## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-07-02, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.260.357&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357 (2024-07-02) Samenvatting (NL) : Arrest nr 260.357 van 2 juli 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken en lokale besturen - Varia (binnenlandse zaken en lokale besturen) Beslissing : Vernietiging --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Xe KAMER ARREST nr. 260.357 van 2 juli 2024 in de zaak A. 237.019/X-18.220 In zake : 1. de BV M. 2. M.C. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Bart Verbelen kantoor houdend te 2000 Antwerpen Amerikalei 122 bus 14 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de STAD ANTWERPEN bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Christophe Coen kantoor houdend te 2018 Antwerpen Mechelsesteenweg 210A, bus 10 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 7 oktober 2022, strekt tot de nietig- verklaring van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen van de stad Antwerpen van 5 augustus 2022 waarbij de uitbatingsvergunning voor een shishabar te 2140 Borgerhout, wordt ingetrokken. II. Verloop van de rechtspleging 2. Bij arrest nr. 254.345 van 25 augustus 2022 is de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357 X-18.220-1/15 Eerste auditeur Sofie de Donker heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partijen en de verwerende partij hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 14 juni 2024. Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht. Verzoeker, die verschijnt in persoon, advocaat Sophie Bracke, die loco advocaat Bart Verbelen verschijnt voor de verzoekende partijen, en advocaat Christophe Coen, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een met dit arrest andersluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Eerste verzoekster baat een shishabar uit te Borgerhout. Voor de uitbating heeft de verwerende partij op 17 juni 2011 een uitbatingsvergunning verleend. Tweede verzoeker is de feitelijke uitbater. Eerste verzoekster krijgt waarschuwingen omdat zij niet in orde is met de reglementering inzake de uitbatingsvergunning op 19 november 2014, 14 juli 2016, 27 juli 2017 en 25 september 2020. Er worden haar ook zes administratieve geldboetes opgelegd, op 9 april 2013, 14 september 2016, 16 september 2016, 20 september 2017, 17 juni 2020 en 10 maart 2021. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357 X-18.220-2/15 Op 9 juni 2022 worden aan de verzoekende partijen twee uitnodigingen van 7 juni 2022 voor een hoorzitting betekend. Meegedeeld wordt dat de politie inbreuken op het ‘politiereglement uitbatingsvergunning’ (hierna: uitbatingsreglement) vaststelde. Blijkens de bijgevoegde administratieve aktes gaat het om de vaststellingen ter gelegenheid van een controle van de shishabar op 2 juni 2022: het niet kunnen voorleggen van het UBO-register (ultimate beneficial owner); niet voldoen aan de hygiënevereisten; camera’s die niet aangemeld zijn bij de bevoegde commissie; en tekortkomingen met betrekking tot de brandveiligheid. Die hoorzitting vindt plaats op 22 juni 2022. 3.2. Op 5 augustus 2022 beslist het college van burgemeester en schepenen om bij wege van administratieve sanctie de uitbatingsvergunning voor een shishabar van eerste verzoekster in te trekken, waardoor het uitbaten van de vergunningplichtige activiteiten in haar inrichting definitief verboden is. De beslissing beslaat 19 bladzijden. De motivering begint met een uiteenzetting van de “Aanleiding en context”. Aanleiding zijn een schietincident op 31 maart 2022 en daardoor een ernstige verstoring van de openbare orde, en de inbreuken met betrekking tot de exploitatie van een shishabar van 2 juni 2022. Veel aandacht gaat naar voorgaande processen-verbaal vanaf 2014 en naar de ongunstige politiebevindingen en inlichtingen met betrekking tot de moraliteit van tweede verzoeker, die opklimmen tot 2003 en zelfs 1992. Onder de rubriek “Argumentatie” gaat de verwerende partij eerst in op “Inbreuken met betrekking tot de exploitatie van de uitbating”. Verwezen wordt naar de controle van 2 juni 2022 en de daarbij vastgestelde inbreuken: “De persistente, aanhoudende vaststellingen van overtredingen van het uitbatingsreglement bij elke uitgevoerde controle duidt […] op een duidelijk gebrek aan normbesef.” Vervolgens wordt aandacht besteed aan “Politioneel onderzoek met betrekking tot de uitbating”. Gesteld wordt dat de moraliteit van tweede ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357 X-18.220-3/15 verzoeker ongunstig is bevonden en dat de inrichting gekend is als een overlastinstelling. In de derde plaats wordt stilgestaan bij “Risico’s voor de openbare veiligheid”. Uiteengezet wordt dat de openbare orde ernstig verstoord werd door het schietincident van 30 maart 2022 dat in de inrichting van de verzoekende partijen is ontstaan. Het incident kadert, net als een vechtpartij op 24 juli 2021 en bedreigingen op 14 februari 2022, “in een familievete”. Ook wordt verwezen naar geweldincidenten uit 2011 en 2015. Ten slotte wordt de volgende “Verantwoording van de opgelegde sanctie” aangevoerd: - “Op het vlak van de moraliteitsvoorwaarden (zoals het financieel onderzoek) voldoet de uitbating nog steeds niet aan de toepasselijke regelgeving.” De inrichting wordt nog steeds feitelijk uitgebaat door natuurlijke personen ten aanzien van wie er een negatief moraliteitsadvies is gegeven. - Men houdt zich moedwillig niet aan de voorschriften die de stad aan de exploitatie van een shishabar verbindt. De waarschuwingen worden in de wind geslagen. Aan de uitbaatster moet een duidelijk signaal worden gegeven dat de voorschriften in het uitbatingsreglement strikt dienen te worden nageleefd. - Voor de sanctie met betrekking tot de moraliteitsverplichtingen en de na te leven exploitatieverplichtingen wordt rekening gehouden met het herhaald en moedwillig karakter van de inbreuken. De verschillende vaststellingen waarvan processen-verbaal werden opgesteld bewijzen dat de uitbaatster zich niet wil conformeren aan de geldende regelgeving. De omvang, de ernst en het weerkerend karakter van de begane inbreuken op de uitbatingsreglementering rechtvaardigen een definitieve intrekking van de uitbatingsvergunning, conform artikel 19, § 2, 3de punt, van het uitbatingsreglement. - Daarenboven blijkt dat de openbare veiligheid ernstig in het gedrang kwam door het schietincident van 30 maart 2022, in de omgeving van de inrichting van de verzoekende partijen. Er werd geen maatregel opgelegd door de burgemeester omdat tweede verzoeker langdurig in het ziekenhuis verbleef en de inrichting intussen gesloten bleef. Maar het incident toont aan dat de wijze van exploiteren ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357 X-18.220-4/15 door tweede verzoeker aanleiding geeft tot een ernstige verstoring van de openbare orde. Dit kan krachtens artikel 19, § 2, 1e punt, van het uitbatingsreglement een grond zijn om de uitbatingsvergunning te schorsen of in te trekken, of de inrichting tijdelijk of definitief te sluiten. IV. Onderzoek van het eerste en het tweede middel Uiteenzetting van de partijen 4.1. De verzoekende partijen voeren in een eerste middel de schending aan van de materiëlemotiveringsplicht. Zij lichten in de eerste plaats toe dat de motieven van de bestreden beslissing “volstrekt achterhaald” zijn. Sommige inbreuken op het uitbatingsreglement zijn geen inbreuken en er werd steeds onmiddellijk tegemoetgekomen aan de opmerkingen van de controleurs. Dat was ook het geval na de controle van 2 juni 2022. Veel processen-verbaal dateren van vóór de toekenning van de uitbatingsvergunning en waren dus kennelijk niet zwaarwichtig genoeg om de uitbatingsvergunning te weigeren. Voorts trekt, volgens de verzoekende partijen, de verwerende partij ten onrechte de moraliteit van tweede verzoeker in twijfel. Zij baseert zich op incorrecte of verouderde feiten, feiten van vóór de verkrijging van de uitbatingsvergunning, feiten waar de verzoekende partijen niets mee te maken hebben, feiten die geen aanleiding gaven tot een veroordeling of administratieve sanctie, of feiten waarvoor hij vrijgesproken werd. Aangaande het schietincident van 30 maart 2022 is op te merken dat tweede verzoeker daarbij slachtoffer was. Het deed zich louter toevallig voor in de omgeving van de shishabar. Dezelfde 12 processen-verbaal komen zowel ter sprake op pagina’s 2-4 als op pagina’s 7-9. Door meermaals naar dezelfde processen-verbaal te verwijzen probeert de verwerende partij het dossier aan te dikken en de verzoekende partijen in een slecht daglicht te plaatsen. De moraliteit is beweerdelijk in 2020 ongunstig bevonden. Twee jaar later wordt dit opgerakeld om de bestreden intrekking te rechtvaardigen. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357 X-18.220-5/15 4.2. Een tweede middel leidt verzoeker af uit de schending van het evenredigheidsbeginsel. De verzoekende partijen betogen onder meer dat zij de inrichting steeds te goeder trouw hebben uitgebaat, dat recent een nieuw uitbatingsreglement in werking trad en dat het een hele opgave is om steeds op de hoogte te zijn. Wanneer er toch inbreuken werden vastgesteld, deden de verzoekende partijen alle moeite om ze te verhelpen. De bestreden intrekking brengt disproportionele financiële gevolgen mee: ze bedreigt het voortbestaan van de enige handelszaak van tweede verzoeker. De waterpijp is cruciaal voor de uitbating; een uitbating zonder is ondenkbaar. Waar de verwerende partij, aldus de verzoekende partijen, een duidelijk signaal wou geven aan de verzoekende partijen, kon dat ook een minder verregaande maatregel zijn, als een tijdelijke intrekking. De openbare veiligheid wordt alleszins niet beter gevrijwaard door de intrekking van de uitbatingsvergunning “nu het schietincident zich evengoed op een andere openbare plaats had kunnen voordoen”. Het is verwonderlijk dat in het verleden “nooit een mildere administratieve maatregel werd opgelegd, anders dan een GAS-boete”. De bestreden beslissing is dan ook onevenredig zwaar in verhouding tot de feiten en het beoogde doel. 5.1. De verwerende partij reageert in de memorie van antwoord met betrekking tot het eerste middel dat het weinig geloofwaardig is dat de verzoekende partijen zich op de materiëlemotiveringsplicht beroepen. Samen met de oproeping voor de hoorzitting zijn hun de administratieve aktes en de processen-verbaal bezorgd waarop de bestreden beslissing berust. Zij ontkennen ten andere de inbreuken niet. Ook de materialiteit van het schietincident wordt niet ontkend. Bij herhaling zijn inbreuken op de wetgeving inzake bewakingscamera’s vastgesteld. Dit is een ernstige tekortkoming en een pertinent motief. Aangezien de bestreden beslissing geen ordemaatregel is op grond van de artikelen 133 en 135 van de nieuwe gemeentewet, maar een sanctie, is het wel degelijk relevant dat een volledig overzicht wordt gegeven van alle voorgaanden. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.357 X-18.220-6/15 Wat de negatieve beoordeling van de moraliteit betreft, zijnde slechts één van de motieven van de bestreden beslissing, blijkt uit de overwegingen van de bestreden beslissing dat de conclusie ter zake in hoofdorde steunt op het proces-verbaal dat daaromtrent in 2020 werd opgesteld. Ook nog na de afgifte van de uitbatingsvergunning in 2011 hebben zich verschillende strafbare feiten voorgedaan. De negatieve moraliteitsbeoordel