## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-05-27, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.862** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.862&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.862 (2024-05-27) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.862 van 27 mei 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Varia (ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu) Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER ARREST nr. 259.862 van 27 mei 2024 in de zaak A. 237.944/X-18.296 In zake : D.V. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Luc De Meyere kantoor houdend te 9000 Gent Koning Albertlaan 165 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : het VLAAMSE GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Isabelle Cooreman kantoor houdend te 1082 Brussel Keizer Karellaan 586, bus 9 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 16 december 2022, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing d.d. 20 oktober 2022 van het agentschap Onroerend Erfgoed, verleend door [G. C.], afdelingshoofd Beheer bij het agentschap Onroerend Erfgoed. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag opgesteld. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.862 X-18.296-1/8 Verzoeker heeft een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 19 april 2024. Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht. Advocaat Robbe Schelfaut, die loco advocaat Luc De Meyere verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Joeri Leten, die loco advocaat Isabelle Cooreman verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Verzoekers hebben bij notariële akte van 12 november 2020 het eigendom verworven van een duplex-loft in Loods 23 aan de Voorhaven te Gent. In de notariële akte is de volgende clausule opgenomen: “De koper verklaart in aanmerking te komen voor de verlaagde registratierechten in toepassing van artikel 2.9.4.2.10 van de Vlaamse Codex Fiscaliteit”. Artikel 2.9.4.2.10 van het decreet ‘houdende de Vlaamse Codex Fiscaliteit’ van 13 december 2013 (hierna : “Vlaamse Codex Fiscaliteit”) voorziet in een verlaagd verkooprechttarief voor de verkrijging van een beschermd monument, voor zover het verschil tussen het gewoon tarief van het verkooprecht en het verlaagd tarief geïnvesteerd wordt “in beheersmaatregelen, werkzaamheden of diensten die noodzakelijk zijn voor het behoud of de herwaardering van ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.862 X-18.296-2/8 erfgoedkenmerken en -elementen van het beschermde monument”, mits die opgenomen zijn in een goedgekeurd beheersplan. De notariële akte van 12 november 2020 maakt ook melding van het bestaan van een reeds goedgekeurd beheersplan voor het behoud van de staalstructuur. 3.2. Op 20 oktober 2022 beslist het agentschap Onroerend Erfgoed: “U maakte bij de aankoop van uw eigendom, gelegen aan de Voorhavenlaan 37 in Gent, gebruik van de vermindering verkooprecht voor het beschermde monument ‘Voorhaven: metalen structuren van havenloodsen 22 en 23’. Kort na de aankoop ontving u van ons een informatieve brief waarin wij aangaven welke voorwaarden hieraan verbonden zijn. Van de havenloods is alleen de metaalstructuur beschermd als monument. U kan het verkregen voordeel enkel investeren in de privatieve delen van het beschermde monument. In dit geval zijn die privatieve delen niet beschermd, waardoor u niet in staat bent om het voordeel te investeren. We motiveren dit hieronder in detail. 1. Motivatie waarom de vermindering niet correct is toegepast Volgens het beschermingsbesluit van 20 november 1996 is enkel de metaalstructuur van de havenloods beschermd. Deze metaalstructuur hoort tot de gemeenschappelijke delen van het appartementencomplex. Gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw, zijn elementen die bijdragen en ten dienste staan van alle privatieve kavels en die bijgevolg in gedwongen mede-eigendom toebehoren aan alle mede-eigenaars. Zo behoren de volgende elementen bijvoorbeeld tot de gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw: funderingen en betonnen constructie, gewelven, ruwbouw, alle dragende muren, alle dragende constructies. Tot de gemeenschappelijke delen kunnen ook die elementen behoren die volgens de statuten tot de gemeenschappelijke delen behoren. Op basis van voorgaande omschrijving, is de metaalstructuur een element dat behoort tot de gemeenschappelijke delen. Op het attest verleend door architect [F. C.] van 20/09/2018 staat bovendien letterlijk vermeld: ‘Hiermee bevestig ik...dat voor... euro aan restauratiewerken uitgevoerd worden aan de als Monument beschermde staalstructuur van de loods 23 Voorhavenlaan Gent, te herverdelen pro rata van de breukdelen woonlofts/kantoren’. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.862 X-18.296-3/8 Deze laatste zin wijst er op dat het om een als monument beschermde metaalstructuur gaat die een gemeen deel uitmaakt van de mede-eigendom. Anders zou er immers geen herverdeling van de kosten gebeuren pro rata de breukdelen van de woonlofts/kantoren (privatieve kavels). Het is namelijk zo dat elke privatieve kavel dient bij te dragen in de kosten van de gemene delen overeenkomstig zijn onverdeeld aandeel in de gemene delen. Die bijdrage in de kosten verandert het juridisch statuut van de metaalstructuur niet: deze structuur wordt geen privatief deel, maar blijft een gemeenschappelijk deel in de mede-eigendom. Bij de aankoop van een privatieve kavel in een mede-eigendom, kan de verkrijger het verkregen voordeel enkel investeren voor werkzaamheden/diensten/beheersmaatregelen die noodzakelijk zijn voor het behoud of de herwaardering van erfgoedkenmerken en -elementen aan zijn privatieve kavel. 2. Terugvordering van het verkregen voordeel U kan het verkregen voordeel dus enkel investeren in de privatieve delen van het beschermde monument. In dit geval zijn die privatieve delen niet beschermd, waardoor u het voordeel niet kan investeren. Wij moeten daarom het verkregen voordeel terugvorderen. Met deze brief vraagt het Vlaams Gewest dan ook de terugbetaling van de verkregen subsidie op het rekeningnummer […]. De afrekening is als volgt: […] Wij zullen bij alle eigenaars die gebruik maakten van de vermindering verkooprecht voor het beschermde monument ‘Voorhaven: metalen structuren van havenloodsen 22 en 23’ het verkregen voordeel terugvorderen. […].” Dit is het bestreden besluit. IV. Rechtsmacht van de Raad van State Standpunt van de partijen 4. De verwerende partij werpt in eerste instantie op dat het voorliggend geschil de toepassing van de belastingwet betreft, en dat, overeenkomstig artikel 569, 32°, van het Gerechtelijk Wetboek, uitsluitend de rechtbank van eerste aanleg ter zake bevoegd is. In navolging van het auditoraatsverslag argumenteert de verwerende partij in de laatste memorie ook dat huidig beroep in werkelijkheid een geschil over subjectieve rechten tot voorwerp heeft. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.862 X-18.296-4/8 5. Verzoekers houden voor dat de bestreden beslissing in werkelijkheid de toekenning van een subsidie betreft, en dat het dus niet gaat om een geschil over de toepassing van de belastingwet. Verzoekers voeren verder aan dat het agentschap Onroerend Erfgoed bij het nemen van de bestreden beslissingen over een discretionaire bevoegdheid beschikt, zodat er van een geschil omtrent een subjectief recht geen sprake kan zijn. Beoordeling 6. In ’s Raads arrest nr. 258.060 van 30 november 2023 werd over de rechtsmacht van de Raad van State als volgt geoordeeld: “6. Uit de artikelen 144, eerste lid, en 145 van de Grondwet volgt dat de geschillen over subjectieve rechten – altijd, wat de in eerstgenoemde bepaling bedoelde geschillen over burgerlijke rechten betreft en in principe, wat de geschillen over politieke rechten betreft – tot de rechtsmacht van de hoven en rechtbanken behoren. Onder voorbehoud van een toewijzing van bevoegdheid inzake politieke rechten, is de Raad van State dan ook zonder rechtsmacht om kennis te nemen van beroepen en vorderingen waarvan het werkelijke en rechtstreekse voorwerp een geschil over subjectieve rechten betreft. Opdat er sprake zou zijn van een vordering op grond van een subjectief recht, en dus van een gebrek aan rechtsmacht van de Raad van State, is vereist dat de verzoekende partij zich beroept op een welbepaalde juridische verplichting die een regel van objectief recht rechtstreeks aan een derde oplegt en bij de nakoming waarvan de verzoekende partij belang heeft. Om zich ten aanzien van een overheid op een subjectief recht te kunnen beroepen is het noodzakelijk dat de bevoegdheid van de overheid gebonden is. De Raad van State heeft aldus geen rechtsmacht indien de overheid vaststelt dat een betrokkene wel of niet voldoet aan de wettelijke en reglementaire voorwaarden om aanspraak te maken op een welbepaald recht. 7. De bestreden beslissingen kaderen in het a posteriori nazicht door het agentschap Onroerend Erfgoed of effectief werd voldaan aan de voorwaarden, vermeld in artikel 2.9.4.2.10, §2, 1°, van de Vlaamse Codex Fiscaliteit. Artikel 2.9.4.2.10, § 1en § 2, van de Vlaamse Codex Fiscaliteit luidt: ‘§ 1. Het tarief, vermeld in artikel 2.9.4.1.1, wordt gehalveerd voor verkrijgingen onder bezwarende titel bij authentieke akte van de geheelheid eigendom van een beschermd monument als vermeld in artikel 2.1, 16°, van het Onroerenderfgoeddecreet van 12 juli 2013, met uitzondering van ruilovereenkomsten die onder de toepassing vallen van artikel 2.9.7.0.2. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.862 X-18.296-5/8 § 2. Voor de toepassing van het verlaagde tarief, vermeld in paragraaf 1, moeten de volgende voorwaarden vervuld zijn: 1° de verkrijgers verbinden zich ertoe dat minstens het bedrag dat overeenkomt met het verschil tussen het verkooprecht, geheven met toepassing van paragraaf 1, en het verkooprecht, verschuldigd bij gebrek aan toepassing van hetzelfde artikel, binnen vijf jaar vanaf de datum van de authentieke akte van verkrijging geïnvesteerd wordt in beheersmaatregelen, werkzaamheden of diensten die noodzakelijk zijn voor het behoud of de herwaardering van erfgoedkenmerken en -elementen van het beschermde monument, vermeld in artikel 2.1, 16°, van het Onroerenderfgoeddecreet van 12 juli 2013. De voormelde beheersmaatregelen, werkzaamheden of diensten dienen opgenomen te zijn in een goedgekeurd beheersplan als vermeld in punt 2°, dat geldig is bij de aanvang van de voormelde beheersmaatregelen, werkzaamheden of diensten; 2° voor het beschermde monument, vermeld in artikel 2.1, 16°, van het Onroerenderfgoeddecreet van 12 juli 2013, is er een goedgekeurd beheersplan of zal een beheersplan opgemaakt worden conform hoofdstuk 8 van het Onroerenderfgoeddecreet van 12 juli 2013 en hoofdstuk 8 van het Onroerenderfgoedbesluit van 16 mei 2014. Het beheersplan is goedgekeurd of zal worden goedgekeurd door het agentschap, vermeld in artikel 2.1, 2°, van het Onroerenderfgoeddecreet van 12 juli 2013; 3° de verkrijgers voldoen aan de verplichting, vermeld in artikel 3.12.3.0.1, § 1 en § 3, vierde lid.’ Het nazicht door het agentschap Onroerend Erfgoed is geregeld door artikel 10.5.2 van [het] decreet van 12 juli 2013 ‘betreffende het onroerend erfgoed’ (hierna : ‘Onroerenderfgoeddecreet’), dat luidt: ‘Het verschil tussen het verkooprecht, geheven met toepassing van artikel 2.9.4.2.10, § 1, van de Vlaamse Codex Fiscalite