## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-05-07, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.701&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701 (2024-05-07) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.701 van 7 mei 2024 Openbaar ambt - Personeel van het onderwijs - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE IXe KAMER ARREST nr. 259.701 van 7 mei 2024 in de zaak A. 241.788/IX-10.460 In zake: J.J. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Kristien Vanderheiden kantoor houdend te 3000 Leuven Diestsevest 47 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen: de GEMEENTE OUD-HEVERLEE bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Sven Boullart en Jelle Snauwaert kantoor houdend te 9000 Gent Voskenslaan 419 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering 1. De vordering, ingesteld op 26 april 2024, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Oud-Heverlee van 16 april 2024 waarbij aan verzoeker de ordemaatregel “het uitvoeren van taken in functie van de Academie voor Muziek en Woord De Vonk, zoals bijvoorbeeld in verband met overheidsopdrachten, archief, andere administratieve taken onder leiding van de algemeen directeur” wordt opgelegd, voor de periode van 2 mei 2024 tot 2 november 2024. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701 IX-10.460-1/19 De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 6 mei 2024, om 11.30 uur. Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht. Advocaat Kristien Vanderheiden, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Sven Boullart, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Verzoeker is vast benoemd directeur van de gemeentelijke academie voor muziek en woord ‘De Vonk’ te Oud-Heverlee, waarvan de verwerende partij het schoolbestuur is. 3.2. Hij is van 1 oktober 2021 tot 15 juni 2023 afwezig wegens ziekte – uitgezonderd een periode van net geen twee maanden vanaf midden augustus 2022. 3.3. Naar aanleiding van zijn (halftijdse) werkhervatting vanaf 15 juni 2023, vindt op 6 juni 2023 een gesprek plaats tussen verzoeker en de verwerende partij over zijn re-integratie. Daarbij komt onder de noemer “belemmeringen/moeilijkheden” “[v]anuit schoolbestuur” ter sprake: “Begeleiding hervatten op werkvloer – capteren verwachtingen leraren, eventueel de bekommernissen.” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701 IX-10.460-2/19 Als maatregel wordt genoteerd: “Idewe traject hervatten laten begeleiden.” 3.4. Op de personeelsvergadering van de academie van 30 augustus 2023 wordt met betrekking tot het “traject Idewe” het volgende toegelicht: “Onder impuls van het schoolbestuur stapt de academie in een traject rond welzijn op het werk, begeleid door Idewe, externe dienst voor bescherming en preventie op het werk. […] In de loop van de komende maanden zal de [preventieadviseur psychosociale aspecten] gesprekken voeren met een aantal personeelsleden. De personeelsleden worden steekproefgewijs uit het gehele team gekozen (diversiteit in anciënniteit en in opdracht). Ook zelf kan je (op vrijwillige basis) een gesprek aanvragen of bij haar terecht mocht je vragen hebben.” 3.5. Dat traject resulteert in een verslag van de vzw Externe Dienst voor Preventie en Bescherming op het werk (IDEWE) van 8 december 2023. Op 19 december 2023 vindt over dat verslag een gesprek plaats tussen verzoeker en de verwerende partij. Om verzoeker “de tijd [te] gunnen om [hierover] te reflecteren”, wordt hem dienstvrijstelling verleend. 3.6. Verzoeker en de verwerende partij zitten op 23 januari 2024 opnieuw samen om de “verdere taakinvulling” van verzoeker te bespreken. Het gesprek leidt ertoe dat opdracht wordt gegeven tot het opstellen van een dading over de tewerkstelling van verzoeker. 3.7. Op 26 maart 2024 beslist het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Oud-Heverlee om verzoeker uit te nodigen om te worden gehoord over het voornemen om een ordemaatregel op te leggen. Met betrekking tot de “[f]eiten en context” vermeldt deze beslissing wat volgt: “Naar aanleiding van de terugkeer uit langdurig ziekteverlof van [verzoeker], werd onder begeleiding van IDEWE een reïntegratietraject ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701 IX-10.460-3/19 gestart, waarbij ook het lerarenkorps werd betrokken. Tijdens de loop van dit traject startte IDEWE met een risicoanalyse van een specifieke arbeidssituatie waarin een gevaar werd vastgesteld. Uit het verslag van IDEWE van eind 2023 bleek dat er sprake was van psychosociaal lijden bij leraren, [verzoeker] en echtgenote van [verzoeker]. Het advies van IDEWE was [verzoeker] geen contact meer te laten hebben met leraren op de werkvloer en geen leidinggevende taken meer te laten uitoefenen. De algemene lijnen van het verslag werd met [verzoeker] besproken, daarbij was ook de PAPS van IDEWE aanwezig, ook om na het gesprek de nodige opvang te kunnen doen. Teneinde [verzoeker] tijd te geven om alles een plaats te geven, werd besloten dat de algemeen directeur [verzoeker] dienstvrijstelling zou geven. De dienstvrijstelling loopt af op 31 maart 2024.” Als ordemaatregel wordt overwogen om verzoeker “administratieve taken te laten uitvoeren op het gemeentehuis als arbeidsplaats en dit vanaf 22 april 2024”. 3.8. Verzoeker gehoord, beslist het college van burgemeester en schepenen op 16 april 2024 om aan verzoeker de ordemaatregel op te leggen tot het “uitvoeren van taken in functie van de Academie voor Muziek en Woord De Vonk, zoals bijvoorbeeld in verband met overheidsopdrachten, archief, andere administratieve taken onder leiding van de algemeen directeur” (artikel 1) in het gemeentehuis (artikel 4), voor de periode van 2 mei tot 2 november 2024, waarbij de maatregel kan worden geëvalueerd en desgevallend verlengd (artikel 3). Dat is de bestreden beslissing. Ze is – letterlijk – als volgt gemotiveerd: “Het besluit en de aanbevelingen van IDEWE kunnen als volgt worden samengevat: - De risicofactoren met een negatieve invloed op het welzijn die tijdens de gesprekken het meest genoemd worden liggen op het niveau van de leiderschapsstijl, die een grote impact had en heeft op de arbeidsrelaties. - De PAPS is geneigd te stellen dat er sprake is (geweest) van toxisch leiderschap. - De PAPS stelt dat er duidelijk sprake lijkt van psychosociaal lijden, zowel voor de bevraagde medewerkers, als voor [verzoeker] en zijn echtgenote als voor de interimdirecteur. Het lijkt onontbeerlijk het lijden ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701 IX-10.460-4/19 te stoppen en de doelstellingen van de organisatie en het collectief welzijn voorop te stellen. - De PAPS stelt als maatregel voor om in te zetten op de participatieve leiderschapsstijl van de interimdirecteur. De leiderschapsstijl van de vastbenoemde directeur lijkt niet langer te passen bij de noden van de muziekschool. - Het lijkt de PAPS aangewezen de vastbenoemde directeur een takenpakket toe te wijzen waarin hij niet langer leiding geeft. - De PAPS acht het niet aangewezen in te zetten op herstel in de relatie tussen de vastbenoemde directeur en verschillende medewerkers met wie hij – al dan niet openlijk – een conflict had. De impact en negatieve beleving van de leiderschapstijl Het ongenoegen over zijn houding en de positie die hij innam is veel breder gedragen dan de vastbenoemde directeur inschat. - De PAPS merkt weinig openheid voor zelfreflectie bij de vastbenoemde directeur. Er wordt adviseert om bij voorkeur een kader uit te werken waarbij de vastbenoemde directeur geen contact meer heeft met de medewerkers van de muziekschool. Men geeft hem een zinvol takenpakket waarbij hij de ad interim directeur op haar vraag ondersteunt, maar niet langer rechtstreeks in contact kan treden met de medewerkers van de muziekschool. Hierna wordt ingegaan op de verweernota die de raadsman van [verzoeker] indiende: 2.1. Eerste middel: schending Codex over het welzijn op het werk. De manier waarop een re-integratietraject wordt gevoerd staat los van de finaliteit van een ordemaatregel. Re-integratie is er op gericht om het werk te hervatten na een periode van afwezigheid. Een ordemaatregel wordt genomen in het belang van de goede werking van de dienst. Ten overvloede, kan aangehaald worden dat er in het kader van de werkhervatting van [verzoeker], twee gesprekken zijn gevoerd waarbij afspraken werden gemaakt omtrent flankerende maatregelen die zijn werkhervatting zo comfortabel mogelijk zouden maken. Deze maatregelen werden in onderling overleg tussen [verzoeker] en de algemeen directeur afgesproken en in een verslag vastgelegd. Daarbij werd niet verwezen naar bepaalde wetgeving. Het inschakelen van IDEWE werd in de flankerende maatregelen opgenomen, zo blijkt uit het verslag van het overleg van 6 juni 2023. Daarnaast werd een werk-GSM ter beschikking gesteld evenals de mogelijkheid om thuis te werken, werd afgesproken dat hij geen contact hoefde te hebben met een leerkracht waarmee hij in conflict lag, dat de beide directeurs duidelijke werkverdelingen zouden opstellen, dat [verzoeker] pas zou hervatten bij de aanvang van het nieuwe schooljaar en dat de directeur ad interim 80% zou werken ipv 50% terwijl [verzoeker] 50% zou hervatten (30% kwam daardoor ten laste van de gemeente). […] Deze maatregelen werden geëvalueerd in het gesprek tussen de algemeen directeur en [verzoeker] op 21 augustus 2023, een eerdere afspraak die midden juli gepland was, werd door [verzoeker] geannuleerd. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.701 IX-10.460-5/19 Tweede middel: schending Decreet rechtspositie personeelsleden gesubsidieerd onderwijs 2.2.1 Ontbreken formele rechtsgrond Als formele rechtsgrond kan verwezen worden naar de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, meer in het bijzonder naar het continuïteits- en veranderlijkheidsbeginsel. Het gemeentebestuur moet de continuïteit van de goede werking van de openbare dienst voorop stellen. Daarnaast moet het gemeentebestuur de organisatie en de werking van de openbare dienst kunnen aanpassen aan de wisselende eisen van het openbaar belang. In dat kader van deze twee beginselen van behoorlijk bestuur past het om een ordemaatregel te nemen. In de verweernota wordt verder zeer in het algemeen de werking van IDEWE in twijfel getrokken, er wordt geen concrete gegevens of bewijzen aangehaald die van aard zijn om het gemeentebestuur te doen afstappen van het besluit of de aanbevelingen van IDEWE. Nochtans heeft [verzoeker] en zijn raadsman de pagina’s met het en de aanbevelingen ruim 2 weken voor de hoorzitting ontvangen. Gezien Codex Welzijn een bepaalde confidentialiteit voorziet, wil het gemeentebestuur deze dan ook respecteren. Dit neemt niet weg dat het deel dat wel werd overgemaakt, niet aan duidelijkheid te wensen overlaat en de context en redenen voor het nemen van de ordemaatregel zeer duidelijk weergeeft. 2.2.2. Verdoken tuchtstraf. Een ordemaatregel doet geen uitspraak over schuld en is enkel gericht op goede werking van de dienst. De verweernota is op dit punt vrij theoretisch, nergens wordt aangetoond dat het gaat om een verdoken tuchtstraf. Het gemeentebestuur wenst te verwijzen naar het professionalisme van IDEWE. Het traject en het verslag werd vanuit IDEWE begeleid door twee arbeidspsychologen met veel ervaring. 2.3. Derde middel: schending algemene beginselen van behoorlijk bestuur 2.3.1. Schending geïnformeerde hoorrecht. Aan [verzoeker] en zijn raadsman werd twee weken voor de hoorzitting h