## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-09-13, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.611** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AARR.260.611&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.611 (2024-09-13) Samenvatting (NL) : Arrest nr 260.611 van 13 september 2024 Economische zaken - Economische steun (subsidies , premies) Beslissing : heropening debatten prejudiciële vraag Aanvullend verslag --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK XIV KAMER ARREST nr. 260.611 van 13 september 2024 in de zaak A. 238.942/XIV-39.418 In zake : LIDL BELGIUM GMBH & CO KG bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Jens Mosselmans, Stef Feyen en Antoine Georis kantoor houdend te 1000 Brussel Terhulpsesteenweg 120 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : de VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT (VREG) bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Cedric Degreef kantoor houdend te 1050 Brussel Marsveldplein 5 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 24 april 2023, strekt tot de nietigverklaring van de beslissing van 22 februari 2023 van de VREG “met betrekking tot de aanleg en het beheer van een directe lijn door LIDL BELGIUM GmbH & Co.KG, gesitueerd tussen een bestaande windturbine gelegen te 3600 Genk, Hermeslaan 28, en een distributiecentrum gelegen te 3600 Genk, Hermeslaan 40”. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.611 XIV-39.418-1/40 Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 26 juni 2024. Staatsraad Kaat Leus heeft verslag uitgebracht. Advocaat Antoine Georis, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Cedric Degreef, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Eerste auditeur Alexander Van Steenberge heeft advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Op 20 juli 2022 vraagt de verzoekende partij de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (hierna: de VREG) om haar toelating te verlenen voor de aanleg en het beheer van een directe lijn tussen een bestaande windturbine gelegen te 3600 Genk, Hermeslaan 28, op het perceel dat kadastraal gekend is als H2n155, en een distributiecentrum gelegen te 3600 Genk, Hermeslaan 40, op het perceel dat kadastraal gekend is als H1d8. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.611 XIV-39.418-2/40 De aanvraag van de verzoekende partij heeft betrekking op een bestaande productie-installatie (windturbine) die reeds op 14 november 2016, dit is vóór 1 januari 2019, op het elektriciteitsdistributienet werd aangesloten. 3.2. Met een beslissing van 22 februari 2023 weigert de VREG, na analyse, de toelating te verlenen op grond van de volgende overwegingen: “[…] 2. Analyse en beoordeling 2.1. Bespreking weigeringsgronden2.1.1. Eerste weigeringsgrond: installaties gelegen achter verschillende toegangspunten worden met elkaar verbonden De VREG kan ten eerste de aanvraag weigeren indien de aanleg van de directe lijn tot gevolg heeft dat installaties die achter verschillende toegangspunten liggen, met elkaar worden verbonden. In artikel 2.2.43 van het Technisch Reglment voor de Distributie van Elektriciteit in het Vlaamse Gewest […] (hierna ’TRDE’) is als volgt het verbod op een achterliggende verbinding bepaald: ‘Installaties gelegen achter verschillende toegangspunten mogen zonder expliciete toestemming van de elektriciteitsdistributienetbeheerder op geen enkele manier met elkaar verbonden worden.’ Door de aanleg van de beoogde directe lijn zou er geen sprake zijn van twee (of meer) installaties gelegen achter verschillende toegangspunten op hetzelfde net, die via de directe lijn met elkaar verbonden zouden worden. Immers, het eigen, bestaande toegangspunt (voor injectie) tot het elektriciteitsdistributienet van de windturbine zou worden opgeheven en de windturbine zou middels de directe lijn worden verbonden met één afnemer, m.n. het distributiecentrum van Lidl, dat beschikt over een eigen toegangspunt (voor afname) tot het elektriciteitsdistributienet. Bijgevolg zou de windturbine via slechts één toegangspunt, m.n. dat van het distributiecentrum als afnemer, met het elektriciteitsdistributienet worden verbonden. Fluvius gaf in zijn advies van 21 september 2022 aan geen opmerkingen te hebben over de eerste weigeringsgrond. Er zijn bijgevolg geen redenen om de aanvraag te weigeren op basis van de eerste weigeringsgrond. 2.1.2. Tweede weigeringsgrond: de rechten van afnemers worden niet gewaarborgd De VREG kan ten tweede de aanvraag weigeren indien de aanleg van de directe lijn tot gevolg heeft dat de rechten van afnemers niet worden gewaarborgd. Bij de beoordeling van deze weigeringsgrond gaat de VREG dus na of en in welke mate bij de aanleg van de directe lijn de rechten van de afnemer worden gevrijwaard. Voorbeelden van de rechten van de afnemer, die gewaarborgd moeten worden, zijn * vrije leverancierskeuze […] ; * kwaliteit van de dienstverlening bij stroomonderbrekingen; * kwaliteit van de netspanning; * toezicht door de regulator op de hoogte van de aan de afnemer aangerekende tarieven; ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.611 XIV-39.418-3/40 * tal van sociale openbaredienstverplichtingen die rusten op de leverancier en netbeheerder voor een huishoudelijke afnemer. […] Ter waarborging van de rechten van de afnemer is het vereist dat de afnemer de netgebruiker is op het toegangspunt voor afname op de aansluiting met het elektriciteitsdistributienet. De VREG gaat in dat kader na of er een apart toegangspunt is, meer bepaald een afnamepunt, voor elke woon- of bedrijfseenheid, zoals voorgeschreven door artikel 4.1.1, §1 van het TRDE. Voormeld artikel luidt als volgt: ‘Aan elke aansluiting op het elektriciteitsdistributienet wordt één individueel toegangspunt toegekend per woon- of bedrijfseenheid, behoudens de uitzonderingen zoals bepaald in artikel 4.7.1, §2 van het Energiedecreet.’ De afnemer van de beoogde directe lijn, het distributiecentrum van Lidl, heeft zijn eigen toegangspunt voor afname tot het elektriciteitsdistributienet en zal dit behouden bij de aanleg van de beoogde directe lijn. Fluvius gaf in zijn advies van 21 september 2022 aan geen opmerkingen te hebben over de tweede weigeringsgrond. Er zijn bijgevolg geen redenen om de aanvraag te weigeren op basis van de tweede weigeringsgrond. 2.1.3. Derde weigeringsgrond: er is niet voldaan aan de toelatingsvoorwaarden vastgesteld door de Vlaamse Regering De VREG kan ten derde de aanvraag weigeren indien er niet is voldaan aan de toelatingsvoorwaarden die de Vlaamse Regering heeft vastgesteld. Tot op heden heeft de Vlaamse Regering, ter uitvoering van artikel 4.5.1, §2 van het Energiedecreet, nog geen voorwaarden vastgelegd waaraan een directe lijn die de grenzen van de eigen site overschrijdt, moet voldoen om te worden toegelaten. Er zijn bijgevolg geen redenen om de aanvraag te weigeren op basis van de derde weigeringsgrond. 2.1.4. Vierde weigeringsgrond: de veiligheid van het net van de netbeheerder in wiens geografisch gebied de directe lijn is gelegen, komt aantoonbaar in het gedrang De VREG kan ten vierde de aanvraag weigeren indien de aanleg van de directe lijn tot gevolg zou hebben dat de veiligheid van het net van de netbeheerder in wiens geografisch gebied de directe lijn is gelegen, aantoonbaar in het gedrang komt. In zijn mededeling van 3 maart 2020 inzake gesloten distributienetten, privédistributienetten, directe lijnen en directe leidingen verduidelijkt de VREG dat de aanleg van een directe lijn enkel kan worden geweigerd indien de netbeheerder, in zijn advies, kan motiveren dat de veiligheid van het net aantoonbaar in het gedrang komt door de aanleg van de directe lijn, hetgeen niet ondervangen wordt door eisen gesteld in geldende regelgeving, en evenmin te remediëren valt middels specifieke voorwaarden die de VREG aan de toelating kan verbinden. […] Veiligheidseisen met betrekking tot het elektriciteitsdistributienet zijn opgenomen in o.a. wetgeving en technische voorschriften van de netbeheerder. Het komt aan de netbeheerder toe om de netgebruiker in te lichten over deze eisen in het kader van de aanvraag tot aansluiting van een productie-installatie. Mits naleving van de geldende regelgeving brengt de aanleg en het beheer van de beoogde directe lijn de veiligheid van het net van de netbeheerder niet aantoonbaar in het gedrang, zoals blijkt uit het advies van Fluvius. Fluvius gaf in zijn advies van 21 september 2022 immers aan geen opmerkingen te hebben over de vierde weigeringsgrond. ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.611 XIV-39.418-4/40 Er zijn bijgevolg geen redenen om de aanvraag te weigeren op basis van de vierde weigeringsgrond. 2.1.5. Eerste bijkomende beoordelingscriterium: de risico's inzake inefficiëntie Onder het eerste bijkomende beoordelingscriterium gaat de VREG na of de aanleg van de directe lijn, die een wijziging van de bestaande aansluiting van de productie-installatie (de windturbine) inhoudt, het beheer en de uitbating van het elektriciteitsdistributienet niet op dermate wijze beïnvloedt dat er sprake is van inefficiëntie. Om dit concreet te beoordelen, gaat de VREG na welke gevolgen de aanleg van de beoogde directe lijn zou hebben voor 1) de investeringen in de netinfrastructuur uit het verleden en 2) de onthaalcapaciteit voor decentrale productie in het betrokken gebied. Middels de beoogde directe lijn zou de windturbine, die thans is aangesloten op het elektriciteitsdistributienet via de middenspanningsfeeder gelegen op het perceel met kadastraal perceelnummer H2m155 (hierna ’windturbine-feeder), van voormelde feeder worden afgekoppeld en verbonden worden met het distributiecentrum van Lidl, en meer bepaald aangesloten worden op de middenspanningsfeeder van Lidl gelegen op het perceel met kadastraal perceelnummer H1d8 (hierna ‘Lidl-feeder’). 2.1.5.1. Netinvesteringen uit het verleden Uit het advies van Fluvius van 30 september 2022 blijkt ten eerste dat de windturbine-feeder, na afkoppeling van de windturbine, nog steeds dienstig zal zijn voor injectie, meer bepaald injectie afkomstig uit een bestaande PV-installatie. Uit het advies van Fluvius van 21 en 30 september 2022 blijkt voorts dat de netbeheerder in 2016 heeft geïnvesteerd in de netinfrastructuur om de windturbine te kunnen aansluiten op het middenspanningsnet. Het gaat in hoofdzaak om kabelinfrastructuur die de windturbine verbindt met het middenspanningsnet. Voor de aansluiting van de windturbine werd meer bepaald twee keer 140 meter kabel aangelegd, in combinatie met een onderboring van de openbare weg. De kosten van deze investering werden overeenkomstig artikel 6.4.13 van het Energiebesluit […] deels gedragen door de aanvrager van de aansluiting van de windturbine. Deze aanvrager droeg concreet de kosten voor de aanleg van twee keer 10 meter kabel, d.w.z. de kosten in het geval de aansluiting zou zijn gemaakt op het dichtstbijzijnde punt van het bestaande middenspanningsnet. De windturbine werd in praktijk echter niet aangesloten op het dichtstbijzijnde punt van het bestaande middenspanningsnet. Eveneens overeenkomstig artikel 6.4.13 van het Energiebesluit, was het verschil tussen de door de aanvrager te betalen aansluitingskosten (berekend op basis van een aansluiting op het dichtstbijzijnde punt) en de daadwerkelijke aansluitingskosten ten laste van de netbeheerder. Uit het advies van Fluvius van 30 september 2022 blijkt dat de