## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-04-02, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.373&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373 (2024-04-02) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.373 van 2 april 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Plannen van aanleg Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER ARREST nr. 259.373 van 2 april 2024 in de zaak A. 236.614/X-18.174 In zake : de NV I.I. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Joost Bosquet kantoor houdend te 2650 Edegem Mechelsesteenweg 326 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : 1. de GEMEENTE GAVERE bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Veerle Tollenaere kantoor houdend te 9000 Gent Koning Albertlaan 128 bij wie woonplaats wordt gekozen 2. het VLAAMSE GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Kristien Vanderheiden kantoor houdend te 3000 Leuven Diestsevest 47/001 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 10 juni 2022, strekt tot de nietigverklaring van het besluit van de gemeenteraad van de gemeente Gavere van 21 februari 2022 houdende de definitieve vaststelling van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Herbestemming Woonuitbreidingsgebieden’. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partijen hebben een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373 X-18.174-1/18 Eerste auditeur Tom De Waele heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend. De verwerende partijen hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 22 maart 2024. Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht. Advocaat Joost Bosquet, die verschijnt voor de verzoekende partij, advocaat Angelique Van De Meirssche, die loco advocaat Veerle Tollenaere verschijnt voor de eerste verwerende partij, en advocaat Joos Roets, die loco advocaat Kristien Vanderheiden verschijnt voor de tweede verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Tom De Waele heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. De verzoekende partij is eigenaar van een aantal percelen grond, gelegen in het binnengebied “Ommegang” tussen de Hulstraat, de Haagstraat en de Kerkhofstraat, ten oosten van de dorpskern van Asper-Gavere (hierna: verzoeksters percelen), en stelt “actief [te zijn] op het vlak van residentiële ontwikkelingen”. Verzoeksters percelen zijn overeenkomstig het bij koninklijk besluit van 24 februari 1977 vastgestelde gewestplan Oudenaarde grotendeels gelegen in woonuitbreidingsgebied (hierna: WUG). ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373 X-18.174-2/18 3.2. Op 22 december 2014 verleent het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Gavere een voorwaardelijk gunstig advies over de vraag van de verzoekende partij tot het verkrijgen van een principieel akkoord (hierna: PRIAK) voor het aansnijden van het betreffende WUG. Daarbij worden de volgende voorwaarden gesteld: “• bij de 1e verkavelingsaanvraag dienen schriftelijke garanties (ovv een overeenkomst met een sociale huisvestingsmaatschappij) gevoegd mbt de oprichting van minimum 40 sociale woningen in fase 1; • tijdens het planproces wordt een mobiliteitseffectenstudie opgemaakt door en ten laste van de aanvrager; • het gemeentebestuur en de gecoro worden actief betrokken bij het planproces.” 3.3. Op 3 september 2015 verleent de deputatie van de provincieraad van de provincie Oost-Vlaanderen (hierna: de deputatie) met toepassing van artikel 5.6.6, § 2, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (hierna: VCRO) het door de verzoekende partij gevraagde PRIAK, waarbij in een eerste fase ongeveer 100 woongelegenheden worden voorzien, waarvan minstens 40 sociale woningen. De deputatie laat de mogelijkheid open voor “[e]en latere gefaseerde aansnijding […] mits aangetoond wordt dat deze afgestemd is op de behoefte en het voorzieningenniveau”. Aan het PRIAK zijn een aantal voorwaarden verbonden: de te realiseren gemiddelde woondichtheid moet minimaal 15 wooneenheden per hectare bedragen, er moet voldoende differentiatie in het woonaanbod zijn, er moet een mobiliteitseffectstudie worden opgemaakt, na de eerste fase moet een verdere fasering en prioritering worden opgesteld van de geplande woonontwikkeling en hieraan gekoppeld een onderzoek naar de nodige voorzieningen die dergelijke ontwikkelingen met zich mee brengen, en het aantal bijkomend gerealiseerde wooneenheden zal in rekening worden gebracht in de volgende woonbehoeftestudie. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373 X-18.174-3/18 3.4. Met een brief van 23 november 2015 laat het departement Ruimte Vlaanderen van de Vlaamse overheid de verzoekende partij weten dat het de geldigheid van het PRIAK betwist en dat “[o]p het ogenblik dat er een vergunningsaanvraag voorligt […] een beroepsdossier” zal worden voorbereid. 3.5. Op 6 juli 2020 keurt het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Gavere de startnota met betrekking tot de opmaak van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan ‘Herbestemming Woonuitbreidingsgebieden’ (hierna: het gemeentelijk RUP) goed. De doelstelling van het plan is blijkens de toelichtingsnota erbij de volgende: “In de gemeente Gavere zijn er nog circa 58 ha aan onbebouwde gronden bestemd als woonuitbreidingsgebied. Maar vanuit het streven naar een duurzame ruimtelijke ontwikkeling wil de Vlaamse overheid het bijkomend ruimtebeslag doen afnemen en zoveel mogelijk de open ruimte vrijwaren. Er moeten dus strategische keuzes voor deze onbebouwde woonuitbreidingsgebieden in Gavere worden gemaakt. In het kader van het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan Gavere (2006) werd reeds beslist om enkele woonuitbreidingsgebieden niet te ontwikkelen en te behouden als open ruimte. Recent werd een nieuw onderzoek verricht naar de woonbehoeften (zie hoofdstuk 5) en de woonuitbreidingsgebieden (zie hoofdstuk 6). Door de opmaak van het RUP wil het gemeentebestuur de open ruimte die het landelijk karakter van Gavere mee bepaalt, vrijwaren en beschermen. Dit is noodzakelijk om ook naar de toekomst toe een duurzaam en kwaliteitsvol ruimtelijk beleid uit te zetten. Via de verschillende deelplannen in dit RUP worden de slecht gelegen en overbodige woonuitbreidingsgebieden herbestemd in het voordeel van de open ruimte (meestal voor landbouw, soms voor overig groen, natuur en/of bos).” Het plan bestaat uit de volgende zes deelplannen: “1. Semmerzake Aalbroekstraat - Opperweg 2. Semmerzake Dorpstraat - Kriephoekstraat 3. Dikkelvenne Steenberglos 4. Asper-dorp Veldstraat – Steenweg 5. Asper-dorp Steenweg (ten zuidoosten) 6. Asper-dorp Haagstraat – Hulstraat.” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373 X-18.174-4/18 3.6. Verzoeksters percelen bevinden zich binnen het deelplan 6, met een oppervlakte van 98.581 m². Gelet op het bestaan van het PRIAK wordt er initieel voor geopteerd om in het deelplan 6 het WUG hoofdzakelijk (75%) te schrappen en voor maximum 25% te behouden voor woonontwikkeling. 3.7. Nadat een publieke consultatie en twee participatiemomenten werden georganiseerd, keurt het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Gavere de scopingnota op 25 januari 2021 goed. 3.8. Op 16 februari 2021 beslist het team Milieueffectrapportage van de Vlaamse overheid (hierna: team Mer) dat de opmaak van een planmilieueffectrapport (hierna: plan-MER) niet nodig is. 3.9. Op 22 maart 2021 keurt het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Gavere het voorontwerp van het gemeentelijk RUP goed. Op 22 april 2021 vindt over het voorontwerp van het gemeentelijk RUP een plenaire vergadering plaats. 3.10. Op 12 april 2021 verleent de dienst Ruimtelijke Planning van de provincie Oost-Vlaanderen het volgende advies: “Het voorontwerp gemeentelijk RUP ‘Herbestemming woonuitbreidingsgebieden’ te Gavere wordt gedeeltelijk gunstig geadviseerd. In de huidige vorm kunnen volgende elementen van het RUP in een latere fase aanleiding geven tot schorsing: o Het omzetten van niet bebouwde percelen van woonuitbreidingsgebied naar woongebied (zone voor groepswoningbouwproject met bescheiden en/of sociaal woonaanbod) mits het niet verantwoord kan worden vanuit een woonbehoefte of mits compensatie.” 3.11. Het departement Omgeving van de Vlaamse overheid stelt in zijn advies van 14 april 2021: “Volgende elementen uit het richtinggevende gedeelte van het GRS Gavere, actueel nog steeds van kracht, zijn relevant voor de beoordeling van het plan: ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373 X-18.174-5/18 Er wordt geopteerd voor kernversterking door het aansnijden van de woongebieden gelegen nabij de respectievelijke kernen. Woonuitbreidingsgebieden worden binnen de planperiode niet aangesneden. […] Ook binnen de kern Asper wordt beoogd geen woonuitbreidingsgebieden aan te snijden binnen de planperiode. De gemeente wenst echter niet over te gaan tot het definitief schrappen van woonuitbreidingsgebieden, omwille van de mogelijke financiële gevolgen. Het GRS Gavere werd door de deputatie goedgekeurd met in acht name van een aantal overwegingen, met uitdrukkelijke vermeld[i]ng dat er geen woonuitbreidingsgebieden kunnen worden aangesneden omwille van een ontbrekende woonbehoefte. De richtlijnen om het aansnijden van een woonuitbreidingsgebied te verantwoorden staan vermeld in de omzendbrief RO 2002/03 en zijn ook verankerd in het provinciaal ruimtelijk structuurplan Oost-Vlaanderen. Het deelplan voor het woonuitbreidingsgebied Haagstraat-Hulstraat te Asper grijpt weliswaar terug naar een principieel akkoord voor het woonuitbreidingsgebied ‘Ommegang’ dat op 3 september 2015 door de deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen werd verleend, in toepassing van artikel 5.6.6.§2 VCRO. We wijzen evenwel op het feit dat de geldigheid van dit principieel akkoord door het departement Omgeving werd betwist middels een schrijven aan de betrokkenen op 23 november 2015. De toelichtingsnota maakt duidelijk dat in de gemeente Gavere reeds een overaanbod aan bouwgronden aanwezig is in woongebied. Het aansnijden van woonuitbreidingsgebied in functie van de algemene woonbehoefte kan bijgevolg niet worden verantwoord. Naast de verantwoording vanuit artikel 5.6.5. VCRO moet de planologische verankering van de sociale huisvesting ook worden verantwoord door maatregelen die vereist zijn voor de verwezenlijking van het bindend sociaal objectief, vermeld in artikel 4.1.2 van het decreet van 27 maart 2009 betreffende het grond- en pandenbeleid. Ook dergelijke verantwoording ontbreekt. Samengevat wordt een gunstig advies verleend voor 4 van de 6 deelplannen voor een herbestemming naar een ‘gemengd openruimtegebied’. Er wordt voorbehoud gemaakt bij 2 deelplannen, ‘Asper-dorp Veldstraat Steenweg’ & ‘Asper-dorp Haagstraat - Hulstraat’, met name inzake het bijkomend voorzien van een 130-tal woningen omwille van de bovenvermelde overwegingen. De zones voor groepswoningbouwproject met bescheiden en/of sociaal woonaanbod in deze deelplannen worden ongunstig geadviseerd.” 3.12. Op 12 mei 2021 oordeelt het team Mer nogmaals dat de opmaak van een plan-MER niet nodig is. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.373 X-18.174-6/18 3.13. Met een besluit van 21 juni 2021 stelt de gemeenteraad van de gemeente Gavere het ontwerp van het gemeentelijk RUP voorlopig vast. Verzoeksters percelen krijgen alle de bestemming ‘zone voor gemengd openruimtegebied’. 3.14. Gedurende het openbaar onderzoek, dat van 16 augustus tot 14 oktober 2021 over het ontwerp van het gemeentelijk RUP wordt gehouden, worden 14 bezwaarschriften ingediend