Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295 (2024-06-27)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.295 van 27 juni 2024 Openbaar ambt - Leger en bijzondere
korps - Aanwerving en loopbaan Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 260.295 van 27 juni 2024
in de zaak A. 240.636/IX-10.386
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Johan Durnez
kantoor houdend te 3050 Oud-Heverlee
Waversebaan 134 A
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister
van Defensie
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 1 december 2023, strekt tot de
schorsing van de tenuitvoerlegging van “de beslissing ertoe strekkende verzoeker
uit de opleiding te zetten en over te plaatsen naar een andere dienst en functie, en de
bevestiging daarvan door de Raad van Beroep inzake tuchtzaken”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een nota ingediend.
De verzoekende partij heeft een “nota met opmerkingen”
ingediend.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een
verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-1/10
De verzoekende partij heeft een “nota met opmerkingen na
verslag auditoraat” ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 10 juni 2024.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag
uitgebracht.
De verzoekende partij, advocaat Nele Vanden Bossche, die loco
advocaat Johan Durnez verschijnt voor de verzoekende partij en luitenant
Marie-Sofie Thiriaux, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een
met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoeker werkt bij Defensie als vast benoemd burgerlijk
ambtenaar bij de algemene dienst Inlichtingen en Veiligheid (ADIV), in de graad
van inspecteur.
3.2.
Vanaf 17 april 2023 volgt verzoeker een opleiding bij het
Nederlandse ministerie van Defensie.
Op 29 mei 2023 wordt aan verzoeker naar eigen zeggen
telefonisch meegedeeld dat hij niet naar Nederland mag terugkeren voor het verder
volgen van de opleiding. In een e-mail van 30 mei 2023 brengt het Nederlandse
ministerie van Defensie aan de verwerende partij alleszins zijn beslissing ter
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-2/10
kennis dat verzoeker ontheven is uit de opleiding wegens grensoverschrijdend
gedrag “in de richting van 1 van mijn instructeurs”.
3.3.
ADIV beslist om een tuchtprocedure op te starten. Op 22 juni
2023 wordt verzoeker opgeroepen voor een verhoor op 12 juli 2023 in het kader
van de tuchtregeling.
3.4.
Ondertussen wordt verzoeker met ingang van 27 juni 2023
overgeplaatst naar het Collection Coordination Intelligence Requirements
Management (CCIRM) bij ADIV. Dit wordt hem meegedeeld per e-mail van
dezelfde dag.
3.5.
De tuchtprocedure leidt tot de volgende beslissing van de
directieraad van Defensie, aan verzoeker meegedeeld op 3 oktober 2023:
“Op 12 September werd u, samen met uw advocaat, gehoord door de
Directieraad i.v.m. een tuchtprocedure die tegen u werd opgestart.
Met dit schrijven wensen wij u op de hoogte te brengen van de beslissing
van de Directieraad aangaande een eventuele tuchtsanctie:
[Verzoeker] heeft ongepast gedrag getoond op de werkvloer door het
maken van seksueel getinte opmerkingen tegenover een collega. Hiermee
beging hij een inbreuk tegen art. 7, § 2 van het K.B. van 2 oktober 1937
houdende het statuut van het rijkspersoneel.
Overwegende het gebrek aan antecedenten;
Overwegende dat tot de verwijdering van betrokkene uit de opleiding is
besloten met het oog op het herstellen van de rust en de goede werking van
de dienst maar dat het evenwel aannemelijk is dat deze ordemaatregel door
betrokkene, op grond van zijn loutere subjectieve gevoelens op dat
moment, als een bestraffing werd ervaren;
Zal er geen verdere tuchtstraf worden opgelegd aan [verzoeker].”
3.6.
Met een e-mailbericht van 26 oktober 2023 stelt verzoeker een
beroep in tegen deze beslissing bij de raad van beroep inzake tuchtzaken voor
ambtenaren.
Op 7 november 2023 wordt aan verzoeker het volgende
meegedeeld:
“Bij nazicht van het dossier blijkt dat er u geen tuchtsanctie werd opgelegd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-3/10
Derhalve is er evenmin een mogelijkheid tot beroep en kan uw verzoek niet
worden behandeld door de Raad van beroep inzake tuchtzaken.”
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
Verzoekers “nota met opmerkingen” en “nota met opmerkingen
na verslag auditoraat” worden uit het debat geweerd. Het procedurereglement
voorziet niet de mogelijkheid voor een verzoekende partij om in een schorsingsprocedure nog schriftelijk te reageren op de nota van de verwerende partij of het
auditoraatsverslag.
V. Nadere omschrijving van het voorwerp van het beroep
Verzoeker schrijft onder het opschrift ‘voorwerp van de
vordering’ dat zijn vordering “strekt tot de schorsing te vorderen van de
tenuitvoerlegging van de beslissing van 3 oktober 2023 van de Directieraad,
bevestig[d] door de Raad van Beroep inzake tuchtzaken op 7 november 2023,
waarbij verzoeker uit de opleiding werd gezet en overgeplaatst naar een andere
dienst en functie”.
Uit het feitenrelaas blijkt evenwel dat de directieraad of de raad
van beroep, optredend als tuchtoverheid, geen beslissing heeft genomen die strekt
tot verzoekers overplaatsing of de stopzetting van zijn opleiding.
De beslissing om verzoeker niet meer toe te laten tot de
opleiding is genomen door het ministerie van Defensie van Nederland en aan de
verwerende partij meegedeeld op 30 mei 2023.
Tot de overplaatsing van verzoeker naar het CCIRM is beslist
door ADIV op 27 juni 2023.
VI. Rechtsmacht van de Raad van State
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-4/10
De beslissing om verzoeker wegens ontoelaatbaar seksueel
grensoverschrijdend gedrag uit de opleiding te verwijderen, werd niet genomen
door de directieraad van Defensie noch bevestigd door de raad van beroep, zoals
verzoeker lijkt te suggereren, maar gaat uit van het Nederlandse ministerie van
Defensie.
Overeenkomstig artikel 14, § 1, eerste lid, RvS-Wet doet de
afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak, bij wijze van
arresten, over de beroepen tot nietigverklaring wegens overtreding van hetzij
substantiële,
hetzij
op
straffe
van
nietigheid
voorgeschreven
vormen,
overschrijding of afwending van macht, ingesteld tegen de akten en reglementen
van onder meer de onderscheiden administratieve overheden. Met de betrokken
administratieve overheden worden Belgische administratieve overheden bedoeld.
De Raad van State lijkt derhalve niet bevoegd om kennis te
nemen van het beroep, in de mate dat het geacht mag worden gericht te zijn tegen
een handeling van het Nederlandse ministerie van Defensie, een buitenlandse
overheid.
Deze exceptie, die verzoeker kon lezen in het auditoraatsverslag
en waartegen hij op de terechtzitting niets inbrengt, vertoont de vereiste ernst om in
de huidige stand van de rechtspleging ambtshalve aangenomen te worden.
VII. Ontvankelijkheid van de vordering
a. de beslissing van de directieraad en de “beslissing” van de raad van beroep
De directieraad heeft op 12 september 2023 beslist om géén
tuchtmaatregel op te leggen, reden waarom de raad van beroep aan verzoeker heeft
meegedeeld dat zijn beroep zonder voorwerp is.
Aangezien hem geen tuchtmaatregel werd opgelegd, heeft
verzoeker geen nadeel van die beslissingen ondervonden. Daargelaten of de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-5/10
mededeling van de raad van beroep een aanvechtbare rechtshandeling is, moet
prima facie worden vastgesteld – desnoods ambtshalve – dat verzoeker geen
nadeel heeft ondervonden van deze beide beslissingen, zodat het beroep tot
nietigverklaring ervan – en dus ook de vordering tot schorsing – onontvankelijk is
bij gebrek aan belang.
Dat verzoeker niet gelukkig is met de overwegingen in de
beslissing van de directieraad, doet op het eerste gezicht niet anders besluiten.
10.
Deze exceptie, die verzoeker kon lezen in het auditoraatsverslag
en die hij op de terechtzitting niet weerlegt, vertoont de vereiste ernst zodat ze in de
huidige stand van de rechtspleging moet worden aangenomen.
b. de overplaatsing naar het CCIRM
11.
Vooralsnog bestaat er geen noodzaak om over de door de
verwerende partij opgeworpen ontvankelijkheidsexcepties met betrekking tot de
beslissing van ADIV van 27 juni 2023 houdende verzoekers overplaatsing
uitspraak te doen. Een onderzoek van en een uitspraak over die excepties zouden
alleen nodig zijn indien de grondvoorwaarden voor het toewijzen van de vordering
tot schorsing vervuld zijn. Dat is, zoals hierna zal blijken, niet het geval.
VIII. Schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State kan de schorsing van de tenuitvoerlegging slechts worden bevolen
onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling
ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één ernstig middel
wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte of het reglement prima facie
kan verantwoorden.
IX. Spoedeisendheid
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-6/10
In het kader van de gewone schorsingsvordering geldt er in
beginsel geen dwingende voorwaarde om diligent en voortvarend op te treden,
zoals bij een procedure bij uiterst dringende noodzakelijkheid. De regelgeving laat
toe dat de schorsing “op elk moment” wordt gevorderd (artikel 17, § 1, tweede lid,
RvS-Wet).
Dit betekent echter niet dat het talmen van een verzoekende
partij om in rechte te treden, als proceshouding steeds zonder invloed blijft op de
beoordeling van de spoedeisendheid.
Een schorsing heeft immers enkel voor de toekomst uitwerking.
Met het instellen van een vordering tot schorsing streeft een
verzoekende partij voorts na zich te behoeden voor schadelijke gevolgen van een
bepaalde omvang, waarvoor een later arrest ten gronde niet nuttig meer
tussenkomt. Vereist is dan ook, dat op het ogenblik van de uit te spreken schorsing
het onherroepelijke schadelijke gevolg, nog zinvol kan worden geweerd.
Mede om die reden moet een verzoekende partij die de Raad van
State ertoe wil brengen om haar zaak met voorrang op andere zaken te
onderzoeken en om een schorsing te bevelen, bij het benaarstigen ervan zelf ook de
nodige zorgvuldigheid en ijver aan de dag leggen om dit schadelijke gevolg nog te
kunnen weren. Dit betekent onder meer dat zij in functie van de omstandigheden,
de zaak toch zo spoedig mogelijk bij de Raad van State aanhangig dient te maken.
Aangenomen kan worden dat de diligentie waarmee een
verzoekende partij tegen een haar grievende rechtshandeling opkomt met een
vordering tot schorsing, niet noodzakelijk is af te lezen uit het tijdsverloop tussen
de kennisname van de bestreden handeling en het instellen van die vordering. De
situatie is denkbaar dat een zaak door gewijzigde omstandigheden pas later
dringend wordt – of zelfs uiterst dringend – zelfs nádat reeds een annulatieberoep
aanhangig werd gemaakt. Het is met andere woorden vanaf het ogenblik waarop de
spoedeisendheid of de uiterst dringende noodzakelijkheid ontstaat, dat van een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-7/10
verzoekende partij een proceshouding wordt verwacht die de door haar ingestelde
procedure niet tegenspreekt. Dit ogenblik moet niet – maar kan nog wel –
samenvallen met het ogenblik waarop het voor haar griefhoudende besluit is
genomen en dus vanuit het standpunt van de verzoekende partij, het ogenblik
waarop zij er kennis van krijgt.
De beslissing tot overplaatsing is aan verzoeker meegedeeld op
27 juni 2023.
Het verzoekschrift houdende de vordering tot schorsing is
neergelegd op 1 december 2023.
Dat is méér dan vijf maanden later. Verzoeker beweert evenwel
niet dat nieuwe feiten de zaak, die hem eerst niet dringend leek, voor hem op
1 december 2023 plots spoedeisend maakten. Dat is voor de Raad van State ook
niet spontaan duidelijk: voor zover verzoeker nadelen schetst in specifiek verband
met zijn overplaatsing zoals reputatieschade en loonverlies, waren ze hem bekend
vanaf de eerste dag van zijn overplaatsing.
Door in die omstandigheden zonder verantwoording zo lang te
talmen, spreekt verzoekers proceshouding de spoedeisendheid van zijn vordering
tegen. Verzoekers betoog over de aard van de schade die met de gevorderde
schorsing moet worden afgeweerd en de graad van urgentie die door hem aan de
zaak wordt toegeschreven, vallen niet te verzoenen met zijn proceshouding, die de
negatie inhoudt van de beweerde spoedeisendheid van de vordering.
Dat
verzoeker
niet
is
gewezen
op
de
bestaande
beroepsmogelijkheden doet niet anders besluiten. Dit gegeven kan betekenisvol
zijn voor het beoordelen van de verjaring, al dan niet, van het beroep tot
nietigverklaring. Het neemt niet weg dat verzoeker niet geloofwaardig maakt
waarom hij, eensdeels, de rechter ervan wil overtuigen dat hij een bijzonder
nadelige impact van de overplaatsing ondervindt, die zo schadelijk is dat ze
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-8/10
dadelijk met een schorsing moet worden verholpen en, anderdeels, meer dan vijf
maanden wacht om ze met een vordering tot schorsing te bestrijden.
Het loutere gegeven dat dit met toepassing van artikel 19,
tweede lid, RvS-Wet nog binnen de verjaringstermijn van het annulatieberoep zou
vallen, vermag een talmen niet te verontschuldigen – er is geen band tussen de
beroepstermijn en de mogelijkheid om, binnen die termijn of erna, een
schorsingsvordering in te leiden. De omstandigheid dat een vordering is ingesteld
binnen de wettelijke beroepstermijn, en meer bepaald op het einde ervan, is een
gegeven dat de spoedeisendheid op zich noch bevestigt, noch ze tegenspreekt.
Deze vaststelling volstaat om de vordering, wat de beslissing tot
overplaatsing van verzoeker van 27 juni 2023 betreft, te verwerpen.
X. Besluit
Uit wat voorafgaat volgt dat de vordering hoe dan ook moet
worden afgewezen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt de vordering.
-
Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-9/10
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op zevenentwintig juni tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.295
IX-10.386-10/10
