Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854 (2024-09-30)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.854 van 30 september 2024 Economische zaken - Handelsvestigingen
Beslissing : Vernietiging
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 260.854 van 30 september 2024
in de zaak A. 237.671/X-18.269
In zake :
- M.V.
- J.G.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Philippe Vande Casteele
kantoor houdend te 2900 Schoten
Klamperdreef 7
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de GEMEENTE SCHOTEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Joris Geens en Veerle Wanten
kantoor houdend te 2600 Antwerpen - Berchem
Borsbeeksebrug 36
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 10 november 2022, strekt tot de
nietigverklaring van de beslissing van het college van burgemeester en schepenen
van de gemeente Schoten van 14 juli 2022 tot het verlenen van “een gemeentelijke
uitbatings- en drankvergunning […] voor de exploitatie van de horecazaak met
aanbod en consumptiemogelijkheden van gegiste en sterke dranken ter plaatse,
genaamd Salt ’n Sugar, gelegen […] te 2900 Schoten”.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partijen hebben een memorie van wederantwoord
ingediend.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-1/11
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een verslag opgesteld.
De verwerende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. De verzoekende partijen hebben een
laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 6 september 2024.
Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Philippe Vande Casteele die verschijnt voor de
verzoekende partijen, en advocaat Veerle Wanten die verschijnt voor de
verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekers wonen in de Kuiperstraat 78 te Schoten. Hun woning
grenst aan de garage en aan het magazijn dat door hen wordt geëxploiteerd. De
garage met magazijn, situeert zich naast de horecazaak Salt ’n Sugar.
3.2.
Met een besluit van 1 april 2021 verleent de verwerende partij
aan B.G. een gemeentelijke uitbatings- en drankvergunning voor de horecazaak
Salt ’n Sugar.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-2/11
3.3.
Op 25 mei 2022 verleent de deputatie van de provincieraad van
de provincie Antwerpen (hierna: de deputatie) aan B.G. een omgevingsvergunning
voor onder andere de regularisatie van de inkomdeur.
3.4.
Op 14 juli 2022 verleent de verwerende partij voor de
horecazaak Salt ’n Sugar een nieuwe uitbatings- en drankvergunning aan de bv
C.G.
Dit is het bestreden besluit.
3.5.
Met zijn arrest nr. 255.776 van 10 februari 2023 vernietigt de
Raad van State de onder randnummer 3.2 vermelde uitbatings- en
drankvergunning omdat niet blijkt dat het door artikel 5.2 van het bijzonder
politiereglement van de verwerende partij vereiste onderzoek naar de
stedenbouwkundige aspecten van de zaak werd gevoerd.
3.6.
Met zijn arrest nr. RvVb-A-2223-0994 van 22 juni 2023
vernietigt de Raad voor Vergunningsbetwistingen (RvVb) op vordering van
verzoekers de onder randnummer 3.3 vermelde omgevingsvergunning.
3.7.
Na laatstgenoemd vernietigingsarrest verleent de deputatie op
23 november 2023 een nieuwe omgevingsvergunning voor de kwestieuze
horecazaak.
3.8.
Op 16 mei 2024 verleent het college van burgemeester en
schepenen van de verwerende partij een uitbatings- en drankvergunning voor de
horecazaak Salt ’n Sugar aan de bv J., die de horecazaak inmiddels zou hebben
overgenomen. Op 27 juli 2024 dienen verzoekers ook tegen dit besluit een
annulatieberoep bij de Raad van State in (zaak A. 242.612/X-18.788).
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-3/11
IV. Ontvankelijkheid van het beroep
De aangevoerde excepties
4.1.
De verwerende partij werpt in haar memorie van antwoord op
dat verzoekers in hun verzoekschrift nalaten enige uiteenzetting omtrent hun
belang te geven.
Het loutere gegeven dat verzoekers een magazijn exploiteren en
er zich een garage bevindt op het perceel gelegen tussen de Kuipersstraat 78 en het
kwestieuze pand kan niet volstaan ter onderbouwing van het vereiste belang. Het is
voor de verwerende partij niet duidelijk welk nadeel verzoekers zouden kunnen
ondervinden van de bestreden beslissing die louter de toelating verleent om een
horecazaak uit te baten en om er dranken te serveren.
4.2.
De verwerende partij werpt in haar laatste memorie een
bijkomende ontvankelijkheidsexceptie op. Zij zet uiteen dat de horecazaak Salt ’n
Sugar inmiddels is overgenomen door de bv J., die op 16 mei 2024 een uitbatingsen drankvergunning heeft verkregen, en dat het bestreden besluit met toepassing
van artikel 7.2 van het bijzonder politiereglement zodoende van rechtswege is
vervallen. Aangezien het bestreden besluit is komen te vervallen en uit de
rechtsorde is verdwenen, is huidig beroep zonder voorwerp geworden, en hebben
verzoekers geen belang meer bij hun beroep.
Beoordeling
5.1.
Er geldt voor verzoekers geen stelplicht om hun belang bij het
beroep in hun verzoekschrift te omschrijven of toe te lichten.
5.2.
Voorts
verwijzen
verzoekers
in
hun
memorie
van
wederantwoord op goede gronden naar ’s Raads arrest nr. 255.776 van 10 februari
2023, waarin uitspraak wordt gedaan over een gelijkaardige exceptie, en waarin
wordt aangenomen dat verzoekers zich terecht op een “nadeel inzake lichten,
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-4/11
zichten, privacy en mobiliteit (leveranciers en exploitanten parkerend eveneens
voor verzoekers toegang)” beroepen.
5.3.
Artikel 7.2 van het te dezen toepasselijke bijzonder
politiereglement van de verwerende partij bepaalt dat een uitbatingsvergunning
“vervalt van rechtswege [...] in geval van wijziging van de exploitant”.
5.4.
Dat de verwerende partij op 16 mei 2024 een vergunning voor de
uitbating van de horecazaak Salt ’n Sugar aan de bv J. heeft verleend, zodat
volgens haar met toepassing van artikel 7.2 van het bijzonder politiereglement de
bestreden uitbatingsvergunning van rechtswege is vervallen, doet er geen afbreuk
aan dat verzoekers – van wie de toegang tot hun magazijnen paalt aan de
horecazaak – de nadelige gevolgen van dit besluit inzake “lichten, zichten, privacy
en mobiliteit” vóór dit verval hebben dienen te ondergaan. Verzoekers wijzen er
voorts terecht op dat uit niets blijkt dat de wetgever beslissingen met slechts een
korte duurtijd uit het annulatiecontentieux heeft willen sluiten.
5.5.
Gezien het voormelde, kan aan verzoekers het belang bij hun
beroep niet worden ontzegd. De in hun laatste memorie dienaangaande
gesuggereerde prejudiciële vraag aan het Grondwettelijk Hof dient dan ook niet te
worden gesteld.
5.6.
De excepties van de verwerende partij zijn ongegrond.
V. Onderzoek van het enige middel in het verzoekschrift
Standpunt van de partijen
6.1.
In het enige middel in hun verzoekschrift voeren verzoekers
onder meer de schending aan van artikel 5 van het bijzonder politiereglement.
Zij betogen dat het door de geschonden geachte bepaling
opgelegde “voorafgaand onderzoek in functie van de omgevingsvergunning” niet
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-5/11
behoorlijk heeft plaatsgevonden. Er kan niet volstaan worden met de stereotiepe
vaststelling en vermelding “Omgevingsvergunning/In Orde: X”. Verzoekers
stellen vast dat het administratief dossier noch een omgevingsvergunning noch een
“onderzoek in functie van de omgevingsvergunning” bevat.
6.2.
tegen
In haar memorie van antwoord werpt de verwerende partij
dat
uit
het
administratief
dossier
blijkt
dat
er
een
geldige
omgevingsvergunning voorligt, zowel voor de functie op het gelijkvloers als voor
de gebouwen. Het bestreden besluit is afdoende gemotiveerd, ook al wordt er niet
specifiek naar de omgevingsvergunning verwezen. Uit het administratief dossier,
bijvoorbeeld uit het advies van de dienst Lokale Economie, blijkt dat een geldige
omgevingsvergunning voorligt. Voorts verwijst de verwerende partij met
betrekking tot de motivering aangaande de omgevingsvergunning naar haar
memorie van antwoord en laatste memorie in de zaak die heeft geleid tot ’s Raads
meervermelde arrest nr. 255.776 van 10 februari 2023. De verwerende partij wijst
er nog op dat de deputatie in haar vergunningsbesluit van 25 mei 2022 expliciet
heeft bepaald dat er voor verzoekers geen stedenbouwkundige hinder wordt
gecreëerd ingevolge de inkomdeur en dat als er al enige vorm van burgerlijke
hinder zou zijn, quod non, dit uitsluitend voor de vrederechter dient te worden
betwist.
6.3.
In hun memorie van wederantwoord repliceren verzoekers dat
het op grond van artikel 5.2 van het bijzonder politiereglement vereiste onderzoek
meer inhoudt dan de loutere vaststelling dat er een omgevingsvergunning
voorhanden is. Noch uit de bestreden uitbatingsvergunning noch uit het door de
dienst Lokale Economie uitgebrachte advies of uit enig ander stuk, blijkt dat het
door artikel 5.2 van het bijzonder politiereglement vereiste onderzoek naar de
stedenbouwkundige aspecten van de zaak werd gevoerd. De loutere omstandigheid
dat de deputatie in haar vergunningsbesluit verzoekers hinder heeft aangemerkt als
een louter burgerrechtelijke aangelegenheid, neemt niet weg dat de door hen
opgeworpen onregelmatigheid hen een waarborg ontneemt, te weten “een
screening-onderzoek van de omgevingsvergunning”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-6/11
6.4.
In haar laatste memorie stelt de verwerende partij dat de
deputatie op 23 november 2023 een nieuw vergunningsbesluit heeft verleend, na
een nieuw openbaar onderzoek waaraan verzoekers hebben kunnen deelnemen,
waarbij de inkomdeur opnieuw werd vergund. De deputatie stelt daarbij terecht dat
het feit dat leveranciers zich voor de inkomdeur zouden plaatsen, geen
stedenbouwkundige aspect uitmaakt.
6.5.
Verzoekers wijzen er in hun laatste memorie op dat de bestreden
beslissing dateert van 14 juli 2022 en betogen dat de verwerende partij de
wettigheid van deze beslissing niet geldig a posteriori kan verantwoorden met het
vergunningsbesluit van 23 november 2023. Voorts betreft het gegeven dat
leveranciers het voetpad voor verzoekers’ perceel geheel of gedeeltelijk innemen
met hun voertuigen om er te parkeren en/of om er de bevoorrading voor het
restaurant te deponeren, een “omgevingsvergunning”-criterium zoals bepaald in
artikel 4.3.1, § 2, van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening. Meer bepaald gaat
het om een wezenlijk element van het ruimtegebruik in stedelijk centrum-gebied.
Het gegeven brengt de veiligheid van de bewoners en voetgangers in het gedrang
en het belemmert de mobiliteit van de bewoners die met hun voertuig hun perceel
niet meer kunnen verlaten of betreden. Bovendien brengt het deponeren van
voedsel op het voetpad met zich mee dat ongedierte en dieren erop afkomen. Het
brengt
bijgevolg
ook
de
gezondheid
in
het
gedrang.
Het
motief
“Omgevingsvergunning/In Orde: X” van het bestreden besluit is kennelijk
onwettig, nu de onwettige omgevingsvergunning van 25 mei 2022 erga omnes en
ex tunc werd vernietigd.
Beoordeling
7.1.
De verwerende partij betwist in haar laatste memorie de
onontvankelijkheid van het middel, maar licht haar exceptie niet afdoende toe. Ze
dient verworpen te worden.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-7/11
7.2.
Artikel 5.2 van het bijzonder politiereglement bepaalt:
“Onverminderd de hogere regelgeving en andere gemeentelijke
politieverordeningen die ook hier van toepassing zijn, kan de
uitbatingsvergunning enkel worden toegekend na een voorafgaand
administratief onderzoek betreffende volgende onderdelen:
een brandveiligheidsonderzoek;
een onderzoek in functie van de omgevingsvergunning;
een hygiëneonderzoek;
een verzekeringstechnisch onderzoek;
een onderzoek naar de vestigingsmodaliteiten;
een moraliteitsonderzoek;
een financieel onderzoek.
De vereiste van de positieve beoordeling van artikel 5.2. geldt gedurende
de ganse duur van de exploitatie.”
Het
vereiste
onderzoek
“in
functie
van
de
omgevingsvergunning” wordt in artikel 1 van hetzelfde bijzonder politiereglement
als volgt omschreven:
“7. Onderzoek in functie van de omgevingsvergunning: dit onderzoek
omvat een screening van alle aspecten voor wat betreft de
stedenbouwkundige en milieuvoorschriften die betrekking hebben op het
onroerend goed waar de horecazaak wordt uitgebaat. Een positieve uitkomst
van dit onderzoek heeft echter geen regulariserende waarde en kan dan ook
niet aangewend worden om mogelijke overtredingen te rechtvaardigen.”
7.3.
De bestreden uitbatingsvergunning verwijst naar het bijzonder
politiereglement en naar “de vereiste documenten die bij het horecaloket, de dienst
integrale veiligheid en de technische dienst werden ingediend”. Deze verwijzing
naar de “vereiste documenten” gaat terug op het advies van de dienst Lokale
Economie dat om een gemeentelijke uitbatingsvergunning te kunnen verlenen de
gemeente dient te beschikken over een aantal documenten, waaronder een
omgevingsvergunning. In verband daarmee wordt aangegeven dat die vereiste “in
orde” is.
7.4.
voorgeschreven
Uit de onder randnummer 7.2 vermelde bepalingen volgt dat het
administratief
onderzoek
“in
functie
van
de
omgevings-vergunning” een screening vereist van “alle aspecten” wat de
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-8/11
stedenbouwkundige voorschriften betreft die betrekking hebben op het onroerend
goed waar de horecazaak wordt uitgebaat. Dit onderzoek houdt aldus meer in dan
de loutere vaststelling dat er een omgevingsvergunning voorhanden is.
7.5.
Noch uit de bestreden uitbatingsvergunning noch uit het door de
dienst Lokale Economie uitgebrachte advies of uit enig ander stuk, blijkt dat het
door artikel 5.2 van het bijzonder politiereglement vereiste onderzoek naar de
stedenbouwkundige aspecten van de zaak werd gevoerd. Het loutere gegeven dat,
blijkens het administratief dossier, door de deputatie op 25 mei 2022 een
regularisatievergunning werd afgeleverd voor de inkomdeur, heeft niet tot gevolg
dat daardoor het op grond van artikel 5.2 van het bijzonder politiereglement vereist
onderzoek
is
vervallen.
Dit
geldt
in
casu
des
te
meer,
nu
de
regularisatievergunning van 25 mei 2022 vernietigd werd met het arrest van de
RvVb nr. RvVb-A-2223-0994 van 22 juni 2023. Met dat arrest komt vast te staan
dat de verleende regularisatievergunning voor de inkomdeur op onwettige wijze
werd verleend doordat verzoekers niet hebben kunnen deelnemen aan het openbaar
onderzoek over de vergunningsaanvraag. De regularisatie van de inkomdeur vormt
in dit dossier, anders dan de verwerende partij voorhoudt, nochtans een
stedenbouwkundig relevant gegeven. Zoals vastgesteld bij ’s Raads meervermelde
arrest nr. 255.776 van 10 februari 2023, werd er in het verleden “melding […]
gemaakt van hinder ten gevolge van de toegangsdeur/portiek die zich creëert op
het links aanpalende perceel, nu beweerd wordt dat die toegangsdeur ook gebruikt
wordt door personeel en leveranciers van de horecazaak […]”.
Uit het voormelde blijkt een schending van artikel 5.2 van het
bijzonder politiereglement.
7.6.
Het middel is in de aangegeven mate gegrond.
VI. Verzoek om toepassing van artikel 35/1 RvS-wet
8.1.
In hun memorie van wederantwoord vragen verzoekers om met
toepassing van artikel 35/1 RvS-wet in het arrest te verduidelijken “dat verweerder
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-9/11
het Omgevingsvergunningenregister ook moet aanpassen bij wege van
‘maatregelen die moeten worden genomen om de onwettigheid die heeft geleid tot
deze
nietigverklaring
te
verhelpen’,
Omgevingsvergunningenregister
het
meer
verval
van
bepaald
door
in
het
rechtswege
van
het
Deputatie-besluit dd. 1 februari 2018 op te nemen of te laten opnemen, dit binnen
een termijn van zeven kalenderdagen na kennisgeving van het arrest van de Raad
van State”.
8.2.
In hun laatste memorie maken verzoekers niet langer melding
van het voormelde verzoek en stellen zij afstand te doen van hun verzoek tot
“indeplaatsstelling”, hetgeen zij op de terechtzitting ook bevestigen. Gezien het
voormelde dient over verzoekers’ verzoek geen uitspraak te worden gedaan.
BESLISSING
-
De Raad van State vernietigt de beslissing van het college van
burgemeester en schepenen van de gemeente Schoten van 14 juli 2022 tot het
verlenen van een gemeentelijke uitbatings- en drankvergunning voor de
horecazaak Salt ’n Sugar, gelegen […] te 2900 Schoten.
-
De verwerende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 400 euro, op een bijdrage van
24 euro, en op een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan de verzoekende partijen gezamenlijk.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-10/11
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op dertig september tweeduizend
vierentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Stephan De Taeye,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Karin Meerschaut,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Karin Meerschaut
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.854
X-18.269-11/11
