## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-09-06, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.571** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.260.571&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.571 (2024-09-06) Samenvatting (NL) : Arrest nr 260.571 van 6 september 2024 Onderwijs en cultuur - Diploma'sen gelijkwaardigheid van diploma's Beslissing : Bevolen --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VOORZITTER VAN DE IXe KAMER ARREST nr. 260.571 van 6 september 2024 in de zaak A. 242.840/IX-10.534 In zake : S.A. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Christophe Vangeel kantoor houdend te 2018 Antwerpen Lange Lozanastraat 24 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de VZW KATHOLIEK ONDERWIJS ANNUNTIATEN bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Kristien Vanderheiden kantoor houdend te 3000 Leuven Diestsevest 47/001 bij wie woonplaats wordt gekozen BRUSSEL -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering 1. De vordering, ingesteld op 29 augustus 2024, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de beslissing van de beroepscommissie van de vzw Katholiek Onderwijs Brussel Annuntiaten van 22 augustus 2024 waarbij aan verzoeker het getuigschrift basisonderwijs wordt geweigerd. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een nota ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 5 september 2024, om 11.00 uur. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.571 IX-10.534-1/18 Staatsraad Jim Deridder heeft verslag uitgebracht. Advocaat Christophe Vangeel, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Jutte Nijs, die loco advocaat Kristien Vanderheiden verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Marijke Sterck heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Verzoeker is tijdens het schooljaar 2023-2024 ingeschreven in het zesde leerjaar basisonderwijs aan het Instituut Maria Onbevlekt Ontvangen te Anderlecht, waarvan de verwerende partij het schoolbestuur is. 3.2. De klassenraad besluit op 19 juni 2024 aan verzoeker het getuigschrift basisonderwijs niet toe te kennen. Na overleg met de directie op 27 juni 2024 wordt de klassenraad opnieuw samengeroepen. De op dezelfde dag opnieuw beraadslagende klassenraad handhaaft zijn beslissing om het getuigschrift basisonderwijs niet toe te kennen en overweegt daarbij wat volgt: “- Rekening houdend met het welbevinden, de interesses en de talenten vinden wij als schoolteam het beste om [verzoeker] te laten doorstromen naar een B-klas daar hij de eindtermen van het basisonderwijs niet behaalt. [Verzoeker] is pas in september 2023 bij ons op de imoschool gestart in het zesde leerjaar. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.571 IX-10.534-2/18 We hebben steeds alles ingezet om hem intensief te ondersteunen in zijn totale ontwikkeling. [Verzoeker] behaalde op zijn eerste rapport vrij zwakke resultaten. Dit werd tijdens het oudercontact met mama besproken. Om [verzoeker] de beste kansen te geven om zijn diploma te behalen, zetten we hem na de herfstvakantie op een minimumtraject. Dit voor taal, spelling, WO en wiskunde. Ook voor begrijpend lezen zal hij ondersteuning krijgen, met het oog een getuigschrift te kunnen behalen. [Verzoeker] kreeg daarbij ook vereenvoudigde en aangepaste toetsen. Hij kreeg hiervoor ook de nodige hulpmiddelen aangereikt. Ondanks de minimumdoelen blijven de resultaten ondermaats. Ook in de werkhouding merken we dat [verzoeker] weinig gemotiveerd is. We gaven in februari aan dat [verzoeker] zijn diploma niet zal behalen en naar 1B zal moeten volgend jaar. Op 18 maart was er ook nog een individueel oudercontact i.v.m. de studiekeuze van [verzoeker] en gingen directie en klasleerkracht samen met mama op zoek naar scholen waar ze de finaliteit arbeidsmarkt hebben en die passen bij de noden van [verzoeker]. De eindtoetsen werden dan ook voor [verzoeker] aangepast in B-toetsen, deze werden in voldoende mate bereikt om een B-stroom te kunnen starten. Dit alles werd steeds transparant met de ouders gecommuniceerd. - [Verzoeker] behaalt de eindtermen van het basisonderwijs niet. Ook de vooropgestelde B-doelen door het CLB bereikt hij niet allemaal. Hij heeft nood aan onderwijs op maat. Hij heeft baat bij extra individuele ondersteuning op zijn niveau. - Plannen is voor hem een zware uitdaging en hij mist structuur en doorzettingsvermogen. Hij heeft ook een zwakke werk- en leerhouding. - Hij was regelmatig niet in orde met zijn huiswerk en zal gemakkelijk een vage, onterechte reden opgeven. Hij zal het hoogst noodzakelijke doen en niets meer. - Ouders werden ook op de hoogte gebracht dat [verzoeker] na 1B kan doorstromen naar 1A mits dat hij op dat moment de doelen in voldoende mate heeft bereikt. Aangepaste maatregelen:  Minimumtraject voor wiskunde, taal en W.O.  Aangepaste en vereenvoudigde toetsen  van september tot oudercontact oktober = gewone toetsen L6  van november tot eind mei = toetsen gebaseerd op minimumdoelen  eindtoetsen juni = toetsen gebaseerd op de B-doelen (CLB)  Redelijke aanpassingen voor spelling  Viersporenbeleid : Miniklas  nood aan verlengde instructie + redelijke aanpassingen.” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.571 IX-10.534-3/18 3.3. Verzoeker stelt daarop met een e-mail van 27 juni 2024 bezwaar in, waarin het volgende wordt uiteengezet: “Na onze afspraak op 27/06/2024 met mijn echtgenoot voor een interview om het besluit van het B-attest voor [verzoeker] aan te vechten, stuur ik u deze e-mail om schriftelijk te bevestigen wat precies wordt betwist, zodat we de juiste procedure volgen. Wij hopen dat deze brief u in goede gezondheid en in een uitstekende stemming bereikt. Wij willen uw aandacht vestigen op het besluit van de klassenraad van 25 juni 2024 betreffende [verzoeker], aan wie een B-attest is toegekend, wat betekent dat hij naar een beroepsgerichte richting wordt doorverwezen. Wij willen onze bedenkingen uiten over dit besluit, omdat wij er sterk van overtuigd zijn dat [verzoeker] het potentieel heeft om zijn studies in het ASO voort te zetten. [Verzoeker] heeft opmerkelijke vooruitgang geboekt in verschillende vakken, met name in Wiskunde en W.O. (zie het rapport vanaf het eerste semester). Hoewel hij nog steeds achterstanden heeft in Nederlands, zijn wij ervan overtuigd dat deze moeilijkheden met de juiste ondersteuning overwonnen kunnen worden. Het is belangrijk om te vermelden dat [verzoeker] een uitzonderlijk zwaar schooljaar heeft gehad vanwege verschillende medische gebeurtenissen en het overlijden van zijn grootvader. Ondanks deze uitdagingen heeft hij blijk gegeven van een opmerkelijke veerkracht en inzet (zie de medische attesten in de bijlagen). Gedurende een maand kon hij niet goed schrijven vanwege een ingegipste vinger. Kort daarna ontvingen wij een brief (zie ook in de bijlage) waarin werd voorgesteld [verzoeker] naar het BSO door te verwijzen. Wij vinden dat deze beslissing niet voldoende constructief is genomen, ondanks onze verzoeken aan het onderwijzend personeel en de schoolleiding. Wij denken dat het BSO niet de beste oplossing is voor [verzoeker], aangezien het nog te vroeg is om zijn capaciteiten en vaardigheden volledig te beoordelen. Als de TSO-richting was voorgesteld, zouden wij daar niet tegen zijn geweest. [Verzoeker] is geen praktisch ingesteld kind en een richting naar het BSO zou negatieve psychologische effecten kunnen hebben. Bovendien verzoeken wij u rekening te houden met het advies van de psycholoog die [verzoeker] begeleidt en ons ondersteunt in deze bezwaarprocedure zodat hij naar het ASO kan gaan. Wij hebben de motivatie van deze beslissing niet gedetailleerd ontvangen: we verzoeken u vriendelijk ons deze schriftelijk toe te sturen. Wij laten u hierbij weten dat wij het niet eens zijn met dit besluit. Ondanks de moeilijkheden dit jaar heeft [verzoeker] goede resultaten behaald voor het grootste deel van zijn toetsen. Wij verzoeken de klassenraad daarom om zijn besluit te heroverwegen zodat [verzoeker] zijn studies in het ASO kan voortzetten.” ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.571 IX-10.534-4/18 3.4. Met een aangetekend schrijven van 3 juli 2024, gericht aan de voorzitter van het schoolbestuur, zet verzoekers raadsman nog de volgende grieven uiteen: “A. Schending van de motiveringsplicht, minstens van het redelijkheidsbeginsel en het zorgvuldigheidsbeginsel I. Verzoekers kunnen zich niet vinden in de beslissing van de klassenraad. Zij zijn er van overtuigd dat [verzoeker] weldegelijk de nodige capaciteiten bezit om te functioneren in de A-stroom. Verzoekers lezen nergens met zekerheid een antwoord op hun essentiële vraag namelijk, is er geen enkele kans voor [verzoeker] in de A-stroom? Verzoekers vinden dat de motieven in de bestreden beslissing niet de vereiste zeer overtuigende motieven zijn die moeten aantonen dat deze kansen tot slagen quasi onmogelijk is in de A-stroom. De bestreden beslissing toont met andere woorden niet aan op welke manier de opgesomde – niet behaalde – leerplandoelstellingen een – problematisch – verband houden met deze van de A-stroom enerzijds, maar eveneens wordt helemaal niet aannemelijk gemaakt op welke wijze dit zou aantonen dat [verzoeker] voor het geheel van de richting niet zou kunnen slagen in dat bewuste jaar, temeer daar hij weldegelijk een getuigschrift behaalde en bijgevolg wel als geslaagd dient te worden beschouwd. Verzoekers zijn in tegenstelling tot de klassenraad overtuigd dat [verzoeker] weldegelijk slaagkansen heeft in de A-stroom. Zij zullen dan ook een deskundige onder de arm nemen die de nodige onderzoeken zal uitvoeren en aantonen dat […] niets [verzoeker] tegenhoudt zijn eerste jaar in de A-stroom met succes af te leggen. II. De vraag die na dit onderzoek gesteld zal worden en die ook dient beantwoord te worden, is of [verzoeker] op basis van deze resultaten volstrekt onbekwaam moet worden geacht om zijn studies te starten in de A-stroom. Het gaat dus niet over een vorm van twijfel die men daarover heeft, maar wel een aan de zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat hij absoluut geen kans op slagen heeft in het 1e jaar A-stroom – een zekerheid die men bovendien moet bewijzen. Hiervoor kan verwezen worden naar de rechtspraak van de Raad van State in het kader van een B-attestering die parallel kan worden toegepast op [verzoeker] zijn situatie. De Raad van State is hierin zeer duidelijk: ‘Van een beroepscommissie die een B-attest toekent, wordt een sterk doorgedreven motivering verwacht. Die eis volgt niet alleen uit het feit dat de beroepscommissie zich met hem beslissing als het ware in de plaats stelt van de delibererende klassenraad van het volgende schooljaar, tot wiens autonomie het behoort om over het al dan niet slagen voor dat schooljaar te oordelen, maar ook uit de omstandigheid ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.571 IX-10.534-5/18 dat de aan het B-attest verbonden clausulering de principiële vrijheid – van de leerling of de ouders – van studiekeuze beperkt. De beroepscommissie moet daarom met zeer overtuigende motieven aantonen dat de kansen van de betrokken leerling om te slagen in het volgende leerjaar zo miniem zijn, dat hem zelfs niet de mogelijkheid mag worden geboden dat volgende leerjaar in die studierichting aan te vatten…’ [verwijzing in voetnoot naar “RvS (9e k.) nr. 233.573, 21 januari 2016”] Die prospectieve afweging met overtuigende motieven ontbreekt volledig. Is men bijgevolg absoluut zeker dat het eerste jaar van [verzoeker] in de A-stroom zal uitdraaien op een C-attest? Het antwoord op de te stellen vraag is volmondig neen. [Verzoeker] is absoluut bekwaam zoals zal blijken uit het onderzoek. Zijn getuigschrift dient bijgevolg te worden aangepast.” 3.5. Van de hoorzitting van de beroepscommissie, di