## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-04-25, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.645&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 (2024-04-25) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.645 van 25 april 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Plannen van aanleg Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER ARREST nr. 259.645 van 25 april 2024 in de zaak A. 235.605/X-18.082 In zake : 1. P.V. 2. G.V. 3. F.V. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Peter Heirman kantoor houdend te 9080 Lochristi Ruilare 89/B bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : het VLAAMSE GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Sven Vernaillen en Katrien Dams kantoor houdend te 2600 Antwerpen - Berchem Borsbeeksebrug 36 bij wie woonplaats wordt gekozen Tussenkomende partij: de GEMEENTE OOSTERZELE bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Wim Rasschaert kantoor houdend te 9620 Zottegem Gentse Steenweg 323 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 2 februari 2022, strekt tot de nietigverklaring van “het ministerieel besluit van 7 december 2021 betreffende het beroep [van verzoekers] tegen het besluit van de gemeenteraad van de gemeente Oosterzele van 17 juni 2021 betreffende de definitieve vaststelling van het rooilijnplan voor de gedeeltelijke verplaatsing van buurtweg nr. 14 ‘Boonakkerlos’, Landskouter”. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 X-18.082-1/14 II. Verloop van de rechtspleging 2. Bij arrest nr. 253.980 van 13 juni 2022 is de vordering tot schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen. De verzoekende partijen hebben een verzoekschrift tot voortzetting van de rechtspleging ingediend. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend. Er is een verzoek tot tussenkomst ingediend. De tussenkomst is toegestaan bij beschikking van 31 augustus 2022. Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Van Mingeroet heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partijen en de verwerende partij hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 15 december 2023. Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht. Advocaat Annelies Geerts, die loco advocaten Sven Vernaillen en Katrien Dams verschijnt voor de verwerende partij en advocaat Ruben Merckx, die loco advocaat Wim Rasschaert verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Van Mingeroet heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 X-18.082-2/14 Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3. Het woonhuis van eerste en tweede verzoekers ligt in Landskouter, dit is een deelgemeente van de gemeente Oosterzele, en wordt ontsloten via de straat Rooberg. Eerste en tweede verzoekers hebben de helft van de blote eigendom van dit woonhuis, evenals een aantal omliggende percelen, geschonken aan derde verzoeker. 4. Verzoekers’ woonhuis kan vanaf de straat Rooberg worden bereikt via het met grind verharde gedeelte van buurtweg nr. 14 “Boonakkerlos” (hierna: de grindweg). Op de grindweg sluit een ongeveer 70 meter lange oprijlaan naar dit woonhuis aan. Ten zuidwesten van de oprijlaan is het in de Atlas der Buurtwegen ingetekende tracé van buurtweg nr. 14 al tientallen jaren niet meer op het terrein zichtbaar: dit tracégedeelte blijkt ingenomen te zijn door een landbouwperceel waarvan verzoekers eigenaar zijn. De grindweg sluit voorts aan op een onverharde trage weg, die niet is opgenomen in de Atlas der Buurtwegen (hierna: de zuidelijke trage weg). De zuidelijke trage weg sluit – net als eertijds het inmiddels verdwenen gedeelte van buurtweg nr. 14 – aan op de onverharde buurtweg nr. 5 “Boonakker”. Ter verduidelijking volgt hierna de weergave van de basiskaart van de website geopunt.be, waarop benaderende aanduidingen zijn aangebracht. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 X-18.082-3/14 5. Op 25 maart 2021 stelt de gemeenteraad van de gemeente Oosterzele het rooilijnplan voor de gedeeltelijke verplaatsing van buurtweg nr. 14, ‘Boonakkerlos’ te Landskouter voorlopig vast. Het plan strekt er toe het verdwenen tracégedeelte van buurtweg nr. 14 te vervangen door de zuidelijke trage weg. Er wordt aan verzoekers geen vergoeding voor een eventuele waardevermindering toegekend. 6. Tijdens het van 19 april tot 19 mei 2021 gehouden openbaar onderzoek dienen verzoekers een bezwaarschrift in. 7. Op 17 juni 2021 stelt de gemeenteraad van de gemeente Oosterzele het rooilijnplan voor de gedeeltelijke verplaatsing van buurtweg nr. 14, ‘Boonakkerlos’, Landskouter, definitief vast “om de juridische situatie te conformeren met de bestaande toestand”. Er worden geen wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van wat in randnummer 5 is vermeld. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 X-18.082-4/14 8. Op 28 juni 2021 dienen verzoekers tegen deze beslissing beroep in bij de Vlaamse regering, met het oog op de vernietiging ervan. 9. Op 7 december 2021 verwerpt de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken dit beroep en besluit zij om de gemeenteraadsbeslissing van 17 juni 2021 niet te vernietigen. IV. Onderzoek van de middelen A. Het eerste middel Het aangevoerde middel 10.1. Het eerste middel is genomen uit de schending van de artikelen 4, 9 en 17 van het decreet van 3 mei 2019 ‘houdende de gemeentewegen’ (hierna: het gemeentewegendecreet) en van het motiveringsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en het verbod op willekeur. 10.2. In een eerste middelonderdeel stellen verzoekers dat de gemeente – zoals zij reeds hebben aangevoerd in hun beroepsschrift – er zichzelf op voorhand toe verbonden heeft de bezwaren te weerleggen en het nut van de gevraagde verlegging van de betrokken buurtweg nr. 14 gunstig te beoordelen. De gemeenteraad heeft immers in het besluit van 25 maart 2021 méér beslist dan louter het voorlopig vaststellen van het rooilijnplan. In dat besluit wordt daarenboven principieel akkoord gegaan met de verplaatsing van de buurtweg en wordt akkoord gegaan met de door de landmeter-expert voorgestelde vergoedingen voor waardevermindering of waardevermeerdering. Volgens verzoekers bewijst dit dat “andere vooringenomen (private) belangen hun opwachting maken dan het algemeen belang”. 10.3. In een tweede middelonderdeel betogen verzoekers dat noch in de gemeenteraadsbesluiten, noch in het bestreden ministerieel besluit een concrete en correcte belangenafweging wordt gemaakt, laat staan dat het algemeen belang van de wegverplaatsing zou zijn beoordeeld. Het verdwenen ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 X-18.082-5/14 tracégedeelte van buurtweg nr. 14 loopt door een tuinbouwplantage en is dus “schijnbaar eertijds met doorlopende tolerantie van de gemeente, wederrechtelijk onttrokken aan zijn openbare bestemming”. Dit weggedeelte is tot heden niet formeel afgeschaft “en is dus desgevallend door het publiek bestuur nog steeds afdwingbaar in rechte”. Verzoekers kunnen “slechts vermoeden dat enkel privaat belang, zonder meer, het motief tot verplaatsing is”. Volgens verzoekers kan noch in het bestreden ministerieel besluit, noch in het administratief dossier enig draagkrachtig motief voor de wegverplaatsing worden teruggevonden. 10.4. In een derde middelonderdeel voegen verzoekers toe dat de verwerende partij zich in het bestreden besluit ook moest uitspreken over de algemene rechtsbeginselen en meer bepaald rekening had moeten houden met het principe van artikel 4, 2°, van het gemeentewegendecreet volgens hetwelk de wijziging van een gemeenteweg een uitzonderingsmaatregel is die afdoende moet worden gemotiveerd. Nochtans blijkt – zoals in het tweede middelonderdeel is uiteengezet – niet dat het bestreden besluit steunt op enig draagkrachtig motief. 11. Wat betreft het eerste middelonderdeel, stellen verzoekers in hun memorie van wederantwoord dat de Vlaamse minister er in het bestreden besluit mee akkoord is gegaan dat de gemeenteraad willekeurig heeft gehandeld en “de kar voor het paard [heeft] gespannen”. Met betrekking tot het tweede middelonderdeel, lichten verzoekers toe dat de wettigheid van het bestreden ministerieel besluit aangetast wordt door de onwettigheid van het gemeenteraadsbesluit van 17 juni 2021. 12. Wat betreft het eerste middelonderdeel, stellen verzoekers in hun laatste memorie dat de gemeenteraad op 17 juni 2021 niet langer vrij kon oordelen over de verplaatsing nu daarover in se reeds eerder officieel beslist was, meer bepaald op 25 maart 2021. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 X-18.082-6/14 Beoordeling 13.1. Wat het eerste middelonderdeel betreft, moet worden vastgesteld dat artikel 17 van het gemeentewegendecreet voor de vaststelling van een rooilijnplan een procedure in meerdere stappen oplegt. In een eerste stap stelt de gemeenteraad het ontwerp van gemeentelijk rooilijnplan voorlopig vast. In een tweede stap wordt over dit ontwerp een openbaar onderzoek georganiseerd en tot slot stelt de gemeenteraad in de laatste stap het rooilijnplan definitief vast. Verzoekers gaan eraan voorbij dat de gemeenteraad te dezen in overeenstemming met het gemeentewegendecreet in de eerste stap op 25 maart 2021 het ontwerp-rooilijnplan voorlopig heeft vastgesteld en dus principieel akkoord is gegaan met de daarin vervatte wegverplaatsing. Door in diezelfde eerste stap standpunt in te nemen over de vergoedingen voor waardevermindering of waardevermeerdering heeft de gemeenteraad deze vergoedingen tot voorwerp van het openbaar onderzoek gemaakt. In de derde stap heeft de gemeenteraad op 17 juni 2021 de tijdens het openbaar onderzoek ingediende bezwaarschriften onderzocht en beoordeeld. Zoals op goede gronden in het bestreden ministerieel besluit is uiteengezet, valt niet in te zien hoe uit deze handelswijze van de gemeenteraad enige onwettigheid zou kunnen worden afgeleid. 13.2. Het eerste middelonderdeel is niet gegrond. 14.1. Wat het tweede middelonderdeel betreft, moet vooreerst worden vastgesteld dat in het gemeenteraadsbesluit van 17 juni 2021 volgende motieven van algemeen belang voor de gedeeltelijke wegverplaatsing zijn opgenomen: “De huidige toestand verzekert de trage verbinding tussen de Rooberg en de Boonakker en maakt sinds jaar en dag deel uit van de ‘Bunkerroute’ die gerealiseerd werd in 2004. […] Met de voorgestelde maatregel, namelijk het officialiseren van de [feitelijke] situatie, wordt het bestaan van dit deel van de ‘Bunkerroute’ verzekerd. De ‘Bunkerroute’ is een bewegwijzerde wandelroute met een cultuurhistorisch aspect die loopt langs verschillende bunkers die een verhaal vertellen over het oorlogsgebeuren in de streek. In het algemeen ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.645 X-18.082-7/14 belang is dit een noodzakelijke maatregel. Het is aan de overheid om de wettelijke toestand te conformeren met de feitelijke toestand [en] zodoende geen onduidelijkheden te creëren naar de burger toe. […] De [juridische] verplaatsing kadert binnen het onbruik van een deel van de gemeenteweg, en de feitelijke verplaatsing ervan. Het is voor de gemeente Oosterzele duidelijk dat het niet gewenst is deze [juridische] situatie, welke niet conform is met de realiteit, te bestendigen. Het te verplaatsen deel van de voetweg loopt momenteel dwars door een perceel dat gebruikt wordt door een tuinbouwer voor het kweken van bomen. Bij het ontstaan van de ‘Bunkerroute’ werd in overleg met de eigenaar van [het perceel waarover de zuidelijke trage weg loopt], afgesproken om deze […]weg te gebruiken, ter vervanging van het deel van de voetweg dat nu voorligt