## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-04-12, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.450&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450 (2024-04-12) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.450 van 12 april 2024 Overheidsopdrachten en openbare werken - Overheidsopdrachten Beslissing : Bevolen --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER ARREST nr. 259.450 van 12 april 2024 in de zaak A. 241.463/XII-9477 In zake: de BV LAVA ARCHITECTEN bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jos Timmermans kantoor houdend te 9300 Aalst Leo de Béthunelaan 46 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen: de POLITIEZONE GETEVALLEI bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Bert Beelen kantoor houdend te 3000 Leuven Justus Lipsiusstraat 24 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering 1. De vordering, ingesteld op 15 maart 2024, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing van het politiecollege van de politiezone Getevallei van 28 februari 2024 houdende de selectiebeslissing (fase 1) in het kader van de overheidsopdracht betreffende een studieopdracht voor de ‘Verbouwing van een Rijksadministratief Centrum tot Politiegebouw te Tienen’ op basis van de selectieleidraad ‘Studieopdracht S1360’. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 4 april 2024. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450 XII-9477-1/22 Kamervoorzitter Paul Lemmens heeft verslag uitgebracht. Advocaat Jos Timmermans, die verschijnt voor de verzoekende partij, en advocaat Johan Vanstipelen, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Eylenbosch heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. De verwerende partij schrijft een overheidsopdracht uit voor diensten met als voorwerp een studieopdracht voor de verbouwing van een Rijksadministratief Centrum tot politiegebouw te Tienen. De studieopdracht heeft betrekking op de volgende aspecten van de verbouwing: architectuur, stabiliteit, technieken; vaste inrichting; losse inrichting; akoestiek; veiligheidscoördinatie ontwerp en verwezenlijking; EPB-verslaggeving/EPC. De opdracht wordt nationaal en Europees bekendgemaakt. De opdracht wordt gegund met een mededingingsprocedure met onderhandeling. 3.2. De selectieleidraad met referte ‘Studieopdracht S1360’ is van toepassing. Deel 2 van de selectieleidraad bevat bepalingen in verband met de “plaatsing van de opdracht”. Dit deel bestaat uit twee onderdelen: ‘2.1 Indienen van de kandidatuur’ en ‘2.2 Selectie van de inschrijver’. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450 XII-9477-2/22 In onderdeel 2.1, ‘Indienen van de kandidatuur’, bevat artikel 2.1.1 de volgende bepalingen: “2.1.1 Combinatie zonder rechtspersoonlijkheid De kandidatuur kan worden ingediend [hetzij] door één enkele natuurlijke persoon of rechtspersoon, hetzij door een combinatie van natuurlijke personen en/of rechtspersonen. De vorm van het samenwerkingsverband kan door de inschrijver vrij gekozen worden. Het staat de kandidaat vrij om een samenwerkingsverband aan te gaan met andere architecten en/of studieburelen. Op straffe van nietigheid dient aan de kandidatuurstelling een document toegevoegd te worden dat de taakverdeling van elk lid van het samenwerkingsverband duidelijk omschrijft. Dit document dient door elk lid origineel ondertekend te worden. Elk lid van het samenwerkingsverband moet aan de selectiecriteria voldoen voor het gedeelte van de studieopdracht dat hij zal uitvoeren. Indien de inschrijver een combinatie zonder rechtspersoonlijkheid is, zijn behoudens wanneer wettelijke of deontologische bepalingen dit verbieden, de leden van de combinatie hoofdelijk en solidair verbonden ten aanzien van de Aanbestedende overheid.” Onderdeel 2.2, ‘Selectie van de inschrijver’, bevat de volgende relevante bepalingen: “2.2.1 Toegangsrecht […] Het UEA formulier moet on-line ingevuld worden https://ec.europa.eu/tools/espd/filter?lanq=nl Om het formulier te kunnen invullen, kies de optie ‘ik ben een ondernemer’ en daarna ‘een antwoord aanmaken’. Indien de inschrijver een combinatie zonder rechtspersoonlijkheid is, geldt deze vereiste voor elke deelnemer aan deze combinatie. Deze vereiste geldt tevens voor de andere entiteiten op wiens draagkracht de inschrijver een beroep doet. […] 2.2.3 Referenties De kandidatuurstelling dient volgende referenties en documenten te bevatten: Gelijkwaardige gerealiseerde referentieprojecten die door de inschrijver zelf werden ontworpen voor een gemeente of politiezone met inbegrip van de opvolging en controle der werken en waarvan de voorlopige oplevering of ingebruikname dateert van na 01/01/2014. Als gelijkwaardig project wordt beschouwd de bouw of verbouwing van een politiegebouw en waarvan de totale netto-bouwkost (ruwbouw, afwerking en technische installaties, exclusief erelonen, BTW en ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450 XII-9477-3/22 algemene kosten) minstens 6.500.000,00 euro (inclusief losse inrichting) bedraagt. Voor het deel architectuur: 1 referentieproject […] Voor het deel stabiliteit: 1 referentieproject Voor het deel technieken: 1 referentieproject […] 2.2.4 Onderaannemers Het is de inschrijver verboden het deel architectuur in onderaanneming […] te geven. Voor de overige onderdelen van de opdracht is het wel toegelaten met onderaannemers te werken maar deze mogen op hun beurt niet in onderaanneming gegeven worden. De inschrijver geeft in zijn kandidatuur aan welk gedeelte van de opdracht hij in onderaanneming wil geven. Indien de kandidaat een beroep doet op de draagkracht van onderaannemers of andere entiteiten voor het vervullen van de economische en financiële criteria in het kader van de kwalitatieve selectie (bij de indiening van zijn kandidatuur), moet de kandidaat het bewijs van de hoofdelijke aansprakelijkheidsverbintenis van de entiteit op wiens draagkracht een beroep gedaan wordt leveren, ieder voor zijn eigen deel (zie document als bijlage). 2.2.5 Veiligheidscoördinatie Bij bouwwerken met een oppervlakte van ≥ 500 m2 zal de bouwheer een veiligheidscoördinator-ontwerp en een veiligheidscoördinator-verwezenlijking dienen aan te stellen. De kandidaten dienen in hun offerte aan te geven of zij een bepaalde veiligheidscoördinator of -coördinatoren in-house aanbieden of een vaste samenwerking hebben met een veiligheidscoördinator-ontwerp en een veiligheidscoördinator-verwezenlijking. Zij zullen in dat geval de nodige gegevens, bewijsstukken (naam, ervaring, opleidingen,...) opnemen in hun kandidatuur. De eindbeslissing omtrent de aan te stellen veiligheidscoördinatoren voor werven ≥ 500 m2 ligt steeds bij de bouwheer. De bouwheer sluit met deze veiligheidscoördinatoren een afzonderlijke schriftelijke overeenkomst. Bij bouwwerken met een kleinere oppervlakte dan 500 m2 zal de architect deze veiligheidscoördinatie (ontwerp en verwezenlijking) op zich nemen.” De bijlage bedoeld in artikel 2.2.4 is een model van “Verbintenisverklaring”. Volgens de tekst van dat model verklaart de ondertekenende onderaannemer: “Overeenkomstig artikel 73 van het KB van 18 april 2017 betreffende de plaatsing van overheidsopdrachten in de klassieke sectoren, […] dat hij de diensten zal verlenen die vereist zijn, en dat hij alle middelen ter beschikking zal stellen van de kandidaat/inschrijver voor de uitvoering van de voorliggende opdracht, voor dat gedeelte dat hem is toevertrouwd. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450 XII-9477-4/22 Overeenkomstig artikel 78 van de Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten [dat hij] zich hoofdelijk [engageert] met de kandidaat/inschrijver voor de uitvoering van de voorliggende opdracht, voor het gedeelte dat hem toevertrouwd is.” In het onderdeel 2.2 van de selectieleidraad wordt onder artikel 2.2.6, ‘Doorselectie’, ook nog bepaald dat maximaal drie kandidaten kunnen worden geselecteerd om door te gaan naar fase 2 (offertefase) van de procedure. Onder dat artikel worden ook de criteria voor de doorselectie bepaald. 3.3. Er worden zeven aanvragen tot deelneming ingediend, waaronder die van de verzoekende partij. 3.4. Op 19 februari 2024 wordt een selectieverslag opgemaakt. Deel B van het selectieverslag behandelt de ontvankelijkheid van de aanvragen tot deelneming. Onder punt B.3, ‘Beroep op draagkracht (art. 78 Wet OO – art. 73 KB Plaatsing)’, wordt een overzicht gegeven van de kandidaten, “met vermelding of deze zich al dan niet beroepen op de draagkracht van onderaannemers of andere entiteiten”. Bij de verzoekende partij wordt onder meer opgemerkt: “Akoestiek: niet gecommuniceerd Veiligheidscoördinatie: niet gecommuniceerd.” Onder punt B.4, ‘Volledigheid aanvraag tot deelneming’, wordt gecontroleerd “of de aanvraag tot deelneming alle vereiste gegevens en bijlagen bevat, gevraagd in de selectieleidraad”. Bij de verzoekende partij wordt het volgende opgemerkt: “Het teamlid voor de discipline[s] akoestiek en veiligheidscoördinatie [ontbreekt]. De taakverdeling van elk lid van het samenwerkingsverband is onvolledig voor de discipline[s] akoestiek en veiligheidscoördinatie. De model verbintenis voor de discipline[s] akoestiek en veiligheidscoördinatie [ontbreekt]. Het UEA voor de discipline[s] akoestiek en veiligheidscoördinatie [ontbreekt].” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450 XII-9477-5/22 In Deel C, ‘Voorlopige selectie op basis van het UEA’, wordt herhaald, wat de verzoekende partij betreft, dat voor de disciplines akoestiek en veiligheidscoördinatie het teamlid ontbreekt. Het selectieverslag besluit met de vaststelling dat onder meer de kandidatuur van de verzoekende partij “onontvankelijk” is. Van de zes overige kandidaten worden twee andere kandidaturen eveneens onontvankelijk verklaard, twee kandidaten worden “niet-geselecteerd of uitgesloten”, en twee kandidaten worden geselecteerd. Bij het selectieverslag is per kandidaat een bijlage gevoegd, waarbij voor elk van de uitsluitingsgronden en kwalitatieve selectievereisten is aangevinkt of hij al dan niet voldoet. De bijlage besluit met een samenvatting, die voor de verzoekende partij luidt als volgt: “De kandidaat voldoet niet aan de selectievoorwaarden Motivatie Punt A [Uitsluitingsgronden]: Het teamlid voor de disciplines akoestiek en veiligheidscoördinatie [ontbreekt]. De aanvraag tot deelname is onvolledig. Punt B [Kwalitatieve selectie]: Punt C [Overige]: De taakverdeling van elk lid van het samenwerkingsverband is onvolledig voor de discipline akoestiek en de discipline veiligheidscoördinatie. De modelverbintenis voor de discipline akoestiek en de discipline veiligheidscoördinatie [ontbreekt].” 3.5. Op 28 februari 2024 keurt het politiecollege het selectieverslag goed. Twee kandidaten worden geselecteerd. De verzoekende partij en vier andere kandidaten worden niet geselecteerd. Dit is de bestreden beslissing. IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden 4. Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State, gelezen in samenhang met de artikelen 15 en 31 van de wet van 17 juni 2013 ‘betreffende de motivering, de informatie en de rechtsmiddelen ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.450 XII-9477-6/22 inzake overheidsopdrachten, bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en concessies’, moet enkel worden onderzocht of in de voorliggende vordering tot schorsing die is ingesteld volgens de procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid, een ernstig middel of een klaarblijkelijke onwettigheid wordt aangevoerd. V. Onderzoek van het enig middel Standpunt van de partijen 5. De verzoekende partij voert een enig middel aan, bestaande uit vier onderdelen: “Eer