Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595 (2024-09-11)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.595 van 11 september 2024 Economische zaken - Economische
steun (subsidies , premies) Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 260.595 van 11 september 2024
in de zaak A. 239.223/XIV-39.421
In zake :
de NV ABLI
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Konstantijn Roelandt
kantoor houdend te 2221 Heist-op-den-Berg
Dorpsstraat 91
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door
het VLAAMSE ENERGIE- EN KLIMAATAGENTSCHAP
(VEKA)
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Damien Verhoeven, Bert Van Herreweghe en Vincent
Verbelen
kantoor houdend te 1000 Brussel
Keizerslaan 3
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 30 mei 2023, strekt tot de nietig-
verklaring van de beslissing van het Vlaams Klimaat- en Energieagentschap
(hierna: VEKA) van 17 januari 2023 waarbij de administratieve geldboete wordt
bevestigd voor het niet-indienen van de EPB-aangiften voor het bouwproject
gelegen te 9700 OUDENAARDE, Westerring 45 en met EPB-dossiernummer
45035-G-[XXX]_571.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord inge-
diend. De verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag
opgesteld.
De verzoekende partij en de verwerende partij hebben een
laatste memorie ingediend.
Overeenkomstig artikel 26, § 2, van het besluit van de Regent
van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State’, heeft de voorzitter van de XIVe
kamer bij beschikking van 22 mei 2024 aan de partijen voorgesteld dat de zaak
niet op een openbare terechtzitting wordt behandeld, tenzij één van de partijen
hierom verzoekt.
Geen van de partijen heeft om een terechtzitting gevraagd.
Overeenkomstig bovenvermelde beschikking, werd het debat
gesloten en werd de zaak in beraad genomen op 26 juni 2024.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 24 mei 2022 legt het VEKA, na schriftelijk verweer, de
administratieve geldboete op aan de verzoekende partij voor het niet-indienen van
de EPB aangiften voor het bouwproject gelegen in Westerring 45, 9700
OUDENAARDE met EPBdossiernummer 45035-[XXX]_571.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
3.2.
Bij brief van 21 september 2022 bezorgt de verzoekende partij
het VEKA haar verweer met tegenargumenten.
3.3.
Op 17 januari 2023 beslist het VEKA om de opgelegde
administratieve geldboete niet te herroepen en bevestigt het de administratieve
geldboete.
Dit is de bestreden beslissing.
3.4.
Uit de e-tracker van bpost blijkt dat de bestreden beslissing is
verzonden op 17 januari 2023 en op het adres van de verzoekende partij zonder
succes is aangeboden. Evenmin heeft de verzoekende partij de brief met de
bestreden beslissing bij het pick-up-punt opgehaald. De zending wordt
terugbezorgd als ‘niet afgehaald’ op 4 februari 2023.
3.5.
De Vlaamse belastingdienst stuurt op 13 maart 2023 een
aanmaningsbrief tot betaling van de administratieve geldboete.
3.6.
Bij e-mail van 29 maart 2023 aan de advocaat van de
verzoekende partij laat het VEKA weten dat de bestreden beslissing op 17 januari
2023 via aangetekende zending is verstuurd naar het adres van de verzoekende
partij.
IV. Ontvankelijkheid
Exceptie van niet-ontvankelijkheid wegens laattijdigheid
Standpunt van de partijen
De verwerende partij werpt in de memorie van antwoord een
exceptie van niet ontvankelijkheid op omwille van de laattijdigheid van het
ingediende beroep tot nietigverklaring. Volgens haar is de beroepstermijn overschreden aangezien het VEKA de bestreden beslissing bij gewone aangetekende
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
brief heeft verstuurd op 18 januari 2023 waardoor de beroepstermijn in elk geval
is aangevangen op 23 januari 2023 en dus is verstreken op 24 maart 2023. Het is
daarbij irrelevant dat de verzoekende partij de aangetekende brief niet heeft
afgehaald bij het postkantoor en zogezegd pas kennis heeft gekregen van de
bestreden beslissing op 29 maart 2023. Een individuele beslissing wordt immers
geacht te zijn ontvangen door de bestemmeling, wanneer de postbode een bericht
achterlaat in de brievenbus en niet wanneer de bestemmeling het bericht afhaalt
in het postkantoor. Opdat een kennisgeving bij een ter post aangetekende brief op
geldige wijze geschiedt, is het voldoende dat de postbode zich aan de woning (of
zetel) van de belanghebbende heeft aangemeld en, als hij de brief niet persoonlijk
aan de belanghebbende of een gemachtigde heeft kunnen overhandigen, in de
brievenbus van de belanghebbende een bericht heeft achtergelaten waarin deze
ervan wordt verwittigd dat die ter beschikking is op het postkantoor. Het
postmerk toont aan dat de postbode het bericht op 19 januari 2023 heeft
achtergelaten aan het juiste adres, wat geldt als bewijs. Daaruit blijkt ook dat de
zending niet werd afgehaald en werd teruggestuurd aan het VEKA. Dat wordt
ook bevestigd door de e-tracker van bpost. De verzoekende partij beweert niet
dat de brief werd aangeboden op het verkeerde adres. Zij bewijst evenmin dat de
postbode geen bericht of het bericht na 23 januari 2023 heeft achtergelaten. De
verzoekende partij beroept zich evenmin op overmacht, noch toont zij overmacht
aan. In de voorliggende situatie is de laattijdige kennisname door de verzoekende
partij van de bestreden beslissing enkel te wijten aan haarzelf. De verwerende
partij heeft de aangetekende zending geadresseerd aan het adres van de
maatschappelijke zetel van de verzoekende partij en de postbode heeft een bericht
achtergelaten dat er een aangetekende zending lag op het postkantoor. Dat de
verzoekende partij de aangetekende zending niet heeft afgehaald en bijgevolg de
beroepstermijn van de Raad van State niet heeft nageleefd, is dus enkel te wijten
aan haar eigen organisatie. Er is geen sprake van overmacht, aangezien er geen
“onafwendbare, onvoorspelbare en externe oorzaak” heeft voorgedaan. De
oorzaak lag intern bij de verzoekende partij en was niet onafwendbaar noch
onvoorspelbaar. Het loutere feit dat er zich een probleem heeft voorgedaan met
een vorige aangetekende brief is in elk geval niet voldoende om overmacht vast
te stellen. Die problemen waren overigens te wijten aan de postdiensten zelf (die
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
zending bleek verloren te zijn gegaan). Van enige fout bij de postbedeling is te
dezen echter geen sprake. Tot slot stelt de verwerende partij nog dat het VEKA
niet onzorgvuldig heeft gehandeld door de bestreden beslissing per aangetekende
brief op te sturen. Het VEKA is immers krachtens artikel 13.4.8, § 1, van het
Energiedecreet verplicht om een administratieve boete wegens schending van de
energieprestatieregelgeving op te sturen per aangetekende zending. Het loutere
feit dat VEKA beschikt over het e-mailadres van de verzoekende partij en haar
raadsman kan het VEKA er niet toe verplichten de administratieve boete
eveneens naar die e-mailadressen te sturen. Dat is evenmin het geval nu er
eenmalig met een vorige aangetekende brief een probleem is geweest. De
zorgvuldigheidsplicht kan, gelet op één probleem, ter zake geen bijkomende
verplichtingen opleggen aan het VEKA naast de verplichtingen bedoeld in artikel
13.4.8, § 1, van het Energiedecreet.
In haar laatste memorie herhaalt de verwerende partij wat zij
eerder in de memorie van antwoord heeft uiteengezet. Zij benadrukt dat de kritiek
en de bijhorende voorstellen van de verzoekende partij niet kunnen worden
bijgetreden nu daarvoor geen wettelijke grondslag is. Het VEKA heeft de
verzoekende partij in kennis gesteld van de bestreden beslissing overeenkomstig
de decretale en reglementaire procedure en de beroepstermijn bij de Raad van
State is daardoor aangevangen conform de wettelijke bepalingen. De verzoekende
partij toont geen overmacht aan. De loutere niet-onderbouwde stelling dat de
verzoekende partij geen bericht in haar brievenbus heeft gevonden, levert niet
naar behoren van recht het bewijs van de niet-aanbieding op. Evenmin maakt de
verzoekende partij geloofwaardig dat de zending in strijd met de voorschriften
van bpost werd aangeboden cq. dat geen bericht in de
brievenbus werd
achtergelaten. Ook het gegeven dat er meerdere brievenbussen zijn en dat voor
een correcte postbedeling de verzoekende partij niet voor 100% (maar slechts
99,9%) kan vertrouwen op de goede wil van de postbode, bewijst niets. De
verzoekende partij levert zelfs geen begin van bewijs dat de aanbieding door
bpost niet correct zou zijn verlopen op 19 januari 2023 volgens gegevens van de
e-tracker van bpost. Evenmin bewijst zij dat de daarin opgenomen vermelding
dat bericht werd gelaten op 19 januari 2023 feitelijk onjuist zou zijn of dat daar
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
ten minste ernstige twijfels over zouden kunnen bestaan. Er is geen bewijs van
overmacht geleverd.
5.
Wat de ontvankelijkheid ratione temporis van het ingediende
vernietigingsberoep betreft, stelt de verzoekende partij anticipatief in haar
verzoekschrift dat hoewel de bestreden beslissing per aangetekende brief op
17 januari 2023 naar de verzoekende partij zou zijn verzonden, deze ontkent dat
zij deze brief aangetekend heeft ontvangen. De verwerende partij ontkent ook niet
dat de verzoekende partij geen kennis heeft genomen van dit aangetekend
schrijven. Volgens het VEKA zou de aangetekende brief niet opgehaald zijn. De
verzoekende partij stelt dat pas na navraag bleek dat er reeds een beslissing was
genomen en dat zij hiervan pas kennis heeft kunnen nemen op 29 maart 2023
zodat, volgens de verzoekende partij, de termijn van zestig dagen om bij de Raad
van State beroep in te stellen dan ook pas ten vroegste kon beginnen lopen vanaf
deze datum. Volgens haar is het voorts “opvallend […] dat, hoewel het VEKA
beschikte over de elektronische contactgegevens van zowel verzoekende partij als
haar raadsman, het VEKA enkel een aangetekend schrijven verstuurde.” Zoals
het VEKA in haar beslissing omtrent het ingestelde beroep immers erkent waren
er reeds bij de aanvankelijke administratieve geldboete problemen geweest bij de
aangetekende zending. Het is dan ook minstens onzorgvuldig te noemen enkel
een aangetekende brief met de bestreden beslissing te sturen naar de
maatschappelijke zetel van de verzoekende partij. Aangezien het voorliggende
verzoekschrift aangetekend werd verstuurd op 30 mei 2023 is het derhalve tijdig.
In de memorie van wederantwoord repliceert zij nog op de
aangevoerde exceptie. Zij benadrukt dat het VEKA het bij het verkeerde eind
heeft wanneer het meent dat de bestreden beslissing rechtsgeldig is betekend aan
de verzoekende partij. Ten eerste blijkt immers dat bpost in hetzelfde dossier
reeds voordien de aangetekende brief niet afleverde. Ook de betekening van de
bestreden beslissing is niet doorgekomen. Wat het VEKA bijbrengt is dan wel
een bewijs van verzending, maar niet van aankomst. Ten tweede, beschikte het
VEKA eveneens over het e-mailadres van de verzoekende partij waar het ook
regelmatig correspondentie mee heeft gevoerd. Het getuigt dan ook van weinig
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
zorgvuldig bestuur om kennisgevingen doorheen verschillende kanalen te sturen
zodat de onderhorige op het verkeerde been gezet wordt. Ten derde, blijkt uit het
dossier dat de raadsman van de verzoekende partij het (administratief) beroep
heeft ingediend namens de verzoekende partij, doch niet de verzoekende partij
zelf. Nu blijkt dat de kennisgeving van de beroepsbeslissing werd verstuurd naar
de betrokkene zelf, en niet aan de eigenlijke beroepsindiener, zijnde de raadsman
van de verzoekende partij, “passeert het VEKA deze laatste zonder deze in kennis
te stellen van de beroepsbeslissing”, wat volgens de verzoekende partij klemt met
het zorgvuldigheidsbeginsel. De raadsman van de verzoekende partij is immers
de mandataris voor het beroep en dient dan ook zo aanvaard te worden door de
overheid. VEKA had als zodanig de kennisgeving van de bestreden beslissing aan
de raadslieden van de verzoekende partij moeten sturen. Er is aldus geen geldige
kennisgeving gebeurd, waardoor het annulatieberoep tijdig is.
In haar laatste memorie handhaaft de verzoekende partij haar
standpunt. Volgens haar blijkt uit de gehanteerd algemene standaardformule –
“adressee absent – message left in adressees letterbox Thursday 19-01-2023 /
13:13” –, zoals vermeld op het stuk van bpost betreffende het bericht van afgifte
van de achtergelaten aangetekende zending niets. Het zegt niets over de
werkelijke afgifte. Volgens haar zou minimaal moeten worden aangegeven in
welke brievenbus dit bericht werd achtergelaten. Het gebouw heeft immers
meerdere brievenbussen. Dergelijk systeem zou in 99,99% van de gevallen
werken doch niet in 0,01%. Daarin zou dan ook volgens de verzoekende partij
“de achilleshiel van de rechtspraak zijn gelegen dat de termijn in elk geval loopt
vanaf de aanbieding van de aangetekende brief, ook al wordt die op het verkeerde
adres afgeleverd”. De verwerende partij is volgens haar nalatig geweest doordat
zij geen kopie aan de raadslieden van de verzoekende partij bezorgt, terwijl zij
hiervan de gegevens heeft. Wanneer de door de verzoekende partij voorgestelde
oplossing zou worden gevolgd, zou de rechtszekerheid en toegang tot de rechter
aanzienlijk worden bevorderd. Het is volgens haar ook daarom dat raadslieden
namens de partijen een beroep indienen.
Beoordeling
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
Het auditoraat besluit tot de gegrondheid van de door de
verwerende partij aangevoerde exceptie op grond van de volgende overwegingen.
“[…]
- Overeenkomstig artikel 4, § 1, eerste lid, van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’ (hierna: algemeen
procedurereglement) verjaren de beroepen tot nietigverklaring zestig dagen nadat
de bestreden akten, reglementen of beslissingen werden bekendgemaakt of
betekend.
In het verslag bij dit besluit van de Regent is daarbij opgemerkt dat de
nietigverklaring door de gewichtigheid en de belangrijkheid van haar gevolgen,
in de eerste plaats de openbare orde aanbelangt en dat het dan ook niet past dat
de geldigheid van beslissingen gedurende onbepaalde tijd onzeker blijft naar
gelang van de spoed die de partijen aan de dag leggen om een beroep tot
nietigverklaring in te stellen. De eis van tijdigheid van het beroep houdt
kennelijk direct verband met de rechtszekerheid en met een efficiënt bestuur. Om
die reden is steeds aangenomen, en wordt ook te dezen aangenomen, dat de
termijnbepalingen voor het instellen van een beroep strikt moeten worden
toegepast en dat het de rechter niet is toegestaan er uit welwillendheid van af te
wijken.[…]
- De betekening is de individuele schriftelijke kennisgeving van de beslissing
aan de betrokkene.[…] Die kennisgeving is niet aan vormvereisten onderworpen.
Opdat ze vaste datum zou verkrijgen voor het ingaan van de beroepstermijn bij
de Raad van State gebeurt ze in de regel met een ter post aangetekend verzonden
schrijven, al dan niet met ontvangstmelding.
Artikel 4, § 2, algemeen procedurereglement maakt een onderscheid tussen de
kennisgeving bij aangetekende brief met ontvangstmelding (de eerste twee
leden) en de kennisgeving bij gewone aangetekende brief (derde lid):
Wanneer de in paragraaf 1 genoemde kennisgeving geschiedt bij
aangetekende brief met ontvangstmelding, is de eerste dag van de
termijn voor het indienen van het verzoekschrift die welke volgt op de
ontvangst van de brief en is hij inbegrepen in de termijn.
Indien de geadresseerde de brief weigert, is de eerste dag van de termijn
voor het indienen van het verzoekschrift die welke volgt op de dag van
weigering van de brief en is hij inbegrepen in de termijn.
Wanneer de in paragraaf 1 genoemde kennisgeving geschiedt bij gewone
aangetekende brief, is de eerste dag van de termijn voor het indienen van
het verzoekschrift de derde werkdag die volgt op de verzending van de
brief, behoudens bewijs van het tegendeel door de geadresseerde, en is
die dag inbegrepen in de termijn.
Het postmerk geldt als bewijs, zowel voor de verzending als voor de
ontvangst of de weigering.
- Het bestreden besluit is verzonden bij gewone aangetekende brief, waardoor
artikel 4, § 2, derde lid, algemeen procedurereglement van toepassing is.
- De bestreden beslissing dateert van 17 januari 2023 en werd dezelfde dag bij
ter post aangetekende brief aan verzoeker betekend. Aldus was de eerste dag van
de beroepstermijn vrijdag 20 januari 2023 en is die termijn – met toepassing van
artikel 88 van het algemeen procedurereglement – geëindigd op maandag 20
maart 2023.[…]
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
Een ‘bewijs van het tegendeel’ is vooralsnog niet voorhanden, nu uit de e-tracker
van bpost die de verwerende partij heeft bijgebracht, blijkt dat de betrokken
zending op 19 januari 2023 zonder succes bij verzoeker werd aangeboden en dat
bericht werd gelaten in de brievenbus.[…] Zulks volstaat om de beroepstermijn
te doen ingaan.
5. De omstandigheid dat de verzoekende partij geen kennis heeft genomen van
de bestreden beslissing na de verzending bij gewone aangetekende post,
verhindert niet dat de annulatietermijn is beginnen lopen.[…]
6. Uit artikel 4, § 2, derde lid, algemeen procedurereglement volgt dat een
kennisgeving bij gewone aangetekende brief, verricht op een regelmatige wijze,
de annulatietermijn doet starten. Ten overvloede, artikel 13.4.8. § 1, eerste lid,
Energiedecreet legt op dat de mededeling van de administratieve boete gebeurt
per aangetekende zending: ‘Het bedrag van de verschuldigde administratieve
geldboete wordt aan de betrokkene meegedeeld per aangetekende zending, met
vermelding van de redenen waarom de boete wordt opgelegd en met verwijzing
naar de artikelen die van toepassing zijn. In voorkomend geval wordt de
berekening bijgevoegd.’
Het gebrek aan (gelijktijdige) mededeling bij email van het bestreden besluit aan
de verzoekende partij of haar raadsman verhindert niet dat deze termijn begint te
lopen. […]
7. In de memorie van wederantwoord stelt de verzoekende partij dat haar
raadsman de eigenlijke beroepsindiener is en de beslissing aan de raadsman
diende te worden betekend.
Dit is evenwel niet het geval.
Anders dan wat de verzoekende partij voorhoudt, treedt de raadsman, die immers
de belangen dient te behartigen van zijn cliënt, op voor de verzoekende partij. De
verzoekende partij die immers de adressaat is van de opgelegde administratieve
geldboete, is de eigenlijke beroepsindiener. Het bestreden besluit dient dan ook
aan haar te worden betekend.
In het beroepschrift van 21 september 2022 wordt het adres van de verzoekende
partij trouwens uitdrukkelijk vermeld.[…]”.
Wanneer de ontvankelijkheid van het beroep in vraag wordt
gesteld - en zulks des te meer wanneer dit zoals te dezen gebeurt in het
beredeneerd verslag dat over de zaak is opgesteld door het daartoe aangestelde lid
van het auditoraat -, dan moet de verzoekende partij daarover een standpunt
innemen en de nodige verduidelijkingen bijbrengen.
De verzoekende partij heeft niet meer inhoudelijk gereageerd
op de bespreking in het auditoraatsverslag. Het volstaat daartoe niet te herhalen
wat in eerdere procedurestukken is uiteengezet, noch te poneren, zonder een
begin van bewijs te leveren, dat de aanbieding door bpost niet correct zou zijn
verlopen op 19 januari 2023 of, nog, de bewijswaarde te betwisten van de etracker van bpost door een loutere boude bewering dat het mogelijk is – kans die
de verzoekende partij zelf slechts inschat op 0,01% – dat het bewijs van afgifte
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.42
niet zou gedeponeerd zijn in de brievenbus van de verzoekende partij. Nergens
blijkt dat zij een poging zou hebben ondernomen om bij de postdiensten nader te
informeren over de omstandigheden waarin de zending op 19 januari 2023 is
aangeboden om de wijze van postbedeling van die dag te reconstrueren. Evenmin
blijkt noch wordt beweerd dat (de brievenbussen) van het gebouw zo zouden zijn
ingericht dat er zich bijzondere moeilijkheden zouden hebben kunnen
voorgedaan, rekening houdende met het gegeven dat het heel gebruikelijk is dat
gebouwen meerdere brievenbussen tellen. Het komt de Raad van State voorts niet
toe daarover allerhande veronderstellingen te maken.
De Raad van State ziet, na eigen onderzoek, geen reden om het
anders te zien dan het auditoraat en besluit aldus dat het beroep tot
nietigverklaring laattijdig is ingediend.
De exceptie is gegrond en het beroep is derhalve nietontvankelijk.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het beroep.
- De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van
24 euro en een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro verschuldigd aan de
verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.421-
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op elf september tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Kaat Leus,
staatsraad,
Ann Coolsaet,
staatsraad,
bijgestaan door
Johan Pas,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Johan Pas
Geert Debersaques.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.595
XIV-39.421-
