## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-06-28, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.260.341&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341 (2024-06-28) Samenvatting (NL) : Arrest nr 260.341 van 28 juni 2024 Overheidsopdrachten en openbare werken - Overheidsopdrachten Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK XIIe KAMER ARREST nr. 260.341 van 28 juni 2024 in de zaak A. 231.712/XII-8950 In zake : de NV LESUCO bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Aurélien Vandeburie kantoor houdend te 1000 Brussel Bischoffsheimlaan 33 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de GEMEENTE SINT-PIETERS-LEEUW bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Dirk De Greef kantoor houdend te 1700 Dilbeek Eikelenberg 20 bij wie woonplaats wordt gekozen Tussenkomende partij: de NV KRINKELS bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Gitte Laenen kantoor houdend te 2800 Mechelen Antwerpsesteenweg 16-18 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 23 oktober 2020, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Sint-Pieters-Leeuw van 24 augustus 2020 waarbij de opdracht ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341 XII-8950-1/23 voor de aanleg van drie kunstgrasvelden te Sint-Pieters-Leeuw wordt gegund aan de nv K., en “bijgevolg, de beslissing om voormelde opdracht niet aan verzoekende partij toe te wijzen”. II. Verloop van de rechtspleging 2. Bij arrest nr. 248.484 van 6 oktober 2020 is de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Auditeur Frederick Ongena heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 7 mei 2024. Staatsraad Patricia De Somere heeft verslag uitgebracht. Advocaat Casper François, die loco advocaat Aurélien Vandeburie verschijnt voor de verzoekende partij, advocaat Laurence Hoet, die loco advocaat Dirk De Greef verschijnt voor de verwerende, zijn gehoord. Auditeur Frederick Ongena heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341 XII-8950-2/23 Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. De gemeente Sint-Pieters-Leeuw schrijft een overheidsopdracht voor werken uit voor de aanleg van drie kunstgrasvelden. De opdracht wordt gegund met een openbare procedure en geraamd op 1.157.024,75 euro, btw niet inbegrepen. De prijs is het enig gunningscriterium. 3.2. De opdracht wordt bekendgemaakt in het Bulletin der Aanbestedingen van 29 mei 2020. 3.3. In het bestek dat op de opdracht van toepassing is, wordt in deel III ‘Technische bepalingen’ aangaande de vereiste steenslagfundering waarop de kunstgrastapijten dienen te rusten, het volgende vermeld: “8. STEENSLAGFUNDERING Op de verdichte grond wordt een zogenaamde harde fundering (onderlaag) van 25 cm aangebracht [die] moet zorgen voor een perfecte stabiliteit en waterberging. De gradaties en gehaltes van deze fundering, opbouw te specifiëren in offerte, zal in functie zijn van het aangeboden kunstgrastapijt en moet gestaafd worden door een rapport van een erkend laboratorium. De maximale toelaatbare oneffenheid is gelijk aan de uiteindelijke toegestane oneffenheid van de toplaag (eindlaag). Deze laag wordt genivelleerd met lasergestuurde machines en verdicht. Het gebruik van recuperatiematerialen is niet toegestaan. De toplaag bestaat uit - ofwel een mengsel van max. 40 % zand en min. 60 % gewassen kalksteenslag 2 tot 8 mm - ofwel Lava Deze materialen worden eveneens homogeen gemengd in een daarvoor ontworpen centrale en komen gemengd op de werf toe. De dikte van deze laag bedraagt +/- 5 cm. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341 XII-8950-3/23 De spreiding gebeurt met lasergestuurde machines. De afwijking op de vlakheid van het oppervlak bedraagt max. 10 mm onder de lat van 3 meter. Na verdichting bedraagt het draagvermogen, uitgedrukt in de samendrukbaarheidsmodulus minstens 50 N/mm2. Het materiaal dient gewassen te zijn voor levering op de werf om een goede waterdoorlatendheid te garanderen. Dit moet aangetoond worden met leveringsbonnen en door een deel materiaal dat ter plaatse zal worden verzameld door het labo. Eis Norm Waterdoorlaatbaarheid EN 12616 Stabiliteit Prima LWD Dikte funderingslaag Egaliteit van toplaag Helling veld de EN 13036 Vereiste Min. 500 mm/h Min. 35 MPa Op alle plaatsen min. 30 cm (25 cm onderlaag en 5 cm toplaag) Max. 10 mm oneffenheid Dakprofiel 0,5 % .” Deze bepalingen worden hernomen voor elk van de drie locaties waar een kunstgrasveld dient te worden aangelegd. 3.4. Vier inschrijvers dienen een offerte in, waarvan drie inschrijvers tevens met opties. 3.5. In het verslag van nazicht van 27 juli 2020 wordt de offerte van de nv S. substantieel onregelmatig bevonden omdat het offerteformulier niet werd ondertekend. De overige offertes worden regelmatig bevonden en finaal gerangschikt, waarbij de offerte van de nv K. zonder opties als eerste wordt gerangschikt, haar offerte met opties als tweede, die van de verzoekende partij zonder opties als derde, en haar offerte met opties als vijfde. Daarbij wordt opgemerkt: “Bijkomende motivering: Het voorstel van deze inschrijver [de nv K. ] voldoet volledig aan de technische beschrijving zoals opgenomen in het bestek. Alle gevraagde documenten zijn aangeleverd en hieruit blijkt dat ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341 XII-8950-4/23 alle gebruikte materialen voor de aanleg van de velden ruim beter scoren dan de gevraagde minimale waarden. De opbouw van de verschillende lagen is schematisch voorgesteld en bestaat uit respectievelijk een geotextiel, 25 cm betonpuin, 5 cm steenslag, de shockpad van 1 cm en dan de kunstgrasmat van 4,5 cm dik, opgevuld met kwartszand en kurk.” Voorgesteld wordt om de opdracht te gunnen aan de economisch meest voordelige regelmatige inschrijver, zijnde de nv K., met opties, tegen het nagerekende offertebedrag van 1.428.623,66 euro, btw inbegrepen. 3.6. Op 24 augustus 2020 beslist het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Sint-Pieters-Leeuw om het verslag van nazicht goed te keuren en de opdracht overeenkomstig dit verslag te gunnen aan de nv K. 3.7. Met een brief van 25 augustus 2020, verzonden op 29 augustus 2020, en een e-mailbericht van 26 augustus 2020 wordt aan de verzoekende partij meegedeeld dat de opdracht aan een andere inschrijver werd gegund. Als bijlage wordt een kopie gevoegd van het verslag van nazicht. 3.8. Met een brief van 26 augustus 2020 deelt de verzoekende partij aan de verwerende partij mee dat zij niet akkoord gaat met de gunning aangezien de offerte van de gekozen inschrijver volgens haar niet voldoet aan de technische vereisten van het bestek. Zij stelt: “[De] opbouw van de verschillende lagen, waaronder een fundering van 25 cm betonpuin voldoet helemaal niet aan het bestek (zie blz. 23 van uw bestek in bijlage). Het bestek vermeldt duidelijk dat het gebruik van recuperatiematerialen niet is toegestaan. Aangezien betonpuin de facto recuperatiemateriaal is, is dit bijgevolg niet conform het bestek.” Met een brief van 3 september 2020 betwist de verwerende partij dit als volgt: “[…] Het bestek vereist een steenslagfundering, zonder te specifiëren of het daarbij om natuursteenslag of kunststeenslag dient te gaan. Het bestek ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341 XII-8950-5/23 bepaalt tevens dat het gebruik van recuperatiematerialen niet wordt toegestaan. Het voorstel van de firma [K. NV] voorziet in een steenstagfundering met betonpuin, hetgeen ook zo werd opgenomen in het gunningsverslag. Betonpuin kan op basis van de hierna volgende uiteenzetting niet worden beschouwd als recuperatiemateriaal. De meest recente versie van het standaardbestek 250, versie 4.1 bestek, geeft zeer helder weer dat steenslag, op basis van haar aard en herkomst, kan worden ingedeeld in twee groepen. Enerzijds, natuursteenslag afkomstig uit natuurlijk gesteente en anderzijds, kunststeenslag afkomstig uit secundaire grondstoffen. Overeenkomstig de indeling van steenslag, zoals opgenomen in het bestek, is de correcte benaming voor betonpuin ‘betongranulaat’. Het betreft meer concreet een derivaat uit een secundaire grondstof. Om die reden wordt betonpuin dan ook onder de groep kunststeenslag gecategoriseerd. Aangezien de technische vereisten in het bestek niet specifiëren dat de fundering uit natuur- dan wel uit kunststeenslag dient te bestaan, doch louter op een algemene wijze naar steenslag verwijzen, kan ons bestuur kunststeenslag in aanmerking nemen. De definitie in het standaardbestek geeft met andere woorden duidelijk weer dat kunststeenslag afkomstig is uit een secundaire grondstof en betongranulaat, als gebroken secundaire grondstof, wordt beschouwd als kunststeenslag. Er kan dus niet worden gestipuleerd dat betonpuin als recuperatiemateriaal wordt beschouwd. Overigens ondergaat het materiaal, zoals bij de ontginning van natuursteenslag, een specifiek proces, waarbij het granulaat onder meer wordt gezeefd tot het gewenste formaat en wordt uitgewassen. Het materiaal dient dus aan een aantal specifieke eisen te voldoen. Ter staving van deze technische conformiteit zal alsnog een technisch conformiteitsattest worden aangeleverd. Op basis van voormelde redenen kunnen wij niet tegemoet komen aan uw verzoek om de firma [K.] nv uit te sluiten en de opdracht alsnog aan u toe te wijzen.” 3.9. Met een e-mailbericht van 8 september 2020 vraagt de verzoekende partij de verwerende partij nog om de mededeling van de bestreden gunningsbeslissing zelf, die haar per kerende wordt bezorgd. IV. Ontvankelijkheid van het beroep Excepties 4. De verwerende partij werpt in haar memorie van antwoord een exceptie van gebrek aan belang op. Zelfs indien de verzoekende partij ook had geopteerd voor kunststeenslag in plaats van natuursteenslag, zou zij niet de ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.341 XII-8950-6/23 economisch meest voordelige offerte hebben ingediend, gelet op het prijsverschil met de offerte van de nv K. 5. Daarnaast werpt de verwerende partij op dat de vordering niet ontvankelijk is in zoverre de verzoekende partij eveneens de nietigverklaring vraagt van de impliciete weigering om de opdracht aan haar te gunnen. Dit zou de aanbestedende overheid immers in de onmogelijkheid stellen om met toepassing van artikel 85 van de wet van 17 juni 2016 ‘inzake overheidsopdrachten’ (hierna: wet overheidsopdrachten 2016) alsnog af te zien van het gunnen van de opdracht of de procedure te herbeginnen. Beoordeling 6. De verzoekende partij, als tweede gerangschikte inschrijver, mag hoe dan ook geacht worden te beschikken over het vereiste belang bij het beroep waarbij zij de regelmatigheid van de offerte van de gekozen inschrijver betwist. De exceptie van gebrek aan belang bij het beroep kan niet aangenomen worden. 7. Het onderzoek naar de ontvankelijkheid van het beroep in de mate dat het gericht is tegen de impliciete weigeringsbeslissing om de opdracht aan de verzoekende partij te gunnen, hangt te dezen samen met het onderzoek en het gegrond bevinden van het enig middel. Onder voorbehoud van dat onderzoek kan de exceptie niet tot de onontvankelijkheid van het beroep leiden. V. Onderzoek van het enig middel Uiteenzetting van het middel 8. De verzoekende partij voert de schending aan van de artikelen 4, 66 en 83 van de wet overheidsopdrachten 2016, de artikelen 5 e