Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852 (2024-09-30)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.852 van 30 september 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Bevolkingsregister Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 260.852 van 30 september 2024
in de zaak A. 239.540/X-18.425
In zake :
A.V.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Filip Gijssels
kantoor houdend te 9900 Eeklo
Gentsesteenweg 56
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENTE ZELZATE
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Veerle Tollenaere
kantoor houdend te 9000 Gent
Koning Albertlaan 128
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 7 juli 2023, strekt tot de
nietigverklaring van “[d]e beslissing van het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Zelzate dd. 23 september 2022 strekkende tot de
afschaffing van het huisnummer [P.] 17A te 9060 Zelzate”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en verzoekster heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Eerste auditeur Iris Verheven heeft een verslag opgesteld.
Verzoekster heeft een laatste memorie ingediend. De
verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-1/10
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 13 september 2024.
Kamervoorzitter Johan Lust heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Patrick Devers, die loco advocaat Filip Gijsels
verschijnt voor verzoekster, en advocaat Angelique Van Den Meirssche, die
loco advocaat Veerle Tollenaere verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Eerste auditeur Sofie De Doncker heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973 (hierna: Raad van State-wet).
III. Feiten
3.1.
Op 23 september 2022 beslist het college van burgemeester en
schepenen van de gemeente Zelzate om het extra huisnummer 17/A dat er voor
P. 17 was toegekend, af te schaffen. Als gevolg hiervan wordt R. B. ingeschreven
op nr. 17, bij verzoekster.
3.2.
R. B. wordt van de beslissing op de hoogte gebracht met een
brief van 3 oktober 2022. Volgens de gemeente is er ook een kennisgevingsbrief
van dezelfde datum aan verzoekster verstuurd.
Met een e-mail van (vrijdag) 28 oktober 2022 deelt verzoekster
aan de gemeente mee het vreemd te vinden dat alleen R. B. over de beslissing is
bericht.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-2/10
Op (maandag) 31 oktober 2022 antwoordt de gemeente per
e-mail dat de brief van 3 oktober 2022 misschien verloren is geraakt. Een (digitale)
kopie van de brief wordt bijgevoegd.
3.3.
Met een bezwaar van 21 december 2022 vraagt verzoekster aan
de gouverneur van de provincie Oost-Vlaanderen om de beslissing van het college
van burgemeester en schepenen van 23 september 2022 te vernietigen. Zij schrijft
dat zij niet formeel van de beslissing in kennis is gesteld, maar dat zij van het
bestaan ervan op de hoogte is gebracht door R. B. Zij wijst er onder meer op dat
nergens werd vermeld of beroep tegen de beslissing kan worden ingesteld, bij
welke instantie en binnen welke termijn en dat ingeval de klacht niet tot
vernietiging door de toezichthoudende overheid leidt, ze wel de termijn om een
beroep in te stellen bij de Raad van State zal “stuiten c.q. schorsen”.
Op 7 maart 2023 meldt de gouverneur dat zij niet zal optreden in
het dossier. Toegevoegd wordt dat tegen de bestreden beslissing van het lokale
bestuur een beroep tot nietigverklaring kan worden ingediend bij de Raad van
State, elektronisch of met een ter post aangetekende brief, en dat het verzoekschrift
moet worden ingediend binnen een termijn van zestig dagen nadat de beslissing
werd betekend.
3.4.
Verzoekster stelt het voorliggende beroep in op 7 juli 2023.
IV. Tijdigheid van het beroep
Standpunt van de partijen
Verzoekster zet in het verzoekschrift uiteen dat de bestreden
beslissing haar niet is betekend. De beslissing is, bij schrijven van 3 oktober 2022,
enkel ter kennis gebracht van R. B., de bewoner van de woning te Zelzate, P. 17A.
Zij heeft pas later, via R. B., feitelijk kennis genomen van de bestreden beslissing.
De kennisgeving aan R. B. vermeldt niet of er tegen de beslissing een beroep kan
worden ingesteld, bij welke instantie en binnen welke termijn. Nu de bestreden
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-3/10
beslissing van 23 september 2022 niet aan verzoekster betekend is, heeft de
beroepstermijn geen aanvang genomen.
In ieder geval, aldus verzoekster, neemt de verjaringstermijn
slechts een aanvang vier maanden nadat zij van de bestreden beslissing feitelijk
kennis nam via R. B. “in de periode tussen 03/10/2022 (individuele kennisgeving
aan [R. B.]) en 21/12/2022 (instellen van administratief beroep door de
verzoekende partij)”. Het administratief beroep of bezwaar werd ingesteld binnen
de “termijn van 4 maanden voor een annulatieberoep bij de Raad van State” en
binnen de termijn van administratief toezicht. Het bezwaar heeft dus stuitende
werking ten aanzien van de termijn om een annulatieberoep in te stellen.
Deze stuiting duurt voort tot aan de mededeling van het gevolg aan het bezwaar.
Die
mededeling
gebeurde
bij
aangetekende
brief
van
7 maart 2023, daags nadien ontvangen. De oorspronkelijke beroepstermijn van
vier maanden begon dus opnieuw te lopen vanaf 9 maart 2023, zodat het
annulatieberoep tijdig is.
Volgens de verwerende partij is het beroep te laat.
Verzoekster is wel degelijk in kennis gesteld van het bestreden
besluit, op 31 oktober 2022. Niet betwist is dat de termijnen en vormvoorschriften
van een beroep bij de Raad van State niet werden vermeld, waardoor de
beroepstermijn pas een aanvang nam na verloop van vier maanden.
Maar, betoogt de verwerende partij, verzoekster kan niet
gevolgd worden wanneer zij meent dat na de stuiting door haar klacht bij de
toezichthoudende overheid, opnieuw een termijn van vier maanden gaat lopen
voor het indienen van een ontvankelijk beroep bij de Raad van State. Na de
ontvangst van het antwoord van de toezichthoudende overheid gaat een
verjaringstermijn van 60 dagen in. De beslissing van de toezichthoudende overheid
om niet op te treden werd per aangetekende zending verzonden op 6 (lees: 7) maart
2023. Daarbij werd melding gemaakt van de termijn en de vormvoorschriften voor
een beroep bij de Raad van State.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-4/10
In de memorie van wederantwoord reageert verzoekster in
hoofdorde dat de verjaringstermijn om een annulatieberoep in te dienen nooit een
aanvang heeft genomen door het gebrek aan (behoorlijke) kennisgeving van de
bestreden beslissing. Uiterst ondergeschikt argumenteert zij dat de termijn voor het
indienen van een annulatieberoep werd gestuit “door het (georganiseerd)
administratief beroep van de verzoekende partij bij de toezichthoudende
overheid”. Volgens verzoekster geldt de stuitende werking van het beroep bij de
toezichthoudende overheid “ten aanzien van alle wettelijke termijnen om een
beroep bij de Raad van State in te stellen, dus ook ten aanzien van de termijn van
vier maanden zoals voorzien in artikel 19, §2 van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State”.
Ook in de laatste memorie doet verzoekster in de eerste plaats
gelden dat de verjaringstermijn voor het indienen van het annulatieberoep geen
aanvang heeft genomen. Noch haar bezwaar bij de toezichthoudende overheid,
noch de mededeling van de toezichthoudende overheid om niet op te treden, noch
het feit dat daarbij werd verwezen naar de beroepsmogelijkheid bij de Raad van
State en de vormvoorschriften en termijn met betrekking tot een dergelijk beroep,
verandert volgens verzoekster iets “aan het feit dat de verjaringstermijn geen
aanvang nam bij gebreke aan een geldige betekening en/of kennisgeving van de
bestreden beslissing”.
Ten slotte wijst verzoekster erop dat zij alleszins een bezwaar
heeft ingediend bij de toezichthoudende overheid ruimschoots vóór de
verjaringstermijn van 60 dagen begon. In dat geval – aangezien een termijn die nog
niet begon bezwaarlijk gestuit kan worden – kan de stuitende werking van het
bezwaar bij de toezichthoudende overheid “enkel betrekking hebben op de
(bijkomende) termijn van 4 maanden die […] artikel 19, 2de lid van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State aan de betrokkene wordt verleend
alvorens de verjaringstermijn van 60 dagen aanvang neemt”. Na de kennisname
van de brief van de toezichthoudende overheid neemt de gestuite termijn van
vier maanden
opnieuw
een
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
aanvang.
Er
anders
over
oordelen
heeft
X-18.425-5/10
discriminerende gevolgen. Eventueel moet de zaak naar de algemene vergadering
worden verwezen met toepassing van artikel 92 van de Raad van State-wet.
Beoordeling
De toepasselijke regels zijn de volgende.
–
Een beslissing die op individuele wijze een element van de
juridische positie van een persoon bepaalt of wijzigt, moet hem of haar betekend
worden.
–
Die betekening doet de verjaringstermijn van zestig dagen voor
het indienen van een annulatieberoep bij de Raad van State lopen op voorwaarde
dat de betekening het bestaan van het annulatieberoep en de in acht te nemen
vormvoorschriften en termijnen vermeldt.
Wordt hieraan niet voldaan dan neemt overeenkomstig
artikel 19, tweede lid, Raad van State-wet de verjaringstermijn een aanvang vier
maanden nadat de beslissing ter kennis werd gebracht. In verband met die bepaling
wordt
in
het
kader
van
de
parlementaire
voorbereiding
ervan
(Memorie van toelichting, Parl.St. Kamer 2005-2006, stuk nr. 2479/001, 33) onder
meer uitgelegd:
“Om aan de rechtszekerheid die vereist dat elke individuele akte op een
bepaald ogenblik definitief wordt, te verzoenen met de terechte eis van
rechtsbescherming, wordt een definitieve verjaringstermijn ingesteld. De
verjaringstermijn neemt in elk geval een aanvang vier maanden na de
betekening van de individuele, griefhoudende akte.”
–
De verjaringstermijn om een annulatieberoep in te stellen wordt
gestuit ten voordele van wie een bezwaar indient bij de toezichthoudende overheid
die bevoegd is om het (facultatief) algemeen bestuurlijk toezicht uit te oefenen, op
voorwaarde dat het bezwaar wordt ingediend vóór het verstrijken van de
beroepstermijn en vóór het verstrijken van de termijn waarover de
toezichthoudende overheid beschikt voor het uitoefenen van haar schorsings- en
vernietigingsbevoegdheid.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-6/10
De stuiting van de beroepstermijn duurt voort tot aan de
mededeling aan de bezwaarindiener van het gevolg aan zijn bezwaar.
De bestreden beslissing tot afschaffing van huisnummer P. 17/A
heeft tot gevolg dat B. R. bij verzoekster op huisnummer P. 17 wordt ingeschreven.
Deze beslissing moet haar persoonlijk worden betekend.
Volgens het verzoekschrift is de bestreden beslissing wel aan
B. R. ter kennis gebracht, met een brief van 3 oktober 2022, maar niet aan
verzoekster.
Zoals uit het feitenrelaas sub 3.2. blijkt, doet de verwerende
partij gelden dat zij eenzelfde brief aan verzoekster heeft gestuurd. Sluit de
verwerende partij niet uit dat die brief aan verzoekster verloren kan zijn gegaan,
tegelijk wijst zij erop dat de brief verzoekster ook per e-mail van 31 oktober 2022
is bezorgd – in reply op een e-mail van 28 oktober 2022 van verzoekster.
In het verzoekschrift zegt verzoekster niets over deze e-mail van
31 oktober 2022. In de memorie van wederantwoord houdt verzoekster het erbij
dat de verwerende partij niet kan aantonen dat de e-mail door haar effectief is
ontvangen. En voor het eerst in de laatste memorie betoogt verzoekster dat zij de
e-mail niét heeft ontvangen. Wat meer is: de brief van 3 oktober 2022 zou zelfs hoe
dan ook geen behoorlijke kennisgeving van de bestreden beslissing van
23 september 2022 “als dusdanig” inhouden.
De Raad van State stelt vast dat verzoekster bij herhaling ervan
is uitgegaan en heeft geargumenteerd dat, in tegenstelling tot zijzelf, B. R. de
bestreden beslissing wel kreeg aangezegd, namelijk met een brief van
3 oktober 2022.
Welnu, eenzelfde brief moet geacht worden alleszins aan
verzoekster met een e-mail van 31 oktober 2022 te zijn meegedeeld, én door haar te
zijn ontvangen.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-7/10
De bestreden beslissing wordt geacht verzoekster te zijn ter
kennis gebracht op 31 oktober 2022.
Gelet hierop en omdat bij die kennisgeving van de
collegebeslissing van 23 september 2022 geen mededeling is gebeurd van de
beroepsmogelijkheid, gaat in principe overeenkomstig artikel 19, tweede lid, Raad
van State-wet de verjaringstermijn voor het annulatieberoep ertegen pas in na
vier maanden, hetzij op 1 maart 2023 om, rekening gehouden met
artikel 88, derde lid, van het algemeen procedurereglement, te eindigen op
dinsdag 2 mei 2023.
Evenwel heeft verzoekster in het kader van het facultatief
algemeen bestuurlijk toezicht op 21 december 2022 tegen de collegebeslissing een
bezwaar ingediend bij de toezichthoudende overheid. Dat bezwaar heeft de
beroepstermijn gestuit tot aan de mededeling aan de bezwaarindiener van het
gevolg aan het bezwaar.
Aangezien verzoekster die mededeling – meer bepaald dat de
gouverneur niet zou optreden – op 8 maart 2023 ontving, begon voor haar vanaf die
dag de verjaringstermijn van zestig dagen voor een annulatieberoep bij de Raad
van State tegen de collegebeslissing te lopen, en niet vanaf 1 maart 2023 zoals het
geval zou zijn geweest als zij geen stuitend bezwaar had ingediend. Van de
mogelijkheid, de termijn en de vormvoorschriften om bij de Raad van State een
annulatieberoep tegen de collegebeslissing van 23 september 2022 in te stellen,
kan verzoekster niet (meer) onwetend zijn geweest aangezien zij er expliciet over
ingelicht werd in fine van de mededeling van de gouverneur.
Aldus gerekend van 8 maart 2023 liep de termijn voor een
annulatieberoep tegen de bestreden beslissing af op (maandag) 8 mei 2023.
Dat er, zoals verzoekster meent, ten gevolge van haar bezwaar
bij de gouverneur, na de mededeling van het gevolg eraan eerst wéér vier maanden
moeten verstrijken vooraleer een nieuwe termijn voor een beroep bij de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-8/10
Raad van State kan beginnen te lopen, is een misvatting. De stuiting door het
bezwaar bij de toezichthoudende overheid geldt uitsluitend de verjaringstermijn bij
de Raad van State, niet ook de periode van vier maanden die eventueel aan de
aanvang van die verjaringstermijn voorafgaat.
De Raad kan in dit verband ook geen discriminerend gevolg
vaststellen doordat verzoekster “die tegen de beslissing eerst een bezwaar indient
bij de toezichthoudende overheid, over een kortere termijn beschikt om een beroep
bij de Raad van State in te dienen dan diegene die nalaat dit te doen en zich
onmiddellijk tot de Raad van State wendt”.
Zoals hiervoor is gebleken, verstreek door haar bezwaar
verzoeksters termijn om een beroep in te stellen bij de Raad van State niet op
2 mei 2023 maar pas op 8 mei 2023. Haar termijn is bijgevolg niet korter dan
indien zij geen bezwaar had ingediend. Op de beweerde discriminatie hoeft dus
niet te worden ingegaan.
Artikel 92, § 1, van de Raad van State-wet behoudt het niet aan
een verzoekende partij maar aan de eerste voorzitter, de voorzitter en de
auditeur-generaal voor om de verwijzing van een zaak naar de algemene
vergadering te vragen met het oog op de eenheid van de rechtspraak.
Overigens maakt verzoekster met geen woord inzichtelijk op
welke wijze te dezen de eenheid van de rechtspraak in het gedrang dreigt te komen.
Het voorliggende beroep dat pas op 7 juli 2023 werd ingesteld, is
te laat. Het beroep is onontvankelijk.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt het beroep.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-9/10
- Verzoekster wordt verwezen in de kosten van het beroep, begroot op een
rolrecht
van
200
euro,
een
bijdrage
van
24
euro
en
een
rechtsplegingsvergoeding van 770 euro die verschuldigd is aan de
verwerende partij.
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
dertig
september
tweeduizend vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Jan Clement,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.852
X-18.425-10/10
