## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-04-16, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.483** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.483&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.483 (2024-04-16) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.483 van 16 april 2024 Onderwijs en cultuur - Media Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK IXe KAMER ARREST nr. 259.483 van 16 april 2024 in de zaak A. 239.211/IX-10.263 In zake: de VLAAMSE RADIO- EN TELEVISIEOMROEPORGANISATIE, nv van publiek recht bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Bob Martens en Tatyana Lebedeva kantoor houdend te 1000 Brussel Wolstraat 70 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen: de VLAAMSE REGULATOR VOOR DE MEDIA bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Bart Staelens kantoor houdend te 8000 Brugge Gerard Davidstraat 46 bus 1 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 30 mei 2023, strekt tot de nietigverklaring van beslissing 2023/004 van de algemene kamer van de Vlaamse Regulator voor de Media van 13 februari 2023, waarbij deze de Vlaamse Radioen Televisieomroeporganisatie een administratieve geldboete van 5000 euro oplegt. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.483 IX-10.263-1/20 Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partij en de verwerende partij hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 25 maart 2024. Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht. Advocaat Bob Martens, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Bart Staelens, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Op 12 augustus 2022 ontvangt de Vlaamse Regulator voor de Media (VRM) een klacht van een kijker over uitzendingen van de Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie (VRT). De klager geeft aan dat wie de live-uitzendingen van de VRT volgt via VRT NU – thans en hierna: VRT MAX – meestal niet onmiddellijk kan aansluiten omdat een reclamespot van vijftien tot twintig seconden wordt getoond. Volgens de klager is dit in strijd met het reclameverbod voor de VRT uit artikel 50 van het decreet van 27 maart 2009 ‘betreffende de radio-omroep en televisie’ (“mediadecreet”). Hij verwijst in zijn klacht naar specifieke reclamespots. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.483 IX-10.263-2/20 Op 10 oktober 2022 verklaart de VRM de klacht gegrond bij beslissing 2022/033. Hij stelt een inbreuk vast op artikel 50 van het mediadecreet en beslist om de VRT “hiervoor te waarschuwen” overeenkomstig artikel 228, 1°, van het mediadecreet. Het door verzoekster ingestelde beroep tot nietigverklaring van deze beslissing wordt door de Raad van State verworpen bij arrest nr. 259.481 van heden. 3.2. Op 8 december 2022 legt de onderzoekscel van de VRM een onderzoeksrapport voor, waarin wordt vastgesteld dat nog steeds reclamespots worden uitgezonden bij het live kijken via VRT MAX. Uit het onderzoek blijkt dat de kijker, die heeft gekozen voor “live kijken” op VRT MAX en vervolgens op de knop ‘live’ drukt van het programma uit het programmaschema, een commerciële boodschap van vijftien seconden te zien krijgt, gevolgd door het lopende programma uit het programmaschema. 3.3. Met de thans bestreden beslissing 2023/004 van 13 februari 2023 legt de VRM verzoekster hiervoor een administratieve geldboete van 5000 euro op. De beslissing is als volgt gemotiveerd: “16. Voor zover de VRM nog moet ingaan op de verhouding tussen beslissing 2022/033, waartegen VRT inmiddels een annulatieberoep bij de Raad van State heeft ingesteld, en beslissing 2022/007, herhaalt de VRM dat beslissing 2022/033, net zoals de voorliggende zaak, handelt over vermeende reclamespots bij de live-(televisie)-uitzendingen van VRT op VRT MAX, en niet over (vermeende) reclamespots bij de radiouitzendingen van VRT via internet, zoals in beslissing 2022/007. De VRM is bijgevolg van oordeel dat ook voor de feiten die in deze zaak voorliggen de analogie met beslissing 2022/007 niet onverkort opgaat. Artikel 50 van het Mediadecreet legt de omroeporganisatie van de Vlaamse Gemeenschap een verbod op om reclame te brengen, behalve in het geval van radioreclame en van reclame die gericht is op zelfpromotie. De voorliggende zaak heeft geen betrekking op reclame bij radiouitzendingen (via internet) en uit het verweer van de VRT blijkt dat ze de getoonde spots niet kwalificeert als zelfpromotie. De twee uitzonderingen op het verbod voor de omroeporganisatie van de Vlaamse Gemeenschap om reclame te brengen, zijn in deze zaak niet van toepassing. De VRM ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.483 IX-10.263-3/20 dient in dit geval verder te onderzoeken of de betrokken commerciële communicatie al dan niet als (televisie)reclame kan worden beschouwd. […] 17. De VRM stelt vast dat VRT in voorliggende zaak hetzelfde standpunt blijft verdedigen zoals in de zaak die aanleiding heeft gegeven tot beslissing 2022/033. VRT herhaalt enkele grote lijnen van dat standpunt. VRT blijft bij het standpunt dat er geen inbreuk op artikel 50 van het Mediadecreet is gepleegd omdat de betrokken commerciële boodschappen niet ‘in’ een lineaire omroepdienst worden uitgezonden en dus geen reclame uitmaken in de decretale zin van het Mediadecreet. 18. Het verweer omvat geen elementen die de VRM kunnen overtuigen van het standpunt van VRT. De VRM blijft van oordeel dat de lineaire televisiedienst start zodra de kijker, die op VRT MAX heeft gekozen voor ‘Live kijken’, aangeeft ‘live’ naar het programma uit het programmaschema te willen kijken door op de daartoe voorziene knop of pijl te duwen. De VRM verwijst naar en herhaalt haar standpunt van randnummer 20 uit beslissing 2022/033. In zoverre VRT gevolgd moet worden in haar stelling dat VRT MAX steeds een ‘niet-lineaire omgeving’ zou zijn waarin de kijker terecht komt, blijkt VRT de zienswijze van de VRM wat betreft de start van de lineaire televisiedienst, nochtans te delen. VRT geeft op de zitting zelf aan dat de ‘lineaire omgeving’ begint wanneer de kijker daar de keuze voor maakt. VRT is het dus blijkbaar met de VRM eens dat de kijker die keuze ontegensprekelijk maakt wanneer hij, na al gekozen te hebben voor ‘Live kijken’, vervolgens aangeeft ‘live’ naar het programma uit het programmaschema te willen kijken door op de daartoe voorziene knop of pijl te duwen. 19. Uit het onderzoek blijkt dat de kijker, die heeft gekozen voor ‘live kijken’ op VRT MAX, en vervolgens op de pijl/knop ‘live’ drukt van het programma uit het programmaschema en dus lineair begint te kijken, een commerciële boodschap van 15 seconden te zien krijgt, gevolgd door het lopende programma uit het programmaschema. Dit wordt door de VRT erkend. De lineaire omroepdienst start in dat geval met een commerciële boodschap waarvan, gelet op het voorgaande, alleen maar kan worden vastgesteld dat die commerciële boodschap wel degelijk in de lineaire omroepdienst vervat zit. De commerciële boodschap wordt immers niet eerder getoond dan alvorens de kijker de duidelijke keuze maakt om ‘live’ naar het programma uit het programmaschema te kijken door op de desbetreffende knop/pijl te drukken. 20. Het argument dat er geen sprake kan zijn van een uitzending in een lineaire televisiedienst omdat die commerciële boodschappen geen deel uitmaken van een gelijktijdig door alle kijkers te bekijken programmaschema nu de commerciële boodschappen niet aan alle kijkers worden getoond, overtuigt geenszins. Indien dergelijke redenering zou worden aanvaard, zou het volstaan dat een omroeporganisatie één onderdeel niet in het programmaschema voor de kijker zou opnemen om te vermijden dat er nog sprake zou kunnen zijn van een lineaire uitzending of een lineaire televisiedienst. Een dergelijke interpretatie is niet ernstig. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.483 IX-10.263-4/20 Het Mediadecreet moet immers altijd gelezen worden met het oog op de bescherming van de kijker. De VRM merkt overigens op dat de uitzending van commerciële boodschappen, zij het reclame, of sponsoring of zelfpromotie, nooit in het programmaschema voor de kijker is opgenomen. 21. Voor zoveel als nodig herhaalt de VRM dat het Mediadecreet technologieneutraal is opgesteld. Dat betekent dat het decreet geen onderscheid maakt naargelang de technologie die wordt gebruikt om hetzij lineair, hetzij niet-lineair te kijken, weze het via een klassiek televisie-abonnement en televisietoestel, dan wel via het internet en een computer, of andere. Met andere woorden, alle kijkers die lineair kijken, moeten – ongeacht het platform – het lineair kijken op dezelfde manier ervaren door dezelfde beelden te zien zodra de keuze voor lineair kijken gemaakt wordt. Of nog, zodra een kijker via VRT MAX gekozen heeft voor ‘live kijken’ en vervolgens op de pijl/knop ‘live’ drukt om het programma uit het programmaschema te volgen, moet hij onmiddellijk het betrokken programma kunnen volgen, net zoals de kijker met een klassiek televisieabonnement en televisietoestel. Technologieneutraal betekent niet, zoals VRT stelt, dat er tussen lineaire kijkers verschil gemaakt mag worden in wat die kijkers te zien krijgen naargelang de wijze waarop die kijkers lineair kijken, enkel en alleen omdat het Mediadecreet verschillende verplichtingen oplegt aan lineaire en niet-lineaire uitzendingen of omroepdiensten. 22. Behalve het argument dat de commerciële boodschappen de lineaire uitzending voorafgaan, stelt de VRM vast dat de VRT geen verweer voert wat de andere onderdelen van de decretale definitie van reclame betreft, noch in de schriftelijke opmerkingen, noch op de zitting. De VRM besluit daaruit dat de VRT niet betwist, en dus van oordeel is, dat de commerciële boodschappen wel beantwoorden aan de andere onderdelen van die definitie. De VRM treedt dit oordeel bij. In deze zaak gaat het immers om een audiovisuele boodschap van een particuliere […] of publieke onderneming […] – in welke vorm dan ook (spots variërend tussen 7 en 15 seconden) – over de uitoefening van een commerciële, industriële, ambachtelijke activiteit of van een beroep (respectievelijk maken van een tijdschrift, het aanbieden van bank- en verzekeringsdiensten, de verkoop van reizen, het uitbaten van een online winkel en het organiseren van openbare loterijen, kansspelen en alle vormen van wedstrijden, en dit in het algemeen belang), ter bevordering van de levering tegen betaling van goederen of diensten, met inbegrip van onroerende goederen, rechten en verplichtingen (de kijker ertoe aanzetten het tijdschrift […] te kopen, bankdiensten en verzekeringsproducten bij […] te nemen, een reis te boeken bij […], online te kopen bij […] of producten van […] te kopen), uitgezonden tegen betaling of soortgelijke vergoeding dan wel voor zelfpromotie (VRT erkent de boodschappen als commerciële communicatie, waardoor aan dit onderdeel is voldaan omdat dit ook een vereiste voor commerciële communicatie is). Enkel het onderdeel ‘in een lineaire omroepdienst’ wordt door de VRT betwist, maar is hierboven uitvoerig door de VRM weerlegd. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.483 IX-10.263-5/20 Uit het voorgaande volgt dat de commerciële boodschappen, uitgezonden bij de livestream-televisie-uitzendingen op VRT MAX tijdens de onderzochte periode, beantwoorden aan de decretale definitie van reclame. Dat de VRM daarbij geen ruimere toepassing van de decretale definitie van reclame maakt, mag blijken uit de uitgebreide motivering. De betrokken commerciële boo