Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313 (2024-06-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.313 van 28 juni 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken en
lokale besturen - Varia (binnenlandse zaken en lokale besturen) Beslissing
: Vernietiging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 260.313 van 28 juni 2024
in de zaak A. 236.647/X-18.177
In zake :
de BV B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Thomas Eyskens en Junior Geysens
kantoor houdend te 1000 Brussel
Bischoffsheimlaan 33
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENTE ASSE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Sofie Albert
kantoor houdend te 1000 Brussel
Wolvengracht 38, bus 2
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 20 juni 2022, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen
van de gemeente Asse van 28 maart 2022 waarbij aan verzoekster de vergunning
wordt geweigerd voor het uitbaten van een in de openlucht gelegen opslagplaats
voor schroot, voertuigen buiten gebruik of rijklare tweedehandsvoertuigen.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-1/9
De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend. De
verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 31 mei 2024.
Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht.
Advocaat
Junior
Geysens,
die
verschijnt
voor
de
verzoekende partij, en advocaat Brecht Geebelen, die loco advocaat Sofie Albert
verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
Met ingang van 1 januari 2021 is in de gemeente Asse het
uitbatingsreglement voor bepaalde inrichtingen (hierna: uitbatingsreglement) van
toepassing. Onder meer mag op het grondgebied van de gemeente geen in de
openlucht gelegen opslagplaats voor schroot, voertuigen buiten gebruik,
autowrakken of rijklare tweedehandsvoertuigen worden uitgebaat zonder
voorafgaande uitbatingsvergunning.
Op 27 september 2021 dient verzoekster, die een autogarage in
de gemeente exploiteert, een aanvraag in tot het verkrijgen van een
uitbatingsvergunning voor het uitbaten van een in de openlucht gelegen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-2/9
opslagplaats voor schroot, voertuigen buiten gebruik, autowrakken of rijklare
tweedehandsvoertuigen.
Het college van burgemeester en schepenen weigert de
uitbatingsvergunning op 28 maart 2022. De beslissing gewaagt zes keer van een
gunstig advies en één keer van een ongunstig advies. De “Algemene conclusie”
luidt:
“Het advies van de politie diensten luidt ongunstig. In totaliteit wordt
echter toch voorgesteld om gelet op de overige gunstige adviezen de
uitbatingsvergunning toch goed te keuren.
Dit op voorwaarde dat er een groenscherm van 1m hoogte voorzien wordt
om de inrichting van de straat te bufferen en de in- en uit zone wordt
beperkt tot 4 a 4.50m om een duidelijkere inrit te hebben en zo het aantal
conflicten op de aansluiting met de N9 te beperken.
Daarnaast dient ook aan volgende voorwaarden voldaan te worden:
°Melding van overname van de ingedeelde inrichting via het
omgevingsloket
°Verwijderen van de geaccidenteerde voertuigen zoals vastgesteld door de
milieupolitie in PV […]
°Verwijderen van het bouwafval op het terrein zoals vastgesteld door de
milieupolitie in PV […].”
IV. Onderzoek van het eerste middel
Standpunt van de partijen
Verzoekster leidt in het verzoekschrift een eerste middel af uit de
“schending van de artikelen 2 en 3 van de wet van 29 juli 1991 betreffende de
uitdrukkelijke
motivering
van
de
bestuurshandelingen
en
van
het
zorgvuldigheidsbeginsel en de materiële motiveringsplicht als algemene
beginselen van behoorlijk bestuur”.
Uiteengezet wordt dat er sprake is van een kennelijke
tegenstrijdigheid tussen de motieven en het dictum van de bestreden beslissing.
Immers
wordt
overwogen
dat
“in
totaliteit”
wordt
voorgesteld
de
uitbatingsvergunning goed te keuren. Minstens tast verzoekster volledig in het
duister over de redenen waarom haar vergunningsaanvraag is geweigerd. Uit het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-3/9
administratief dossier blijkt dat alle uitgebrachte adviezen gunstig zijn. Het advies
van de politiediensten geeft niet aan of het gunstig dan wel ongunstig is; er wordt
niet in voorgesteld om de vergunning te weigeren. Er wordt ook nergens
aangegeven dat het “beweerdelijk negatief advies van de politiediensten” de reden
zou vormen om de vergunning te weigeren. Dat geldt des te meer nu er geen sprake
is van bewezen milieumisdrijven en het ook niet duidelijk is wat de relevantie van
de vermeende misdrijven kan zijn voor de aanvraag. Het feit dat de uitbater
“gerechtelijk gekend” is, doet niets af aan “de algemene positieve teneur van de
adviezen”. Bovendien is de relevantie van dat feit voor de beoordeling van de
aanvraag onduidelijk.
Volgens de memorie van antwoord klopt het niet dat alle
verleende adviezen gunstig zijn. Ten gevolge van een negatief advies van de lokale
politiediensten was de verwerende partij genoodzaakt een weigeringsbeslissing te
nemen. Wanneer een van de onderzoeken die voorafgaan aan het verlenen van de
uitbatingsvergunning, zoals het onderzoek van de politiediensten, leidt tot een
negatief advies, dient het college van burgemeester en schepenen conform artikel
11, § 1, van het uitbatingsreglement tot het nemen van een weigeringsbeslissing
over te gaan. Nu het advies van de lokale politie ongunstig was, kwam de
verwerende partij “geen beoordelingsmarge toe om een beslissing alsnog in het
voordeel van de vergunningsaanvrager te doen uitdraaien”. Het voorstel van de
dienst Lokale Economie om de uitbatingsvergunning voorwaardelijk goed te
keuren, is terecht niet aanvaard. Maar ook als er toch enige beoordelingsmarge
was, moet de Raad van State zich van een vernietiging onthouden vermits er geen
sprake is van een kennelijke onredelijkheid.
De aanvraag is, aldus de verwerende partij, geweigerd op grond
van pertinente en afdoende motieven. Het weigeringsmotief “volgt onmiddellijk
uit art. 11, §1 juncto art. 8, §2 Uitbatingsreglement, namelijk het ongunstig advies
van de politiediensten op basis waarvan vastgesteld moet worden dat de openbare
orde, de openbare rust en/of de openbare gezondheid gevaar loopt”. Dat de twee
processen-verbaal in verband met de milieumisdrijven “nog hun beloop kennen”
belet niet dat ze een bijzondere bewijswaarde hebben. Ten andere “wordt niet
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-4/9
betwist door de verzoekende partij dat er nog geen overname van de vergunningen
gemeld is, en dat er bouwafval en geaccidenteerde voertuigen op de site aanwezig
waren op het ogenblik van de vaststellingen, en dat bijgevolg de inhoud van de
processen-verbaal correct zijn”. Voorts is het zeker van belang dat de uitbater
gerechtelijk gekend is bij de politiediensten, al “is het onmogelijk de exacte
draagwijdte van deze beoordeling door de politie te kennen nu zij geen toegang
heeft tot de gegevensbestanden van de politiediensten en de nog lopende
onderzoeken”.
In de laatste memorie herhaalt de verwerende partij dat de
bestreden beslissing geen tegenstrijdigheid bevat. De juridische basis voor het
opvragen van het advies van de politie is artikel 8, § 2, van het uitbatingsreglement.
Uit artikel 11, § 1, ten derde, van het uitbatingsreglement volgt dat als één of meer
onderzoeken negatief geadviseerd worden, het college van burgemeester en
schepenen de aanvraag moet weigeren. Het gaat ontegensprekelijk om een
gebonden bevoegdheid.
Dat het woord “ongunstig” niet letterlijk in het advies van de
politie is opgenomen, “doet geen afbreuk aan het overduidelijk ongunstig karakter
van het advies”. Het meermaals plegen van misdrijven – hier milieumisdrijven –
dient wel degelijk beschouwd te worden als een verstoring van de openbare orde,
veiligheid en rust. Het onvergund stallen van geaccidenteerde voertuigen op een
terrein, zichtbaar vanaf de openbare weg, is een van de motieven geweest voor het
invoeren van een uitbatingsreglement. Het komt de Raad van State niet toe om
“zelf een beoordeling te maken van de vraag of de misdrijven en andere feiten de
openbare orde [kunnen] verstoren”.
Beoordeling
Ofschoon in de “Algemene conclusie” die het beschikkend
gedeelte van de bestreden beslissing onmiddellijk voorafgaat wordt “voorgesteld”
de aangevraagde uitbatingsvergunning onder voorwaarden te verlenen, wordt
niettemin als “Besluit” de vergunning zonder meer geweigerd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-5/9
Tenzij er sprake zou zijn van een materiële vergissing – wat niet
het geval blijkt – wijst dit “Besluit” uit dat finaal het college van burgemeester en
schepenen verkiest niet mee te gaan met het voorstel dat in de “Algemene
conclusie” wordt geformuleerd, en dat blijkbaar van de dienst Lokale Economie
afkomstig is.
Waarom het college van burgemeester en schepenen er niet mee
instemt, wordt niet duidelijk gezegd.
In zoverre vermoed moet worden dat het om reden van het
“ongunstig” politieadvies is, blijft de vraag waarom dat politieadvies de
bovenhand krijgt, boven de “Algemene conclusie”.
Dit staat op gespannen voet met de verplichting tot formele
motivering van de bestreden beslissing.
In haar procedurestukken legt de verwerende partij uit dat zij,
gelet op het ongunstig politieadvies en op artikel 11, § 1, van het
uitbatingsreglement,
geen
andere
keuze
had
dan
de
aangevraagde
uitbatingsvergunning te weigeren. Artikel 11, § 1, schrijft immers voor:
“Het college van burgemeester en schepenen weigert de
uitbatingsvergunning:
[…]
- als één of meerdere onderzoeken, die voorafgaan aan het verlenen van de
uitbatingsvergunning, negatief werden geadviseerd;
[…]
- als de openbare orde, de openbare rust en/of de openbare gezondheid
gevaar loopt.”
Ook
verwijst
de
verwerende
partij
naar
artikel 26, § 2, tweede alinea, van het uitbatingsreglement:
“Aanvullend aan de weigeringsgronden, vermeld in artikel 11, kan de
uitbatingsvergunning geweigerd worden indien op advies van de politie
blijkt dat de uitbating van de inrichting reeds geleid heeft tot een ernstige
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-6/9
verstoring van de openbare orde, veiligheid en rust en/of reeds een
bedreiging vormde voor de openbare gezondheid en de uitbater niet
aantoont dat hij de nodige maatregelen heeft genomen om dit in de
toekomst te vermijden.”
Daargelaten of het college van burgemeester en schepenen in
verband met verzoeksters aanvraag de politie nu al dan niet om een advies dan wel
alleen om “inlichtingen” mocht vragen, feit is dat de politie zich louter tot het
geven van inlichtingen heeft beperkt.
Zij deelde op 18 januari 2022 mee, eensdeels, dat met betrekking
tot verzoeksters garage twee aanvankelijke processen-verbaal werden opgesteld
inzake milieumisdrijven en, anderdeels, dat de uitbater “gerechtelijk gekend” is bij
haar diensten.
Een eerste proces-verbaal heeft in hoofdzaak betrekking op het
feit dat verzoekster, nadat zij de bestaande garage overnam, daarvan geen melding
heeft gedaan bij de gemeente met het oog op een omgevingsvergunning klasse 3.
Het tweede proces-verbaal houdt verband met het plaatsen van twee
geaccidenteerde voertuigen op een niet-verharde ondergrond en het storten van
bouwafval.
De politie voegde aan haar inlichtingen geen eigen mening toe.
Zij deed geen enkele uitspraak over de aangevraagde uitbatingsvergunning of over
de bedreiging die een en ander voor de openbare orde, rust en gezondheid zou
vormen.
In de gegeven omstandigheden kan de verwerende partij zich
(hoe dan ook) niet op artikel 11, § 1, van het uitbatingsreglement beroepen om zich
verplicht te weten aan verzoekster de uitbatingsvergunning te weigeren.
De verwerende partij is er niet van ontslagen om zelf van
toereikende materiële motieven te doen blijken die kunnen verantwoorden dat zij
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-7/9
aan de “Algemene conclusie” van de dienst Lokale Economie is voorbijgegaan
wegens de informatie die de politie haar verschafte.
De noodzaak van die motieven is des te meer acuut nu de dienst
Lokale Economie in zijn “Algemene conclusie” uiteindelijk alleen voorstelt om de
uitbatingsvergunning goed te keuren op voorwaarde juist dat de tekortkomingen
die de politie te berde brengt, worden verholpen.
Voorts is, zoals verzoekster doet gelden, de melding van de
politie dat de uitbater “gerechtelijk gekend” is bij haar diensten, nietszeggend. De
verwerende partij geeft zelf toe niet “de exacte draagwijdte van deze beoordeling”
te kennen. Ook de Raad van State kent ze niet.
De bestreden beslissing schendt zowel de formele- als de
materiëlemotiveringsplicht. Het eerste middel is in de besproken mate gegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente Asse van 28 maart 2022 waarbij
aan de bv B. de uitbatingsvergunning wordt geweigerd voor het uitbaten van
een in de openlucht gelegen opslagplaats voor schroot, voertuigen buiten
gebruik of rijklare tweedehandsvoertuigen.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, op een bijdrage van
22 euro, en op een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan verzoekster.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-8/9
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
achtentwintig juni
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Jan Clement,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.313
X-18.177-9/9
