Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922 (2024-10-04)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 260.922 van 4 oktober 2024 Instellingen, Binnenlandse zaken
en lokale besturen - Varia (binnenlandse zaken en lokale besturen) Beslissing
: Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
ARREST
nr. 260.922 van 4 oktober 2024
in de zaak A. 237.016/X-18.218
In zake :
L.F.
woonplaats kiezend te *
*
tegen :
het VLAAMSE GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse
regering en de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur
en hergebruik van overheidsinformatie
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Patrick Devers
kantoor houdend te 9000 Gent
Kouter 71-72
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 25 juli 2022, strekt tot de
nietigverklaring van het besluit van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van
bestuur en hergebruik van overheidsinformatie van 31 mei 2022, waarbij het
beroep van verzoeker tegen de beslissing van het agentschap Onroerend Erfgoed
van 7 april 2022 over zijn openbaarheidsvraag ontvankelijk maar ongegrond wordt
verklaard.
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partij heeft een memorie van antwoord
ingediend en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Auditeur Benny De Sutter heeft een verslag opgesteld.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-1/9
Verzoeker heeft een laatste memorie ingediend. De verwerende
partij heeft een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 13 september 2024.
Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht.
Ludo
Fockedey,
die
in
persoon
verschijnt,
en
advocaat Patrick Devers, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Benny De Sutter heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 18 maart 2022 dient verzoeker een openbaarheidsvraag in bij
het agentschap Onroerend Erfgoed:
“Wil u me de vergunningsaanvragen, vergunningen, bijzondere
voorwaarden
en
eventuele
stedenbouwkundige
of
verkavelingsvergunningen in bijlage bij de vergunningsaanvraag
overmaken zoals u me deze al overmaakte bij vorige opvragingen.
U vindt een overzicht van de projecten in de tabel in bijlage.
Wil u ook de ontbrekende rapporten en bijlagen bij de rapporten
overmaken aub. Deze vindt u in opmerkingen.”
3.2.
Bij een e-mailbericht van 7 april 2022 weigert het
agentschap Onroerend Erfgoed de inwilliging van het verzoek om reden van het
“groot aantal aanvragen tot openbaarheid en de onredelijk grote werklast die dit
veroorzaakt” bij de medewerkers van het agentschap.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-2/9
3.3.
Nog dezelfde dag stelt verzoeker bestuurlijk beroep in bij de
beroepsinstantie
inzake
openbaarheid
van
bestuur
en
hergebruik
van
overheidsinformatie (hierna: de beroepsinstantie).
In zijn beroepschrift verduidelijkt verzoeker:
“In het kader van de publicatie van archeologische rapporten waarop mijn
naam staat vermeld heb ik in het kader van de openbaarheid van bestuur de
nodige documenten opgevraagd om na te gaan of mijn naam en de
publicatie van mijn (wetenschappelijke) gegevens correct en niet onterecht
gebeurde.
Mijn naam werd in de vergunningsaanvragen opgenomen.”
3.4.
Op
10
mei
2022
wordt,
in
toepassing
van
artikel II.50, § 1, tweede lid, van het bestuursdecreet van 7 december 2018
(hierna: het bestuursdecreet), de beslissingstermijn door de beroepsinstantie
verlengd van dertig kalenderdagen tot een termijn van vijfenveertig
kalenderdagen.
3.5.
Bij beslissing van 31 mei 2022 verklaart de beroepsinstantie het
bestuurlijk beroep van verzoeker ontvankelijk maar ongegrond.
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
In een eerste middel hekelt verzoeker de “overschrijding van de
beslissingstermijn”. Hij zet uiteen:
“Op 10 mei 2022 ontvang ik een mail met de mededeling dat de
beslissingstermijn tot 45 kalenderdagen wordt verlengd en dat de
beroepsinstantie uiterlijk op 26 mei 2022 een beslissing zal nemen […]. In
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-3/9
een mail van 31 mei 2022 wordt duidelijk vermeld dat de beslissing van de
beroepsinstantie werd genomen op 31 mei 2022 […]. Deze datum wordt
ook vermeld op de uitspraak zelf […]. De verlengde beslissingstermijn
werd met 5 dagen overschreden.”
Beoordeling
Een middel moet, opdat het ontvankelijk zou zijn, op een
voldoende duidelijke en precieze wijze aangeven welke rechtsregel geschonden
wordt geacht en op welke wijze die schending zich middels het bestreden besluit
manifesteert.
Verzoeker betoogt dat de verlengde beslissingstermijn met
vijf dagen werd overschreden, maar verduidelijkt op geen enkele wijze welke
rechtsregel het bestreden besluit daardoor schendt. Nog daargelaten de vraag naar
de mogelijkheid om dit euvel in de memorie van wederantwoord te verhelpen,
wordt vastgesteld dat daarin evenmin wordt aangegeven welke rechtsregel door de
termijnoverschrijding wordt geschonden.
Ten overvloede is er op te wijzen dat de beslistermijn specifiek
geregeld wordt in artikel II.50 van het bestuursdecreet. Die bepaling voorziet niet
in een sanctie in het geval van een overschrijding van de (verlengde) beslistermijn.
Er worden geen redenen aangevoerd waarom het te dezen niet zou gaan om een
termijn van orde. De overschrijding van deze termijn van orde met vijf dagen heeft
niet de nietigheid van de bestreden beslissing tot gevolg.
Het middel wordt verworpen.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
In het tweede middel bekritiseert verzoeker de toelichting door
het agentschap Onroerend Erfgoed zoals die in het bestreden besluit is
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-4/9
weergegeven. Verzoeker betoogt dat deze toelichting niet is gebaseerd op feiten,
maar
op
beweringen
die
niet
werden
gecontroleerd.
Hij
bespreekt
achtereenvolgens verschillende “beweringen” en “verklaringen” die volgens hem
“fout”, “misleidend”, “redelijk onlogisch” of “irrelevant” zijn.
Beoordeling
In het auditoraatsverslag wordt het tweede middel als volgt
besproken:
“Niettegenstaande de verzoeker in de uiteenzetting van het tweede middel
niet expliciet aanduidt welke rechtsregel of welk rechtsbeginsel hij
geschonden acht, geeft hij op een voldoende duidelijke wijze aan dat
specifieke passages uit de in het bestreden besluit weergegeven toelichting
door het agentschap Onroerend Erfgoed ‘fout’, ‘misleidend’, ‘redelijk
onlogisch’ of ‘irrelevant’ zijn. De uiteenzetting van het tweede middel in
het verzoekschrift laat in die zin toe te begrijpen dat de verzoeker een
schending van de materiële motiveringsplicht aanvoert. Met de verwerende
partij wordt evenwel vastgesteld dat de kritiek van de verzoeker in dit
middel slechts betrekking heeft op de weergave in het bestreden besluit van
de door het agentschap Onroerend Erfgoed verschafte toelichting bij het
ingestelde beroep, zonder dat de Beroepsinstantie op dit punt zelf enig
standpunt inneemt. De eigenlijke beoordeling van het beroep door de
Beroepsinstantie wordt verderop in het bestreden besluit weergegeven. In
de uiteenzetting in het verzoekschrift brengt de verzoeker geen
argumentatie aan waarmee hij een onjuistheid van de gehekelde
overwegingen aantoont die tot de vernietiging van de bestreden beslissing
zou doen besluiten. Hij toont ook niet aan of maakt niet aannemelijk dat de
Beroepsinstantie zich bij haar eigen beoordeling heeft gebaseerd op
feitelijke onjuistheden aangaande het betrokken dossier.
Nog buiten beschouwing gelaten of de verzoeker vervolgens eerst in de
memorie van wederantwoord nog andere ‘wets- of decreetartikelen’ kan
aanduiden die hij geschonden acht, wordt vastgesteld dat hij verwijst naar
bepalingen waarop zijn ‘vraag om één of meerdere contracten is
gebaseerd’. Tevens verwijst hij naar de ‘Code van Goede praktijk 4.0’ en
de daarin opgenomen definities van ‘aardkunde’, ‘aardkundige’ en
‘assistent-aardkundige’. De verzoeker verduidelijkt niet op welke wijze het
thans bestreden besluit de door hem aangehaalde bepalingen zou schenden.
Hij stelt in de memorie van wederantwoord dat het ‘duidelijk [is] dat met de
invoering van de assistent-aardkundige in het Onroerend Erfgoeddecreet
CGP 2.0 de overheid zelf de betrokkenen uit de wind zet’ en dat de
overheid ‘haar wetten zo (moet) opstellen dat ze helder en niet voor
misinterpretatie vatbaar zijn’ en hij hekelt dat de wetgeving ‘opgesteld is in
functie van één belangengroep’. Zijn kritiek betreft in die mate kritiek op
de regelgeving als zodanig en geen kritiek op het thans bestreden besluit.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-5/9
Daarnaast blijken zowel het besluit van de Vlaamse regering als het
ministerieel besluit waaraan de verzoeker in de memorie van
wederantwoord refereert reeds met ingang van 1 april 2016 te zijn
opgeheven.
De kritiek van de verzoeker in het tweede middel geeft geen aanleiding tot
de vernietiging van het bestreden besluit.”
De Raad van State ziet geen reden om er een andere zienswijze
dan in het auditoraatsverslag op na te houden. Hij valt de beoordeling in het
auditoraatsverslag bij en maakt ze tot de zijne.
Het middel wordt verworpen.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
Verzoeker voert de schending aan van artikel II.33, 1°, van het
bestuursdecreet.
Hij argumenteert in essentie dat de bestreden beslissing is
gebaseerd op de verkeerde voorstelling als zou het hier gaan om een particulier
belang en niet om een openbaar belang. In dit verband wijst verzoeker er onder
meer op dat de beroepsinstantie is “ingelicht over een dossier dat gaat over een
overstromingsgevoelig gebied te Brakel”, waarbij zijn naam als bodemkundige
wordt vermeld. Hij betoogt dat de “opgevraagde documenten zijn gebaseerd op
ontvankelijkheidsbevestigingen die werden gehackt en die dienen ter staving van
een dossier dat gekend is bij het parket van Oost-Vlaanderen […]. Het is zowel van
particulier als van openbaar belang dat de juiste toedracht kan worden geschetst
[…]”. Verzoeker vervolgt dat zijn “reputatie als wetenschapper en leraar al jaren
[wordt] geschaad omdat […] [d]e bestuursdocumenten publiek toegankelijk zijn
via de digitale bibliotheken van het agentschap OE en er geen gehoor wordt
gegeven aan [zijn] vragen om als auteur inzage te krijgen in de documenten die aan
de rapporten zijn gekoppeld […]. Het agentschap controleert noch handhaaft haar
eigen wettelijk opgelegde voorwaarden.”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-6/9
Beoordeling
In het middel richt verzoeker zich specifiek op de volgende
overweging in het bestreden besluit:
“Artikel II.33, 1° Bestuursdecreet bepaalt dat een aanvraag die kennelijk
onredelijk is mag afgewezen worden, voor zover het belang van de
openbaarheid niet primeert. De beroepsinstantie is van mening dat er in
casu geen openbaar belang, zoals geduid in de parlementaire
voorbereiding, gemoeid is met de openbaarmaking van de betrokken
documenten. De memorie van toelichting stelt immers m.b.t. de
belangenafweging het volgende: ‘De uitzonderingen worden alleen
ingeroepen als het belang van de openbaarheid niet primeert. Daarmee
wordt bedoeld: een met de openbaarmaking gediend openbaar belang.
Deze bepaling betekent dus niet dat de private belangen van de aanvrager
moeten afgewogen worden tegenover de belangen die met de
uitzonderingen beschermd worden. Het gaat om het belang van de
gemeenschap: de openbare orde, de veiligheid van de bevolking, grote
maatschappelijk issues, globale bescherming van het leefmilieu enzovoort.
(Parl.St. Vl.Parl.
2017-18, 1656/1, 56).”
Wat betreft de beoordeling van de vraag of, bij toepassing
van artikel II.33, 1°, van het bestuursdecreet, “het belang van de openbaarheid niet
primeert”, komt het de Raad van State niet toe om in de plaats van de
beroepsinstantie een eigen afweging te maken. De Raad is binnen het raam van zijn
rechtmatigheidstoezicht wel bevoegd om na te gaan of de beroepsinstantie is
uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft beoordeeld en of
zij op grond daarvan met een zorgvuldige beoordeling en binnen de grenzen van de
redelijkheid tot haar besluit is gekomen.
Verzoeker betwist niet de vaststelling van de beroepsinstantie
dat “de vele gelijkaardige vragen van verzoeker in kwestie een disproportionele en
onredelijke opdracht betekent voor het agentschap OE” en er dus sprake is van een
“aanvraag die kennelijk onredelijk is”.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-7/9
Verzoeker betwist evenmin “dat het agentschap OE [zijn]
behulpzaamheidsplicht naar verzoeker toe, met het inwilligen van alle
gelijkaardige verzoeken zodat hij een zwaarwichtig dossier kan samenstellen tegen
de studiebureaus die zijn naam ten onrechte zouden gebruikt hebben bij het
opstellen van hun onderzoeksrapporten, ruimschoots heeft vervuld”.
In die omstandigheden overtuigt verzoeker er niet van dat de
beroepsinstantie, bij de beoordeling van het wel of niet primeren van het belang
van de openbaarheid, is uitgegaan van onjuiste gegevens, onzorgvuldig heeft
gehandeld, of de grenzen van de redelijkheid te buiten is gegaan.
De bijkomende argumentatie van verzoeker ter zake van de
redelijkheid van zijn verzoek, vervat in de laatste memorie, is laattijdig en
onontvankelijk.
Het middel wordt verworpen.
D. Besluit
Bij gebrek aan gegronde middelen wordt het beroep verworpen.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
Verzoeker wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, op een bijdrage van
22 euro en op een rechtsplegingsvergoeding van 770 euro, die verschuldigd is
aan de verwerende partij.
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-8/9
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vier oktober tweeduizend vierentwintig,
door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
Johan Lust,
kamervoorzitter,
Jan Clement,
staatsraad,
David D’Hooghe,
staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
Johan Lust
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.260.922
X-18.218-9/9
