Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207 (2024-06-21)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.207 van 21 juni 2024 Overheidsopdrachten en openbare werken
- Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIIe KAMER
ARREST
nr. 260.207 van 21 juni 2024
in de zaak A. 234.497/XII-9132
In zake :
de NV BOUWBEDRIJF VMG-DE COCK
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Filip Geerts
kantoor houdend te 9300 Aalst
Bauwensplein 1 bus 10
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de STAD GENT
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Patrick Devers en John Devers
kantoor houdend te 9000 Gent
Kouter 71-72
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 8 september 2021, strekt tot de
nietigverklaring van “de beslissing van het college van burgemeester en schepenen
van de stad Gent van 8 juli 2021 om de opdracht [van werken met als voorwerp] de
renovatie van een refter in het Instituut Bert Carlier, gelegen te Gent,
Oudenaardsesteenweg 74, te gunnen aan de nv Mevaco Bouwbedrijf, alsook van
de beslissing om de offerte van de [nv Bouwbedrijf VMG-De Cock] als
niet-regelmatig te beschouwen en
de impliciete beslissing om de opdracht niet
te gunnen aan de [nv Bouwbedrijf VMG-De Cock].”
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-1/25
Adjunct-auditeur Lennard Michaux heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend. De
verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 16 april 2024.
Staatsraad Inge Vos heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Filip Geerts, die
verschijnt voor de verzoekende
partij, advocaat John Devers, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Adjunct-auditeur Lennard Michaux, daartoe gemachtigd bij
besluit van de auditeur-generaal van 28 februari 2024, heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De stad Gent schrijft een overheidsopdracht uit van werken met
als voorwerp ‘Instituut Bert Carlier: renovatie refter’.
Als plaatsingsprocedure wordt gekozen voor een openbare
procedure.
De opdracht wordt op 22 oktober 2020 bekendgemaakt in het
Bulletin der Aanbestedingen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-2/25
3.2.
In het op de opdracht toepasselijk bijzonder bestek wordt het
voorwerp van de opdracht als volgt omschreven:
“Instituut Bert Carlier: renovatie refter, meer bepaald:
- Sloop van bijgebouw,
- Renovatie van de buitenschil (dak, buitenschrijnwerk, gevelrenovatie, vloer
gelijkvloers voorzien van isolatie),
- Renovatie van het bestaand gebouw volgens de hedendaagse behoeften van
de school, en volgens de voorschriften van de brandweer en de richtlijnen
van toegankelijkheid (onder meer het voorzien van een refter met
bedieningsruimte, van een vergaderruimte, van gescheiden sanitair, van
trappen en liftinstallatie,…),
- Uitbreiding met fietsstalling,
- Vernieuwen van de technische uitrustingen (HVAC, elektriciteit, sanitair,
brand- en inbraakbeveiliging),
- Vernieuwen van de riolering,
- Heraanleg van directe buitenomgeving.
De opdracht wordt verder omschreven onder punt III. Technische
bepalingen.”
3.3.
Zes inschrijvers dienen een offerte in, waaronder de verzoekende
partij.
3.4.
Op 31 maart 2021 richt de verwerende partij een verzoek tot
prijsverantwoording aan de verzoekende partij, dat luidt als volgt:
“Op 19 januari 2021 heeft u bij ons bestuur een offerte ingediend voor
bovengenoemde opdracht.
Om Uw offerte te kunnen aanvaarden en om alle ingediende offertes correct
te kunnen vergelijken vragen wij u, per kerende mail, uw eenheidsprijs van
onderstaande posten toe te lichten en te motiveren:
Art. 40.11. profielen / hout— gebeitst |FH|m2 - EHP = 387,00 EUR
Rekening houdende met artikel 36 van het KB van 18 april 2017 betreffende
de plaatsing overheidsopdrachten klassieke sectoren verzoeken wij u om een
verantwoording te verstrekken binnen de 12 kalenderdagen.”
Dit verzoek tot prijsverantwoording wordt door de verzoekende
partij met een schrijven van 2 april 2021 als volgt beantwoord:
“Wij hebben onze prijszetting i.v.m. art. 40.11, profielen / hout – gebeitst,
naar aanleiding van uw schrijven nog eens accuraat nagezien en zijn van
mening dat de door ons opgegeven eenheidsprijs van 387 € /m² geen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-3/25
abnormaal karakter heeft.
De eenheidsprijs is als volgt samengesteld:
materiaalkost
145 € /m²
productkost
150 € /m²
montagekost
55 € / m²
winst, risico en alg. kosten
37 € / m²
Totaal: 387 € / m²
VMG-De Cock beschikt over een eigen schrijnwerkerij, welke uiteraard een
toe te rekenen supplementaire winstmarge op een onderaannemer uitsluit.
Dit aspect is niet onbelangrijk.
Ten andere beschikt onze schrijnwerkerij afdeling over zeer bekwaam en
efficiënt personeel met een lange staat van dienst en bijhorende know-how,
alsook een modern machinepark. VMG-De Cock beschikt hieromtrent over
een erkenning 6D5 (zie bijlage).
Dit alles is te aanzien als een gunstige omstandigheid waarvan VMG-De
Cock kan profiteren.
Onze besluitvorming is dan ook dat de prijscalculatie correct en
marktconform is gebeurd en er van enig abnormaal karakter geen sprake is.
Bij de berekening van de prijzen werd terdege rekening gehouden met de
aankoopprijs der beschreven materialen, de prijs van de leveringen, de
handelingen, verwerkingen en plaatsing ervan en de toeslag i.v.m. technische
en administratieve opvolging. Wij bevestigen dan ook onze prijszetting.
Mocht u desalniettemin van mening zijn dat de samenstelling van onze
prijszetting m.b.t. artikel 40.11 toch nog nader toegelicht dient te worden,
waarbij wij dan aannemen dat u over bijzondere elementen beschikt die tot
deze conclusie zouden kunnen leiden, dan zal u ons hiervan tijdig op de
hoogte willen brengen.”
3.5.
Een verslag van nazicht van de offertes wordt opgesteld op
14 juni 2021.
Het verslag van nazicht vermeldt na nazicht en verbetering van
de
offertes
de
volgende
gecorrigeerde
prijzen
(btw
inbegrepen)
als
rangschikkingsbedragen:
A. nv
Maatschap B.-T.
VMG De Cock nv
Mevaco Bouwbedrijf nv
P. nv
V.C. bvba
1.616.659,41 euro
1.646.230,28 euro
1.405.202,76 euro
1.483.302,11 euro
1.592.491,53 euro
1.487.005,03 euro
Vervolgens wordt de regelmatigheid van de offertes beoordeeld.
Wat het prijsonderzoek betreft, bevat het verslag van nazicht de volgende
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-4/25
algemene toelichting bij de wijze van berekening van de abnormale totaalprijzen
en eenheidsprijzen:
“Bij het onderzoek naar de regelmatigheid van de prijzen, wordt volgende
berekening gebruikt:
• Berekening abnormale totaalprijzen
De prijs van elke offerte wordt vergeleken met de gemiddelde offerteprijs.
Berekening van de gemiddelde offerteprijs op basis van: laagste en hoogste
offerteprijs niet meegerekend.
De totaalprijzen worden vergeleken met 85% van het gemiddelde.
De prijen van alle inschrijvers vallen boven de grens van 85% en worden
daarom als normaal beschouwd.
• Berekening abnormale eenheidsprijzen (EHP)
De berekening van de abnormale eenheidsprijzen gebeurt als volgt: het
gewicht van de ramingseenheidsprijzen worden bekeken ten opzichte van
het totaalbedrag van de raming.
Op basis hiervan worden enkel posten onderzocht waarvan het gewicht van
de raming meer dan 2% van de totale raming bedraagt.
Posten met een afwijking van 40% in min en 100% in meer ten opzichte
van de gemiddelde eenheidsprijs van alle aannemers worden onderzocht.”
Het
verslag
van
nazicht
bevat
een
tabel
‘Analyse
regelmatigheidsonderzoek’ die inzake het vereiste van ‘Regelmatige prijzen’ ten
aanzien van de offerte van de verzoekende partij de vermelding “NOK” (niet ok)
bevat. Deze vermelding wordt als volgt toegelicht: “Art. 40.11 profielen / hout gebeitst /FH/m². Opgegeven prijs ligt op 41,42% onder het gemiddelde.”
De offerte van de verzoekende partij wordt in het verslag van
nazicht als niet-regelmatig beschouwd, wat als volgt wordt verantwoord:
“VMG De Cock nv:
De totaalprijs wordt als niet-abnormaal beschouwd.
Er dient verantwoording gevraagd te worden voor enkele eenheidsprijzen.
Op 31/03/2021 werd per mail een prijsverantwoording gevraagd voor
Artikel/ 40.11. profielen / hout-gebeitst /FH/ m².
Op (…) 2/04/2021 werd een prijsverantwoording ontvangen. In die
verantwoording wordt een opdeling gemaakt waaruit de eenheidsprijs is
samengesteld.
Voor materiaalkost wordt 145 euro/m² gerekend. Hierin worden volgens
het technische bestek volgende ‘Pro Memorie’ artikels gerekend naast
‘40.11 Profielen/hout gebeitst/FH/m2:
- 40.51 Hang- en sluitwerk - scharnieren en Paumellen /PM/
- 40.52 Hang- en sluitwerk - sloten /PM/
- 40.53 Hang- en sluitwerk — raamkrukken /PM/
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-5/25
40.54 Hang- en sluitwerk — deurkrukken /PM/
41.55.a Veiligheidsbeglazing— isolerend/ gelaagd - Type a: dubbel
gelaagd /PM/
- 41.55.b Veiligheidsbeglazing— isolerend/ gelaagd - Type b: enkel
gelaagd en zonwerend /PM/
- 41.55.c Veiligheidsbeglazing— isolerend/gelaagd –Type c: enkel
gelaagd /PM/
De eenheidsprijs is [onzes] inziens niet marktconform voor de dekking van
al de bovenstaande artikels.
Het vermoeden is dat in de prijs, 145 euro/m², enkel de houten profielen
zijn gerekend. Vervolgens is de montageprijs [onzes] inziens erg laag
omdat dit gaat om de plaatsing van 146,9 m² aan ramen en dit inclusief voor
kranen, nodig om de plaatsing van deze ramen mogelijk te maken.
De aannemer kaart aan dat zij over een eigen schrijnwerker beschikken,
waardoor ze winstmarge kunnen drukken. Echter weegt de verantwoording
niet op tegen het feit dat de eenheidsprijs van de aannemer meer dan 40%
lager zit dan [al de] andere inschrijvers.
Deze prijs wordt daarom als abnormaal beschouwd en maakt dat de offerte
als niet-regelmatig wordt beschouwd.”
Voorgesteld wordt om de opdracht te gunnen aan de nv Mevaco
Bouwbedrijf als inschrijver met de economisch meest voordelige regelmatige
offerte op basis van prijs.
3.6.
Op 8 juli 2021 beslist het college van burgemeester en schepenen
van de Stad Gent om het verslag van nazicht goed te keuren en de opdracht te
gunnen aan de nv Mevaco Bouwbedrijf.
Dit is de bestreden beslissing.
3.7.
Met een e-mailbericht van 25 augustus 2021 wordt aan de
verzoekende partij meegedeeld dat de opdracht aan een andere inschrijver werd
gegund en dat haar offerte substantieel onregelmatig werd verklaard. Als bijlage
wordt een kopie gevoegd van de gunningsbeslissing en het verslag van nazicht.
3.8.
Met een aangetekend schrijven van 30 augustus 2021 deelt de
verzoekende partij aan de verwerende partij de redenen mee waarom zij niet
akkoord kan gaan met de substantieel onregelmatigverklaring van haar offerte en
vraagt zij om de gunningsbeslissing in te trekken.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-6/25
Met een aangetekend schrijven van 3 september 2021
beantwoordt de verwerende partij het voormeld schrijven met de mededeling dat
de gunning volgens haar correct verlopen is en dat de door de verzoekende partij
aangebrachte redenen niet van aard zijn om haar van standpunt te doen veranderen.
IV. Rechtspleging
4.1.
De
verzoekende
partij
vraagt
in
haar
memorie
van
wederantwoord om de verwerende partij te bevelen de integrale gedetailleerde
raming neer te leggen, en dus om het administratief dossier in die zin te
vervolledigen.
4.2.
De Raad van State stelt vast dat de gedetailleerde raming waarop
de verzoekende partij doelt reeds opgenomen is in de prijsvergelijkingstabel, welk
stuk deel uitmaakt van de vertrouwelijke stukken van het administratief dossier,
die de Raad van State bij zijn onderzoek mag betrekken. Er is dan ook geen
aanleiding om alsnog een aanvulling van dat dossier te bevelen.
V. Vertrouwelijkheid van bepaalde stukken
5.1.
De
verzoekende
partij
vraagt
in
haar
memorie
van
wederantwoord om de vertrouwelijkheid op te heffen van de offertes van de andere
inschrijvers en van de prijsvergelijkingstabel, minstens wat het gedeelte betreft
waarin de eenheidsprijzen voor de post 40.11 terug te vinden zijn.
Zij betoogt dat er geen geldige reden is om bepaalde prijzen,
opgegeven in het kader van een niet-uitzonderlijke aanneming van werken die
reeds gegund is en waarvan de opdracht in uitvoering is, thans nog als
vertrouwelijk te beschouwen, te meer wanneer slechts de eenheidsprijzen voor één
post worden vrijgegeven. Ook heeft de verwerende partij geen eigen belang om
zich te verzetten tegen de opheffing van de vertrouwelijkheid van stukken die niet
van haar afkomstig zijn. In hoofde van de aanbestedende overheid bestaat volgens
de verzoekende partij geen wettelijke, noch morele verplichting om in het kader
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-7/25
van een gerechtelijke procedure de belangen van derden, zoals de andere
inschrijvers, te beschermen.
5.2.
Artikel 26 van de wet van 17 juni 2013 ‘betreffende de
motivering, de informatie en de rechtsmiddelen inzake overheidsopdrachten,
bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten en concessies’ (hierna:
rechtsbeschermingswet) luidt als volgt:
“De verhaalinstantie moet de vertrouwelijkheid en het recht op
eerbiediging van zakengeheimen waarborgen met betrekking tot de
informatie die is vervat in door de betrokken partijen, in het bijzonder door
de aanbestedende instantie die het volledige dossier dient over te leggen,
aan haar overgelegde dossiers, ook al kan zijzelf van deze informatie
kennis nemen en deze in haar beschouwing betrekken. Het komt deze
instantie toe te oordelen in welke mate en op welke wijze de
vertrouwelijkheid en het geheime karakter van deze informatie moeten
worden gewaarborgd, rekening houdend met de vereisten van een
effectieve rechtsbescherming en van de eerbiediging van het recht van
verweer van de procespartijen en met het vereiste dat de procedure op alle
onderdelen het recht op een eerlijk proces eerbiedigt.”
Op grond van die bepaling dient de Raad van State, als de ter
zake bevoegde verhaalinstantie, de maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn
om, enerzijds, de vertrouwelijkheid van bepaalde commerciële gegevens en
zakengeheimen te waarborgen, en anderzijds, het recht van de partijen op een
effectieve rechtsbescherming en op een eerlijk proces te waarborgen, in het
bijzonder door te voorzien in een voldoende mate van tegenspraak.
Het lichten van de vertrouwelijkheid van een stuk dat
vertrouwelijke informatie of zakengeheimen bevat, is slechts mogelijk indien zulks
noodzakelijk is om het recht op een eerlijk proces te waarborgen. Wat meer in het
bijzonder een daartoe strekkend verzoek uitgaande van een verzoekende partij
betreft, betekent dit dat deze partij aannemelijk moet maken dat zij zonder
kennisneming van het vertrouwelijk stuk niet over voldoende gegevens beschikt
om haar middelen te formuleren.
5.3.
Te dezen blijkt de verzoekende partij niet te zijn gehinderd, bij
het aanvoeren van middelen tegen de bestreden gunningsbeslissing, door het feit
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-8/25
dat de integrale offerte van de overige inschrijvers en de prijsvergelijkingstabel
vertrouwelijk zijn gebleven. Zij heeft integendeel in het eerste middel kunnen
aanvoeren dat volgens haar het prijsonderzoek onzorgvuldig is gebeurd, wat zij
afdoende heeft kunnen onderbouwen. Er blijkt ook niet hoe de niet-inzage van de
exacte offerteprijzen van de andere inschrijvers te dezen een effectieve
rechtsbescherming aan de verzoekende partij zou ontzeggen, noch hoe de
niet-inzage afbreuk zou doen aan haar recht op een eerlijk proces.
Ook
wordt
in
herinnering
gebracht
dat,
indien
de
vertrouwelijkheid van bepaalde commerciële gegevens of zakengeheimen
gehandhaafd blijft, de Raad van State in elk geval van de betrokken stukken kennis
kan nemen en deze in zijn beschouwingen kan betrekken. Hij kan aldus de
juistheid nagaan van de veronderstellingen waarop de grieven van de verzoekende
partij steunen, en verifiëren of de door de aanbestedende overheid gegeven
redenen, ter verantwoording van de wettigheid van de bestreden beslissing, steun
vinden in de vertrouwelijke stukken van het dossier.
De vraag tot het lichten van de vertrouwelijkheid wordt dus niet
ingewilligd.
VI. Ontvankelijkheid – impliciete weigeringsbeslissing
6.1.
De verzoekende partij vraagt, behalve de nietigverklaring van de
beslissing om haar offerte als niet-regelmatig te beschouwen en van de beslissing
om de opdracht aan een andere inschrijver te gunnen, ook de nietigverklaring van
“de impliciete beslissing om de opdracht niet te gunnen aan de verzoekster”.
In haar laatste memorie handhaaft de verzoekende partij haar
vordering ook wat de impliciete weigeringsbeslissing betreft.
6.2
Een verzoekende partij die de nietigverklaring vraagt van een
impliciete weigeringsbeslissing, moet aantonen dat er uitzonderlijke omstandigheden zijn die wijzen op een rechtsplicht om de opdracht aan haar te gunnen. Er
moeten elementen worden bijgebracht die tot de uitzonderlijke vaststelling kunnen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-9/25
leiden dat de verwerende partij geen andere keuze meer heeft dan de opdracht aan
de verzoekende partij te gunnen.
De verzoekende partij voert twee middelen aan waarin in
essentie de volgende onwettigheden worden aangevoerd: het prijsonderzoek werd
onzorgvuldig gevoerd (eerste middel), en er wordt niet afdoende gemotiveerd
waarom de offerte van de verzoekende partij als niet-regelmatig werd beschouwd
(tweede middel).
Geen van deze aangevoerde onwettigheden, indien gegrond,
houdt in dat de verwerende partij te dezen na een eventuele nietigverklaring geen
andere keuze meer heeft dan de opdracht aan de verzoekende partij te gunnen.
6.3.
Het beroep is niet ontvankelijk in de mate dat het gericht is tegen
de voornoemde impliciete weigeringsbeslissing.
VII. Onderzoek van de middelen
A. Uiteenzetting van de middelen
In een eerste middel voert de verzoekende partij de schending
aan van de artikelen 35 en 36, § 2, van het koninklijk besluit van 18 april 2017
‘plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren’ (hierna: koninklijk besluit
plaatsing 2017) en van het zorgvuldigheidsbeginsel.
Het middel bestaat uit twee onderdelen.
7.1.
In het eerste onderdeel betoogt de verzoekende partij dat de
beslissing om haar offerte als onregelmatig te beschouwen, enkel berust op
veronderstellingen en vermoedens die niet alleen onjuist zijn, maar die ook door
geen enkel objectief element worden ondersteund.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-10/25
Daarbij merkt de verzoekende partij op dat de exacte identiteit
van de opsteller van het gunningsverslag onbekend is. Zij stelt aldus de
“kwalificaties” en “technische onderlegdheid” van deze opsteller in vraag.
Zij zet vervolgens uiteen dat de besluitvorming omtrent de
regelmatigheid van haar offerte gebaseerd blijkt te zijn op niets anders dan eigen
inzichten van de verwerende partij, vermoedens en veronderstellingen, zonder dat
deze vermoedens en veronderstellingen op enigerlei wijze werden geverifieerd of
gestaafd.
De verzoekende partij haalt in dit verband meerdere elementen
aan.
Ten eerste zou het vermoeden van de verwerende partij dat in de
materiaalkost van 145 euro/m² “enkel de houten profielen zijn gerekend”, niet
correct zijn. De verzoekende partij benadrukt dat deze prijs wel degelijk betrekking
heeft op de aankoop van het (onbewerkte) hout, de aankoop van het glas en de
aankoop van het beslag. De prijs zou echter zo laag zijn doordat de verzoekende
partij de houten kaders in een eigen schrijnwerkerij produceert. Ze haalt hierbij
diverse offertes van leveranciers aan, die moeten aantonen dat deze prijs wel
degelijk (i) meer omvat dan enkel houten profielen, en (ii) niet is vastgesteld “met
de natte vinger”. Volgens haar heeft de verwerende partij deze materiaalkost niet
gelezen in samenhang met de eveneens in haar prijsverantwoording vermelde
productiekost van 150 euro/m², die bij haar, in tegenstelling tot andere inschrijvers,
ook de fabricage van de houten kaders omvat doordat zij die kaders zelf
produceert.
De verzoekende partij wijst er bovendien op dat de kostprijs bij
andere
kandidaten
vanzelfsprekend
hoger
lag
aangezien
“een
fabrikant-leverancier, naast zijn eigen materiaalkosten, fabricagekosten en
algemene kosten, ook een eigen winstmarge zal incalculeren. Bovenop die
kostprijs komt dan nog de winstmarge van de inschrijver zelf”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-11/25
Volgens de verzoekende partij was het bovendien noodzakelijk
dat de verwerende partij, om een werkelijke inschatting te kunnen doen van de
door haar opgegeven kostprijs, ook de eenheidsprijzen van de andere inschrijvers
opvroeg. Zij merkt op dat dit niet is gebeurd, en dat er ook “geen (andere)
objectieve elementen [zijn] terug te vinden die de veronderstellingen van de
verwerende partij zouden onderbouwen”.
Ten tweede zou ook de bemerking van de verwerende partij dat
de montageprijs opgegeven door de verzoekende partij voor de plaatsing van 146,9
m² aan ramen erg laag is, gebaseerd zijn “op flagrant onjuiste en ook irrelevante
opvattingen”. De verzoekende partij heeft een prijs per vierkante meter opgegeven,
zodat de grootte van de oppervlakte in kwestie niet relevant is. Daarnaast merkt de
verzoekende partij op dat in het verslag van nazicht ten onrechte wordt verwezen
naar “de kosten voor kranen”. De verzoekende partij zet hierbij het
plaatsingsproces van een raam summier uiteen, waarbij zij opmerkt dat kranen
hiervoor niet noodzakelijk zijn omdat het glas ter plaatse in de kaders wordt
geplaatst via een liftarm met zuignappen die zich bevindt op de vrachtwagens van
iedere leverancier van dergelijke beglazing. Ook doet zij opnieuw gelden dat een
vergelijking met de montageprijs van andere inschrijvers ontbreekt.
De verzoekende partij meent, ten derde, dat de vaststelling dat
haar eenheidsprijs sterkt afwijkt van de eenheidsprijs van andere inschrijvers niet
volstaat om te kunnen concluderen dat het bij haar om een abnormale eenheidsprijs
zou gaan. Volgens haar zou de eenheidsprijs in kwestie mogelijk verschillende
elementen bevatten in de verschillende offertes. De andere inschrijvers zouden
namelijk de prijs voor het beitsen verkeerdelijk in deze post kunnen hebben
opgenomen waardoor deze hoger uitkomt, terwijl de prijs voor het beitsen
afzonderlijk onder post 81.51.a diende te worden opgegeven.
Ten vierde, wijst de verzoekende partij erop dat het niet duidelijk
is wat de andere eenheidsprijzen zijn, op basis waarvan het gemiddelde werd
berekend. Zij stelt zich hierbij de vraag of de andere prijzen dicht bij elkaar lagen,
dan wel of ze net zeer uiteenlopend waren.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-12/25
Ten slotte wijst de verzoekende partij erop dat zij 34
opmerkingen heeft doorgegeven aan de verwerende partij betreffende onjuiste
forfaitaire hoeveelheden in de opdrachtdocumenten, waarvan er 27 geheel of
gedeeltelijk werden aanvaard. Dit is volgens de verzoekende partij duidelijk meer
dan wat andere inschrijvers hebben doorgegeven, wat zou aantonen dat zij het
dossier zeer grondig heeft bestudeerd, en dat de andere inschrijvers “kennelijk
minder moeite hebben gedaan om hun offerte op te maken”. Deze vaststelling laat
volgens de verzoekende partij nog minder toe om aan te nemen dat de andere
inschrijvers wel een normale, zorgvuldige prijscalculatie zouden hebben gedaan en
zijzelf niet.
7.2.
In het tweede onderdeel voert de verzoekende partij aan dat de
verwerende partij heeft nagelaten om haar veronderstellingen en vermoedens te
verifiëren.
Zij verwijst daarbij naar de mogelijkheid geboden door artikel
36, § 2, van het koninklijk besluit plaatsing 2017 om de inschrijver zo nodig
opnieuw te ondervragen. Zowel in het licht van het zorgvuldigheidsbeginsel als
gelet op de door de voormelde bepaling uitdrukkelijk aan de aanbestedende
overheid geboden mogelijkheid, had de verwerende partij haar zogenaamde
inzichten en eigen veronderstellingen en vermoedens moeten verifiëren alvorens er
conclusies aan te verbinden.
De verzoekende partij stelt dat zij ervan uitging dat haar
prijsverantwoording “voldoende informatie bevatte en afdoende was om een
persoon die over de nodige (technische) kennis van zaken beschikte, aan te tonen
dat de eenheidsprijs geen abnormaal karakter had”. Bovendien wijst zij erop dat zij
reeds in haar prijsverantwoording had aangegeven dat zij bereid was om verdere
toelichting te verschaffen.
Zij komt dan ook tot het besluit dat in de gegeven
omstandigheden de redelijkheid en de zorgvuldigheid vereisten dat door de
verwerende partij een bijkomende bevraging werd gedaan.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-13/25
In een tweede middel voert de verzoekende partij een schending
aan van de materiële motiveringsplicht. Zij betoogt dat de verwerende partij zich
heeft bediend van veronderstellingen en vermoedens, zonder te verduidelijken
waarop deze gebaseerd zijn en zonder deze aan te tonen. De verwerende partij zou
haar beslissing dan ook gemotiveerd hebben aan de hand van overwegingen die
feitelijk onjuist zijn, zoals de verwijzing naar kosten voor de plaatsing van een
kraan, en die irrelevant en derhalve niet pertinent zijn.
Subsidiair
vraagt
de
verzoekende
partij
om
“een
gerechtsdeskundige aan te stellen met als opdracht om te onderzoeken of de
eenheidsprijs die de verzoekster heeft opgegeven voor de post 40.11 als een
normale, marktconforme prijs kan worden bestempeld, daarbij rekening houdend
met wat in de opdrachtdocumenten werd gevraagd en rekening houdend met alle
kosten die in de prijs moesten worden ingecalculeerd, en om hierover een
gemotiveerd advies te geven”.
In haar memorie van wederantwoord betoogt de verzoekende
partij, wat het eerste onderdeel van het eerste middel betreft, dat de verwerende
partij in haar memorie van antwoord heel wat zaken uit de prijsverantwoording
over het hoofd ziet.
Zo is het volgens de verzoekende partij niet correct te stellen dat
er, naast het vermelden van een eigen schrijnwerkerij, geen enkel ander element
wordt aangevoerd ter verantwoording van de geboden eenheidsprijs. Zij wijst erop
dat zij in de prijsverantwoording wel degelijk een prijsdetaillering heeft gegeven
door opsplitsing van de verschillende kostenonderdelen, hetgeen een evaluatie
mogelijk maakte. Bovendien werd in de prijsverantwoording niet louter verwezen
naar de eigen schrijnwerkerij, maar werd ook aangegeven dat er personeel in de
schrijnwerkerij werkt met een zeer lange staat van dienst en bijhorende knowhow,
dat het machinepark modern is, en dat zij dienaangaande beschikt over een
erkenning 6D5.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-14/25
Volgens de verzoekende partij klopt het ook niet dat de
verstrekte prijsverantwoording geen inzicht geeft in de concrete samenstelling van
de eenheidsprijs en niet toelaat na te gaan of de kosten redelijk werden ingeschat.
Zij zou namelijk een gedetailleerde samenstelling van de prijs hebben gegeven,
waardoor de opsteller van het verslag van nazicht had kunnen nagaan of de
verschillende deelprijzen marktconform waren.
De verzoekende partij betwist ook dat het motief om haar
prijsverantwoording niet te aanvaarden beperkt zou zijn tot de overweging dat het
hebben van een eigen schrijnwerkerij niet opweegt tegen het feit dat haar
eenheidsprijs meer dan 40 % lager ligt dan die van de andere inschrijvers. Volgens
de verzoekende partij wordt in het verslag van nazicht immers ook de door haar
opgegeven prijsdetaillering besproken en geëvalueerd, waarna wordt besloten dat
de prijzen van bepaalde kostenonderdelen volgens de eigen inzichten van de
opsteller van het verslag van nazicht niet marktconform zouden zijn. Zij stelt ook
vast dat er in de memorie van antwoord omtrent deze punten “geen tegenspraak of
betwisting” is, waaruit volgens haar besloten dient te worden dat de verwerende
partij erkent dat deze overwegingen en conclusies niet dienstig zijn om de
beslissing te onderbouwen.
Bovendien moet volgens de verzoekende partij ook de vraag
worden gesteld waarom zowel in het nazichtverslag als in de memorie van
antwoord met geen woord wordt gerept over de prijs die werd geraamd voor de
post 40.11. Zij vraagt dat de gedetailleerde raming zou worden voorgelegd, zodat
op die manier kan worden nagaan welke prijs voor de betrokken post werd
geraamd.
Wat het tweede onderdeel van het eerste middel betreft, merkt de
verzoekende partij nog bijkomend op dat zij in het verleden al meermaals een
aanneming van werken heeft uitgevoerd in opdracht van de verwerende partij,
waarbij de plaatsing van houten schrijnwerk eveneens een onderdeel van de
opdracht uitmaakte, en waarbij de verwerende partij noch vragen had bij de
prijszetting, noch opmerkingen had omtrent de kwaliteit van de uitvoering.
Tegenover het feit dat een bijkomende bevraging geen verplichting vormt in
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-15/25
hoofde van de aanbestedende overheid, staan volgens de verzoekende partij het
redelijkheids- en zorgvuldigheidsbeginsel, die juist aan de orde zijn wanneer er
geen welbepaalde verplichting voorligt.
In de memorie van wederantwoord voert de verzoekende partij
geen nieuwe elementen aan wat betreft het tweede middel, maar beperkt zij zich tot
het hernemen van de argumentatie vervat in haar verzoekschrift.
In haar laatste memorie gaat de verzoekende partij nog uitvoerig
in op haar eerste middel.
Zij benadrukt dat bij de beoordeling van het middel enkel
rekening kan worden gehouden met elementen die door de verwerende partij in de
motivering van de bestreden beslissing in overweging werden genomen.
Het opsplitsen van de eenheidsprijs in zijn bestanddelen betreft
een zeer gebruikelijk methode en komt volgens haar voldoende tegemoet aan de
vraag tot “toelichting” en “motivering” van de prijs. In het andere geval rijst
volgens de verzoekende partij immers de vraag tot waar de prijsverantwoording
dan wel dient te gaan.
Volgens de verzoekende partij volstond het ook om expliciet te
wijzen op de invloed van een eigen schrijnwerkerij op de prijszetting. Het is
logisch en algemeen geweten dat wanneer men een beroep doet op een
onderaannemer, deze niet alleen een eigen winstmarge zal aanrekenen, maar ook
een aandeel in zijn vaste kosten, wat uiteraard kostenverhogend werkt. Dit gegeven
moet volgens haar niet specifiek ten aanzien van een aanbestedende overheid,
bijgestaan door een architect, worden onderbouwd. Het is voor haar een raadsel
hoe zij verder concreet zou kunnen aantonen wat exact de impact van dit voordeel
zou zijn op de prijszetting.
Zij wijst er ook op dat de verwerende partij haar nog maar enkele
jaren geleden, in het kader van de gunning van een opdracht van werken
inhoudende de renovatie van een schoolgebouw, om een prijsverantwoording heeft
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-16/25
gevraagd inzake houten ramen, waarbij de verzoekende partij in haar antwoord
eveneens gewezen heeft op haar eigen schrijnwerkerij zonder verdere
prijsdetaillering. De offerte van de verzoekende partij werd toen niet onregelmatig
verklaard, en de opdracht werd zelfs aan haar gegund.
Waar de verzoekende partij in haar prijsverantwoording wijst op
een modern, geavanceerd machinepark en op ervaren, gekwalificeerd personeel,
meent zij tevens dat redelijkerwijze moet worden aangenomen dat deze gegevens
een gunstige invloed zouden (kunnen) hebben op de prijszetting, zonder dat dit nog
op één of andere wijze cijfermatig bewezen hoeft te worden. Zo niet, dient volgens
haar geconcretiseerd te worden op welke manier het bewijs door de inschrijver kan
worden geleverd opdat dit element effectief als een prijsbepalende factor in
aanmerking kan worden genomen.
Volgens de verzoekende partij wordt in het verslag van nazicht
geen rekening gehouden met het feit dat een verschil van 15% à 20% tussen
eenheidsprijzen helemaal niet ongewoon is en in de praktijk zelfs vaak voorkomt.
Bovenop het gebruikelijke prijsverschil moet volgens haar rekening worden
gehouden met de besparing die wordt verkregen door eigen fabricage en plaatsing
(en dus door te werken zonder onderaannemer) en die ook gemakkelijk 15% à 20%
kan bedragen.
Alleen al het element dat zij beschikt over een eigen
schrijnwerkerij, en dat is niet het enige element dat zij heeft aangebracht, biedt
volgens de verzoekende partij een verklaring om het verschil met het gemiddelde
terug te brengen tot een verschil dat in de praktijk heel normaal is. De verwerende
partij lijkt volgens haar ook ten onrechte te redeneren dat de verzoekende partij een
verklaring had moeten geven voor het volledige verschil van 40%.
De verzoekende partij benadrukt dat wanneer de inschrijver
aangeeft hoeveel het aandeel van het materiaal (zonder beperking) in de prijs
bedraagt, de aanbesteder mag en moet ervan uitgaan dat dit dan effectief
betrekking heeft op al het materiaal, en dat de aanbesteder, indien hij daar toch nog
zou aan twijfelen, eerst een en ander bij de inschrijver dient te verifiëren, in plaats
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-17/25
van zijn veronderstelling of vermoeden zonder meer als een vaststaand gegeven te
beschouwen en zijn beslissing daarop te steunen.
Ten slotte doet zij nog gelden dat, als zij in het kader van de
voorliggende procedure concrete elementen naar voren heeft gebracht, die niets te
maken hebben met het bijkomend onderbouwen van haar prijzen, noch met het
geven van een bijkomende prijsverantwoording, maar enkel met het weerleggen
van de verkeerde veronderstellingen en vermoedens in het verslag van nazicht.
Wat het tweede middel betreft, verduidelijkt de verzoekende
partij in haar laatste memorie dat zij geen schending van de formele
motiveringsplicht heeft ingeroepen. Zij verwijst naar haar uiteenzetting met
betrekking tot het eerste middel en benadrukt, wat de vermelding van de eigen
schrijnwerkerij in haar prijsverantwoording betreft, dat wat evident en alom
geweten is, niet geëxpliciteerd noch bewezen dient te worden.
De conclusie blijft volgens de verzoekende partij dat de
motieven die de verwerende partij heeft gebruikt om haar offerte onregelmatig te
verklaren, louter eigen veronderstellingen en vermoedens betreffen, die op niets
gebaseerd zijn, die ook manifest onjuist zijn en die nooit bij de verzoekende partij
werden afgetoetst.
B. Beoordeling
Eerste middel, eerste onderdeel, en tweede middel
Het door de verzoekende partij ingeroepen artikel 36 van het
koninklijk besluit plaatsing 2017 regelt het onderzoek door de aanbestedende
overheid naar abnormaal lage of hoge prijzen of kosten in de offertes, nadat eerst
een algemeen prijzenonderzoek werd uitgevoerd op grond van artikel 35 van het
voormelde koninklijk besluit.
Bij de beoordeling van de door een inschrijver gegeven
prijsverantwoording beschikt de aanbestedende overheid in beginsel over een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-18/25
beoordelingsruimte. Het komt de Raad van State niet toe om zijn eigen beoordeling
in de plaats te stellen van die van de aanbestedende overheid. In de uitoefening van
het hem opgedragen rechtmatigheidstoezicht kan de Raad van State desgevraagd
wel nagaan of de beoordeling door de overheid berust op voldoende
veruitwendigde en in feite en in rechte draagkrachtige motieven, of die motieven
na een zorgvuldig onderzoek van het dossier tot stand zijn gekomen, en of de
overheid binnen de perken van haar beoordelingsruimte is gebleven.
Uit het administratief dossier blijkt dat de verwerende partij een
prijsverantwoording vroeg omdat werd vastgesteld dat de door de verzoekende
partij opgegeven eenheidsprijs voor post 40.11, profielen/hout – gebeitst / FH/ m²,
41,42 % lager was dan de gemiddelde offerteprijs.
In dit verband moet eraan worden herinnerd dat een vraag tot
prijsverantwoording
een
ernstige
aangelegenheid
is
en
dat
een
om
prijsverantwoording gevraagde inschrijver dient te weten dat hij het risico loopt dat
zijn offerte onregelmatig wordt verklaard. Hij mag zich niet beperken tot
vaagheden en algemeenheden, maar dient zijn vermoedelijk abnormaal lage totaalof eenheidsprijzen specifiek, concreet onderbouwd en zo volledig mogelijk
gestaafd te verantwoorden. Bij een prijsverantwoording ligt de bewijslast op de
betrokken inschrijver. Het staat aan die inschrijver om op een concrete en
onderbouwde wijze het vermoeden van abnormaliteit van de prijs te weerleggen.
In de beknopte prijsverantwoording die de verzoekende partij op
2 april 2021 heeft verstrekt, geeft zij aan dat “de prijscalculatie correct en
marktconform is gebeurd en [dat] er van enig abnormaal karakter geen sprake is”.
Weliswaar splitst zij de eenheidsprijs van de betrokken post op in verschillende
onderdelen (materiaalkost, productiekost, montagekost, en winst, risico en
algemene kosten). Zij onderbouwt of staaft die onderdelen echter niet aan de hand
van stukken. Daarnaast geeft de verzoekende partij in haar prijsverantwoording
aan te beschikken “over een eigen schrijnwerkerij, welke uiteraard een toe te
rekenen supplementaire winstmarge op een onderaannemer uitsluit”, met
bekwaam en efficiënt personeel, een modern machinepark en een erkenning 6D5.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-19/25
Als bijlage bij die beknopte prijsverantwoording voegt zij enkel een getuigschrift
van erkenning.
17.
Voor zover de verzoekende partij in haar verzoekschrift betoogt
dat de exacte identiteit van de opsteller van het verslag van nazicht onbekend is en
aldus de “kwalificaties” en “technische onderlegdheid” van deze opsteller in vraag
stelt, stelt de Raad van State vast dat het verslag van nazicht uitgaat van “FM
Onderwijs” en dus van het Departement Facility Management Onderwijs van de
Stad Gent. De verwerende partij mag aldus geacht worden te beschikken over de
deskundigheid om de door de verzoekende partij verstrekte prijsverantwoording te
beoordelen.
Voor zover de verzoekende partij betoogt dat de beslissing om
haar offerte als onregelmatig te beschouwen, enkel berust op veronderstellingen en
vermoedens die niet alleen onjuist zouden zijn maar die ook door geen enkel
objectief element zouden worden ondersteund, kan zij niet worden bijgevallen.
Zoals de verwerende partij terecht opmerkt, is het doorslaggevend motief in het verslag van nazicht om de offerte van de verzoekende partij
onregelmatig te verklaren het feit dat deze weliswaar aankaart over een eigen
schrijnwerkerij te beschikken, waardoor ze haar winstmarge kan drukken, maar dat
haar prijsverantwoording niet opweegt tegen het feit dat de door haar opgegeven
eenheidsprijs voor de betrokken post meer dan 40 % lager ligt dan de gemiddelde
eenheidsprijs.
De verzoekende partij blijft in gebreke het ondeugdelijk karakter
aan te tonen van deze overweging, te meer daar zij zelf in haar prijsverantwoording
heeft nagelaten om dit voordeel te concretiseren in het licht van de betrokken
opdracht, behoudens een abstracte verwijzing naar het vermijden van een
winstmarge die aangerekend zou worden door een onderaannemer.
Waar de verzoekende partij stelt dat meerdere elementen
verkeerd zouden zijn aangenomen door de verwerende partij, gaat zij eraan voorbij
dat de bewijslast bij een prijsverantwoording op de betrokken inschrijver ligt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-20/25
Wat de materiaalkost betreft, gaat de verwerende partij, bij
gebrek aan nadere onderbouwing door de verzoekende partij, niet enkel uit van een
vermoeden dat onder deze prijs enkel de houten profielen zijn gerekend. Zij
verwijst in de eerste plaats naar hetgeen de betrokken post luidens het bestek
omvat. Het gaat de grenzen van een zorgvuldige beoordeling niet te buiten dat de
verwerende partij de door de verzoekende partij in haar prijsverantwoording
opgegeven materiaalkost afzet tegenover alle ‘Pro Memorie’ artikels die volgens
de technische bepalingen van het bestek onder deze post moeten worden gerekend.
De verzoekende partij voegt diverse offertes van leveranciers bij
haar verzoekschrift om aan te tonen dat haar prijszetting wel degelijk gebaseerd is
op normale, marktconforme prijzen die werden verkregen van reguliere
fabrikanten of leveranciers. Deze offertes waren echter niet gevoegd bij haar
prijsverantwoording. Nochtans tonen deze offertes aan dat de verzoekende partij
wel degelijk in staat was om haar prijsverantwoording meer concreet te
onderbouwen. Zij heeft echter nagelaten dit te doen.
Hetzelfde geldt wat de argumentatie van de verzoekende partij
dat de materiaalkost dient te worden samengelezen met de eveneens in haar
prijsverantwoording vermelde productiekost van 150 euro/m² betreft, omdat deze
kost bij haar, in tegenstelling tot de andere inschrijvers, ook de fabricage van de
houten kaders zou omvatten. Ook deze meer concrete verantwoording blijkt niet te
zijn verstrekt in het kader van de gevraagde prijsverantwoording.
Nu de verzoekende partij in haar prijsverantwoording geen
nadere informatie heeft verschaft over de betrokken montagekost, kan het de
verwerende partij voorts niet ten kwade worden geduid dat zij zelf naar een
verklaring heeft gezocht. Daargelaten de vraag of de montage al dan niet het
gebruik van “kranen” vereist, stelt de Raad vast dat de verzoekende partij zelf
aangeeft dat het glas slechts in de kaders kan worden geplaatst via een liftarm met
zuignappen, die zich bevindt op de vrachtwagens van de betrokken leveranciers.
Voorts blijkt de verwerende partij wel degelijk de eenheids-
prijzen van de overige inschrijvers evenals de ramingsprijs voor de betrokken post
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-21/25
bij haar prijsonderzoek te hebben betrokken. Dit blijkt uit de vertrouwelijke
stukken van het administratief dossier, die de Raad van State bij zijn onderzoek
mag betrekken. Zo bevatten die stukken een vergelijkende prijzentabel met daarin
onder meer de eenheidsprijzen van de inschrijvers en de geraamde prijzen. Uit de
vergelijkende tabel blijkt overigens dat de eenheidsprijs van de verzoekende partij
voor post 40.11 niet alleen 41,42 % afweek van de gemiddelde eenheidsprijs, maar
ook op substantiële wijze van de geraamde prijs.
In zoverre de verzoekende partij er nog op wijst dat zij in
vergelijking met de andere inschrijvers meer opmerkingen met betrekking tot
onjuiste forfaitaire hoeveelheden aan de verwerende partij heeft bezorgd, valt op te
merken dat hieruit niet kan worden afgeleid dat die andere inschrijvers geen
zorgvuldige prijscalculatie zouden hebben gemaakt.
De verzoekende partij doet nog gelden dat in het kader van een
eerdere overheidsopdracht de verwerende partij haar eveneens om een
prijsverantwoording heeft gevraagd en dat haar offerte toen niet onregelmatig werd
verklaard, meer nog, dat de opdracht zelfs aan haar werd gegund.
Een aanbestedende overheid dient bij de beoordeling van
offertes voor een bepaalde overheidsopdracht de offertes evenwel steeds in
concreto te beoordelen. Bijgevolg kan niet worden ingezien hoe een
aanbestedende overheid een rechtmatige verwachting zou kunnen wekken bij een
inschrijver die bij een andere overheidsopdracht een opdracht gegund kreeg, om bij
een gelijkaardige opdracht opnieuw op dezelfde wijze te worden beoordeeld
binnen het raam van het prijsonderzoek.
Uit het voorgaande volgt dat de verzoekende partij niet aantoont
dat de verwerende partij de grenzen van een redelijke en zorgvuldige beoordeling
zou hebben overschreden door te oordelen dat de schijn van abnormaliteit niet is
weggenomen na de gegeven prijsverantwoording voor post 40.11. Evenmin toont
zij aan dat de daartoe verstrekte motieven niet deugdelijk zouden zijn.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-22/25
Eerste middel, tweede onderdeel
De verzoekende partij betoogt in het tweede onderdeel van het
eerste middel dat de verwerende partij in het licht van zowel het zorgvuldigheidsbeginsel als de bij artikel 36, § 2, van het koninklijk besluit plaatsing 2017 geboden
mogelijkheid om aan een inschrijver aanvullende inlichtingen te vragen, haar
opnieuw had moeten ondervragen om de “veronderstellingen en vermoedens” van
de verwerende partij te verifiëren.
Zoals de verzoekende partij ook zelf erkent, impliceert de
mogelijkheid geboden aan de aanbestedende overheid bij artikel 36, § 2, laatste lid,
van het koninklijk besluit plaatsing 2017, om de inschrijvers opnieuw te bevragen,
in beginsel geen verplichting daartoe.
Hoewel aangenomen kan worden dat een tweede bevraging te
dezen mogelijk meer klaarheid had kunnen brengen, blijkt niet dat de verwerende
partij de grenzen van een zorgvuldige beoordeling te buiten is gegaan door in de
gegeven omstandigheden niet tot een nieuwe bevraging over te gaan.
Voor zover de verzoekende partij erop wijst dat zij reeds in haar
prijsverantwoording had aangegeven bereid te zijn om nadere toelichting te
verschaffen, gaat zij eraan voorbij dat een inschrijver die een verzoek tot
prijsverantwoording ontvangt, dient te weten dat hij het risico loopt dat zijn offerte
in geval van een onvoldoende verantwoording, onregelmatig wordt verklaard. Hij
kan daarbij niet zonder meer uitgaan van een herkansingsmogelijkheid.
Verzoek tot aanstelling van een deskundige
Wat het door de verzoekende partij in ondergeschikte orde
geformuleerde verzoek tot aanstelling van een deskundige betreft, valt op te
merken dat in beginsel alleen die technische problemen waaromtrent de Raad van
State niet over de vereiste technische kennis beschikt en die reeds door de partij die
een deskundigenonderzoek vraagt met een minimum aan geloofwaardige gegevens
worden onderbouwd, aanleiding kunnen zijn tot de aanstelling van een deskundige.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-23/25
Te dezen wordt de Raad van State, om de twee middelen te
kunnen beoordelen, niet voor technische vraagstukken geplaatst die zouden nopen
tot de aanstelling van een deskundige. Het daartoe strekkend verzoek wordt dan
ook verworpen.
Besluit
Het eerste middel, in de beide onderdelen, en het tweede middel
kunnen niet aangenomen worden.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
20 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-24/25
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op eenentwintig juni tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Paul Lemmens,
kamervoorzitter,
Patricia De Somere,
staatsraad,
Inge Vos,
staatsraad,
bijgestaan door
Silja Doms,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silja Doms
Paul Lemmens
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.207
XII-9132-25/25
