Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727 (2024-09-23)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.727 van 23 september 2024 Onderwijs en cultuur - Examens
(onderwijs) Beslissing : Bevolen
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 260.727 van 23 september 2024
in de zaak A. 242.942/IX-10.544
In zake :
A.D.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Joost Van Damme
kantoor houdend te 9070 Destelbergen
Zenderstraat 5
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de VZW EDUGO SCHOLENGROEP
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Sofie Logie en Jade Leenaert
kantoor houdend te 8500 Kortrijk
Beneluxpark 27B
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 10 september 2024, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van de beroepscommissie van Edugo campus De Toren van 28 augustus
2024 waarbij het aan verzoekster toegekende oriënteringsattest B “met
clausulering voor alle ASO-richtingen” wordt gehandhaafd.
II. Verloop van de rechtspleging
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 19 september 2024, om 10.00 uur.
Staatsraad Jim Deridder heeft verslag uitgebracht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-1/31
Advocaat Joost Van Damme, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Sofie Logie, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur Pierrot T’Kindt heeft een andersluidend advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekster is in het schooljaar 2023-2024 leerling in het tweede
jaar van de tweede graad economische wetenschappen in Edugo campus De Toren
te Gent, waarvan de verwerende partij het schoolbestuur is.
3.2.
Op het einde van het schooljaar behaalt verzoekster een
algemeen jaartotaal van 57%, met jaartekorten voor wiskunde (46%) en Frans
(42%).
De klassenraad beslist om aan verzoekster een oriënteringsattest
B toe te kennen, met clausulering voor alle studierichtingen algemeen secundair
onderwijs en een positief advies voor overzitten. Hij overweegt daarbij wat volgt:
“Advies: De klassenraad adviseert je om over te stappen naar een
studierichting in een andere onderwijsvorm die beter aansluit bij je talenten.
Motivering: 1.Beschrijving van de beginsituatie
[Verzoekster] startte in januari 2024 op EDUGO campus De Toren in de
studierichting 4 Economische Wetenschappen.
2.Evolutie tijdens het schooljaar
Trimester 2
[Verzoekster] behaalde 6 tekorten voor het dagelijks werk. Ze behaalde
tekorten voor de vakken Nederlands (49%), biologie (48%), chemie (42%),
wiskunde (48%), economie (49%) en Frans (46%).
Tijdens de examenperiode behaalde ze 3 tekorten: met name voor de vakken
geschiedenis (46%), wiskunde (36%) en economie (39%).
Trimester 3
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-2/31
Op het dagelijks werk behaalde [verzoekster] 3 tekorten: voor de vakken
wiskunde (43%), Frans (38%) en artistieke vorming (40%).
Tijdens de examenperiode behaalde ze 1 tekort: voor het vak biologie (47%).
Jaartotaal
[Verzoekster] behaalde 2 tekorten voor de vakken wiskunde (46%) en Frans
(42%).
3.Wat is de oorzaak van het slechte presteren?
[Verzoekster] had onvoldoende basis en te weinig inzicht om dit schooljaar
tot een goed einde te brengen. De klassenraad beschouwt een degelijke
basiskennis én een degelijk inzicht in de leerstof als essentieel om te kunnen
slagen in een vijfde jaar ASO.
4.Wat heeft de school gedaan om dit falen te voorkomen?
Wekelijks zijn er tijdens de middagspeeltijd remediëringslessen voor de
vakken wiskunde, Frans (eerste trimester) en economie. [Verzoekster] ging
eenmaal naar de remediëringsles economie op 19/02/2024.
Daarnaast kon [verzoekster] beroep doen op de studiecoaching.
[Verzoekster] maakte hier geen gebruik van.
Iedere maandag-, dinsdag- en donderdagavond was er begeleide avondstudie
voorzien. Ook hier maakte [verzoekster] geen gebruik van.
De leerkrachten hebben [verzoekster] op de maandrapporten altijd positief
aangemoedigd om het beste van zichzelf te geven.”
Overleg met de directeur op 2 juli 2024 leidt niet tot een nieuwe
samenkomst van de klassenraad.
3.3.
Verzoekster stelt daarop het volgende beroep in bij het
schoolbestuur (de verwijzingen naar de klassenraad van 30 juni ‘2023’ moeten
worden gelezen als ‘2024’, de brief van 5 juli ‘2023’ is te lezen als ‘2024’):
“1. Preliminiair - kennisname van de deliberatiebeslissing d.d 30 juni 2024 1.
Cliënten wensen kennis te nemen van de notulen van de beraadslaging van
de op 30 juni 2023 samengekomen delibererende klassenraad. Cliënten
beschikken enkel over het syntheseblad (stuk 3), doch niet over het relevante
(uittreksel van het) proces-verbaal en de notulen van de delibe[re]rende
klassenraad d.d. 30 juni 2023 zoals bedoeld in art. 63 van het Besluit van de
Vlaamse Regering over de organisatie van het secundair onderwijs, wat de
leerlingen betreft d.d. 15 juli 2022 (B.S. 18 november 2022), hierna
Organisatiebesluit Secundair Onderwijs.
Cliënten wensen meerbepaald kennis te nemen van de samenstelling van de
klassenraad en haar motieven die deden besluiten tot het uitreiken van een
oriënteringsattest B, alsook van de wijze waarop de evaluatie aan het
bevoegde orgaan werd voorgelegd en in welke mate de studievoortgang én
de medische conditie van hun dochter in het beraad werd ontmoet en hoe
deze door de klassenraad werd afgewogen.
2. De juridische grondslag daarvoor is terug te vinden in art. 123/7 Codex
Secundair Onderwijs en art. II.31 van het Bestuursdecreet.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-3/31
- Cliënten formuleren voorbehoud om na kennisname van de notulen van de
delibererende klassenraad d.d. 30 juni 2023 (en de daarin gebeurlijk vervatte
motieven) verder standpunt in te nemen en daaromtrent aanvullende
middelen te ontwikkelen.
Art. 10.1.10. van Omzendbrief SO64 (het voormalige art. 10.1.8) schrijft
immers voor:
‘De school moet t.a.v. de betrokken personen volgende verplichtingen
nakomen in volgende gevallen:
- bij toekenning van een attest B of C;
- bij toekenning van een attest A in het eerste leerjaar A of B met
uitsluiting voor een of meer basisopties/pakketten in het tweede
leerjaar A en/of B;
- bij ongunstig advies m.b.t. overzitten.
- De beslissing moet schriftelijk worden gemotiveerd. Dit kan onder
uiteenlopende vorm maar moet wel strikt individueel-gericht zijn (...)’
- Hetgeen appellanten hieronder uiteenzetten, geschiedt dan ook onder het
grootste voorbehoud, op het gevaar af alvorens kennis te hebben van de
eigenlijke beslissing van de delibererende klassenraad standpunt in te nemen
omtrent de inhoud van een nog niet meegedeeld evaluatiedocument en aldus
een bewijslast op zich te nemen die niet rechtens op hen rust.
- Eerste grief: miskenning van de formele motiveringsplicht
- De brief van 5 juli 2023 vermeldt (stuk 1): ‘Tijdens het overleg op dinsdag
2 juli tussen de ouders van [verzoekster] en ondergetekende, heeft u de
redenen van de betwisting van de evaluatiebeslissing van de delibererende
klassenraad in verband met [verzoekster] kenbaar gemaakt. Ik ben van
mening dat de elementen die tijdens dit overleg zijn aangebracht geen
nieuwe bijeenkomst van de delibererende klassenraad rechtvaardigen omdat
deze elementen geen afbreuk doen aan de door de klassenraad geformuleerde
motivatie.’
In de afwijzende beslissing is geen enkel draagkrachtig motief te ontwaren.
Daarmee voldoet de school – als orgaan van actief bestuur – niet aan de op
haar rustende formele motiveringsplicht.
- Het voorschrift van (het hoger besproken) art. 10.1.10. (het voormalige
art. 10.1.8) van Omzendbrief SO 64 m.b.t. de motivering van de beslissing
(cf. supra), dringt zich ook op aan de directeur. Appellanten stellen vast dat
de beslissing van de directeur geen antwoord biedt op de door appellanten
ingeroepen middelen en aangebrachte argumentatie (stuk 2) die hen
sterkte[n] in de overtuiging dat de eerder genomen beslissing om een
oriënteringsattest B uit te reiken diende te worden hervormd.
Alleen al daarom ligt de hierbij bestreden beslissing voor hervorming gereed.
- Ook de assumptie vervat in de beslissing d.d. 5 juli 2024 als zouden tijdens
het gesprek van 2 juli 2024 geen elementen zijn aangebracht die een nieuw
licht op de zaak zouden kunnen werpen noch afbreuk doen aan de door de
klassenraad geformuleerde ‘motivatie’ (er wordt bedoeld: motivering), mist
feitelijke grondslag, zoals appellanten verder zullen toelichten.
Tijdens het onderhoud d.d. 2 juli 2024 werd immers aan de hand van stukken
de medische conditie van [verzoekster] toegelicht, alsook de vele
afwezigheden ingevolge ziekte, dewelke maken dat de klassenraad niet over
voldoende informatie beschikte om een weloverwogen keuze te maken (stuk
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-4/31
2): ‘ (…) de ouders vragen aandacht voor de gezondheidssituatie van
[verzoekster] (en staven dat met een document van de dokter), ... (....)’.
Anders dan de bestreden beslissing aanneemt, heeft de klassenraad daarmee
geen rekening gehouden, minstens blijkt dat niet uit de voor appellanten
beschikbare stukken (cf. de preleminaire grief, cf. supra), zodat de aanname
dat de medische conditie geen nieuw element is dan wel een element betreft
dat al in rekening zou zijn genomen door de klassenraad bij het nemen van
haar beslissing om aan [verzoekster] een B-attest toe te kennen, manifest
feitelijke en juridische grondslag mist.
Op het syntheseblad is immers niets (!) terug te vinden omtrent de medische
toestand van [verzoekster], zodat moet worden aangenomen dat daarmee
geen rekening is gehouden.
In dat opzicht miskent de afwijzende beslissing eveneens de materiële
motiveringsplicht, waarover verder meer (cf. infra).
3. Tweede grief: miskenning van de materiële motiveringsplicht
8. Hoe dan ook is de motivering die het rapport (de puntenlijst) en het
syntheseblad (stuk 3) in zich dragen niet draagkrachtig voor de genomen
beslissing om aan [verzoekster] een oriënteringsattest B uit te reiken.
De delibererende klassenraad motiveerde als volgt (stuk 3):
‘Trimester 2. [Verzoekster] behaalde 6 tekorten voor het dagelijks
werk (...). Tijdens de examenperiode behaalde ze 3 tekorten (...).
Trimester 3. Op het dagelijks werk behaalde [verzoekster] 3 tekorten
(...). Tijdens de examenperiode behaalde ze 1 tekort (...). Jaartotaal.
[verzoekster] behaalde 2 tekorten (...)
(...) Wat is de oorzaak van het slechte presteren?
[Verzoekster] had onvoldoende basis en te weinig inzicht om dit
schooljaar tot een goed einde te brengen. De klassenraad beschouwt
een degelijke basiskennis én degelijk inzicht in de leerstof als
essentieel om te kunnen slagen in een vijfde jaar ASO.’
De beslissing maakt verder ook gewag van aangeboden remediëringslessen,
coaching en avondstudie.
Die overweging is niet deugdelijk.
Overeenkomstig art. 38, 1° van het Organisatiebesluit secundair onderwijs
(Besluit van de Vlaamse Regering d.d. 19 juni 2002 – B.S. 4 december 2022)
beëindigde een leerling met vrucht:
‘(…) 1° het eerste en tweede leerjaar van de eerste graad, het eerste en
tweede leerjaar van de tweede graad en het eerste leerjaar van de derde
graad, indien hij in voldoende mate de doelstellingen die in het
leerplan zijn opgenomen heeft bereikt en aldus bekwaam wordt geacht
zijn studies voort te zetten in het volgend leerjaar (...).’
Overeenkomstig art. 60 van het Organisatiebesluit secundair onderwijs d.d.
15 juli 2022 (B.S. 18 november 2022) strekt leerlingenevaluatie ertoe om:
‘rekening houdend met het pedagogisch project van de school, na te
gaan of de regelmatige leerling in voldoende mate de doelstellingen,
vastgelegd door of krachtens decreet- of regelgeving en opgenomen in
het curriculumdossier en in de leerplannen, heeft bereikt of
nagestreefd, naargelang van het geval. De leerlingenevaluatie
resulteert in de beslissing van de klassenraad over het al dan niet met
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-5/31
vrucht beëindigen van een structuuronderdeel of een graad, naargelang
van het geval.’
Overeenkomstig art. 10.2.1.6. Omzendbrief S064 wordt de leerling die met
vrucht het jaar heeft beëindigd toegelaten tot het volgende leerjaar.
9. De vraag is dus niet of er een beter resultaat zou kunnen behaald zijn,
indien er gevolg zou gegeven zijn aan de remediëring (die er overigens
omzeggens niet is geweest, cf. infra), noch of een bepaalde leerattitude al
dan niet bij het studieprofiel past, doch wel of de leerdoelstellingen van de
opleiding voldoende zijn bereikt en de leerling bekwaam wordt geacht om
zijn studies voort te zetten in het volgend leerjaar.
Op 23 april 2024 werd de recent gestelde diagnose van dyslexie (stuk 4) aan
de school overgemaakt. Er werden door de school geen remediërende
maatregelen en/of redelijke aanpassingen voorgesteld.
Aan remediëringslessen kon [verzoekster] hoe dan ook niet deelnemen
omdat zij tijdens de middagpauze (korter dan een regulier lesuur) gemiste
toetsen moest inhalen.
10. Anders dan de puntenlijst vermeldt, is er geen jaartekort voor Chemie.
[Alsdan] zijn er slechts twee jaartekorten.
11. Er is een pertinente reden voor deze tekorten.
[Verzoekster] werd geëvalueerd op basis van onvolledige informatie, met
name op basis van proeven en examens dewelke niet werden afge[le]gd in
omstandigheden die nuttige studievoortgang mogelijk maken. Dergelijke
wijze van evalueren mist manifest juridische grondslag.Sedert medio mei
2024 wordt [verzoekster] gesteisterd door een bijzonder ernstige vorm van
migraine.
Tegen beter weten in, werd [verzoekster] gedwongen aan de bijna volledige
examenreeks deel te nemen, ook na haar hospitalisatie van 3 t.e.m. 5 juni
2024 omwille van ondraaglijk stekende hoofdpijnen (stuk 6), i.e. vlak voor
de examens.
De neuroloog had nochtans begin juni 2024 geadviseerd [verzoekster] niet
aan de volledige examen reeks deel te laten nemen (stuk 5):
‘Ondergetekende, dokter in de geneeskunde, verklaart dat
bovenstaande patiënte om medische redenen voor de komende
schoolexamenperiode niet het voltallig aantal examens kan afleggen,
geldend voor de examenperiode van 06-2024 (...).’
Met die medische opinie werd geen rekening gehouden, behoudens voor de
opleidingsonderdelen Nederlands, Chemie en Geschiedenis, waarvoor
[verzoekster] werd vrijgesteld.
De andere examens heeft zij afgelegd, niettegenstaande de voorbereiding
daarvan nagenoeg onmogelijk was, nu [verzoekster] elke namiddag in de
maand juni (!), na het afleggen van de examens, doorbracht in een donkere
kamer (stuk 8).
Ook de behandelend geneesheer-specialist vraagt (terecht) daarmee rekening
te houden (stuk 8).
Het kan immers in die omstandigheden – volledig vreemd aan de wil van de
leerling – niet geredelijk mogelijk worden geacht enige nuttige
studievoortgang te maken.
De beslissing van de klassenraad gaat in haar motivering (stuk 3) dit heikele
onderwerp ook volledig uit de weg. Geen woord daarover, alsof de
problematiek de school niet was gekend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-6/31
Na haar ontslag uit het hospitaal, hield [verzoekster] een hoofdpijndagboek
bij, waaruit chronische migraine en hoofdpijn gedurende de maand juni 2024
blijkt (stuk 7).
Ondanks dit alles slaagde [verzoekster] er nog in voor tal van vakken meer
dan behoorlijke resultaten neer te zetten, hetgeen aantoont dat zij in staat is,
indien haar medische conditie het toelaat, de leerdoelstellingen van
opleidingsonderdelen te behalen, puur op wilskracht.
12. Met die stukken en medische opinies werd – in weerwil van hetgeen in de
brief d.d. 5 juli 2024 wordt gesteld (stuk 1) – door de klassenraad geen
rekening gehouden. Uw beroepscommissie kan dit, zoals de redelijkheid
vereist, hangende de beroepsprocedure rechtzetten en, hetzij een A-attest
uitreiken, of, vaststellende over onvoldoende informatie te beschikken,
uitgestelde proeven op te leggen (cf. infra), teneinde een correct beeld van de
studievoortgang van [verzoekster] te bekomen.
13. De opgetekende tekorten zijn niet de resultante van een gedegen
evaluatie doch geven enerzijds op grond van onvolledige informatie en
anderzijds op grond van een onwettig gehanteerd criterium een vertekend
beeld omtrent het behalen van de leerdoelstellingen in het voorbije
schooljaar alsook omtrent de verwachtingen omtrent het slagen in het
volgende leerjaar.
Het staat vast dat de eindcijfers geen representatieve weergave zijn van de
capaciteiten van [verzoekster].
14. De studievoortgangsbeslissing die op dergelijke niet relevante en niet
draagkrachtige motieven is gesteund, is niet naar recht verantwoord en ligt
voor vernietiging gereed.
4. Derde grief: miskenning van het subsidiariteitsbeginsel – uiterst
ondergeschikt: uitgestelde proeven
15. Uiterst ondergeschikt:
In diezelfde mate strijdt de bestreden beslissing met het
subsidiariteitsbeginsel, nu in het belang van de leerling en het pedagogisch
project van de school ook een andere meer geschikte beslissing had kunnen
worden genomen. Deze nieuwe beslissing kan alsnog door de
beroepscommissie in de schoot van de inrichtende macht worden genomen,
daarbij de onvolkomenheid van de beslissing van de klassenraad
rechtzettend, met name door een waarschuwing naar volgend jaar toe te
geven óf een uitgestelde evaluatiebeslissing te nemen.
Bijkomende proeven organiseren voor de opleidingsonderdelen Frans en
wiskunde is alsdan de aangewezen manier om de nodige gegevens te
verzamelen teneinde een waarheidsgetrouw beeld te bekomen van het
kunnen van [verzoekster]. Het zal toelaten om op objectieve wijze een
correct oordeel te vormen over de capaciteiten van [verzoekster], of zij al dan
niet de leerplandoelstellingen behaalt en of zij wordt geacht te zullen slagen
in het volgende jaar.”
3.4.
Na verzoekster te hebben gehoord, beslist de beroepscommissie
op 28 augustus 2024 beslist om het B-attest “met uitsluiting voor alle ASOrichtingen” te handhaven. Die beslissing is als volgt gemotiveerd:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-7/31
“De motivatie van de klassenraad wordt niet ontkracht door de argumentatie
op de zitting door de ouders en meeste Van Damme, en de beroepscommissie
beslist unaniem om het oriënteringsattest B met uitsluiting van alle aso
richtingen, te handhaven.
Daarbij bespreken zij tijdens de zitting gestelde vragen.
- Samenstelling van de delibererende klassenraad:
o Zie bijlage 1
- Wijze waarop de evaluatie aan het bevoegde orgaan werd voorgelegd.
o Het werd voorgelegd aan de hand van het jaarrapport en alle
evaluatiemomenten
sinds
januari
Via
het
leerlingvolgsysteem
en
de
vak
commentaren.
De
leerplandoelstellingen werden onvoldoende bereikt. Hierdoor
was de klassenraad van oordeel dat de leerling niet bekwaam
wordt geacht om haar studies voort te zetten in de derde graad
aso.
- In welke mate de studievoortgang en medische conditie werd
afgewogen.
o De studievoortgang blijkt uit de vak commentaren en de
studiecijfers.
o De beroepscommissie heeft de leerlingbegeleider uitgebreid
bevraagd en vastgesteld dat de klassenraad op de hoogte was van
de medische situatie en de zorgen van [verzoekster] en daarmee
ook rekening heeft gehouden. Dit voor zowel de neurologische
aandoening als voor de dyslexie.
Zoals onder andere gevraagd door de ouders en de
specialist, een spreiding van een gereduceerd aantal
examens met minstens één rustdag hiertussen.
Toepassing van de reguliere maatregelen voor dyslexie
zoals onder andere meer tijd en het gebruik van
aangepaste software.
De beroepscommissie oordeelt om geen bijkomende proeven in te richten
omdat de delibererende klassenraad heeft dat zij over voldoende informatie
beschikt die bovendien eenduidig was. De mening van de klassenraad ligt in
de lijn van het neurologisch verslag waarin gewag wordt gemaakt van de
verschillende problematieken van [verzoekster].
Een A-attest met waarschuwing strookt niet met het opzet van een
waarschuwing.
De stukken 10 en 11 die werden aangereikt tijdens de zitting werden mee
opgenomen tijdens de bespreking van de beroepscommissie.”
Dat is de bestreden beslissing.
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, §§ 1 en 4, van de gecoördineerde wetten op
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-8/31
de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende
noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat
minstens één ernstig middel wordt aangevoerd dat de nietigverklaring van de akte
of het reglement prima facie kan verantwoorden en dat een uiterst dringende
noodzakelijkheid voorhanden is die onverenigbaar is met de behandelingstermijn
van de gewone vordering tot schorsing.
V. Uiterst dringende noodzakelijkheid
Standpunt van de partijen
De verwerende partij betwist terecht niet het vervuld zijn van de
voorwaarde van uiterst dringende noodzakelijkheid.
VI. Ernst van het eerste en het tweede middel
Standpunt van de partijen
In een eerste middel voert verzoekster een schending aan van de
formelemotiveringsplicht en van artikel 10.1.10 van omzendbrief SO 64, alsook,
blijkens de uiteenzetting van het middel, van de materiëlemotiveringsplicht.
Verzoekster betoogt dat haar een oriënteringsattest B werd
toegekend, dat zij derhalve het voorbije jaar met vrucht heeft beëindigd en dat
zulks een duidelijke veruitwendiging vereist van de motieven die de
beroepscommissie er niettemin toe brengt om finaliteiten, onderwijsvormen of
structuuronderdelen te clausuleren. Een zeer ruime clausulering, zoals het
ontzeggen van de toegang tot alle ASO-richtingen, vergt volgens verzoekster des te
meer een omzichtige, omstandige en precieze motivering, waaruit tevens moet
blijken dat de vrije studiekeuze van de leerling niet méér wordt ingeperkt dan
nodig is. Wat de clausulering betreft, verwijt verzoekster aan de bestreden
beslissing dat zij oordeelt dat de beslissing van de klassenraad dient te worden
bevestigd, terwijl die niet meer bestaat en de beroepscommissie zelf geen enkele
poging onderneemt om aan de hand van een gedetailleerde en juridisch
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-9/31
onderbouwde argumentatie inzichtelijk te maken waarom de twee jaartekorten tot
een B-attest met clausulering voor alle ASO-richtingen moet leiden.
De beroepscommissie miskent de formelemotiveringsplicht
voorts, volgens verzoekster, doordat de grieven die zij in het georganiseerd beroep
heeft doen gelden, onbeantwoord blijven. In de bestreden beslissing wordt immers
enkel verwezen naar “de argumentatie aangebracht op de zitting”, waarbij de
grieven uit het beroepschrift onvermeld blijven. Bovendien blijkt niet dat de
beroepscommissie rekening heeft gehouden met alle beschikbare elementen van
het leerlingendossier. Verzoekster verwijst “exemplarisch” naar de resultaten van
het laatste trimester, die in stijgende lijn gaan, waaruit blijk dat zij niettegenstaande
haar medische toestand toch vooruitgang boekte.
Daarnaast doet verzoekster gelden dat de overwegingen
waarmee de beroepscommissie zich uitspreekt over de wijze waarop zij met
verzoeksters neurologische aandoening en dyslexie rekening heeft gehouden,
feitelijke grondslag missen.
De in ondergeschikte orde gestelde vraag naar een bijkomende
proef wordt volgens verzoekster dan weer niet afdoende beantwoord omdat de
beroepscommissie niet aantoont dat zij, buiten de verwijzing naar de beoordeling
door de klassenraad, zelf het dossier heeft onderzocht. Verzoekster herhaalt dat zij
sinds medio mei 2024 kampt met ernstige migraine en dat zij, tegen beter weten en
tegen het advies van de neuroloog in, toch werd gedwongen om aan een groot deel
van de examens deel te nemen. Zij herneemt wat zij ter zake in de interne
beroepsprocedure heeft uiteengezet en stelt nog dat de beroepscommissie heeft
verzuimd te antwoorden op het bijgebrachte verslag van de neuroloog, waarin
wordt aangegeven dat verzoekster ongeschikt was om deel te nemen aan de
examens van het derde trimester.
Tot slot voert verzoekster aan dat de bestreden beslissing
evenmin afdoende is gemotiveerd wat de weigering van een A-attest met
waarschuwing betreft.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-10/31
De verwerende partij antwoordt in haar nota met opmerkingen
wat volgt:
“21. Dit eerste middel focust op de formele motiveringsplicht. De zgz.
schending van de materiële motiveringsplicht betreft het tweede middel.
In de repliek op dit eerste middel toont verwerende partij aan dat de
toekenning van het B-attest met clausulering voor alle ASO-richtingen,
ongeacht de al dan niet juistheid van de motieven, wel degelijk formeel
gemotiveerd is.
22. […]
23. De motivering van de bestreden beslissing van de beroepscommissie vat
inderdaad aan met de beoordeling dat de motivatie van de klassenraad niet
ontkracht wordt door de argumentatie van de ouders en hun raadsman:
‘De motivatie van de klassenraad wordt niet ontkracht door de
argumentatie aangebracht op de zitting door de ouders en meester Van
Damme, en de beroepscommissie beslist unaniem om het
oriënteringsattest B met uitsluiting van alle aso richtingen, te
handhaven.’
De beroepscommissie handhaaft ook uitdrukkelijk de motivatie van de
klassenraad, hetgeen betekent dat ze eigen maakt.
Immers blijkt duidelijk uit deze motivering dat de beroepscommissie wel
degelijk de motivatie van de klassenraad op haar waarde beoordeeld heeft.
De beroepscommissie neemt ook duidelijk een beslissing, en zelfs unaniem,
met name om het oriënteringsattest B met uitsluiting van alle aso richtingen,
te handhaven.
Inderdaad wordt het oriënteringsattest B zelf gehandhaafd, niet de beslissing
van de klassenraad zelf, zoals verzoekende partij verkeerdelijk lijkt te
interpreteren.
De beroepscommissie heeft wel degelijk het oriënteringsattest B met
clausulering zélf beoordeeld, op basis van alle voorliggende gegevens van
het dossier van verzoekende partij (puntenlijsten, commentaren leerkrachten,
…), maar ook tijdens de interne beroepsprocedure zelf heeft de
beroepscommissie zich de moeite getroost om te peilen in welke mate het
B-attest met clausulering al dan niet terecht is. Zo bijvoorbeeld heeft zij de
leerlingenbegeleider gecontacteerd en zijn nog commentaren van de
leerkrachten wiskunde en Frans opgevraagd geworden (zie stukken …).
Deze stukken kijken in detail naar de niet behaalde leerplandoelen. Wat er
ook van zij, het zegt in ieder geval iets over de ernst waarmee de
beroepscommissie de zaak heeft onderzocht en welke inspanningen ze
leverde om een eigen oordeel te funderen.
Het is dus duidelijk dat de beroepscommissie autonoom tot de bevestiging
van het oriënteringsattest B met uitsluiting van alle aso richtingen beslist
heeft.
Welnu, dit is geheel in overeenstemming met hetgeen in de wetgeving ook
bepaald is.
Artikel 123/15, § 3 Codex Secundair Onderwijs bepaalt dat ‘het beroep
[wordt] behandeld door een beroepscommissie en leidt tot 1° hetzij de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-11/31
gemotiveerde afwijzing van het beroep op grond van onontvankelijkheid
(…), 2° hetzij, nadat de beroepscommissie al dan niet aan de leerling
bijkomende proeven of opdrachten heeft opgelegd, de bevestiging van het
oorspronkelijk evaluatieresultaat of de vervanging door een ander
evaluatieresultaat.’
Het is duidelijk dat in dit geval de beroepscommissie het oorspronkelijk
evaluatieresultaat bevestigd heeft.
Het is inderdaad correct dat de beslissing van de beroepscommissie in de
plaats treedt van de beslissing van de klassenraad, maar dit neemt niet weg
dat dit nog steeds om een ‘bevestiging’ van de beslissing van klassenraad
gaat. In het ander geval zou het gaan om een ‘vervanging’. Artikel 123/15, §
3 Codex Secundair Onderwijs spreekt evenwel enkel van ‘vervanging door
een ander evaluatieresultaat’, niet van ‘vervanging door hetzelfde
evaluatieresultaat’. Indien elke beslissing van de beroepscommissie
‘vervangend’ zou zijn, dan zou de alternerende mogelijkheid opgenomen in
artikel 123/15, § 3 Codex Secundair Onderwijs weinig zin hebben. Idem wat
betreft de toevoeging ‘door een ander evaluatieresultaat’ aan het begrip
‘vervanging’.
24. In de mate dat verzoekende partij stelt dat enkel en alleen met de door
[de] beroepscommissie in de bestreden beslissing uitgedrukte motieven
rekening kan worden gehouden, gaat dit té kort door de bocht.
Evident kan nog steeds verwezen worden naar het verslag van de klassenraad
en kan de volledige motivering aldaar opgenomen door verwerende partij
gehandhaafd worden. Dit wilt niet zeggen dat de beroepscommissie daar
geen eigen oordeel over zou hebben geveld.
Zoals reeds hoger toegelicht, is de formele motivering van een beslissing
bedoeld voor de ‘bestemmeling’ van de beslissing, met name zodat deze
‘bestemmeling’ weet waarom een bepaalde beslissing genomen is.
Welnu, de beslissing stelt dat de argumentatie van verzoekende partij geen
afbreuk doen aan de beslissing van de klassenraad. Tevens wordt het B-attest
bevestigd. Verzoekende partij kent de motivering van de klassenraad, en
weet dus overduidelijk waarom haar een B-attest werd toegekend.
25. Ook het feit dat in de geciteerde motivering gesteld wordt dat de
motivatie van de klassenraad niet ontkracht wordt door hetgeen ter zitting
door de ouders en hun raadsman werd aangehaald, maakt de bestreden
beslissing niet onwettig.
Het gaat immers om een beroep, hetgeen dus betekent dat de beroepsindiener
effectief een beroepschrift moet indienen en zijn argumenten moet aanhalen
waarom de aangevochten beslissing onwettig is.
Op pg. 36 van het schoolreglement staat eveneens te lezen dat ‘het gaat om
een onafhankelijke commissie die jullie klacht grondig zal onderzoeken. Ze
zal steeds jou en je ouders uitnodigen voor een gesprek.’
In overeenstemming met artikel 123/15 van de Codex Secundair Onderwijs
staat op deze zelfde pagina van het schoolreglement ook te lezen dat ‘de
beroepscommissie ofwel de beslissing zal bevestigen, ofwel een andere
beslissing nemen.’
Welnu, dit is dus hetgeen de beroepscommissie gedaan heeft, met name de
beslissing gehandhaafd of bevestigd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-12/31
Dat de beroepscommissie vertrekt van de bezwaren van de leerling is niet
meer dan logisch en ook inherent aan een beroep.
Ook § 2 van artikel 123/15 Codex Secundair Onderwijs vermeldt
uitdrukkelijk dat in het interne beroep de leerlingen zijn of haar bezwaren
moet vermelden: […]
Indien de beroepscommissie niet zou moeten vertrekken van de ‘bezwaren’
van de leerling, dan zou het nutteloos en overbodig [zijn] om te eisen dat
deze ‘bezwaren’ in het interne beroep door de leerling worden vermeld.
26. […]
Bijgevolg is de beroepscommissie niet gehouden om een expliciet antwoord
te formuleren op elk aangevoerd middel, maar moet nagegaan worden of het
beroep van verzoekende partij weldegelijk in overweging werd genomen
door de beroepscommissie. Dit blijkt ook duidelijk uit de volgende
rechtspraak van Uw Raad: […]
Welnu, verwerende partij heeft onbetwistbaar rekening gehouden met de
bezwaren van verzoekende partij, hetgeen overigens […] geformaliseerd
werd in de bestreden beslissing.
Voormelde passage uit de bestreden beslissing stelt vooreerst reeds expliciet
dat ‘de motivatie van de klassenraad niet ontkracht wordt door de
argumentatie aangebracht op de zitting door de ouders en meester Van
Damme’, om vervolgens te stellen: […]
Verzoekende partij kan dus moeilijk beweren dat de beroepscommissie haar
beroepsgrieven niet beantwoord zou hebben, minstens niet de meest
essentiële beroepsgrieven.
Zij tracht Uw Raad te misleiden door in randnr. 11 van het verzoekschrift
bewust enkel de eerste alinea van de motivering van de bestreden beslissing
te citeren (‘de motivatie van de klassenraad wordt niet ontkracht (…)’), om
vervolgens op basis hiervan boutweg zonder verdere toelichting te stellen
‘Daarmee voldoet de beroepscommissie niet aan de op haar rustende formele
motiveringsplicht.’, om dan toch te beseffen dat er tóch nog motivering is,
maar dan opnieuw kort door de bocht te stellen dat uit het bovenstaande
blijkt dat de bestreden beslissing dat ‘de grieven die [verzoeksters] in de loop
van het intern georganiseerd beroep hebben aangevoerd, onbeantwoord
worden gelaten door de interne beroepscommissie’.
27. Wat de beantwoording van de beroepsgrieven in concreto betreft.
• De studievoortgang blijkt uit het leerlingvolgsysteem en vak
commentaren. Tevens wordt bevestigd dat de studievoortgang ook blijkt
uit de vak commentaren en de studiecijfers. De beroepscommissie heeft
deze wel degelijk bekeken en beoordeeld.
Verzoekende partij verwijst enkel naar het feit dat er nog maar 1
examentekort meer is in het derde trimester, maar vergeet hierbij te
vermelden dat uit de voorliggende studiecijfers blijkt dat er voor het
dagelijks werk in het derde tremester voor drie andere vakken een tekort
is, met name wiskunde (43%), Frans (38%) en artistieke vorming (40%),
los van het feit dat ze 6 tekorten op het dagelijks werk behaalde in het
tweede trimester en 3 op het examen. Uit deze cijfers blijkt dat het om een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-13/31
zeer uiteenlopende vakken gaat (Nederlands, biologie, chemie, wiskunde,
economie, Frans, geschiedenis en artistieke vorming).
De beslissing van de klassenraad gaat hier uitgebreid op in.
Tevens wordt opgemerkt :
‘Wekelijks zijn er tijdens de middagspeeltijd remediëringslessen voor de
vakken wiskunde, Frans (eerste trimester) en economie. [Verzoekster]
ging eenmaal naar de remediëringsles economie op 19/02/2024.
Daarnaast kon [verzoekster] beroep doen op de studiecoaching.
[Verzoekster] maakte hier geen gebruik van.’
Vastgesteld moet worden dat verzoekende partij tegen deze uitgebreide
motivering van de klassenraad geen concreet verweer biedt in het interne
beroep.
Verzoekende partij kan aldus moeilijk ernstig spreken van een
‘significante vooruitgang’ in het derde trimester, nu ze er gelet op het
bovenstaande wel een heel selectieve lezing van de studiecijfers op na
houdt. Immers zijn niet enkel de examencijfers van belang, maar ook de
punten op het dagelijks werk. Daarenboven heeft verzoekende partij op
aanraden van haar behandelende arts maar een deel van de examens van
het derde trimester mee gemaakt, met name 5 van de 8 vakken. De
examens voor de vakken geschiedenis, Nederlands en chemie heeft zij
niet afgelegd.
• In de mate dat verzoekende partij in randnr. 12 van haar verzoekschrift
stelt dat de bestreden beslissing geen rekening zou houden met de
uitzonderlijke omstandigheden (neurologische problemen), geattesteerd
door een neuroloog (stuk 3.8, 3.10 en 3.11), moet vastgesteld worden dat
de beroepscommissie dit wel degelijk beoordeeld heeft, en zelfs de
leerlingbegeleider hieromtrent bevraagd heeft maar tot de (eigen)
vaststelling gekomen is dat de klassenraad, en dit voor zowel de
neurologische aandoening als voor de dyslexie: […]
Inderdaad heeft de klassenraad wel degelijk rekening gehouden met
advies van de neurologie. Deze adviseerde – anders dan verzoekende
partij lijkt te insinueren – géénszins dat zij hélemaal niet aan de examens
mocht deelnemen, maar wel enkel niet aan de volledige examenreeks.
Welnu, verzoekende partij heeft helemaal niet aan de volledige
examenreeks van het derde trimester deelgenomen. Zoals gezegd, heeft
zij op advies van de specialist én de ouders zélf slechts 5 van de 8 vakken
afgelegd (waarbij dus telkens afwisselend een examen werd afgelegd en
een examen niet werd afgelegd). Verzoekende partij zwijgt inderdaad in
alle talen over dit ‘stuk’ motivering, én over het feit dat de ouders, noch de
neuroloog, ooit aan de school gevraagd hebben om helemaal geen
examens mee te doen. Zowel ouders als neuroloog vroegen een spreiding
van een gereduceerd aantal examens met minstens één rustdag tussen.
Welnu, dit is ook hetgeen verwerende partij georganiseerd heeft en
hetgeen verzoekende partij ook effectief aan examens heeft afgelegd.
Niets meer.
Daarnaast stelt de bestreden beslissing ook uitdrukkelijk dat ‘de stukken
10 en 11 [zijnde de attesten van de neuroloog] die werden aangereikt
tijdens de zitting werden mee opgenomen tijdens de bespreking van de
beroepscommissie’.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-14/31
De ontslagbrief van Dr. [G.] en Dr. [S.] dat vóór de examens werd
voorgelegd aan de school, spreekt inderdaad van het ‘dienen te maken’
van examens, weliswaar een gereduceerd aantal: […]
En zo ook het attest van 5 juni 2024: […]
Het is pas ná de examens dat de arts, dr. [G.] het geweer van schouder
verandert en er plots a posteriori sprake is van het ‘zoveel mogelijke
examens vrij te stellen’ en dit nadat vastgesteld werd dat ‘de examens
blijkbaar geen goede resultaten opleverden’. Gelet op deze laatste
zinssnede meent verwerende partij te mogen afleiden dat verzoekende
partij zélf van oordeel is dat haar examens in het derde trimester niet zo
goed gingen en dit ook zo meedeelde aan haar behandelende arts.
Welnu, op basis van dit alles stelt de beroepscommissie vast dat anders
dan hetgeen verzoekende partij beweert, de klassenraad wel degelijk
rekening gehouden heeft met de medische toestand van verzoekende
partij, enerzijds door zoals gevraagd, niet alle examens te laten afleggen
in het derde trimester. De klassenraad handelde met andere woorden
correct, en dit werd onderschreven door de beroepscommissie.
Van een ‘gedwongen zijn’ is helemaal geen sprake. Verzoekende partij
bewijst dit ook niet en de voorgelegde ontslagbrief en medische attesten
spreken wel degelijk van het afleggen van examens.
Verzoekende partij stelt dus kennelijk geheel foutief en met opzet dat
‘met die medische opinie geen rekening werd gehouden, behoudens voor
de opleidingsonderdelen Nederlands, Chemie en Geschiedenis, waarvoor
verzoekster werd vrijgesteld’. De neuroloog heeft in tempore non
suspectu helemaal niet verklaard dat verzoekende partij ‘niet in staat was
om aan de examens deel te nemen’, wel integendeel …
• In de mate dat verzoekende partij stelt dat de beroepscommissie geen
rekening zou hebben gehouden met de vraag naar uitgestelde proeven,
strijdt ook dit met een letterlijke lezing van de bestreden beslissing,
alwaar uitdrukkelijk op de vraag naar bijkomende proeven wordt
ingegaan:
‘De beroepscommissie oordeelt om geen bijkomende proeven in te
richten omdat de delibererende klassenraad geoordeeld heeft dat zij over
voldoende informatie beschikt die bovendien eenduidig was. De mening
van de klassenraad ligt in de lijn van het neurologisch verslag waarin
gewag wordt gemaakt van de verschillende problematieken van
[verzoekster].’
Er kan dus ook hier, net als alle overige hierboven vermelde
beroepsgrieven, evenmin sprake zijn van een formeel motiveringsgebrek.
• Ook het feit dat verzoekende partij zélf de bestreden beslissing citeert op
het vlak van het verzoek om een A-attest met waarschuwing toe te
kennen, toont aan dát er wel degelijk een motivering is:
‘Het verzoek om toekenning van een A-attest met waarschuwing wordt
evenmin naar behoren gemotiveerd; de beroepscommissie stelt slechts:
‘Een A-attest met waarschuwing is niet in overeenstemming met het doel
van een waarschuwing’. Die overweging gaat overigens uit van een
verkeerde rechtsopvatting (cf. infra)’.
Verwerende partij kan dus enkel maar vaststellen dat verzoekende partij
beseft dát er wel degelijk hieromtrent een motivering is opgenomen in de
bestreden beslissing, maar dat zij het niet eens is met de door de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-15/31
beroepscommissie gemaakte evaluatie van het verzoek. Dit betreft
hoogstens een schending van de materiële, en niet van de formele,
motiveringsplicht, ten zeerste quod non (zie de repliek van verwerende
partij op het tweede middel).
28. In de mate dat verzoekende partij stelt dat enkel zou zijn rekening
gehouden met ‘de argumentatie aangebracht op de zitting’ kan zij niet
gevolgd worden in dergelijk formalistisch standpunt. Evident betekent deze
zinssnede geenszins dat de beroepscommissie het beroep zelf niet in
rekening zou hebben gebracht.
De kwestieuze passage uit de bestreden beslissing luidt vooreerst niet dat het
enkel zou gaan om de mondeling ter zitting aangebrachte argumentatie.
Opnieuw tracht verzoekende partij Uw Raad te misleiden. Verzoekende
partij heeft overigens op de hoorzitting in essentie haar schriftelijke interne
beroep overlopen en verduidelijkt, evenals nog bijkomend de stukken 10 en
11 voorgelegd.
De bewering van verzoekende partij dat ‘de grieven uit het beroepschrift
onvermeld worden gelaten’ strijdt dan ook kennelijk met de inhoud van het
beroepschrift tegenover de inhoud van de bestreden beslissing.
Dat verzoekende partij mogelijks op bepaalde grieven een meer
uitgeschreven, gedetailleerde motivering verwacht, is niet gelijk te stellen
met het feit dat de bestreden beslissing niet op haar beroepsgrieven zou
geantwoord hebben.
Overigens licht verzoekende partij geenszins toe op welke concrete
beroepsgrieven die dermate essentieel zijn, de beroepscommissie in de
bestreden beslissing niet zou hebben geantwoord. Zoals reeds hoger
opgemerkt, reikt de motiveringsplicht in geen geval in een administratieve
fase zo ver dat op élke beroepsgrief geantwoord moet geantwoord worden,
noch dat de ‘motieven van de motieven’ beantwoord zouden moeten worden.
En tot slot, komt het evident noch aan verwerende partij, noch aan Uw Raad
toe om zélf te moeten gissen op welke concrete beroepsgrieven er geen
antwoord zou zijn geboden. Het behoort niet tot de opdracht van Uw Raad
als wettigheidsrechter om de beoordeling van het slagen of falen van
verzoekende partij over te doen.
29. Verzoekende partij blijft hoe dan ook in gebreke om toe te lichten in
welke mate de bestreden beslissing artikel 10.1.10 van de Omzendbrief
schendt. Er is in die mate niet voldaan aan de stelplicht, zodat het middel wat
deze zgz. schending betreft, niet ontvankelijk is.”
8.
In een tweede middel voert verzoekster een schending aan van de
materiëlemotiveringsplicht, het redelijkheidsbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel
en de artikelen 60 en 70, eerste lid, 2° van het “Organisatiebesluit secundair
onderwijs d.d. 15 juli 2022”.
Verzoekster
betoogt
dat
de
beslissing
om
haar
een
oriënteringsattest B toe te kennen niet wordt gedragen door de elementen van het
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-16/31
dossier. Aan het motief dat “de leerplandoelstellingen […] onvoldoende [werden]
bereikt” werpt verzoekster tegen dat een B-attest krachtens artikel 70, eerste lid, 2°
van het besluit van de Vlaamse regering van 15 juli 2022 ‘over de organisatie van
het secundair onderwijs, wat leerlingen betreft’ (het organisatiebesluit 2022)
integendeel inhoudt dat de leerling het schooljaar wél “met vrucht en met
clausulering” heeft beëindigd. Dat impliceert volgens verzoekster dat de
doelstellingen van het leerplan in voldoende mate werden bereikt. Verzoekster
noemt de motivering van de bestreden beslissing op dit punt “tegenstrijdig”,
minstens wordt niet uitgegaan van een wettig evaluatiecriterium. Zij acht de
materiëlemotiveringsplicht ook geschonden doordat wordt aangenomen dat zij de
leerplandoelstellingen niet heeft bereikt en om die reden een clausulering voor alle
ASO-richtingen op te leggen.
Voorts argumenteert verzoekster dat zij sinds medio mei 2024
kampt met een bijzonder ernstige vorm van migraine en dat zij, tegen beter weten
én tegen doktersadvies in, werd gedwongen om aan bijna alle examens deel te
nemen, ook na haar hospitalisatie begin mei. Met uitzondering van de vakken
Nederlands, chemie en geschiedenis werd met dat medisch advies geen rekening
gehouden, terwijl het voorbereiden van de examens nagenoeg onmogelijk was
doordat verzoekster elke namiddag in de maand juni, na het afleggen van de
examens, in een donkere kamer doorbracht. De behandelend geneesheer-specialist
had nochtans gevraagd om daarmee rekening te houden.
Verzoekster voert daarnaast nog aan wat volgt:
“Ondanks dit alles slaagde [verzoekster] er nog in voor tal van vakken meer
dan behoorlijke resultaten neer te zetten, hetgeen aantoont dat zij in staat is,
indien haar medische conditie het toelaat, de leerdoelstellingen van
opleidingsonderdelen te behalen.
Ondanks de ernst van de situatie, waarbij de neuroloog nadrukkelijk heeft
verklaard dat [verzoekster] niet in staat was om aan de examens deel te
nemen, heeft de interne beroepscommissie geoordeeld dat geen noodzaak
bestond om verzoekster alsnog aanvullende proeven toe te staan, daar de
delibererende klassenraad volgens de commissie zou beschikken over
voldoende en ondubbelzinnige informatie.
Daarbij verzuimt de beroepscommissie richting te geven aan [de] in het
kader van het intern beroep bijgebrachte nieuwe medische stukken (stuk 3.10
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-17/31
en 3.11) waaruit blijkt [dat] [verzoekster] ongeschikt was om deel te nemen
aan de examens in het derde trimester.
Die stukken waren niet bekend aan de klassenraad (stuk 3.10 en 3.11) en
werden in het kader van de behandeling van het intern georganiseerd beroep
bijgebracht. Bovendien is tijdens de behandeling van het intern beroep de
onvolledige
informatie
ingevolgd
de
onbeschikbaarheid
van
evaluatiegegevens voor het eerste trimester uitgebreid ter sprake gekomen
([verzoekster] liep toen elders school).
Waar de interne beroepscommissie deze stukken en argumenten niet
bespreekt en meent te kunnen volstaan in een verwijzing naar ‘de
delibererende klassenraad’ die ‘over voldoende informatie beschikte” om de
afwijzing van het opleggen van bijkomende proeven te verantwoorden,
miskent zij manifest de op haar rustende motiveringsplicht.
Bovendien is die afwijzing kennelijk onredelijk (cf. infra).”
Verzoekster acht ook het redelijkheidsbeginsel geschonden. Wat
dat betreft, voert zij aan dat de beroepscommissie ten onrechte overweegt dat de
resultaten van het laatste trimester representatief en afdoende zijn om tot een
eindebeoordeling te komen. Aan die overweging werpt zij eensdeels tegen dat de
evaluatiegegevens van het eerste semester ontbreken – een argument dat volgens
verzoekster onbeantwoord is gebleven – en anderdeels dat de beperkte periode
tijdens dewelke zij bij de verwerende partij schoolliep, werd verstoord door haar
medische problematiek. Wat dit laatste betreft, grieft het verzoekster in het
bijzonder dat de meest recente medische stukken die zij aan de beroepscommissie
heeft voorgelegd, zonder enig motief werden afgewezen.
Voorts stelt verzoekster dat het motief dat de reguliere
maateregelen voor dyslexie zoals onder andere meer tijd en het gebruik van
aangepaste software werden toegepast, manifest feitelijke grondslag mist.
De overweging dat verzoeksters studievoortgang blijkt uit de
vakcommentaren en de studiecijfers toont volgens verzoekster niet aan dat de
beroepscommissie een eigen onderzoek naar de merites van het dossier heeft
gevoerd. Het toekennen van een B-attest met clausulering voor alle
ASO-richtingen, zo stelt verzoekster, strijdt met de op de beroepscommissie
rustende motiveringsplicht. De weigering om een A-attest met waarschuwing te
geven ten slotte, wordt volgens verzoekster afgedaan met een overweging die
uitgaat van een verkeerde rechtsopvatting.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-18/31
In haar nota met opmerkingen verwijst de verwerende partij
vooreerst naar het vermoeden van deskundigheid dat aan een deliberatiebeslissing
kleeft. Voorts doet zij gelden wat volgt:
“Wat betreft de zgz. interne tegenstrijdigheid.
38. Het belang van verzoekende partij bij het opwerpen van de zgz. interne
tegenstrijdigheid valt moeilijk te ontwaren.
Indien geoordeeld wordt dat verzoekende partij het jaar niet met vrucht
beëindigde, dan diende haar een C-attest toegekend te worden. Zij heeft
evenwel een B-attest gekregen, hetgeen betekent dat zij naar het volgende
jaar mag overgaan. Het onderscheid tussen een A en B-attest zit in het al dan
niet bestaan van een clausulering, niet in het al dan niet met vrucht
beëindigen van het jaar. Zij heeft aldus geen belang bij het ontwikkelen van
dergelijke kritiek.
Wat betreft de medische situatie van verzoekende partij en tekorten als
gevolg daarvan.
39. Vastgesteld moet worden dat verzoekende partij op zich niet betwist dat
haar resultaten niet goed zijn.
Het enige argument [dat] ze aanhaalt tegen het B-attest met clausulering, is
dat geen rekening gehouden zou zijn met haar medische situatie in het derde
trimester.
Welnu, verzoekende partij kan moeilijk beweren dat de slechte resultaten
louter en alleen het gevolg zijn van haar migraine die medio midden mei
opkwam, en dat zij voor het overige ‘meer dan behoorlijke’ resultaten zou
hebben behaald.
De klassenraad en de interne beroepsinstantie zien dit toch anders.
Op haar jaarrapport valt voor de examens een algemeen totaal van 57 te lezen
en voor haar dagelijks werk 59. Echter, ook voor dagelijks werk in het
tweede semester had verzoekende partij een tekort voor Biologie, Chemie,
Wiskunde, economie, Nederlands en Frans.
In dat verband kan niet genoeg benadrukt worden dat verzoekende partij de
richting ‘Economische Wetenschappen’ volgt.
Uw Raad zal willen vaststellen dat verzoekende partij doorheen zowel het
tweede trimester als het derde trimester tekorten opstapelde voor zowel haar
dagelijks werk (Nederlands, biologie, chemie, wiskunde, economie, frans en
artistieke vorming), als voor examens (geschiedenis, wiskunde, economie,
biologie). Dit resulteerde in jaartekorten voor [Frans] en wiskunde.
Tevens stelt de klassenraad:
‘Wekelijks zijn er tijdens de middagspeeltijd remediëringslessen voor de
vakken wiskunde, Frans (eerste trimester) en economie. [Verzoekster] ging
eenmaal naar de remediëringsles economie op 19/02/2024.
Daarnaast kon [verzoekster] beroep doen op de studiecoaching.
[Verzoekster] maakte hier geen gebruik van.’
Het komt toe aan de klassenraad resp. de interne beroepscommissie om te
oordelen of een welbepaald tekort al dan niet aanzienlijk is. Uw Raad heeft
ter zake slechts een marginale toetsingsbevoegdheid.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-19/31
Zoals reeds hoger toegelicht, en ook zélf bevestigd door verzoekende partij
in haar verzoekschrift, kwamen de migraineproblemen pas medio mei 2024,
terwijl haar resultaten ook reeds in het tweede trimester (evenals dagelijks
werk in het derde trimester) niet goed waren, zij blijkbaar ook geen
inspanningen leverde om gebruik te maken van remediëringslessen en
studiecoaching, en zij zélf van oordeel is dat haar examens in het derde
trimester beter waren, dit dus ondanks haar medische problematiek.
De resultaten van verzoekende partij waren al niet goed vóór haar medische
klachten. Er kan dus moeilijk gesteld worden dat de resultaten ‘meer dan
behoorlijk’ waren, zoals verzoekende partij dit doet.
De leerkrachten zijn unaniem van oordeel, ook op basis van de vaststellingen
tijdens de lessen, dat verzoekende partij intrinsiek niet in staat is om naar 5
ASO te gaan (zie commentaren van de leerkrachten in stuk 4, waaruit blijkt
dat ook in het tweede trimester de resultaten van verzoekende partij niet goed
waren).
Dat wordt trouwens door de medisch specialist ook onderschreven. Als een
neuroloog schrijft dat het geheugen zwak/flauw is, dat de leesstrategieën, …
niet ok zijn, dat de automatisatie van leerstof een probleem is, … (zie haar
eigen stuk 4 – onderzoeksverslag), dan moet men toch durven onderkennen
dat die leerlinge niet in staat is om naar 5 ASO te gaan.
De interne beroepscommissie heeft van al deze bevindingen zorgvuldig
kennis genomen en op basis hiervan zorgvuldig en redelijk besloten dat het
B-attest met clausulering voor alle ASO-richtingen bevestigd wordt.
Verzoekende partij brengt geen kritiek in ten aanzien van de concrete
resultaten (ook niet deze van het tweede trimester of van het dagelijks werk
derde trimester). Zij stelt m.a.w. niet dat deze niet correct of niet waarachtig
zouden zijn. De medische problematiek was op dat moment evenmin aan de
orde.
40. Verzoekende partij heeft het ook bij het verkeerde eind waar zij stelt dat
de beroepscommissie geen acht slaat op de in het intern beroep nieuw
aangevoerde medische stukken.
De bestreden beslissing luidt nochtans duidelijk:
‘De stukken 10 en 11 die werden aangereikt tijdens de zitting werden mee
opgenomen tijdens de bespreking van de beroepscommissie.’
41. Verzoekende partij stelt dat ‘er geen aangepaste software werd
aangeboden en evenmin extra tijd werd toegekend.’
Ook dit is manifest niet correct. Uw Raad zal dit willen verifiëren in het
dossier van verzoekende partij (stuk 4 – pagina 59, 60, 66 en 76, zo
bijvoorbeeld kreeg ze duidelijk extra tijd voor het afleggen van het examen
geschiedenis).
Er waren wel degelijk compenserende maatregelen, maar klaarblijkelijk
wilde verzoekende partij a posteriori méér maatregelen.
42. In de mate dat verzoekende partij aan verwerende partij verwijt dat zij –
tegen het advies van haar behandelende arts in – examens in het derde
trimester moest afleggen, is reeds uit de repliek met betrekking tot het eerste
middel gebleken dat dit uitgangspunt niet correct is en niet strookt met de
voorliggende stukken van het dossier.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-20/31
De attesten spraken immers enkel van een gereduceerd aantal examens, met
examens om de dag. Welnu, verwerende partij heeft zich op vraag van de
ouders ook hieraan gehouden. Vóór de examens was er vanuit verzoekende
partij geen vraag om helemaal geen examens af te leggen. Ook uit de mail
van 9 juni 2024 blijkt impliciet het akkoord van de ouders met het
examenplan (zie stuk 4, pg. 68):
‘Geachte mevrouw [P.]
Hartelijk dank voor uw bericht en begrip. Mijn man heeft mij laten
weten dat u hem heeft gebeld en dat er is besloten dat [verzoekster]
haar examens om de dag zal afleggen, namelijk op donderdag 13/6,
maandag 17/6, woensdag 19/6 en vrijdag 21/6. Kunt u bevestigen dat
dit correct is?
(…)
Heel erg bedankt voor jullie begrip en ondersteuning Wij waarderen dit
enorm.’
Daarenboven kan dit het ongunstige examenresultaat van verzoekende partij
niet meer beïnvloeden.[…]
Hoe dan ook diende verzoekende partij, indien zij van oordeel was dat zij op
medisch advies hélemaal geen of minder examens mocht afleggen, dan had
zij verwerende partij hierover uiterlijk bij aanvang van de examens of tijdens
de examens zelf moeten aanspreken, in ieder geval op een nuttig tijdstip. Zij
heeft dit nagelaten, minstens legt zij geen bewijs van het tegendeel aan Uw
Raad voor. […]
Wat betreft het verzoek tot het opleggen van bijkomende proeven.
43. Verzoekende partij kan ook geenszins gevolgd worden wanneer zij stelt
dat de gegevens van het dossier bijkomende proeven rechtvaardigen.
Een leerling in het secundair onderwijs heeft géén recht op bijkomende
proeven.
Artikel 123/17 van de Codex Hoger Onderwijs bepaalt immers:
[…]
Welnu, Uw Raad zal samen met verwerende partij vaststellen dat haar
schoolreglement het volgende bepaalt omtrent bijkomende proeven (stuk 1):
[…]
Bijgevolg heeft een leerling géén recht op bijkomende proeven én besluit de
delibererende klassenraad enkel over te gaan tot bijkomende proeven
wanneer zij over onvoldoende gegevens beschikt om te kunnen beslissen of
het leerjaar met vrucht is beëindigd.
Het toestaan van bijkomende proeven dient de uitzondering, en geen regel, te
zijn. Klassenraden worden immers geacht voldoende zicht te hebben op hun
leerlingen om een weloverwogen beslissing te nemen.
Het is dus maar uitzonderlijk, wanneer een klassenraad om welbepaalde
redenen meent niét over alle nuttige gegevens te beschikken, dat hij een
leerling zal vragen om bijkomende proeven af te leggen en dat hij zijn
beslissing tot dan zal uitstellen. Het resultaat van die bijkomende proeven
komt vervolgens niet in de plaats van de eerdere resultaten, maar voegt zich
er aan toe als bijkomend concreet gegeven van het leerlingendossier.
Het is evident zo dat de klassenraad niet beschikt over evenveel evaluaties
van verzoekende partij als bij de andere leerlingen, (dat is ook logisch daar
zij pas in het tweede trimester toekwam in deze school; de cijfers van de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-21/31
vorige school werden opgevraagd bij de ouders van verzoekende partij (zie
aantekening in het dossier van verzoekende partij – mail van 28 februari
2024 (stuk 4, pg. 58), maar niet ontvangen[…]), doch beschikte de
klassenraad over veel (minstens voldoende) evaluaties, die bovendien
allemaal in dezelfde lijn lagen (zie de talrijke commentaren van de
leerkrachten in het leerlingendossier – stuk 4). Deze resultaten waren dan
ook, volgens het deskundig oordeel van de klassenraad, niet goed genoeg om
zonder meer te starten komend schooljaar in een ASO-richting, hetgeen
voldoende is om geen bijkomende proeven te geven.
Zoals verzoekende partij zélf aangeeft, zijn de migraine-aanvallen begonnen
in mei 2024, zijnde pas in het derde trimester. Verzoekende partij is zélf van
oordeel dat haar examenresultaten in het derde trimester beter waren dan
deze van het tweede trimester. Het is duidelijk dat verwerende partij
voldoende zicht had op de kunde van verzoekende partij en dat er geen nood
is om tot het opleggen van bijkomende proeven over te gaan. Zelfs rekening
houdende met de medische toestand van verzoekende partij in het derde
trimester, leidt het geen twijfel dat er, zeker rekening houdende met het
tweede trimester en ondanks het feit dat verwerende partij ondanks
uitdrukkelijk verzoek hiertoe niet haar eerdere in een andere school behaalde
cijfers bekwam, voldoende representatieve cijfers voorliggen.[…]
Ook de bestreden beslissing is hierover duidelijk:
‘De beroepscommissie oordeelt om geen bijkomende proeven in te
richten omdat de delibererende klassenraad geoordeeld heeft dat zij
over voldoende informatie beschikt die bovendien eenduidig was. De
mening van de klassenraad ligt in lijn van het neurologische verslag
waarin gewag wordt gemaakt van de verschillende problematieken van
[verzoekster].’
Louter ten overvloede kan worden opgemerkt dat het toch wel enigszins
tegenstrijdig te noemen is dat verzoekende partij tracht te bepleiten dat er
niet voldoende representatief cijfermateriaal voorhanden zou zijn om een B
attest te verantwoorden en dus bijkomende proeven vraagt, maar eveneens
stelt dat zij weldegelijk recht zou hebben op een A attest (terwijl ze voordien
stelt dat er geen voldoende representatief materiaal aanwezig zou zijn). In
hoofdorde is verzoekende partij immers van oordeel dat er wél voldoende
gegevens zijn, zonder bijkomende proeven, om tot een A attest te besluiten.
44. Ondergeschikt moet worden opgemerkt dat, indien verzoekende partij
kost wat kost in een ASO richting haar secundair onderwijs traject wilt
verderzetten, dit wel degelijk mogelijk is, met name wanneer zij haar jaar
overzit, hetgeen verwerende partij eveneens heeft toegestaan.
45. Het is ook niet omdat verzoekende partij het B-attest met clausulering
voor alle ASO-richtingen mogelijks als een streng oordeel ervaart dat dit
oordeel per definitie onredelijk of onwettig is.
Uw Raad kan zich niet in de plaats stellen van de interne beroepscommissie
en kan als wettigheidsrechter verzoekende partij niet behoeden voor strenge,
enkel voor onwettige beoordelingen. De delibererende klassenraad beschikt
over een ruime discretionaire beoordelingsvrijheid.[…]
Los hiervan, is de bestreden beslissing niet streng en/of onredelijk.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-22/31
Er moet inderdaad uitgegaan worden van het vermoeden van deskundigheid
van de leerkrachten, klassenraad en de beroepscommissie, ook bij de
toekenning van een welbepaald oriënteringsattest. Het komt aan de
verzoekende partij toe om dit vermoeden met voldoende concrete en
onderbouwde gegevens aan het wankelen te brengen.
Gelet op het bovenstaande is het duidelijk dat verzoekende partij hier niet in
slaagt. Haar hoofdstelling bestaat erin dat er onvoldoende rekening
gehouden werd met haar medische toestand bij het afleggen van de examens
in het derde trimester, terwijl ze juist van oordeel is dat zij betere examens
aflegde in het derde trimester dan in het tweede trimester. Een dergelijk –
tegenstrijdig – standpunt is niet van die aard om voormeld vermoeden van
deskundigheid aan het wankelen te brengen.”
Beoordeling
Uit de uiteenzetting van de middelen blijkt dat verzoekster de
formele- en de materiëlemotiveringsplicht, al dan niet impliciet, zowel in het eerste
als in het tweede middel ter sprake brengt. Ook de feiten die verzoekster aanvoert,
lopen in grote mate parallel. Het komt dan ook gepast voor om de beide middelen
samen te bespreken.
Op het eerste gezicht wordt de schending van artikel 60 van het
organisatiebesluit 2022 in de toelichting bij het tweede middel niet nader
uitgewerkt en toegepast op de bestreden beslissing.
In zoverre lijkt het middel niet ontvankelijk en is het niet ernstig.
Verzoekster heeft aan de beroepscommissie in hoofdorde
gevraagd om haar een A-attest toe te kennen. De weigering daartoe in de bestreden
beslissing bekritiseert verzoekster enkel met de argumenten dat eensdeels de
beroepscommissie zich niet kan beroepen op een norm die bepaalt dat een leerling
voor alle of voor welbepaalde vakken moet slagen en anderdeels de weigering van
een A-attest met waarschuwing niet behoorlijk is gemotiveerd en bovendien
uitgaat van een verkeerde rechtsopvatting.
De beroepscommissie beroept zich niet, expliciet of impliciet,
op een bepaalde deliberatienorm; in dat opzicht missen de middelen ernst.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-23/31
Waaruit
de
door
verzoekster
vermelde
“verkeerde
rechtsopvatting” precies bestaat, kan op het eerste gezicht uit de uiteenzetting van
de middelen niet worden afgeleid. Ook in dat opzicht zijn ze niet ernstig.
Voorts wordt vooralsnog aangenomen dat de beroepscommissie
op grond van de resultaten zoals zij thans voorliggen – onder meer twee
jaartekorten – samen met de delibererende klassenraad kon oordelen dat geen
A-attest kan worden toegekend. Gewis had het niet verkeerd geweest indien de
beroepscommissie zich meer moeite had getroost door, bijvoorbeeld, de door de
klassenraad vastgestelde tekorten te uitdrukkelijk te hernemen in de eigen
beslissing. In de huidige stand van zaken is de Raad evenwel van oordeel dat
verzoekster er niet van overtuigt dat de beroepscommissie haar een A-attest had
moeten toekennen. Bij die beoordeling is niet buiten beschouwing gebleven, de
vaststelling dat verzoekster zowel ten overstaan van de beroepscommissie als in de
huidige procedure, haar pijlen voornamelijk richt op de “onvolledige informatie”
op basis waarvan zij stelt te zijn beoordeeld.
13.1.
Aan verzoekster is een oriënteringsattest B toegekend.
13.2.
Naar luid van artikel 70, eerste lid, 2°, van het organisatiebesluit
2022 betekent een B-attest dat – onder meer – de leerling het eerste leerjaar van de
tweede graad “met vrucht en met clausulering heeft beëindigd”. Een clausulering
betekent dan weer dat “aan de overstap naar een hoger leerjaar beperkingen
worden opgelegd” (artikel 61, eerste lid, van het organisatiebesluit). De
vaststelling dat een leerling het leerjaar “met vrucht” heeft beëindigd, doet
vooralsnog aannemen dat de tekorten die zij heeft behaald géén reden waren om
haar te beschouwen als niet-geslaagd voor het desbetreffende jaar. In dat geval zou
zij immers een C-attest hebben gekregen. Het lijkt eveneens te doen aannemen dat
de motivering van een dergelijk B-attest de redenen kenbaar moet maken waarom
de leerling die het leerjaar met vrucht heeft beëindigd en die bekwaam wordt
geacht haar studies verder te zetten in een volgend leerjaar, in de ogen van de
beroepscommissie toch de toegang tot een welbepaalde onderwijsvorm of finaliteit
moet worden ontzegd. Het aanvechten van een B-attest binnen het raam van de
administratieve
beroepsprocedure
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
verplicht
met
andere
woorden
de
IX-10.544-24/31
beroepscommissie ertoe om in de veruitwendigde motieven de clausulering in het
B-attest zorgvuldig te verantwoorden.
13.3.
Het toekennen van een B-attest vereist van de beroepscommissie
een ‘prospectief’ – dit wil zeggen: een vooruitziend en de toekomst verkennend –
onderzoek. De leerling is immers geslaagd, want heeft “rekening houdend met het
pedagogisch project van de school […] in voldoende mate de doelstellingen,
vastgelegd door of krachtens decreet- of regelgeving en opgenomen in het
curriculumdossier en in de leerplannen, […] bereikt of nagestreefd” (artikel 60,
eerste lid, van het organisatiebesluit), en wordt geacht haar studies te kunnen
voortzetten. Toch oordeelt de beroepscommissie dat de betrokken leerling in het
volgende schooljaar bepaalde studierichtingen of zelfs een gehele onderwijsvorm
of finaliteit niet aankan. Met dit oordeel stelt de beroepscommissie zich als het
ware in de plaats van de klassenraad van het volgende schooljaar, tot wiens
autonomie het immers behoort om over het al dan niet slagen voor dát schooljaar te
oordelen. De clausulering beperkt ook de principiële vrijheid van studiekeuze van
de leerling – of van haar ouders.
Een klassenraad of een beroepscommissie kan op basis van de
zwakke studieresultaten een onderbouwd advies geven om een richting te
ontraden, of zelfs een formele waarschuwing, of zij kunnen vakantietaken
opleggen, maar de uiteindelijke verantwoordelijkheid laten bij de leerling die, het
weze herhaald, geslaagd is verklaard. De beroepscommissie die een B-attest
toekent, verkiest echter in de plaats van die leerling de studiekeuze gedeeltelijk te
bepalen.
De
aard
van
de
prospectieve
deliberatie
moet
een
beroepscommissie bij het uitreiken van een B-attest tot grotere omzichtigheid in de
motivering nopen. Een inschatting van de toekomstige studies van een leerling is
immers geen nattevingerwerk. Een beroepscommissie moet haar ‘prospectieve’
beslissing om een B-attest uit te reiken des te meer steunen op de concrete en
objectieve gegevens van het individuele dossier van de betrokken leerling. De
vooruitblik van de beroepscommissie is noodzakelijk ook deels subjectief. Daarom
moet zij deze deels subjectieve vooruitblik over het gebrek aan redelijke
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-25/31
slaagkansen van een leerling in een volgend jaar relateren aan de beschikbare
objectieve gegevens van het dossier – in het bijzonder de bagage waarover de
leerling thans beschikt. Kan de beroepscommissie dat niet, dan zou zij de grenzen
van haar discretionaire bevoegdheid overschrijden.
Verzoekster maakt in januari 2024 de overstap van een school in
Melle naar EDUGO campus De Toren. Om die reden zijn er geen rapportcijfer van
EDUGO voor het eerste trimester beschikbaar.
Voor zover verzoekster aan de bestreden beslissing een
miskenning van de materiëlemotiveringsplicht, het redelijkheidsbeginsel of het
zorgvuldigheidsbeginsel verwijt doordat de resultaten voor de periode
september-december uit verzoeksters vorige school niet bij de beoordeling werden
betrokken, lijkt aan de hand van het administratief dossier (bericht van de
graadcoördinator aan haar collega’s van 28 februari 2024) te moeten worden
vastgesteld dat de rapporten van de vorige school bij de ouders zijn opgevraagd.
Verzoekster beweert niet dat zij die rapporten aan de school heeft overhandigd en
evenmin dat zij ze, in voorkomend geval, zelf aan de beroepscommissie heeft
voorgelegd.
In die omstandigheden moet het ontbreken van die gegevens
prima facie aan verzoekster worden toegeschreven, zodat de middelen in dat
opzicht niet ernstig zijn.
Dat de resultaten van het tweede en derde trimester niet zouden
volstaan om tot een gedragen deliberatiebeslissing te komen, lijkt verzoekster dan
weer zelf tegen te spreken met haar vraag aan de beroepscommissie om – op basis
van die resultaten – een A-attest toe te kennen.
Voor zover verzoekster van het tegendeel uitgaat, zijn de
middelen evenmin ernstig.
Waar de beroepscommissie overweegt dat de reguliere
maatregelen voor dyslexie zoals onder andere meer tijd en het gebruik van
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-26/31
aangepaste software, werden toegepast, stelt verzoekster dat dit motief feitelijke
grondslag mist.
Nog daargelaten dat een dergelijke blote bewering niet volstaat
om enige overtuigingskracht te hebben, blijkt op het eerste gezicht uit het
administratief dossier dat verzoeksters ouders het diagnostisch attest op 23 april
2024 aan de school hebben overgemaakt, dat de graadcoördinator diezelfde dag
heeft geantwoord dat de klassenraad wordt geïnformeerd en dat verzoekster kan
langskomen zodat de hulpmiddelen kunnen worden uitgelegd, dat daags nadien de
graadcoördinator de mededeling van de diagnose heeft gemaild en dat de
bijzondere maatregelen in een bericht van 29 mei 2024 aan verzoeksters ouders
zijn bevestigd.
In het licht van deze berichten, die verzoekster ter terechtzitting
niet ontkent of tegenspreekt, mist de grief ernst.
Uit verzoeksters jaarrapport kan worden afgeleid dat zij in het
derde trimester normaliter voor acht vakken een examen zou moeten afleggen. In
een medisch attest van 5 juni 2024 verklaart verzoeksters neuroloog dat zij:
“[…] om medische redenen voor de komende schoolexamenperiode niet het
voltallige aantal examens kan afleggen, geldend voor de examenperiode van
06-2024.”
In de bijhorende ‘verpleegkundige ontslagbrief’ is daaromtrent
te lezen:
“In tussentijd schrijven wij een medisch attest zodat zij een gereduceerd
aantal schoolexamens dient te maken.”
Van een medisch attest dat een vrijstelling van alle examens
bepleit, is – anders dan verzoekster beweert – op het eerste gezicht dan ook geen
sprake.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-27/31
Zoals verzoekster zelf aangeeft en ook blijkt uit haar rapport,
werd zij vrijgesteld van de examens voor Nederlands, chemie en geschiedenis,
zijnde drie van de acht vakken. Daarmee heeft de school op het eerste gezicht de
hiervóór aangehaalde medische adviezen niet veronachtzaamd. Bovendien
overweegt de beroepscommissie dat ook bij de spreiding van de resterende
examens met verzoeksters medische situatie rekening werd gehouden, namelijk
door telkens minstens één rustdag in te lassen. Verzoekster toont niet aan, en
beweert zelfs niet, dat zij tegen een dergelijk examenrooster bezwaar heeft geuit.
Wel integendeel: in een bericht van 9 juni 2024 bevestigen haar ouders de
vooropgestelde examendata en danken zij de school voor het getoonde begrip.
De stelling dat verzoekster tegen medisch advies in of tegen haar
wil gedwongen werd aan de examens deel te nemen, mist ernst.
Van een zorgvuldig handelende beroepsinstantie mag te dezen
worden verwacht dat zij uitdrukkelijk veruitwendigt waarom zij een B-attest met
clausulering voor ASO toekent en dat die motieven, zoals ze te lezen zijn in de
beslissing, tevens steun vinden in de feitelijke elementen van het leerlingendossier.
Van dat leerlingendossier maken ook deel uit, de stukken die
door de leerling slechts in de procedure voor de beroepscommissie voor het eerst in
het debat worden gebracht, a fortiori wanneer de leerling over die stukken niet kon
beschikken in een eerdere stand van de procedure.
In een attest van 27 augustus 2024 verklaart verzoeksters
behandeld neuroloog het volgende:
“Ondergetekende, dokter in de geneeskunde, bevestigt hierbij dat
[verzoekster], gedurende de maand mei 2024 en de examenperiode in juni
2024 door aanhoudende migraine en neurologische symptomen niet in staat
was om naar behoren te presteren.
Aangezien haar medische toestand tijdens deze periode haar functioneren
aanzienlijk beïnvloedde, dring ik erop aan om de resultaten niet als
representatief voor haar academische capaciteiten te beschouwen.
Tijdens de zomermaanden hebben we de symptomen onder controle kunnen
brengen, en patiënte heeft geleerd om beter om te gaan met zowel de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-28/31
migraine als de neurologische klachten. Ik ben er dan ook van overtuigd dat
ze haar studies zonder verdere problemen zal kunnen verderzetten.”
Dit attest sluit aan bij een eerder verslag van 25 juni 2024,
waarin verzoeksters symptomen en de impact ervan op de noodzakelijk te nemen
rust (met hevige migraine enkele uren in een donkere kamer) nader worden geduid.
Deze beide stukken zijn aan de beroepscommissie voorgelegd en
uit het verslag van de hoorzitting van de beroepscommissie blijkt dat verzoekster
deze elementen ook uitdrukkelijk ter sprake heeft gebracht.
Net zoals de school eerder, bij het inplannen van de examens,
met de aanbevelingen van de neuroloog rekening heeft gehouden, lijken er
vooralsnog geen aanwijzingen dat de beroepscommissie de twee meest recente
verslagen in twijfel trekt. Over deze stukken zegt de beroepscommissie enkel dat
zij “mee [werden] opgenomen tijdens de bespreking van de beroepscommissie”.
Anders dan de verwerende partij betoogt, lijkt die overweging geen enkele
inhoudelijke appreciatie van die stukken in te houden. Welke beoordeling of
gewicht de beroepscommissie aan die verslagen heeft gegeven en hoe ze naar
oordeel van de beroepscommissie in te passen zijn in de overweging “dat zij over
voldoende informatie beschikt die bovendien eenduidig was”, blijft prima facie
volstrekt onduidelijk.
Nochtans is er op het eerste gezicht geen reden om aan die
stukken elke relevantie te ontzeggen. De neuroloog stelt immers eensdeels – op
basis van een bijgestelde diagnose of minstens van de door verzoekster
ondervonden hinder, zo lijkt – dat de representativiteit van alle juni-examens in
vraag wordt gesteld en dat anderdeels dat ondertussen de symptomen beter onder
controle zijn, waaruit dan weer zou kunnen worden afgeleid dat de door
verzoekster gevraagde bijkomende proeven niet bij voorbaat tot mislukken
gedoemd zijn. Alleszins komt het aan de beroepscommissie toe om te beoordelen
in welke mate de bijkomende medische attesten haar deliberatiebeslissing
beïnvloeden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-29/31
In die omstandigheden lijkt de bestreden beslissing niet op
deugdelijke wijze tot stand te zijn gekomen.
De middelen zijn in de besproken mate ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-30/31
BESLISSING
De Raad van State beveelt de schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid van de beslissing van de beroepscommissie van
Edugo campus De Toren van 28 augustus 2024 waarbij het aan A.D.
toegekende oriënteringsattest B met uitsluiting van alle ASO-richtingen
wordt gehandhaafd.
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
drieëntwintig
september
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jim Deridder,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Jim Deridder
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.727
IX-10.544-31/31
