## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-05-27, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.259.867&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867 (2024-05-27) Samenvatting (NL) : Arrest nr 259.867 van 27 mei 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Plannen van aanleg Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER ARREST nr. 259.867 van 27 mei 2024 in de zaak A. 236.922/X-18.207 In zake : C.V. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Eva De Witte kantoor houdend te 9000 Gent Kasteellaan 141 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : 1. het VLAAMSE GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jonas De Wit kantoor houdend te 2800 Mechelen Antwerpsesteenweg 16-18 bij wie woonplaats wordt gekozen 2. de STAD GENT bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Filip Mertens kantoor houdend te 9030 Gent Marcus Van Vaernewijckstraat 23 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 29 juli 2022, strekt tot de nietigverklaring van “het besluit van de Vlaamse minister van mobiliteit en openbare werken van 13 juni 2022 waarbij het beroep van de verzoekende partij tegen de gemeenteraadsbeslissing van de stad Gent van 22 november 2021 houdende goedkeuring van het definitieve rooilijnplan tot wijziging van de rooilijn voor de Halewijnstraat te Drongen, werd verworpen”. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867 X-18.207-1/13 II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partijen hebben een memorie van antwoord ingediend en verzoekster heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Van Mingeroet heeft een verslag opgesteld. Verzoekster heeft een laatste memorie ingediend. De verwerende partijen hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 23 februari 2024. Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht. Advocaat Eva De Witte, die verschijnt voor verzoekster, en advocaat Jory Brabants D’Hooghe, die loco advocaat Jonas De Wit verschijnt voor de eerste verwerende partij en advocaat Suzanne Buyens, die loco advocaat Filip Mertens verschijnt voor de tweede verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Ann Van Mingeroet heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3. Verzoekster is eigenaar van drie terreinen langs de Halewijnstraat (buurtweg nr. 34) te Drongen, dit is een deelgemeente van de stad Gent. Een van deze terreinen bevindt zich langs de binnenzijde van een haakse bocht van deze straat (hierna: verzoeksters hoekperceel). Uit de in de Atlas der ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867 X-18.207-2/13 Buurtwegen ingetekende rooilijnen blijkt dat verzoeksters hoekperceel – ten opzichte van de andere percelen in de straat – een hoekige uitstulping vertoont die zorgt voor meerdere insprongen of knikken in de rooilijn, waarvan er op de afbeelding hierna twee worden aangeduid (hierna: knik A en knik B). Ter hoogte van knik A versmalt de wegbreedte van bijna acht meter naar iets meer dan vijf meter. Ter hoogte van knik B versmalt de wegbreedte van bijna acht meter naar bijna zes meter. 4. Op 22 juni 2021 stelt de gemeenteraad van de stad Gent het plan tot wijziging van de rooilijnen van de Halewijnstraat te Drongen voorlopig vast en keurt hij de vaststelling van het voorlopig onteigeningsbesluit ter realisatie van deze rooilijnen goed. Er wordt geopteerd voor een wegbreedte van acht meter, waarbij de hoekige uitstulping van verzoeksters hoekperceel en de bijhorende knikken in de rooilijn van de binnenbocht verdwijnen. De stad maakt twee motiveringsnota’s op, een ter verantwoording van de rooilijn en een ter verantwoording van de innames van grondstroken op de aanliggende percelen (hierna: de motiveringsnota’s). Daarnaast wordt er ook een projectnota opgesteld. 5. Tijdens het van 30 augustus 2021 tot 28 september 2021 gehouden openbaar onderzoek dient verzoekster een bezwaarschrift in. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867 X-18.207-3/13 6.1. Op 22 november 2021 stelt de gemeenteraad van de stad Gent het rooilijnplan definitief vast (hierna: het rooilijnbesluit) en keurt hij het onteigeningsbesluit definitief goed. De gemeenteraad keurt tevens een document goed waarin de ingediende bezwaarschriften gemotiveerd worden weerlegd (hierna: de weerleggingsnota). Hierna volgt een uittreksel uit het definitief vastgestelde rooilijnplan ter hoogte van verzoeksters hoekperceel. 6.2. Ter weerlegging van verzoeksters bezwaarschrift wordt er in de weerleggingsnota gewezen op het belang van vrije bermzones voor de zichtbaarheid van de weggebruikers en wordt uitgelegd dat het in de bestaande situatie gaat om een “scherpe en gevaarlijke bocht” met weinig of geen vrije bermzone. 7. Tegen het rooilijnbesluit stelt verzoekster bestuurlijk beroep in bij de Vlaamse regering. Volgens verzoeksters beroepsschrift is er geen deugdelijke reden van algemeen belang die de verplaatsing van de rooilijn op verzoeksters hoekperceel kan verantwoorden. Er kan niet worden ingezien waarom het voor de zichtbaarheid van de bocht nodig is om reeds vanaf knik A de straat te verbreden. In het beroepsschrift wordt aangevoerd dat verzoekster bijzonder ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867 X-18.207-4/13 geviseerd en benadeeld wordt en wordt voorgesteld om ter hoogte van verzoeksters hoekperceel de rooilijnverbreding evenredig te verdelen tussen beide zijden van de straat en dus ongeveer anderhalve meter in te nemen van verzoeksters hoekperceel en ongeveer anderhalve meter van het perceel van de overbuur. 8.1. Bij besluit van 13 juni 2022 verwerpt de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken verzoeksters bestuurlijk beroep. Dit is het bestreden besluit. 8.2. Het bestreden ministerieel besluit spreekt zich – ter weerlegging van verzoeksters beroepsschrift – als volgt uit wat betreft de motieven van algemeen belang voor de rooilijnaanpassing ter hoogte van verzoeksters hoekperceel: “De stad Gent heeft zich […] uitvoerig uitgesproken in het kader van de verkeersveiligheid. Zij stelt op dit vlak dat: ‘Bij het ontwerp van nieuwe wegenis komen verschillende specialisten in dit vakgebied samen en tracht men op basis van louter technische argumenten een zo goed mogelijk en veilig ontwerp te creëren. Hierbij tracht men de impact op de private percelen zoveel mogelijk te beperken. (...) Compromissen sluiten ten nadele van de verkeersveiligheid zijn niet te verdedigen noch in toepassing van het behoorlijk bestuur noch in toepassing van de deontologie. Bezwaarschrijver wordt dan ook niet geviseerd maar vandaag spreekt enkel de meest veilige, volledige en toekomstgerichte inrichting van de Halewijnstraat in haar nadeel.’ […] ‘Iedere poging om de lasten te spreiden in dit segment resulteerde in een onveiligere inrichting van de wegenis waarbij de weggebruiker komende van [het westen] eerst luw naar links zou moeten draaien om daarna scherp naar rechts de bocht te nemen.’ […] ‘Door enerzijds de bocht te beperken tot één actie en draairichting en anderzijds aan de binnenzijde van de bocht te verwerven bekomen we op dit punt de veiligste oplossing. Iedere andere oplossing had nadelen tov het gekozen scenario.’ Dienaangaande dient opgemerkt te worden dat de stad Gent een uitvoerige studie verricht heeft naar de verkeersveiligheid en het zorgvuldigheidsbeginsel gerespecteerd heeft door alle relevante elementen inzake verkeersveiligheid in acht te nemen. Daartoe heeft de gemeenteraad van Gent, als zorgvuldig handelend bestuur, tevens rekening gehouden met alternatieven maar deze uiteindelijk niet naar voren geschoven omdat deze leidden tot een verkeersonveiligere situatie. De Raad van State heeft zich in het verleden reeds uitgesproken over de situatie van een eenzijdige grondinname, waarbij rekening gehouden werd met motieven gesteund op de verbetering van de verkeersveiligheid. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867 X-18.207-5/13 Daarbij werd beslist dat de verkeersveiligheid een motief van algemeen belang is dat een eenzijdige grondinname kan motiveren. (RvS 14 juni 2013, nr. 223.914) […] [De] stad Gent [heeft] aangegeven dat zij de grond langs beroepsindiener eenzijdig [moet] belasten doordat zij de inspr[o]ngen uit de Atlas Der Buurtwegen wil wegwerken om een vloeiende lijn te verkrijgen. Daarbij gaf zij volgende motivering: ‘Ter hoogte van de inname voor het perceel van de bezwaarschrijver wordt er geopteerd om eenzijdig de rooilijn te verbreden zodat de knikken (sprong in breedte) die beschreven stonden in de Atlas der buurtwegen weggewerkt worden. Hierbij wordt de rooilijn in het verlengde van de buurtweg doorgetrokken waarbij de rechte lijn behouden wordt conform de intekening in de Atlas. Aan de overzijde kent de grens van de huidige buurtweg reeds een vloeiend verloop zonder knikken, deze wordt aangehouden. […]’.” IV. Onderzoek van het enige middel Uiteenzetting van het middel 9.1. Het enige middel is afgeleid uit de schending van “de artikel[en] 4 en 10 van het decreet houdende de gemeentewegen van 3 mei 2019, het principe van de vereiste van het algemeen belang en de noodzaak, artikel 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen, en van de beginselen van behoorlijk bestuur, o.a. het zorgvuldigheids- en het redelijkheidsbeginsel, het evenredigheidsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel[,] de materiële motiveringsplicht en het proportionaliteitsbeginsel”. 9.2. Verzoekster licht toe dat het bestreden ministerieel besluit – met name wat het algemeen belang en de belangenafweging betreft – genoegen neemt met de vaststellingen die door de stad Gent zijn gedaan. Volgens haar is het aangevoerde argument van de verkeersveiligheid nietszeggend. Zij heeft zowel in het kader van het beroepsschrift bij de Vlaamse regering als in het kader van het openbaar onderzoek opmerkingen geformuleerd omtrent het algemeen belang en deze opmerkingen worden niet of minstens onvoldoende ontmoet in de bestreden beslissing. De minister beweert wel dat de stad Gent “een uitvoerige studie” zou verricht hebben over de verkeersveiligheid, doch het administratief dossier bevat ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.259.867 X-18.207-6/13 geen enkel mobiliteitsonderzoek of studie omtrent de verkeersveilige aanleg van de wegenis. Het bestreden ministerieel besluit gaat op geen enkele wijze in op de pertinente vaststellingen in verzoeksters beroepsschrift dat de door de stad Gent aangevoerde argumentatie omtrent de verkeersveiligheid geenszins volstaat voor het verbreden van de rooilijn ter hoogte van verzoeksters hoekperceel. 9.3. Verzoekster vervolgt met een herhaling van de argumenten die zij in haar beroepsschrift bij de Vlaamse regering heeft aangevoerd. In eerste instantie kan volgens het beroepsschrift niet worden ingezien waarom het voor de zichtbaarheid van de bocht nodig is om reeds vanaf knik A de straat te verbreden. Indien de bocht al overzichtelijker moet worden gemaakt, dan is het voldoende dat hiervoor een wijziging van de rooilijn gebeurt ter hoogte van de bocht zelf. Dat de zichtbaarheid in de bocht en de verkeersveiligheid op zich geenszins kunnen overtuigen blijkt ook uit het feit dat de vrije ruimte en het overzicht in de bocht in de huidige situatie reeds is gegarandeerd omdat zich aan de overzijde van de straat veel (open) ruimte bevindt. Het is dus perfect mogelijk om de bocht aan de buitenzijde te verruimen zodat deze bocht meer overzichtelijk wordt alsook minder scherp moet worden genomen. De verbreding van de weg langs verzoeksters hoekperceel dient geenszins het algemeen belang daar ze enkel tot gevolg zal hebben dat