Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792 (2024-09-25)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.792 van 25 september 2024 Economische zaken - Wegverkeer
van goederen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
ARREST
nr. 260.792 van 25 september 2024
in de zaak A. 238.836/IX-10.455
In zake :
de BV VANCATRANS
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Fien Vanoverbeke en Frederik Vanden Bogaerde
kantoor houdend te 8830 Hooglede
Bruggesteenweg 315
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
het VLAAMSE GEWEST
dat woonplaats kiest bij
het agentschap Wegen en Verkeer
gevestigd te 1000 Brussel
Koning Albert II-laan 20 bus 4
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 6 april 2023, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van de administrateur-generaal van het
agentschap Wegen en Verkeer van 9 februari 2023 waarbij aan de verzoekende
partij een administratieve geldboete van 2400 euro wordt opgelegd.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord
ingediend.
Adjunct-auditeur Anke Meskens heeft een verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-1/17
De verzoekende partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 10 juni 2024.
Staatsraad Wouter Pas heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Fien Vanoverbeke, die verschijnt voor de verzoekende
partij, is gehoord.
Adjunct-auditeur
Anke
Meskens,
gemachtigd
om
ter
terechtzitting advies te verlenen, heeft een met dit arrest eensluidend advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 9 december 2021 wordt een vrachtwagen met oplegger, bestuurd do
meer dan 5% overschrijdt en dat de massa van het voertuig in beladen toestand de
maximaal toegestane maxima overschrijdt. Er wordt een proces-verbaal opgesteld
wegens inbreuk op artikel 3, eerste en tweede lid, van het decreet van 3 mei 2013
‘betreffende de bescherming van de verkeersinfrastructuur in geval van bijzonder
wegtransport’ (hierna: ‘decreet Bijzonder Wegtransport’) en op artikel 18, §§ 1 en
2, en artikel 21, § 1, van het koninklijk besluit van 15 maart 1968 ‘houdende
algemeen reglement op de technische eisen waaraan de auto’s, hun
aanhangwagens, hun onderdelen en hun veiligheidstoebehoren moeten voldoen’.
3.2.
Op 7 april 2022 beslist de wegeninspecteur-controleur om aan
de verzoekende partij een administratieve geldboete van 2400 euro op te leggen,
overeenkomstig artikel 19, § 1, van het decreet Bijzonder Wegtransport.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-2/17
3.3.
Na
bezwaar
van
de
verzoekende
partij
beslist
de
wegeninspecteur-controleur op 3 oktober 2022 om een administratieve geldboete
van 2400 euro op te leggen, waarvan 1400 euro met uitstel. De keuze om een deel
van de administratieve geldboete met uitstel op te leggen, wordt in deze beslissing
als volgt gemotiveerd:
“Verzoekers stellen dat indien hun voorgaande argumentatie ongegrond
wordt bevonden, artikel 18 van het decreet 3 mei 2013 dient te worden
toegepast.
Opdat de gunst van het uitstel kan worden toegestaan, dienen daartoe
grondige en geldige elementen aanwezig te zijn of te worden aangereikt
door verzoekers.
Verzoekers verwijzen naar bovenstaande middelen voor de rechtvaardiging
van deze gunst van het uitstel. Verzoekers stellen dat indien dit niet als
rechtvaardigingsgrond kan worden aangenomen, er minstens verzachtende
omstandigheden moeten worden aangenomen.
Verzoekers maken het aannemelijk dat ten tijde van de weging een
weegbon werd voorgelegd die een lager totaalgewicht aangaf dan werkelijk
het geval was.
De boete wordt vastgesteld op 2400 euro, waarvan 1400 euro met uitstel.”
3.4.
Op 18 oktober 2022 stelt de verzoekende partij tegen de
voormelde beslissing beroep in bij de Vlaamse Regering.
Op 9 februari 2023 beslist de administrateur-generaal van het
agentschap Wegen en Verkeer om aan de verzoekende partij een administratieve
geldboete van 2400 euro op te leggen.
De beslissing luidt als volgt:
“Wettelijke basis
Decreet van 3 mei 2013 betreffende de bescherming van de
verkeersinfrastructuur in geval van bijzonder wegtransport;
Besluit van de Vlaamse Regering van 22 januari 2021, over de handhaving
bij de bescherming van de verkeersinfrastructuur in geval van bijzonder
wegtransport;
In feite
Bij proces-verbaal met kenmerk KO 93 OE 405005 21 werd op 9 december
2021 te A17 - Brugge, een inbreuk vastgesteld in hoofde van [WL], hierna
de chauffeur, op het verbod het wegdek te beschadigen door zich met een
voertuig of een sleep op de openbare weg te begeven waarvan de massa
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-3/17
onder één van de assen het bij goedkeuring vastgesteld maximum met meer
dan vijf procent overschrijdt, zoals ingeschreven in artikel 3, tweede lid,
van het decreet;
Daarnaast werd er een inbreuk vastgesteld op het verbod zich met een
voertuig of een sleep op de openbare weg te bevinden waarvan de massa in
beladen toestand het toegestane maximum overschrijdt zoals ingeschreven
in artikel 3, eerste lid van het decreet;
Het toegestane maximum van de tweede as van de trekker was op het
ogenblik van de vaststellingen overschreden met 1.610 kg;
Het toegestane maximum van de totale massa van de sleep was op het
ogenblik van de vaststellingen overschreden met 1.140 kg;
De chauffeur reed, op het ogenblik van de feiten, voor rekening van [de
verzoekende partij], hierna de onderneming genoemd;
De weging geschiedde aan de hand van een daartoe voorziene asweger,
geïnstalleerd door de Vlaamse Overheid, gelegen te A17 - Brugge;
De asweger werd door de sectie Metrologie van het Agentschap Wegen en
Verkeer, afdeling Verkeer, Wegsystemen en Telematica op zijn juistheid
getest op zie ijkingsdatum PV.
Op 24 maart 2022 heeft de procureur des Konings besloten geen
strafvervolging in te stellen en het proces-verbaal voor verder gevolg
overgemaakt aan de wegeninspecteur-controleur;
Op 7 april 2022 heeft de wegeninspecteur-controleur, overeenkomstig
artikel 19, § 1 van het decreet de overtreder in kennis gesteld van zijn
beslissing om ten gevolge van de inbreuk een administratieve geldboete ten
bedrage van 2.400,00 euro op te leggen;
Op 11 april 2022 heeft [GG] namens [de verzoekende partij] bezwaar
aangetekend tegen deze beslissing;
Op 11 april 2022 heeft de wegeninspecteur-controleur de overtreder
uitgenodigd op de hoorzitting van 8 september 2022;
[FV] en [MW] waren aanwezig op de hoorzitting na bezwaar;
Er werd een conclusie en stukken neergelegd;
Van de hoorzitting werd een verslag opgesteld.
Op 3 oktober 2022 heeft de wegeninspecteur-controleur, overeenkomstig
artikel 19, § 2 van het decreet de overtreder in kennis gesteld van zijn
beslissing om ten gevolge van de inbreuk een administratieve geldboete ten
bedrage van 2.400,00 euro, waarvan 1.400,00 euro met uitstel voor een
periode van drie jaar op te leggen;
De onderneming werd, overeenkomstig artikel 17, § 5 van het decreet
burgerrechtelijk aansprakelijk gesteld voor de betaling van deze
administratieve geldboete;
Op 18 oktober 2022 heeft [FV] beroep aangetekend tegen deze beslissing;
Op 18 oktober 2022 werden de chauffeur en de onderneming uitgenodigd
op de hoorzitting van 15 december 2022;
[FV] was aanwezig op de hoorzitting na beroep;
Er werd een conclusie en stukken neergelegd;
Van de hoorzitting werd een verslag opgesteld.
Tenlastelegging
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-4/17
De feiten vormen een inbreuk op artikel 3, tweede lid, van het decreet. ‘Het
is verboden het wegdek te beschadigen door zich met een voertuig op de
openbare weg te bevinden waarvan de massa op de grond onder één van de
assen het toegestane maximum, met meer dan 5 procent overschrijdt’;
De feiten vormen een inbreuk op artikel 3, eerste lid, van het decreet. ‘Het
is verboden zich met een voertuig of een sleep op de openbare weg te
bevinden waarvan de massa in beladen toestand het toegestane maximum
overschrijdt’;
Overeenkomstig artikel 17, § 1 van het decreet is het opleggen van een
administratieve geldboete mogelijk;
Artikel 17, § 2, gelezen in samenhang met artikel 14 van het decreet bepaalt
de minimale administratieve boete op 2.400,00 euro;
Ten gronde
Nopens de geldigheid van de weging
Appellanten betwisten het materieel element van het misdrijf in de zin dat
zij van oordeel zijn dat de vaststellingen, die het resultaat zijn van een
weging door middel van een asweger, reden geven tot twijfel omtrent de
nauwkeurigheid. Appellanten geven aan dat voorafgaand aan het
uitgevoerde transport, de transporteenheid werd gewogen op de laadplaats.
Het resultaat van de uitgevoerde meting zou geen overlading hebben
aangetoond.
Het middel is ongegrond om onderstaande redenen:
Het aangevoerde attest van de op de laadplek uitgevoerde meting vermeldt
een andere nummerplaat dan de gecontroleerde transporteenheid. Uit niets
blijkt dus dat het door appellanten voorgelegde meetresultaat verband
houdt met het door appellanten uitgevoerde transport.
In het proces-verbaal wordt vermeld dat de door de politiediensten
gebruikte asdrukweger door de metrologische dienst van het ministerie van
Economische Zaken op zijn juistheid werd getest. Bovendien werden bij de
weging de correctiepercentages toegepast die zijn bepaald door het
ministerie van Economische Zaken, Bestuur Kwaliteit en Veiligheid,
Afdeling Metrologie, Centrale Ijkdienst.
De gebruikte asweger, gelegen langs de E403 te Rumbeke, werd voor het
laatst op zijn juistheid getest op 17 november 2021;
Het kwaliteitscertificaat en de bijgaande proeven maken deel uit van het
dossier en worden in bijlage aan de beslissing na bezwaar gevoegd;
De metrologische controle gebeurde minder dan één jaar vóór de
vaststelling van de overlading, meer zelfs, ze gebeurde binnen een maand
voor de vaststellingen;
Dit valt ruim binnen de termijn van één jaar, waarbinnen de metrologische
dienst aanraadt om nieuwe proeven uit te voeren;
Er werd reeds op 3 oktober 2022 aan appellanten een brevet overgemaakt
van de door verbalisant gevolgde opleiding voor het gebruik van de
asweger. Ter volledigheid zal dit bewijs ook bij deze beslissing worden
gevoegd;
Het is bijgevolg niet onredelijk de overlading van het voertuig als bewezen
te beschouwen. (cfr. RvS 28 oktober 2010, nr. 208.518, 22 e.v.).
Moreel element
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-5/17
Artikel 2 van het decreet definieert de overtreder als volgt: ‘natuurlijke of
rechtspersoon die een inbreuk pleegt op dit decreet of de
uitvoeringsbesluiten ervan’;
Uit voormeld artikel blijkt dat het de wil van de decreetgever is om een
regeling uit te werken waarbij, naast natuurlijke personen, ook
rechtspersonen gesanctioneerd kunnen worden wegens het overtreden van
de bepalingen van het decreet van 3 mei 2013. (RvS 3 oktober 2011,
nr. 215.515 […];
Een rechtspersoon is strafrechtelijk verantwoordelijk voor het door zijn
aangestelde op zijn bevel of met zijn toelating begane misdrijf (Cass.
12 september 2006, www.cass.be.);
Een rechtspersoon kan evenwel enkel strafrechtelijk verantwoordelijk
geacht worden voor misdrijven die hetzij een intrinsiek verband hebben
met de verwezenlijking van zijn doel of de waarneming van zijn belangen,
of die, naar blijkt uit de concrete omstandigheden, voor zijn rekening zijn
gepleegd (Art. 5, lid 1 Sw.);
In casu bestaat er geen twijfel over het feit dat de chauffeur handelde in
naam en voor rekening van de rechtspersoon en het misdrijf aldus voor
rekening van de rechtspersoon is gepleegd;
Opdat het misdrijf kan worden aangerekend aan de rechtspersoon, moet er
niet enkel een intrinsieke band zijn tussen het misdrijf en de rechtspersoon,
er moet in hoofde van rechtspersonen ook een moreel element aanwezig
zijn (Parl. St. Senaat 1998-99, nr. 1217/1, 5.);
Wanneer de wet van de delictsomschrijving geen schuldvorm vermeldt,
zoals in casu het geval is, bestaat de schuld uit het feit dat de dader de
inbreuk wetens en willens heeft gepleegd, hetzij onachtzaam handelde,
tenzij de wetgever deze laatste schuldvorm uitgesloten heeft wat hij in casu
niet deed (Cass. 8 oktober 2002, www.cass.be.);
Eenieder die een voertuig gebruikt, moet zich ervan vergewissen dat de
massa en de massa onder de assen niet meer bedraagt dan de maximaal
toegelaten massa, ook al heeft hij zelf het voertuig niet geladen;
Het verzuim daaraan te voldoen kan het opzet of de schuldige nalatigheid
uitmaken vereist opdat het morele element van het misdrijf zou bestaan
(Cass., 2 november 2004, www.cass.be).
Op de rechtspersoon rust de wettelijke plicht om de nodige en gepaste
maatregelen te nemen opdat de chauffeur in zijn dienst, geen hem
toevertrouwd voertuig in het verkeer op de openbare weg bezigt dat
overladen is (Cass. 12 september 2006, www.cass.be.). Het moreel element
bestaat in casu dan ook uit het nalaten om maatregelen te nemen die de
naleving van de geldende regelgeving inzake toegelaten massa’s van
voertuigen mogelijk maken (Cass. 17 februari 1997, www.cass.be; Cass.
28 september 1999, www.cass.be.).
Gelet op het rechtstreeks verband tussen beschadiging van het wegdek
enerzijds en de overlading anderzijds kan worden gesteld dat het nalaten
om maatregelen te nemen die de naleving van de geldende regelgeving
inzake toegelaten massa’s van voertuigen mogelijk maken, eveneens voor
gevolg heeft dat er een inbreuk wordt gepleegd op artikel 3 van het decreet;
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-6/17
Behoudens wanneer de overtreder, met een zekere graad van
geloofwaardigheid, de naleving van de voor hem geldende algemene
zorgvuldigheidsplicht kan aantonen, door bijvoorbeeld met succes een
grond van rechtvaardiging of enige andere schulduitsluitingsgrond aan te
voeren, kan de schuld worden afgeleid uit het materiële feit van de
overtreding (Cass. 8 oktober 2002, www.cass.be.);
Appellanten zijn van oordeel dat het moreel element ontbreekt, dit doordat
de lading werd verricht door een derde onderneming. Hierbij wordt er
verwezen naar ‘eigen richtlijnen van het Agentschap Wegen en Verkeer
zelf’.
Het middel is ongegrond;
Zoals in voorgaand middel reeds werd aangehaald, vermeldt de door
appellanten voorgelegde weegbon een ander kentekenbewijs dan de
onderschepte transporteenheid. Er wordt geen enkel bewijs voorgelegd
waaruit zou blijken dat er vertrouwen kon bestaan over het correcte gewicht
van het uitgevoerde transport voorafgaand aan de uitvoering ervan;
Appellant verwijst naar artikel 45bis van het koninklijk besluit van
1 december 1975 houdende algemeen reglement op de politie van het
wegverkeer en van het gebruik van de openbare weg.
Appellant haalt aan dat de lading niet verricht werd door de chauffeur, noch
door de transportonderneming. Zij is van mening dat de chauffeur aan alle
voorwaarden van voorvernoemd artikel heeft voldaan.
Anders dan appellant voorhoudt, houdt het Besluit niet de exclusieve
verplichting in in hoofde van de verlader betreffende het respecteren van de
MTM en de massa’s onder de assen. Daarnaast handelt het Besluit over de
verplichtingen en verantwoordelijkheden inzake ladingzekering.
De transporteur blijft verantwoordelijk voor een door hem op de openbare
weg in het verkeer gebracht voertuig. Appellant bracht een overladen
voertuig in het verkeer en beging daardoor een inbreuk op het decreet.
De aangehaalde regelgeving doet immers geen afbreuk aan het gegeven dat
‘het verboden is het wegdek te beschadigen door zich met een voertuig op
de openbare weg te bevinden waarvan de massa op de grond onder een van
de assen het toegestane maximum, met meer dan 5 procent overschrijdt.’
(Artikel 3, 2e lid van het decreet 3 mei 2013) of dat ‘het verboden is zich op
de openbare weg te bevinden met een ander voertuig of een andere sleep
dan het vervoer, vermeld in artikel 4 en 7, waarvan de massa in beladen
toestand de toegestane maxima overschrijden’ (artikel 3, 1e lid van het
decreet 3 mei 2013).
Appellant slaagt er niet in om het gegeven dat de lading gebeurde door een
derde op een adequate wijze tot de zaak te betrekken. In deze beslissing
wordt de beoordeling gemaakt over het handelen en nalaten van de
transportonderneming. Zij had maatregelen moeten nemen, waardoor haar
chauffeur de transporten in regel kon uitvoeren en er zich geen
asoverladingen zouden voordoen. Het feit dat de chauffeur of de
onderneming geen inspraak hadden in de manier van laden, doet hieraan
geen enkele afbreuk. Wanneer een transport niet door de chauffeur of de
eigen firma wordt geladen, dient dit de transporteur tot extra
voorzichtigheid aan te manen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-7/17
Gelet op het feit dat de overtreder niet aantoont dat er desondanks toch
afdoende maatregelen genomen waren om overladingen te vermijden, moet
worden geoordeeld dat verzoekers geen grond van rechtvaardiging of enige
andere schulduitsluitingsgrond aannemelijk;
De schuld van de overtreder vloeit voort uit zijn kennis van de opdracht van
zijn chauffeur om een hem toevertrouwd voertuig in het verkeer op de
openbare weg te brengen (Cass. 12 september 2006, www.cass.be.);
Het opzet in hoofde van de overtreder is bewezen;
Verzachtende omstandigheden en uitstel
Appellanten stellen dat indien hun voorgaande argumentatie ongegrond
wordt bevonden, artikel 18 van het decreet 3 mei 2013 dient te worden
toegepast.
Opdat de gunst van het uitstel kan worden toegestaan, dienen daartoe
grondige en geldige elementen aanwezig te zijn of te worden aangereikt
door appellant.
Appellanten verwijzen naar de hierboven behandelde middelen ter staving
voor de rechtvaardiging van deze gunst van het uitstel. Appellanten stellen
dat indien dit niet als rechtvaardigingsgrond kan worden aangenomen, er
minstens verzachtende omstandigheden moeten worden aangenomen.
Appellanten reiken geen elementen aan die verzachtende omstandigheden
uitmaken, noch reiken zij elementen aan die de gunst van het uitstel
rechtvaardigen.
De administratieve geldboete wordt bepaald op het decretaal vastgestelde
minimumbedrag, 2400 euro.
Beslissing
Art. 1. Het beroep tegen de beslissing van de wegeninspecteur-controleur
d.d. 3 oktober 2022 is ontvankelijk.
Art. 2. [De verzoekende partij] krijgt een administratieve geldboete van
2.400,00 euro opgelegd.”
Dat is de bestreden beslissing.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-8/17
IV.
Regelmatigheid van de rechtspleging
4.1.
Krachtens artikel 6, § 2, van het besluit van de Regent van
23 augustus 1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling
bestuursrechtspraak
van
de
Raad
van
State’
(hierna:
‘algemeen
procedurereglement’) beschikt de verwerende partij, indien het administratief
dossier in haar bezit is, over een termijn van zestig dagen om aan de griffie een
memorie van antwoord en het volledige administratief dossier toe te zenden.
Artikel 84, § 1, derde lid, van het algemeen procedurereglement bepaalt dat de
termijn waarover de partijen beschikken, ingaat met de dag van ontvangst van het
schrijven. Uit artikel 84, § 1, vijfde lid, van hetzelfde reglement volgt dat de datum
van het postmerk bewijskracht heeft zowel voor de verzending als voor de
ontvangst.
4.2.
De verwerende partij beweert in haar memorie van antwoord dat
het inleidende verzoekschrift dateert van 6 april 2023 en aan haar betekend werd
op 16 mei 2023.
Uit de gegevens van het systeem “e-tracker” van bpost blijkt
evenwel dat de ter post aangetekende brief van 11 mei 2023 waarmee de
verwerende partij in kennis werd gesteld van het verzoekschrift, werd aangeboden
aan én in ontvangst genomen door de verwerende partij op 12 mei 2023 om
9.10 uur.
De eerste dag van de termijn waarover de verwerende partij
beschikte om het administratief dossier en de memorie van antwoord aan de griffie
van de Raad van State toe te zenden, was derhalve 13 mei 2023. De zestigste en
laatste dag van deze termijn was 11 juli 2023.
Uit de poststempel op de omslag waarmee de verwerende partij
de memorie van antwoord en het administratief dossier aan de griffie van de Raad
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-9/17
van State heeft toegezonden, blijkt dat zij de memorie van antwoord en het
administratief dossier pas op 13 juli 2023 heeft verzonden.
4.3.
De verwerende partij diende haar memorie van antwoord en het
administratief dossier zodoende niet binnen de gestelde termijn in.
Gelet op artikel 21, derde en zesde lid, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State van 12 januari 1973, worden de door de verzoekende
partij aangehaalde feiten bijgevolg als bewezen geacht, tenzij deze feiten kennelijk
onjuist zijn, en wordt de memorie van antwoord uit het gebat geweerd.
V. Onderzoek van het enige middel
Uiteenzetting van het middel
Het enige middel wordt genomen uit de schending van de
formelemotiveringsplicht.
De verzoekende partij stelt dat de verwerende partij oordeelt dat
het moreel element van de inbreuk aanwezig is. Om hiertoe te besluiten moet de
verwerende partij nagaan of de nodige maatregelen genomen werden opdat de
chauffeur in dienst kan ontdekken dat het bestuurde voertuig overladen is.
De verzoekende partij betoogt dat zij in haar beroepschrift
aangehaald heeft dat zij afdoende maatregelen neemt om haar bestuurders in staat
te stellen te ontdekken dat het bestuurde voertuig overladen is. Zij verwijst
hiervoor naar een resem opleidingen die zij voor haar bestuurders organiseert.
Deze opleidingen roept de verzoekende partij daarnaast, in ondergeschikte orde,
ook in als verzachtende omstandigheid opdat op basis hiervan uitstel van de
administratieve boete zou worden toegekend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-10/17
In de bestreden beslissing waarin de argumenten van de
verzoekende partij, zowel inzake het moreel bestanddeel als inzake de
verzachtende omstandigheden, worden verworpen, wordt volgens de verzoekende
partij nergens het door haar aangevoerde gegeven omtrent de opleidingen
vernoemd. De verwerende partij had, teneinde aan haar formelemotiveringsplicht
te voldoen, het principe moeten toepassen dat de beoordeling van het bestaan van
onachtzaamheid
gebeurt
op
basis
van
de
maatregelen
die
een
vervoerder-rechtspersoon neemt om zijn bestuurders in staat te stellen
overladingen te ontdekken. De opleidingen die de verzoekende partij haar
bestuurders aanbiedt, zijn volgens haar onmiskenbaar zulke maatregelen. Deze
opleidingen vormen evenzeer een verzachtende omstandigheid, die een uitstel van
de geldboete rechtvaardigt. Hoewel er aldus feitelijke elementen worden
aangereikt die een rol spelen in de juridische overweging omtrent het moreel
element én die ook onmiskenbaar verzachtend van aard zijn, rept de verwerende
partij met geen woord over deze opleidingen in haar beslissing. Het is dus
onduidelijk of de verwerende partij deze opleidingen in rekening heeft gebracht bij
haar beoordeling. Voor de verzoekende partij is het naar eigen zeggen evenwel van
uiterst belang om te weten of deze opleidingen als rechtvaardigend,
schulduitsluitend, minstens verzachtend kunnen worden aangemerkt. Een
antwoord op de vraag waarom deze opleidingen niet volstaan, zou haar immers op
weg kunnen helpen om bijkomende maatregelen te nemen indien deze
noodzakelijk zouden zijn. In de bestreden beslissing ontbreekt de noodzakelijke
concretisering. Ze is aldus in strijd met de formelemotiveringsplicht.
Beoordeling
Artikel 2 van de wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de
uitdrukkelijke motivering van de bestuurshandelingen’ verplicht het bestuur ertoe
in de beslissing zelf de juridische en de feitelijke overwegingen op te nemen die
aan een beslissing ten grondslag liggen. Krachtens artikel 3 van deze wet moet die
motivering afdoende zijn, dit wil zeggen dat ze de betrokkene in staat moet stellen
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-11/17
uit te maken op grond van welke juridische en feitelijke gegevens de beslissing
genomen is.
De formelemotiveringsplicht moet de beroepsindiener toelaten
de concrete redenen te achterhalen die het bestuur tot een beslissing hebben geleid.
Ze veronderstelt dat de beroepsinstantie in de beslissing na het instellen van het
georganiseerd administratief beroep ingaat op de argumenten die dermate
wezenlijk zijn dat ze de motieven waarop de beroepen beslissing steunt,
ontkrachten of minstens in een ander perspectief plaatsen.
De formelemotiveringsplicht reikt evenwel niet zover dat de
overheid uitdrukkelijk en puntsgewijze moet antwoorden op élk bezwaar of
argument dat door de betrokkene wordt aangevoerd. Wel is vereist dat uit de
motivering van de beslissing blijkt dat deze argumenten daadwerkelijk bij de
besluitvorming werden betrokken en waarom de beroepsargumenten in globo niet
werden aanvaard.
7.1.
Wat betreft het moreel bestanddeel van de overladingsinbreuk
heeft de verzoekende partij in haar beroepschrift bij het agentschap Wegen en
Verkeer de volgende argumenten aangebracht:
“De vraag stelt zich of het moreel element der inbreuken, gelet op
voormelde inbreuk, voldoende is gekarakteriseerd in hoofde van
concluante als rechtspersoon.
Concluante kan als rechtspersoon vanzelfsprekend niet bij iedere
individuele lading aanwezig zijn.
Daarom laat zij haar bestuurders opleidingen, o.a. inzake overlading en hoe
deze te vermijden, volgen. (stuk 2)
Verder werkt zij samen met verladers die over een weegbrug beschikken en
verplicht zij haar bestuurders na lading bij het verlaten van de site om
hiervan gebruik te maken. (stuk 1)
Zoals [in dit geval] ook is geschied.
Dat de overlading [in dit geval] niet werd ontdekt is niet het gevolg van een
gebrek aan middelen die de bestuurder ter beschikking stonden, maar
vééléér [van] de weegbon die zij van de verlader ontving.
In elk geval blijkt dat concluante afdoende maatregelen genomen heeft om
overladingsinbreuken te vermijden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-12/17
In dergelijke omstandigheden dient vastgesteld te worden dat het moreel
element in hoofde van concluante niet weerhouden kan worden, en dat er
met andere woorden er geen administratieve geldboete kon worden
opgelegd, zodoende dat de vernietiging van de bestreden beslissing zich
opdringt.”
7.2.
Het uitgangspunt van de grief van de verzoekende partij in
beroep is gelegen in de omstandigheid dat zij als rechtspersoon niet bij ieder
individueel transport aanwezig kan zijn, maar zij niettemin passende maatregelen
neemt opdat de chauffeur transporten op een correcte wijze kan uitvoeren en er
zich geen asoverladingen kunnen voordoen. Hierbij vermeldt zij het organiseren
van opleidingen voor haar chauffeurs, maar legt zij vooral de nadruk op het
samenwerken met verladers die beschikken over een weegbrug. Meer bepaald
verklaart de verzoekende partij de inbreuk door het gebruik door de bestuurder van
de weegbrug en van de weegbon die door de verlader werd afgegeven.
Om aan de formelemotiveringsplicht te voldoen, moet in
voorliggend geval uit de motivering blijken dat deze grieven in overweging
werden genomen en waarom de door de beroepsindiener verdedigde stelling dat
het moreel bestanddeel van het misdrijf ontbreekt in globo niet kan overtuigen. Het
volstaat daarbij dat de motivering in haar geheel afdoende is, zonder dat op ieder
aspect van de grieven afzonderlijk moet worden geantwoord.
Zonder de door de verzoekende partij aangeboden opleidingen
uitdrukkelijk te vermelden, wordt in de motivering van de bestreden beslissing
verwezen naar de elementen op grond waarvan de beroepsinstantie meent te
kunnen besluiten dat het moreel element voorhanden was. Meer bepaald blijkt uit
de motivering dat het morele element aanwezig wordt geacht omdat de
verzoekende
partij
onvoldoende
maatregelen
heeft
genomen
om
de
asoverladingsinbreuk te voorkomen. Daarbij wordt verwezen naar het feit dat de
door de verzoekende partij voorgelegde weegbon een ander kentekenbewijs
vermeldt dan dat van de onderschepte transporteenheid. Daarnaast stelt de
bestreden beslissing dat de transporteur verantwoordelijk blijft voor een door hem
op de openbare weg in het verkeer gebracht voertuig en dat de verzoekende partij
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-13/17
er niet in slaagt om het gegeven dat de lading gebeurde door een derde op een
adequate wijze tot de zaak te betrekken. De bestreden beslissing maakt duidelijk
dat wanneer een transport niet door de chauffeur of de eigen firma wordt geladen,
dit de transporteur tot extra voorzichtigheid moet aanmanen, en dat de
transportonderneming maatregelen had moeten nemen waardoor haar chauffeur de
transporten conform de regels kon uitvoeren en er zich geen asoverladingen
zouden voordoen. Dat is niet gebeurd.
Met deze motieven verantwoordt de verwerende partij
genoegzaam waarom zij meent dat het moreel element van het misdrijf vervuld
was. De verwerende partij kon op grond van die overwegingen in de bestreden
beslissing wettig tot het besluit komen dat het moreel bestanddeel van de inbreuk
in hoofde van de verzoekende partij bewezen is.
Zo de verzoekende partij niettemin meent dat aan de geboden
opleidingen niet de vereiste aandacht is gegeven, ligt het op haar weg om concreet
aannemelijk te maken waarom dat argument dermate zwaarwichtig was dat van de
administrateur-generaal verwacht mocht worden dat er een afzonderlijke repliek
op zou komen.
Dat doet de verzoekende partij alvast niet. Veeleer moet worden
vastgesteld dat de aangeboden en gevolgde opleidingen niet eens de kern uitmaken
van het argument van de verzoekende partij over het moreel bestanddeel in het
beroepschrift, laat staan dat zij in haar beroepschrift aannemelijk maakt dat een
dergelijke maatregel zou volstaan om te besluiten dat zij als rechtspersoon alle
nodige maatregelen neemt om ervoor te zorgen dat het voertuig niet overladen op
de openbare weg wordt gebracht.
Wat betreft de verzachtende omstandigheden, heeft de
verzoekende partij in haar beroepschrift het volgende aangevoerd:
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-14/17
“Zelfs indien de administratie voorgaande argumenten ongegrond
verklaart, dan nog dient zij een beroep te doen op artikel 18, § 1 van het
Decreet Bijzonder Wegtransport:
De wegeninspecteur-controleur kan geheel of gedeeltelijk uitstel van de
tenuitvoerlegging van de betaling van de administratieve geldboete
toekennen.
Concluante verzoekt dan ook dat de administratieve geldboete
ondergeschikt volledig met uitstel wordt opgelegd, waarbij kan verwezen
worden naar hetgeen hierboven werd uiteengezet.
Zij mocht er namelijk van uitgaan dat de informatie die haar chauffeur van
de verlader ontving correct en volledig was en dat haar voertuig dus niet
overladen was. (stuk 2)
In de mate dat dit niet geldt als rechtvaardigingsgrond, moet het minstens
als verzachtende omstandigheid worden aangenomen.
Concluante verzoekt dan ook om de administratieve geldboete
ondergeschikt vast te stellen op de minimale geldboete waarbij deze
volledig met uitstel dient te worden opgelegd, rekening houdend met
hetgeen hierboven al werd uiteengezet.”
10.
In tegenstelling tot wat de verzoekende partij in haar
verzoekschrift betoogt, blijkt uit dit beroepschrift niet dat zij ten aanzien van de
verwerende partij het laten volgen van opleidingen door haar bestuurders als
verzachtende omstandigheid heeft ingeroepen. Zelfs indien de verwijzing in het
beroepschrift naar “hetgeen hierboven werd uiteengezet” begrepen zou moeten
worden als een verwijzing naar de kennis en ervaring van de chauffeurs, blijkt uit
de daaropvolgende zin en het gebruik van het woord “namelijk” dat ook hier het
centrale argument van de verzoekende partij bestond in het feit dat zij, rekening
houdend met de weegbon, ervan mocht uitgaan dat de informatie die haar
chauffeur van de verlader ontving correct en volledig was.
Daargelaten het feit dat, zoals in herinnering gebracht sub 6, de
verwerende partij niet op elk element van de grief afzonderlijk moet antwoorden,
maar dat moet blijken dat zij deze elementen bij haar beoordeling in globo heeft
betrokken, kan de verwerende partij bijgevolg niet verweten worden dat zij haar
beslissing over de verzachtende omstandigheden niet uitdrukkelijk heeft betrokken
op het feit dat de chauffeurs van de verzoekende partij opleidingen hebben
gevolgd.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-15/17
Om aanspraak te kunnen maken op de toepassing van
verzachtende omstandigheden – en aldus geheel of gedeeltelijk uitstel van betaling
te verkrijgen – moet de betrokkene overigens in ieder geval voldoende specifieke
redenen daartoe aanvoeren.
Het uitgangspunt van de regelgeving is niet dat een overtreder
hoe dan ook recht heeft op de toepassing van verzachtende omstandigheden, doch
daarentegen dat deze enkel in uitzonderlijke omstandigheden kunnen worden
toegepast. Het is immers niet de bedoeling geweest van de decreetgever dat de
verwerende partij de zware administratieve geldboetes systematisch zou verlagen
onder het minimumbedrag bepaald in het decreet.
Wanneer de betrokkene verzachtende omstandigheden inroept
of erom verzoekt hem geheel of gedeeltelijk uitstel van betaling toe te kennen,
dient wel uit de motivering te blijken waarom op het verzoek van de betrokkene
niet werd ingegaan.
In de bestreden beslissing stelt de verwerende partij vast dat de
weegbon, die door de wegeninspecteur wel in aanmerking werd genomen als
verzachtende omstandigheid, een ander kentekenbewijs vermeldt dan de
onderschepte transporteenheid. Bijgevolg, zo wordt in de bestreden beslissing
geoordeeld, ligt er geen bewijs voor dat de chauffeur van de onderschepte
vrachtwagen een weegbon kreeg van de verlader met betrekking tot zíjn
vrachtwagen die een reglementair gewicht weergaf en op basis waarvan er
vertrouwen kon bestaan over het correcte gewicht van het uitgevoerde transport.
Er blijkt in die omstandigheden niet dat de verwerende partij niet
afdoende acht geslagen zou hebben op het betoog van de verzoekende partij of niet
afdoende duidelijk gemaakt zou hebben om welke reden zij aangenomen heeft dat
er geen voldoende overtuigende elementen voorlagen als ‘verzachtende
omstandigheden’.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-16/17
Het enige middel is ongegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro en een bijdrage van
24 euro.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vijfentwintig september tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Geert Van Haegendoren,
kamervoorzitter,
Wouter Pas,
staatsraad,
Jim Deridder,
staatsraad,
bijgestaan door
Tiny Temmerman,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Tiny Temmerman
Geert Van Haegendoren
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.792
IX-10.455-17/17
