## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-07-29, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.260.465&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465 (2024-07-29) Samenvatting (NL) : Arrest nr 260.465 van 29 juli 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken en lokale besturen - Provinciale en lokale reglementen (behalve fiscaal) Beslissing : Bevolen bekendmaking --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE XIIe VAKANTIEKAMER ARREST nr. 260.465 van 29 juli 2024 in de zaak A. 242.489/X-18.765 In zake: de bv I.T. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Deborah Smets en Celine Van De Velde kantoor houdend te 8500 Kortrijk Beneluxpark 27B bij wie woonplaats wordt gekozen tegen: de GEMEENTE HOLSBEEK bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Stijn Verbist kantoor houdend te 2560 Kessel Torenvenstraat 16 en bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Joris Claes kantoor houdend te 2000 Antwerpen Graaf Van Hoornestraat 51 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering 1. De vordering, ingesteld op 16 juli 2024, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van het besluit van de gemeenteraad van de gemeente Holsbeek van 2 juli 2024 tot goedkeuring van het “aanvullend politiereglement – gemeentelijk (GAS-)reglement – beperking aantal bijenkasten” (hierna: het bestreden besluit). II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465 X-18.765-1/15 De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 23 juli 2024, om 14.00 uur. Staatsraad Jan Clement heeft verslag uitgebracht. Advocaat Deborah Smets die verschijnt voor de verzoekende partij, en advocaat Joris Claes die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. De verzoekende partij, gevestigd in Aarschot, is een professionele imker. Het bedrijf beschikt over ongeveer 1.000 bijenkasten, waarvan er zich in totaal 670 op vijf verschillende locaties in de aanpalende gemeente Holsbeek bevinden. Het betreft onder meer locaties of “bijenstanden” aan de – ongeveer een kilometer ten zuiden van de grens tussen beide gemeentes gelegen – Appelweg (150 bijenkasten), de Leuvensebaan (twee bijenstanden met elk 150 kasten), de Hertstraat (70 kasten) en het Koningsbroekpad (150 kasten). 3.2. De verwerende partij stelt dat zij “de laatste jaren meer en meer meldingen van inwoners [ontving] inzake hoge concentraties bijen in de omgeving, die veel overlast veroorzaakten”. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465 X-18.765-2/15 3.3. De problematiek van de concentratie van bijenkasten in de gemeente wordt geagendeerd op de vergadering van de gemeentelijke Milieuadviesraad (hierna: MAR) van 11 oktober 2021. 3.4. Het verslag van de vergadering van de MAR van 14 maart 2022 vermeldt het volgende: “Bijenkastenproblematiek Het agendapunt is […] op de MAR agenda gekomen naar aanleiding van een waarneming van hoge dichtheden bijenkasten in Holsbeek. Er zijn ook klachten binnengekomen van inwoners nabij een locatie met hoge # bijenkasten en [er] zijn bezorgdheden mbt biodiversiteit van wilde bijen en andere insecten. De gemeente vraagt de mening van de MAR in deze problematiek. Als voorbereiding op de vergadering [is] een korte literatuurstudie verricht […]. Conclusies: Wetgeving stelt geen beperkingen op het aantal bijenkasten Heel veel buitenlandse studies raadpleegbaar met uiteenlopende conclusies ➢Vooral concurrentie in de zomermaanden ➢Rekening houden met afstanden tot belangrijke gebieden voor wilde bijen ➢Europees gemiddelde 3.1kast/km² ➢Bijenvolken worden beter niet in natuurgebieden geplaatst ➢Bij te hoge dichtheden kan ook concurrentie optreden binnen de eigen soort ➢Overdracht ziektes en parasieten Er wordt besloten dat er bijkomend onderzoek nodig is naar de omvang van deze problematiek in Holsbeek.” 3.5.1. Op 25 maart 2024 wordt in de MAR een ontwerp van reglement voorgesteld, waarvan de algemene regel als volgt wordt geparafraseerd: “[Het ontworpen] [g]emeentelijk reglement stelt dat op het grondgebied van de gemeente Holsbeek het verboden is om in een cirkel met straal van 1 km meer dan 20 kasten honingbijen te plaatsen. […] Een gebied met een straal van 1 km heeft een oppervlakte van 3,14 km². Omgerekend is dat 314 hectare.” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465 X-18.765-3/15 3.5.2. In het voormelde in de MAR voorgestelde reglement is aan die algemene regel de volgende uitzondering toegevoegd: “Wanneer bijenkasten geplaatst worden met het oog op de bestuiving van commerciële gewassen (vb. koolzaad, fruitteelt), mag gedurende de bloei van dit gewas een hoger aantal kasten geplaatst worden op het te bevruchten perceel. Dit aantal zal evenwel nooit hoger dan 5 kasten per hectare zijn. Bovendien mogen de kasten maximaal 1 week voor de aanvang van de bloei van de betrokken teelt geplaatst worden, en dienen zij verwijderd te worden van zodra de bloei op zijn einde loopt (95% uitgebloeid).” Als stuk 12 legt de verwerende partij een “ontwerp” van advies 3.6. van het Instituut Natuur- en Bosonderzoek van de Vlaamse overheid (hierna: het INBO) over het in het vorige randnummer bedoelde ontwerp van reglement neer. In het ontwerpadvies van het INBO wordt voorgesteld om maximaal 10 honingbijenkasten binnen een cirkel met straal van een kilometer (= 314 hectare) toe te laten en bijkomend als uitzondering voor de bestuiving van commerciële gewassen (bijvoorbeeld koolzaad, fruitteelt) maximaal 0,5 kast per hectare. 3.7. In de gemeentelijke nieuwsbrief van 26 april 2024 verschijnt volgend bericht: “Red de wilde bij! Meld je bijenkasten en stel mee het gemeentelijk reglement op. Afspraak op 7 mei in het gemeentehuis. Oproep aan onze imkers: ter bescherming van de biodiversiteit willen we samen met jullie een te hoge concentratie aan bijenkasten tegengaan.” 3.8. Op 7 mei 2024 organiseert de verwerende partij een vergadering waarover het bestreden besluit stelt: “Participatiemoment met enkele imkers en inwoners die overlast ervaren […]. Omwonenden van de percelen waarop de vele bijenkasten staan waren aanwezig en toonden de overlast die ze dagelijks ondervinden vanaf het moment dat de bijen uitvliegen aan de hand van foto’s.” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465 X-18.765-4/15 3.9. Op 6 juni 2024 organiseert de verwerende partij een vergadering waarover het bestreden besluit stelt: “Participatiemoment met de lokale imkers […] ○ Alle 16 gekende Holsbeekse imkers werden persoonlijk aangeschreven om deel te nemen. ○ Het ontwerp van het reglement wordt positief onthaald. ○ De imkers zijn vragende partij naar een gezonde spreiding van de bijenkasten.” Het verslag van de vergadering van 6 juni 2024 stelt: “In deze vergadering zijn alleen de lokale imkers, niet de bewoners die klagen over de overlast. Eén imker stelt zich de vraag waarom de imker die de meeste bijenkasten staan heeft in de gemeente niet aanwezig is. […] De schepen licht aan de hand van een […] presentatie de problematiek rond de bijenkasten toe. Een gemeente kan alleen werken op overlast, niet op de gezondheid van de wilde bijen. De overlast situeert zich vooral rond de Appelweg en [de tussen de Appelweg en de gemeentegrens met de gemeente Aarschot gelegen straat] Hellegat.” 3.10. Met het bestreden besluit keurt de gemeenteraad van de verwerende partij het “aanvullend politiereglement – gemeentelijk (GAS-) reglement – beperking aantal bijenkasten” goed. Dit reglement en het bestreden besluit worden op 3 juli 2024 gepubliceerd op de website van verwerende partij. In het bestreden besluit wordt de aanleiding voor het reglement als volgt beschreven: “De voorbije jaren zijn er meer meldingen van inwoners bij de gemeentediensten in verband met overlast door hoge concentraties aan bijen in de omgeving. Inwoners kunnen de was niet meer buiten ophangen, eten op terras wordt onmogelijk, auto’s worden bevuild, zwembaden kunnen niet meer gebruikt worden. Deze meldingen keren regelmatig terug op plaatsen waar in de omgeving een hoog aantal bijenkasten geconcentreerd staat.” De belangrijkste bepalingen van het reglement luiden: ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465 X-18.765-5/15 “Artikel 3. Maximumaantal te plaatsen bijenkasten § 1. Op het grondgebied van de gemeente Holsbeek plaatst een imker maximum 24 bijenkasten, ongeacht het aantal bijenstanden, waarop deze bijenkasten geplaatst zijn. Deze bijenkasten worden aangemeld zoals bepaald in artikel 4. § 2. Twee of meer imkers samen mogen per kadastraal perceel maximaal 24 bijenkasten plaatsen. Lege bijenkasten worden tevens meegeteld. Artikel 4. Aanmelding van kasten § 1. Elke imker meldt zich aan via het aanmeldingsformulier op de gemeentelijke website. Daarbij geeft hij de volgende gegevens aan: […] Aantal bijenkasten en de locatie van de bijenkasten, door middel van kadastrale gegevens en, zo mogelijk, het adres. […] Artikel 6. Verbodsbepaling De plaatsing van bijenkasten zonder naleving van dit reglement, is verboden. Het laten plaatsen van bijenkasten op een grond zonder dat die zijn aangegeven is een overtreding. Indien de eigenaar van de bijenkasten niet gekend is, is het de eigenaar van de grond waar de kasten op geplaatst zijn die geacht wordt in overtreding te zijn. Artikel 7. Sanctionering Overtredingen van dit reglement worden bestraft met een administratieve geldboete van maximum 500 euro per bijenkast die in strijd met art. 3 van dit reglement wordt geplaatst. Artikel 8. Inwerkingtreding Dit reglement treedt in werking op 15 juli 2024. Artikel 9. Overgangsmaatregel Percelen waarop meer dan 24 bijenkasten staan en imkers die meer dan 24 bijenkasten binnen de gemeente hebben, krijgen de tijd om de kasten te verplaatsen tot 30 juli 2024. Ondertussen moet de imker zich wel registreren met de actuele toestand van het aantal bijenkasten.[…] In die tussenperiode zullen geen GAS-boetes worden opgesteld voor het hebben van meer dan 24 bijenkasten wel voor het niet registreren van het aantal bijenkasten.” 3.11. Op 6 juli 2024 meldt de verzoekende partij via het digitaal loket van de verwerende partij haar te Holsbeek gelegen bijenkasten met toepassing van het nieuwe reglement. 3.12. Met een brief van 10 juli 2024 vraagt de verzoekende partij aan de verwerende partij om af te zien van het reglement: ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.465 X-18.765-6/15 “Wij zijn zeer sterk lokaal verankerd en Holsbeek is een van de belangrijkste uitvalsbasissen voor onze activiteiten. Al meer dan tien jaar zetten wij in Holsbeek […] bijenkasten, in samenspraak met de lokale landbouwbedrijven. Voldoende standplaatsen zijn cruciaal voor de leefbaarheid van ons bedrijf, maar ook voor het aanbod in Belgische winkels van echte Belgische honing, de bestuiving in de regio van het Hageland en daarbuiten. Die bestuiving zorgt voor voldoende opbrengst in de landbouw- en fruitteeltsector en efficiënt landgebruik. Met mijn bedrijf bestuiven we meer dan 600 hectare fruit en 500-600 hectare koolzaad (gebruikt voor biodiesel). Dit leidt tot een meeropbrengst van 30 à 40% bij fruit en 10% bij koolzaad. Hierdoor zorgen we ervoor dat er minder grond nodig is voor een hogere opbrengst. De plaatsing van bijenkasten is een van de meest efficiënte maatregelen voor spaarzaam omgaan met grond. In dit kader zou de maatregel van de gemeente Holsbeek een bijzonder zware impact hebben mocht deze effectief op mijn bedrijf worden toegepast.” IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden 4. Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op de Raad