## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-04-26, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.653** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.653&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.653 (2024-04-26) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.653 van 26 april 2024 Openbaar ambt - Organisatie van de dienst Beslissing : Verwerping Depersonalisatie --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE IXe KAMER ARREST nr. 259.653 van 26 april 2024 in de zaak A. 241.097/IX-10.413 In zake : 1. XXXX 2. XXXX 3. XXXX 4. XXXX 5. XXXX bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Hilde Minnen kantoor houdend te 2018 Antwerpen Ballaarstraat 67-71 bus 5 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Pierre Slegers, Jennifer Duval en Adrien Neyrinck kantoor houdend te 1160 Brussel Tedescolaan 7 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. De vordering, ingesteld op 2 februari 2024, strekt tot de schorsing van de tenuitvoerlegging van “de nota ‘Nieuwe dienstregeling binnen Saniport Luchthaven (na ondertekening in het Sectorcomité XII) – versie 15/12/2023’ van 15 december 2023”. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.653 IX-10.413-1/16 Eerste auditeur Joke Goris heeft een verslag opgesteld. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 22 april 2024. Staatsraad Jim Deridder heeft verslag uitgebracht. Advocaat Hilde Minnen, die verschijnt voor de verzoekende partijen en advocaat Julien Jouve, die loco advocaten Pierre Slegers, Jennifer Duval en Adrien Neyrinck verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Joke Goris heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973 (hierna RvS-wet). III. Feiten 3.1. De verzoekende partijen zijn als statutair ambtenaar van de federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (hierna: FOD VVVL) in dienst van Saniport, in de functie van controleur op de luchthaven Brussels Airport Zaventem. 3.2. In augustus 2019 wordt het plan opgevat om Saniport Zeehaven en Saniport Luchthaven te hervormen, waarna voor Saniport Luchthaven de toepasselijke overlegprocedures worden opgestart. Dat overleg heeft onder meer betrekking op een wijziging van de toepasselijke arbeidstijdregeling, waarbij de controleurs van Saniport Luchthaven zouden overschakelen van een 25-uursysteem naar een systeem van kortere shiften in combinatie met een passieve wacht. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.653 IX-10.413-2/16 3.3. Op 13 december 2023 worden in het Sectorcomité XII de onderhandelingen afgesloten met een protocol van niet-akkoord. 3.4. In een e-mail van 18 december 2023 deelt de voorzitter van het directiecomité van de FOD VVVL het volgende mee: “Beste collega’s, Gisteren hebben wij een lang traject van overleg en bemiddeling met de vakorganisaties afgerond. Het verandertraject voor Saniport Luchthaven dat reeds in mei 2022 werd goedgekeurd in het directiecomité, is nu definitief gelanceerd. In samenspraak met de directie ondersteunende diensten en de operationele leiding van Saniport werd beslist dat alle personeelsleden van Saniport Luchthaven de overgang zullen maken van een 25-uursysteem naar een systeem met shiften van 10u in combinatie met een passieve wacht. Wij zijn er ons van bewust dat deze verandering voor jullie niet makkelijk zal zijn, en dat dit enige aanpassing, zowel professioneel als persoonlijk, zal vergen. Wij voorzien hierin een overgangsperiode; de nieuwe dienstregeling gaat van kracht op 01 juli 2024. V-L SYSTEEM = 2 shiften van 10u: vroeg-laat (V-L) én passieve wacht van 12u ● Vroege shift: 05u00 – 15u00 (1 of 2 FTE) ● Late shift: 12u00 – 22u00 (1 of 2 FTE) ● Passieve wacht: 22u00 – 10u00 (1 FTE) Meer informatie kunnen jullie vinden in de nota in bijlage. In [f]ebruari 2024 zal de nieuwe uurregeling vanaf 1 juli 2024 vastgelegd worden en jullie doorgestuurd worden. In [j]anuari zal, ook naar aanleiding van de verandering naar het nieuwe Directoraat Generaal Preparedness en Respons, elk van jullie uitgenodigd worden voor een individueel gesprek, in aanwezigheid van iemand van P&O. Tijdens dit gesprek zullen jullie de kans krijgen om jullie professionele ambities toe te lichten en vragen te stellen waar nodig. Laat dit een constructief gesprek zijn over jullie positie binnen de FOD en de overgang naar het nieuwe DG. Eind januari zal een collectieve sessie georganiseerd worden, ook met de nieuwe hiërarchie binnen het nieuwe DG. Indien er in tussentijd nog vragen zijn, kunnen jullie terecht bij [L.], jullie rechtstreeks leidinggevende. Ook al is dit geen makkelijk traject, wij stappen het graag met jullie mee.” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.653 IX-10.413-3/16 3.5. Als bijlage bij deze e-mail gaat de nota ‘Nieuwe dienstregeling binnen Saniport Luchthaven (na onderhandeling in het Sectorcomité XII) - versie 15/12/2023’, die – voor zover hier relevant – luidt als volgt: “Context […] Het huidige werkregime in de luchthaven (Brussels Airport Zaventem) van 24 uur per dag, werkelijk 25 uur aanwezigheid, is voor de dienst Saniport ontoereikend in efficiëntie gebleken. Om een operationele dienstverlening te kunnen blijven garanderen, met voldoende aandacht voor de geldende bepalingen over arbeidstijd en de work-life balance, alsook het optimaal inzetten van de beschikbare FTE’s, dringt een aanpassing in het werkregime zich op. In deze nota wordt de huidige situatie en een plan tot wijziging toegelicht. Een onderdeel van dit plan bestaat erin om de fysieke aanwezigheid van de dienst gedurende de uren met lage werklast stop te zetten en over te schakelen naar een passieve wachtdienst (op afstand) en het opnemen van een coördinerende rol in geval van interventies. Dit systeem zal de continuïteit van Saniport in het operationele veld garanderen en bevorderen. Situatie as is […] Er wordt gesproken van een 24h systeem. Echter, de medewerkers zijn aanwezig in shiften van 25h. De shift start om 8h00 en eindigt om 9h00 de volgende ochtend. Het takenpakket wordt verspreid over de 25h aanwezigheid. De controleurs hebben de mogelijkheid tot het nemen van rustmomenten van zodra de werklast het toelaat. Deze uren worden meegerekend als actieve werkuren. Omwille van het huidig werkschema hebben de controleurs recht op voldoende recuperatietijd tussen de verschillende shiften. Dit leidt er toe dat een controleur gemiddeld 5 à 6 shiften per maand werkt. […] Er wordt steeds gestreefd naar een bezetting van twee controleurs per shift om de dienstverlening te garanderen. Op deze manier kunnen de reguliere taken volledig worden uitgevoerd, alsook kan er reactief gehandeld worden in geval van onvoorziene omstandigheden zoals een interventie. In de realiteit is het echter niet altijd evident om deze bezetting te garanderen. Vervanging wegens ziekte of verlof is moeilijk omdat het volledig uurrooster vaak wijzigt ten gevolge van de recuperatietijd die dient gerespecteerd te worden. Daarom kan het wel voorkomen dat een controleur een volledig shift alleen werkt (vaak is dit dan voor de volledige maandplanning). Desalniettemin moet er wel vermeld worden dat de controleurs zich steeds ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.653 IX-10.413-4/16 flexibel opstellen en hun collegialiteit tonen indien er vervanging nodig is voor een afwezige collega. Teammeetings en opleidingen […] moeten steeds door het merendeel van de controleurs als OFF uren worden ingegeven. Ook hier heeft dit een gevolg op het respecteren van het dienstrooster en de recuperatietijd. Er is geen mogelijkheid om alle controleurs op zo’n dag in te plannen. […] Beslissing sectorcomité XII – 14/12/2023 […] Na een overgangsperiode van zes maanden, te rekenen van 1 januari 2024 tot en met 30 juni 2024, zal de nieuwe arbeidstijdregeling in werking treden bij Saniport Luchthaven Zaventem. Er wordt geopteerd voor het uurschema met shiften van 10u en een nachtelijke passieve wachtdienst. In de komende maanden zal deze nota opgenomen worden in het Arbeidsreglement van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Situatie to be Toekomstig dienstrooster: Voor de medewerkers van de dienst zal het volgende systeem toegepast worden: 2 shiften van 10u: vroeg-laat (V-L) én passieve wacht van 12u V Vroege shift: 05u00 – 15u00 1 à 3 FTE […] L Late shift: 12u00 – 22u00 1 à 3 FTE P Passieve wacht: 22u00 – 10u00 1 FTE Geen fysieke aanwezigheid van de dienst tijdens de minst actieve nachturen: Saniport Airport Zaventem is aanwezig op de luchthaven tussen 0500 – 22h00 Tussen 22h00 - 5h00 is Saniport bereikbaar onder de vorm van een passieve wachtdienst* * P a s s i e v e wachtdienst = controleur is niet aanwezig op kantoor. De controleur is thuis en is telefonisch en per e-mail bereikbaar. In geval van interventie zal het advies telefonisch en/of via e-mail worden verschaft. Saniport neemt een coördinerende rol op afstand op. Saniport Luchthaven als Public Health Authority situeert zich binnen de dienst Preparedness & Response (P&R) van de FOD VVVL. Daardoor is het belangrijk dat de dienst 24/7 beschikbaar is om snel te kunnen anticiperen. Dit vraagt echter niet om een uitsluitend permanente aanwezigheid ter plaatse. In geval van crisis en indien de context dit vereist, kan bij wijze van uitzondering een beroep worden gedaan op de controleurs, net zoals dit voor alle medewerkers van de dienst P&R geldt. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.653 IX-10.413-5/16 Wijziging werking dienst Deze aanpassing zal ervoor zorgen dat de controleurs nooit een volledige shift alleen werken. Zowel door de overlap van uren tussen de verschillende shiften als door het feit dat er per shift steeds twee à drie personen kunnen ingepland worden door het verschil in rusttijd na een shift in vergelijking met het huidige systeem. Dit zorgt voor meer flexibiliteit in het kader van opvangen afwezigheden […] Er wordt een maandelijkse teamvergadering ter plaatse in Zaventem gepland. Die zal de organisatie van teamvergaderingen, maar ook van specifieke opleidingen/workshops en andere activiteiten, mogelijk maken. Opleidingen en vergaderingen zullen voor een hoger percentage van de controleurs binnen de diensturen vallen. Op jaarbasis zal elke controleur de nodige opleidingen kunnen volgen. […] Eindconclusie Het spreekt voor zich dat bovengenoemde veranderingen enige tijd tot aanpassing zullen vragen van de werknemers. Vooral wat betreft het gewijzigde werkritme waarbij ze verwacht worden frequenter aanwezig te zijn op het werk en ze zich meer met de auto zullen moeten verplaatsen van en naar het werk en minder met het openbaar vervoer. Na verloop van tijd zouden deze aanpassing van de werktijden echter zowel voor de controleurs als voor de FOD VVVL voordelig moeten blijken. Enerzijds zal op het niveau van het personeel de invoering van een passieve wachtdienst het mogelijk maken de nachtarbeid tot een strikt minimum te beperken en zullen de nieuwe uurroosters aanleiding geven tot meer teamwerk. Anderzijds zal deze aanpassing van de dienstregeling op organisatorisch vlak toelaten om: […]  Vergemakkelijken inplannen vervanging wegens verlof/ziekte/… voor de medewerkers  Gemiddeld 2 weekends vrij/maand voor de medewerkers De FOD VVVL is bereid om financiële middelen in te zetten om tegemoet te komen aan de financiële gevolgen van de wijziging van de dienstregeling voor de werknemers: ‐ Compenserende vergoeding voor het woon-werkverkeer (equivalent aan de kostprijs van een NMBS-treinabonnement in 2de klas) ‐ Opwaartse herziening van de forfaitaire maandelijkse verblijfsvergoeding (van 12 dagen naar