2019 had uiteindelijk tot gevolg dat verzoekster haar opleiding niet kon verderzetten samen met haar “lichting” en voortijdig en definitief werd afgewezen. Bovendien heeft de verwerende partij verzoekster – ook al was het niet zeker dat zij zou slagen – de kans ontnomen om in 2017 te slagen voor de opleiding tot inspecteur en om aldus inspecteur te worden. Verzoekster wijst ook op het betere pensioen dat zij had kunnen krijgen na een loopbaan als inspecteur van politie, in vergelijking met haar huidige loopbaan als bewakingsagente in de privésector. Voorts voert verzoekster aan dat zij in principe haar opleiding kan hervatten ingevolge het arrest van 27 juni 2022, maar dat haar situatie niet meer dezelfde is als vijf jaar geleden. Intussen moet zij als alleenstaande een hypothecaire lening van 950 euro per maand en een autolening van 250 euro per maand afbetalen. Volgens verzoekster is het daarom financieel niet mogelijk om de opleiding terug aan te vatten. Bovendien vreest verzoekster dat zij geen eerlijke kans zou krijgen om te slagen, gelet op de ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.360 XIV-39.067-3/16 “ons-kent-ons-cultuur”, een overtuiging die wordt versterkt door een krantenartikel waarin de directie van de politieschool zich naar aanleiding van het arrest van de Raad van State negatief uitspreekt over bepaalde competenties van verzoekster. De reputatieschade die verzoekster opliep door de vernietigde beslissing is nog versterkt door dit krantenartikel. Vervolgens gaat verzoekster over tot de begroting van de aangevoerde schade. Zij vordert vooreerst het maandloon voor de periode van 28 mei 2019, datum van de vernietigde beslissing, tot 27 juni 2022, datum van het vernietigingsarrest. Zij begroot dit provisioneel op 59.545,80 euro (36 x maandloon van 1654,05 euro) en nodigt de verwerende partij uit de nodige stukken bij te brengen over het geïndexeerde maandloon, zodat zij haar berekening kan aanpassen. Daarnaast vordert verzoekster een forfaitaire schadevergoeding ex aeque et bono begroot op 10.000 euro, meer de gerechtelijke interesten, voor (i) morele schade wegens twee jaar rechtsonzekerheid in afwachting van de beslissing van 28 mei 2019, (ii) morele schade wegens het niet kunnen afwerken van haar opleiding tot inspecteur, (iii) morele en materiële schade wegens het verlies van de kans om in 2017 haar opleiding te kunnen voltooien en inspecteur te kunnen worden, en tot slot, (iv) morele schade wegens de aantasting van haar reputatie en goede naam. In de memorie van wederantwoord herhaalt verzoekster vooreerst wat zij reeds in haar verzoekschrift uiteenzette. Verder betwist verzoekster het standpunt van de verwerende partij dat de schadevergoeding wegens loonverlies enkel kan bestaan uit het verschil tussen wat verzoekster zou hebben verdiend als aspirant-inspecteur en wat verzoekster intussen heeft verdiend als bewakingsagente. Zij meent immers dat niets haar tegenhoudt om verschillende jobs te combineren en dat wat zij heeft verdiend als bewakingsagente volledig losstaat van de verplichting van de verwerende partij om haar te betalen overeenkomstig haar statuut als aspirant-inspecteur. Verzoekster repliceert ook op het standpunt van de verwerende partij dat zij in 2017 nooit had kunnen slagen voor de basisopleiding, omdat zij niet slaagde voor de nationale schiettest, waardoor verzoekster veel opdrachten tijdens het werkplekleren niet zou hebben kunnen uitvoeren. Volgens verzoekster toont de verwerende partij niet aan dat zij ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.360 XIV-39.067-4/16 de nationale schiettest niet opnieuw had kunnen afleggen. Aan de uiteenzetting van het geleden nadeel voegt verzoekster nog toe dat het ambtenarenstatuut tijdens de loopbaan tal van voordelen biedt in vergelijking met een tewerkstelling in de privésector en dat haar de kans op die voordelen is ontnomen. In antwoord op het argument van de verwerende partij dat verzoekster heeft nagelaten haar opleiding opnieuw aan te vatten na het arrest van 27 juni 2022, antwoordt verzoekster dat dit geen echte keuze was gelet op de in het verzoekschrift aangehaalde redenen en ook omdat zij haar opleiding zou moeten herstarten in een andere politieschool, wat extra verplaatsingstijd- en kosten met zich zou brengen. De uitnodiging van de verwerende partij om de opleiding terug te starten is volgens verzoekster dan ook geen rechtsherstel. Wat de gevorderde schadevergoeding betreft, actualiseert verzoekster de hoofdsom wegens loonverlies tot een bedrag van 70.436,76 euro op basis van de loonsimulatie van de verwerende partij. In de laatste memorie repliceert verzoekster op de bemerking in het auditoraatsverslag dat zij het materiële nadeel wegens het verlies van de kans om in 2017 te slagen in de basisopleiding en bijgevolg inspecteur te worden, niet zou hebben begroot. Verzoekster wijst erop dat zij in het verzoekschrift de schadevergoeding voor vier schadeposten samen ex aequo et bono op 10.000 euro heeft begroot en voegt daaraan toe dat voor het nadeel wegens het verlies van de kans om in 2017 te slagen in de basisopleiding en bijgevolg inspecteur te worden, zij zowel het morele aspect, als het materiële aspect, begroot op elk 2.000 euro, en dat zij voorts de andere aangevoerde morele nadelen ook begroot op elk 2.000 euro, wat een totaal van 10.000 euro geeft. Verzoekster betwist ook het standpunt vertolkt in het auditoraatsverslag dat het onmogelijk is om tegelijk twee voltijdse jobs te combineren en wijst erop dat zeer veel politie-inspecteurs, minstens deeltijds, nog een tweede job uitoefenen. Tot slot betwist verzoekster dat de nietigverklaring zou hebben gezorgd voor de nodige morele genoegdoening. Beoordeling 6. Opdat de Raad van State verzoekster een schadevergoeding tot herstel toekent ten laste van de steller van de handeling, dient zij aan te tonen dat ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.360 XIV-39.067-5/16 zij een nadeel heeft geleden dat in causaal verband staat met de onwettigheid van de vernietigde akte. Uit artikel 11bis van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, artikel 25/2, § 2, 4°, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’ (hierna: de algemene procedureregeling) dat bepaalt dat het verzoekschrift tot schadevergoeding tot herstel het bedrag van de gevraagde vergoeding bevat, evenals een uiteenzetting die aantoont welk nadeel wordt geleden door de onwettigheid van de akte en, tot slot, artikel 25/2, § 3, van diezelfde algemene procedureregeling dat bepaalt dat de stukken die het verzoek staven, samen met een inventaris bij het verzoekschrift worden bijgevoegd, vloeit voort dat de Raad van State bevoegd is om een schadevergoeding te verlenen wanneer verzoekster, in dit geval de bij het vernietigingsarrest in het gelijk gestelde partij, aantoont dat de daarin vastgestelde onwettigheid de rechtstreekse oorzaak is van het door haar geleden nadeel dat niet (volledig) is hersteld door de tussengekomen vernietiging. Een “schadevergoeding tot herstel” op grond van artikel 11bis van diezelfde gecoördineerde wetten kan enkel worden toegekend in zoverre de onwettige bestuurshandeling, ondanks de verwijdering ervan ab initio uit de rechtsordening, schade heeft toegebracht die door de vernietiging niet volledig is hersteld. Het komt verzoekster toe het bewijs te leveren van het vereiste causaal verband tussen eensdeels de vastgesteld