## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-08-22, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.260.522&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522 (2024-08-22) Samenvatting (NL) : Arrest nr 260.522 van 22 augustus 2024 Overheidsopdrachten en openbare werken - Overheidsopdrachten Beslissing : Bevolen --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE XIIe VAKANTIEKAMER ARREST nr. 260.522 van 22 augustus 2024 in de zaak A. 242.660/XIV-39.622 In zake: de BV PRICEWATERHOUSECOOPERS ENTERPRISE ADVISORY bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Barteld Schutyser, Robin Meylemans en Gauthier Vlassenbroeck kantoor houdend te 1050 Brussel Louizalaan 99 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen: de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Financiën -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering 1. De vordering, ingesteld op 5 augustus 2024, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “de beslissing van de [minister van Financiën] van 5 juli 2024, verzonden op 19 juli 2024 per e-mail, waarbij voor perceel 2 van de mededingingsprocedure met onderhandeling voor diverse diensten inzake informatieveiligheid voor de Federale Overheid (SECaaS; Controle en Audit) - S&L/DA/2023/04-1, PwC niet wordt geselecteerd en Toreon, Sopra Steria Benelux, KPMG Advisory, Fujitsu Technology Solution, Deloitte Accountancy en Nviso Belgium wel worden geselecteerd”. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522 XIV-39.622-1/20 De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 22 augustus 2024, om 11.30 uur. Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht. Advocaten Robin Meylemans en Gauthier Vlassenbroeck, die verschijnen voor de verzoekende partij en adviseur Selim Dedeli, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Auditeur-generaal Luc Vermeire heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. De verwerende partij schrijft een overheidsopdracht uit met als voorwerp “Mededingingsprocedure met onderhandeling voor diverse diensten inzake Informatieveiligheid voor de Federale Overheid (SECaaS; Controle en Audit)”. 3.2. Luidens het bestek nr. S&L/DA/2023/043-1 “Selectiefase” bestaat de opdracht uit de volgende twee percelen: “Perceel 1 - Informatieveiligheid ‘SECaaS’: Diensten voor de beveiliging van de internettoegangen, van andere externe netwerken, en van de interne infrastructuur van de Federale Overheid, in de vorm van ‘Security as a Service (SECaaS)’ […] ”, en “Perceel 2 - Controle en audit: Diensten met betrekking tot een opdracht voor controle en doorlichting van de veiligheid met betrekking tot de SECaaS-oplossing, zoals gevraagd in perceel 1 van dit bestek. […].” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522 XIV-39.622-2/20 3.3. De procedure bestaat uit twee fases. De aanbestedende overheid controleert in de eerste fase of de kandidaten aan de in het bestek vastgestelde selectiecriteria voldoen en zich niet in één van de facultatieve of verplichte uitsluitingsgevallen bevinden, bedoeld in de artikelen 67, 68 en 69 van de wet van 17 juni 2016 ‘inzake overheidsopdrachten’. De tweede fase is de gunningsfase, tijdens dewelke de geselecteerde kandidaten een bijkomend bestek zullen ontvangen en zullen worden uitgenodigd om een initiële offerte in te dienen op basis van alle opdrachtdocumenten. 3.4. De aankondiging van de opdracht wordt op 8, 15 en 30 april 2024 gepubliceerd op het e-procurement platform en in het Supplement bij het Publicatieblad van de Europese Unie. 3.5. In het voormelde selectiebestek wordt in verband met perceel 2 onder meer het volgende economisch-financieel selectiecriterium voorgeschreven: “B.4.1. Selectiecriterium met betrekking tot de economische en financiële draagkracht (artikel 67 van het Koninklijk besluit van 18 april 2017 plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren) De inschrijver moet een minimale jaarlijkse omzet gerealiseerd hebben met betrekking tot het activiteitendomein in Europa die het voorwerp vormt van de opdracht voor elk van de laatste drie beschikbare boekjaren die minstens gelijk is aan : 100.000 euro op jaarbasis.” Eén van de twee selectiecriteria betreffende de technische en beroepsbekwaamheid voor perceel 2 heeft betrekking op recente referenties: “De inschrijver geeft een lijst van 2 referenties die hij gedurende de afgelopen periode van maximaal drie jaar heeft verricht, met vermelding van het bedrag, de datum en van de publiek- of privaatrechtelijke instanties waarvoor zij bestemd waren. Deze referenties moeten een gelijkaardige project aantonen en dit voor een groep van minstens 10.000 interne gebruikers. De inschrijver gebruikt hiervoor het referentiemodel dat bij het bestek gevoegd is (bijlage F.5. Model voor de referenties).” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522 XIV-39.622-3/20 3.6. Het voormelde selectiebestek voorziet verder nog in het volgende in verband met het opvragen van bewijsstukken: “De aanbestedende overheid zal de kandidaat tijdens de selectiefase vragen om alle bewijsstukken voor te leggen die verband houden met de selectiecriteria en de facultatieve en verplichte uitsluitingsgronden, in overeenstemming met artikel 73, § 3 van de wet inzake overheidsopdrachten, ook al heeft de kandidaat reeds een UEA afgeleverd. De aanbestedende overheid zal de kandidaat vragen om de bewijsstukken (getuigschriften, verklaringen, referenties en ander bewijsmateriaal) te bezorgen, indien het niet mogelijk is deze getuigschriften of relevante informatie rechtstreeks te verkrijgen via een gratis toegankelijke nationale databank in een lidstaat. Concreet zal de aanbestedende overheid controleren of de kandidaten aan de selectiecriteria voldoen en zich niet in een van de facultatieve of verplichte uitsluitingsgevallen bevinden in de zin van artikelen 67 tot 69 van de wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten. Kandidaten die niet voldoen aan de selectiecriteria of die zich in een van de facultatieve of verplichte uitsluitingsgevallen bevinden, worden niet weerhouden en derhalve niet uitgenodigd om een offerte in te dienen.” 3.7. Op 10 mei 2024, de uiterste datum voor het indienen van een aanvraag tot deelneming, wordt het proces-verbaal van opening opgemaakt. Naast zeven andere kandidaten heeft ook de verzoekende partij een aanvraag tot deelneming voor de selectie met betrekking tot perceel 2 ingediend. 3.8.1. De op 8 mei 2024 ingediende aanvraag tot deelneming voor perceel 2 van de verzoekende partij, vermeldt wat de omzetcijfers betreft het volgende: “[…] De ondergetekende, [P.T.], partner en [B.D.W.], director, verklaren hierbij op eer dat PwC Enterprise Advisory de afgelopen drie jaar de volgende omzet heeft behaald. Het boekjaar van PwC Enterprise Advisory bv begint op 1 juli van het jaar n en eindigt op 30 juni van het jaar n+1. Zo bestrijken de boekhoudkundige gegevens met betrekking tot het laatste volledige boekjaar 2023 de periode tussen 1 juli 2022 en 30 juni 2023. […].” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522 XIV-39.622-4/20 3.8.2. De verzoekende partij vermeldt tevens twee referenties die gelijkaardige projecten moeten aantonen. De eerste referentie betreft een project met een Europese onderneming met een budget van 660.000 euro dat sinds 1 januari 2019 loopt. De tweede referentie betreft een project met een Europese onderneming met een budget van 350.000 euro dat sinds 1 januari 2021 loopt. 3.9. Met een bericht van 9 juni 2024 stelt de verwerende partij aan de verzoekende partij de volgende vraag: “[…] Artikel 66, §3 van de Wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten bepaalt: ‘de aanbestedende overheid kan, wanneer de door de kandidaat of inschrijver in te dienen informatie of documentatie onvolledig of onjuist is of lijkt te zijn of wanneer specifieke documenten ontbreken, de betrokken kandidaat of inschrijver verzoeken die informatie of documentatie binnen een passende termijn in te dienen, aan te vullen, te verduidelijken of te vervolledigen, mits dergelijke verzoeken worden gedaan met volledige inachtneming van de beginselen van gelijke behandeling en transparantie en, indien gebruik wordt gemaakt van de openbare of de niet-openbare procedure, zonder dat dit aanleiding mag geven tot een wijziging van de essentiële elementen van de offerte’. Kunt u ons bijgevolg de volgende punten verduidelijken ? Vraag 1: B.4.1. Selectiecriterium met betrekking tot de economische en financiële draagkracht (artikel 67 van het Koninklijk besluit van 18 april 2017 plaatsing overheidsopdrachten in de klassieke sectoren) Opdat de aanbestedende dienst een effectieve controle kan uitvoeren op de informatie die u ons hebt verstrekt in uw sollicitatiedossier. Om ervoor te zorgen dat de aanbestedende dienst een effectieve controle kan uitvoeren op de informatie die u ons hebt verstrekt in uw sollicitatiedossier met betrekking tot het hierboven vermelde criterium, zouden wij het op prijs stellen als u ons relevante bewijsstukken kunt toesturen die voldoen aan de voorschriften van punt B.4.1 van het bestek, namelijk […] Om aan dit criterium te voldoen, is het noodzakelijk om drie afzonderlijke elementen met betrekking tot de drie laatste beschikbare boekjaren van uw bedrijf te bewijzen: 1. Het uitoefenen van commerciële activiteiten op het werkterrein van de aanbesteding. 2. Het uitoefenen van deze activiteiten in Europa. 3. De omzet die uit deze activiteiten voortvloeit moet minimaal 100.000 euro per jaar bedragen. Daarom moeten de bewijsstukken zelf aantonen dat de activiteiten betrekking hebben op het werkterrein van de aanbesteding en dat deze in Europa worden uitgevoerd. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522 XIV-39.622-5/20 Alleen de bewijsstukken die voldoen aan de hierboven genoemde voorwaarden zullen in aanmerking worden genomen om te bepalen of de vereiste drempel van 100.000 euro in het kader van deze aanbesteding is bereikt. Ik nodig u uit om mij zo spoedig mogelijk en uiterlijk op 12/06/2024 de gevraagde informatie per e-mail te sturen naar het volgende adres: finprocurement@minfm.fed.be, met vermelding van de referentie van de opdracht […].” 3.10. De verzoekende partij antwoordt de verwerende partij met een e-mail van 12 juni 2024, waarbij zij aan deze laatste als bewijsstuk de volgende verklaring bezorgt: “Ik, [P.T.], Partner, verklaar dat PwC Enterprise Advisory BV/SRL de afgelopen drie boekjaren de volgende omzet heeft gefactureerd voor opdrachten met betrekking tot het activiteitendomein in Europa en die relevant zijn voor onze sollicitatie voor de selectiefase van opdracht nr. S&L/DA/2023/043-1, voor diverse diensten inzake Informatieveiligheid voor de Federale Overheid (SECaaS; Controle en Audit). De ondervermelde omzetcijfers zijn slechts een deel van de opdrachten die we op jaarbasis uitvoeren, deze tabel bevat slechts de cijfers van twee van onze klanten. Ik verklaar op mijn erewoord dat de volgende informatie juist is. ” 3.11. In een telefoongesprek van 12 juni 2024 deelt de verwerende partij aan de verzoekende partij mee dat dat de door haar bijgebrachte gegevens niet volstaan. 3.12. Naar aanleiding van het voormelde telefoongesprek stuurt de verzoekende partij - nog steeds op 12 juni 2024 - de volgende e-mail naar de verwerende partij: “We hebben uw vraag voor bewijs van omzet per jaar voor de gevraagde diensten van Lot 2 goed ontvangen. We hebben hiervoor de verklaring op eer reeds opgesteld en doorgestuurd, naast de referenties die we voordien reeds hadden aangeleverd. We hebben zonet vernomen dat dit geen afdoende bewijs zou zijn en dat we hiervoor (geanonimiseerde) facturen ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.522 XIV-39.6