## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-09-12, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.260.604&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 (2024-09-12) Samenvatting (NL) : Arrest nr 260.604 van 12 september 2024 Ruimtelijke ordening, stedenbouw, leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Bouwvergunningen en gemengde vergunningen Beslissing : Verwerping --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VIIe KAMER ARREST nr. 260.604 van 12 september 2024 in de zaak A. 234.709/VII-41.215 In zake : de BV ZANDGROEVEN ROELANTS bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Gregory Verhelst kantoor houdend te 2000 Antwerpen Bouwmeestersstraat 11 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : het VLAAMSE GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Bart Staelens en Bram Van den Berghe kantoor houdend te 8000 Brugge Gerard Davidstraat 46, bus 1 bij wie woonplaats wordt gekozen Tussenkomende partijen : 1. P.S. 2. R.B. bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Guy Schiepers kantoor houdend te 3700 Tongeren Henisstraat 15 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het cassatieberoep, ingesteld op 1 oktober 2021, strekt tot de nietigverklaring van arrest nr. RvVb-A-2021-1290 van de Raad voor Vergunningsbetwistingen van 19 augustus 2021 in de zaak 2021-RvVb-0005-A. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 VII-41.215-1/17 II. Verloop van de rechtspleging 2. Het cassatieberoep is toelaatbaar verklaard bij beschikking van 27 december 2021. De verwerende partij heeft een ‘memorie van tussenkomst’ ingediend. De tussenkomende partijen hebben elk een ‘memorie van antwoord’ ingediend. De verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft op 29 oktober 2023 een verslag opgesteld, op grond van artikel 16 van het koninklijk besluit van 30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de Raad van State’. De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van de procedure teneinde te worden gehoord ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 6 juni 2024. Staatsraad Francis Van Nuffel heeft verslag uitgebracht. Advocaat Gregory Verhelst, die verschijnt voor de verzoekende partij, advocaat Caroline Cleynen, die loco advocaten Bart Staelens en Bram Van den Berghe verschijnt voor de verwerende partij en advocaat Ruben Moonen, die loco advocaat Guy Schiepers verschijnt voor de tussenkomende partijen, zijn gehoord. Eerste auditeur-afdelingshoofd Peter Provoost heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 VII-41.215-2/17 Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973 (hierna: RvS-wet). III. Regelmatigheid van de rechtspleging 3. De brieven die de beschikking waarbij het cassatieberoep toelaatbaar werd verklaard, ter kennis brachten van de partijen, hebben bij vergissing de tussenkomende partijen beschouwd als verwerende partijen, en de verwerende partij beschouwd als partij die erbij belang heeft om tussen te komen. De verwerende partij heeft hierna een verzoek tot tussenkomst ingediend. Zij werd toegestaan om in het debat tussen te komen, en heeft een memorie ingediend. De tussenkomende partijen hebben elk een memorie van antwoord ingediend. Met de kennisgeving van het auditoraatsverslag waarin de voormelde verwisseling werd opgemerkt, heeft de griffie de tussenkomende partijen uitgenodigd om alsnog het recht te betalen waartoe het verzoek tot tussenkomst aanleiding geeft op grond van artikel 70, § 2, van het besluit van de Regent van 23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State’. Dit recht werd inmiddels betaald. De tussenkomende partijen worden toegelaten tot het debat. De verwisseling van de partijen heeft geen invloed gehad op de mogelijkheden van partijen om hun standpunten uiteen te zetten. De ‘memories van antwoord’ van de tussenkomende partijen worden beschouwd als de memories van de tussenkomende partijen, en de ‘memorie van tussenkomst’ van de verwerende partij wordt beschouwd als de memorie van antwoord. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 VII-41.215-3/17 IV. Feiten 4.1. De verzoekende partij exploiteert een zandgroeve, een breek- en zeefinstallatie, een tussentijdse opslagplaats voor uitgegraven bodem, en een mengcentrale, en beschikt daarvoor over een milieuvergunning die op 3 mei 2012 werd verleend. Volgens een bijzondere milieuvoorwaarde van die vergunning worden de activiteiten van de verzoekende partij verboden op werkdagen tussen 18 uur en 6 uur, alsmede op zaterdagen, zon- en feestdagen. 4.2. Op 18 augustus 2017 vraagt de verzoekende partij een omgevingsvergunning voor de bijstelling van de bijzondere milieuvoorwaarden zodat activiteiten niet langer worden verboden op zaterdagen, en kunnen aanvangen om 5 uur. Ook vraagt zij de bijstelling van algemene en sectorale milieuvoorwaarden zodat de aanvoer van afvalstoffen en uitgegraven bodem kan plaatsvinden van 6 uur tot 18 uur in plaats van 7 uur tot 19 uur. 4.3. De deputatie van de provincieraad van Vlaams-Brabant weigert de gevraagde omgevingsvergunning. Het bestuurlijk beroep van de verzoekende partij wordt door de verwerende partij op 13 juli 2018 deels gegrond verklaard, en aan de verzoekende partij wordt een voorwaardelijke vergunning verleend waarbij het verzoek tot bijstelling van de milieuvoorwaarden slechts deels wordt ingewilligd. 4.4. Na een beroep van omwonenden, waaronder de tussenkomende partijen, vernietigt de Raad voor Vergunningsbetwistingen bij arrest van 3 maart 2020 de beslissing van de verwerende partij van 13 juli 2018. 4.5. Op 17 juli 2020 besluit de verwerende partij om het bestuurlijk beroep niet in te willigen, en de omgevingsvergunning te weigeren. 4.6. Het bestreden arrest verwerpt het beroep van de verzoekende partij tegen de beslissing van 17 juli 2020. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 VII-41.215-4/17 V. Onderzoek van de cassatiemiddelen A. Eerste middel Uiteenzetting van het middel 5. De verzoekende partij voert de schending aan van de bewijskracht van het advies van de gewestelijke omgevingsvergunningscommissie (hierna: GOVC) van 10 juli 2020, de artikelen 45 en 48 van het besluit van de Vlaamse regering van 27 november 2015 ‘tot uitvoering van het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning’ (hierna: OVB), het zorgvuldigheidsbeginsel als beginsel van behoorlijk bestuur, en artikel 10 van Richtlijn 2006/123/EG van 12 december 2006 van het Europees Parlement en de Raad ‘betreffende diensten op de interne markt’ (hierna: “Dienstenrichtlijn”). 6. In het eerste onderdeel van het middel zet de verzoekende partij uiteen dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen de bewijskracht miskent van het advies van de GOVC “door te oordelen dat de verwerende partij haar afwijkend standpunt met betrekking tot de transporten op zaterdag tussen 7u en 13u afdoende zou motiveren ‘door te wijzen op de mogelijke geluidseffecten en de verkeersveiligheid, zijnde aspecten die niet aan bod kwamen in het advies’.” Met die beoordeling zou de Raad voor Vergunningsbetwistingen volgens de verzoekende partij hebben gesteld dat het advies van de GOVC geen overwegingen bevat in verband met de geluidseffecten van de transporten en de effecten inzake verkeersveiligheid. Volgens de verzoekende partij worden in het advies van de GOVC wel degelijk uitgebreid passages gewijd aan het aspect ‘geluid en mobiliteit’. Zij wijst in het bijzonder op volgende passage: “De exploitant vraagt in zijn verzoek eveneens een wijziging van de reeds opgelegde bijzondere voorwaarde met betrekking tot het verbod op ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 VII-41.215-5/17 exploitatie op zaterdag. Tijdens de hoorzitting van de GOVC van 9 juni 2020 geeft de exploitant aan akkoord te kunnen gaan met openingsuren van 7u tot 13u op zaterdag in tegenstelling tot het oorspronkelijk verzoek van 5u tot 18u. Voor openingsuren van 7u tot 13u op zaterdag is geen bijstelling van sectorale voorwaarden nodig. Deze uren zijn reeds vergund van maandag tot vrijdag. Er kan voldaan worden aan de geldende geluidsnormen. Met betrekking tot de impact op natuurwaarden heeft dit geen invloed aangezien voldaan wordt aan de geldende normen en de geluidsimpact onder 45 dB(A) blijft zodat er geen verstoring ter hoogte van het habitatrichtlijngebied verwacht wordt. Bijgevolg kan deze bijstelling van de reeds opgelegde bijzondere voorwaarde wel worden aanvaard op basis van de gegevens in het dossier én rekening houdende met de vernietigingsgronden van de RvVB.” Ook wijst de verzoekende partij op de specifieke voorwaarden inzake geluid en mobiliteit die in het advies van de GOVC worden voorgesteld. De verzoekende partij laat in het eerste onderdeel van het middel ook gelden dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen zou nalaten te onderzoeken op welke wijze de verwerende partij is omgegaan met het advies van de GOVC, nu hij ten onrechte aanneemt dat de geluidseffecten en de verkeersveiligheid ingevolge de uitbating op zaterdag tussen 7.00 uur en 13.00 uur niet aan bod komen in dat advies. Hierdoor zou het bestreden arrest de artikelen 45 en 48 OVB schenden. 7. In het tweede onderdeel van het middel bekritiseert de verzoekende partij de overweging van het bestreden arrest dat het aan de verzoekende partij zou zijn om het bewijs te leveren dat haar inrichting in geval van uitbating op zaterdagvoormiddag niet aan de basis ligt van verkeersonveilige situaties en geen overlast veroorzaakt. Op de verzoekende partij zou aldus op grond van vage en niet geverifieerde beweringen de bewijslast worden gelegd om aan te tonen dat haar inrichting geen onaanvaardbare hinder veroorzaakt. Met deze omkering van de bewijslast zou het bestreden arrest volgens de verzoekende partij aannemen dat het de vergunningverlenende overheid zou vrijstaan om geloof te hechten aan vage verdachtmakingen, zelfs ingaande tegen de gespecialiseerde adviezen van haar eigen diensten, wat strijdig zou zijn met het zorgvuldigheidsbeginsel. Dit zou des te belangrijker zijn nu een vergunningsstelsel ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.604 VII-41.215-6/17 de vrijheid van ondernemen beperkt en terdege rekening moet worden gehouden met de bepalingen van de Dienstenrichtlijn. Beoordeling 8. Het eerste middel gaat terug op de beoordeling door de Raad voor Vergunningsbetwistingen van het eerste onderdeel van het eerste middel dat de verzoekende partij had opgeworpen tegen de beslissing tot weigering van de omgevingsvergunning. In dat middelonderdeel werd opgekomen tegen de weigering om de bijzondere milieuvoorwaarden bij te stellen zodat activiteiten niet langer zouden worden verboden op zaterdagen. Het bestreden arrest verwerpt dat middelonderdeel op grond van volgende motieven: “3. In de bestreden beslissing wordt de vraag om het verbod op exploitatie op zaterdagen op te heffen als volgt beoordeeld: ‘… De exploitant vraagt in zijn verzoek eveneens een wijziging van de reeds opgelegd[e] bijzondere voorwaarde met betrekking tot het verbod op exploitatie op zaterdag. Tijdens de hoorzitting van de GOVC van 9 juni 2020 stelt de exploitant ten onrechte dat geen bezwaren zouden geuit zijn tegen een uitbreiding van de activiteiten op zaterdag. De exploitant geeft aan akkoord te kunnen gaan met openingsuren van 7u tot 13u op zaterdag in tegenstelling tot het oorspronkelijk verzoek van 5u tot 18u. Voor openingsuren van 7u tot 13u op zaterdag is geen bijstelling van sectorale voorwaarden nodig. Deze uren zijn reeds vergund van maandag tot vrijdag. In de bezwaren wordt evenwel wél gewezen op de onveilige situatie ingevolge het zwaar vrachtverkeer op de lokale wegen. Er v