## I. Identification de la décision officielle Décision commentée : **Conseil d'État de Belgique — Raad van State, 2024-03-18, n° ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796** ([Source officielle](https://juportal.just.fgov.be/content/ViewDecision.php?id=ECLI%3ABE%3ARVSCE%3A2024%3AORD.15.796&lang=fr)). ## II. Motifs et texte intégral de la juridiction Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796 (2024-03-18) Samenvatting (NL) : Beschikking nr 15.796 van 18 maart 2024 Vreemdelingen - Raad voor Vreemdelingenbetwistingen Beslissing : Niet toegelaten --- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK BESCHIKKING BETREFFENDE DE TOELAATBAARHEID IN ADMINISTRATIEVE CASSATIE nr. 15.796 van 18 maart 2024 in de zaak A. 241.145/VII-42.384 In zake : de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de staatssecretaris voor Asiel en Migratie bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Tine Bricout en Carmenta Decordier kantoor houdend te 9041 Gent-Oostakker Orchideestraat 61 A bij wie woonplaats wordt gekozen tegen : 1. XXXXX 2. XXXXX 3. XXXXX 4. XXXXX bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Bruno Soenen kantoor houdend te 9000 Gent Vaderlandstraat 32 bij wie woonplaats wordt gekozen ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------Het cassatieberoep, ingesteld op 6 februari 2024, strekt tot de cassatie van arrest nr. 299.506 van 8 januari 2024 van de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Het dossier van de zaak is op 16 februari 2024 aangekomen ter griffie. Er is toepassing gemaakt van artikel 20 van de gecoördineerde wetten op de Raad van State en van de artikelen 7 tot en met 11 van het koninklijk besluit van 30 november 2006 ‘tot vaststelling van de cassatie-procedure bij de Raad van State’. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796 VII-42.384-1/7 1. Om een beslissing houdende bevel om het grondgebied te verlaten te nemen op grond van artikel 7, eerste lid, 1°, van de wet van 15 december 1980 ‘betreffende de toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen’ (hierna: vreemdelingenwet), volstaat het niet enkel vast te stellen dat de betrokkene op het grondgebied van het Rijk verblijft zonder in het bezit te zijn van de bij artikel 2 van de vreemdelingenwet vereiste documenten, te dezen een geldig visum. Het bestuur dient op grond van artikel 74/13 van de vreemdelingenwet ook rekening te houden “met het hoger belang van het kind, het gezins- en familieleven en de gezondheidstoestand van de betrokken onderdaan van een derde land”. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft herhaaldelijk gesteld dat het recht om te worden gehoord integraal deel uitmaakt van de rechten van de verdediging, die een algemeen beginsel van Unierecht vormen (HvJ 11 december 2014, Boudjlida, C-249/13; HvJ 5 november 2014, Mukaburega, C-166/13; HvJ 17 juli 2014, Ys e.a., C-141/12 en C-372/12). Het recht om te worden gehoord waarborgt dat eenieder in staat wordt gesteld naar behoren en daadwerkelijk zijn standpunt kenbaar te maken in het kader van een administratieve procedure en voordat een besluit wordt genomen dat zijn belangen op nadelige wijze kan beïnvloeden. Die regel beoogt met name, ter verzekering van de effectieve bescherming van de betrokken persoon, deze laatste in kennis te stellen om een vergissing te corrigeren of individuele omstandigheden aan te voeren die ervoor pleiten dat het besluit wordt genomen, niet wordt genomen of dat in een bepaalde zin wordt besloten. Het Hof heeft eveneens herhaaldelijk opgemerkt dat schending van de rechten van de verdediging, in het bijzonder het recht om te worden gehoord, naar Unierecht pas tot nietigverklaring van het na afloop van de administratieve procedure genomen besluit leidt, wanneer deze procedure zonder deze onregelmatigheid een andere afloop had kunnen hebben. Hieruit volgt volgens het Hof dat niet elke onregelmatigheid bij de uitoefening van de rechten van de verdediging tijdens een administratieve procedure een schending van die rechten oplevert. Voorts is niet elk verzuim om met name het recht om te worden gehoord te eerbiedigen zodanig dat dit stelselmatig leidt tot de onrechtmatigheid van het genomen besluit. Teneinde een dergelijke onrechtmatigheid te constateren, staat het immers aan de nationale rechter om aan de hand van de specifieke feitelijke en juridische omstandigheden van het geval na te gaan of, wanneer hij van oordeel is dat sprake is van een onregelmatigheid die het recht om te worden gehoord aantast, de administratieve procedure ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796 VII-42.384-2/7 in kwestie een andere afloop had kunnen hebben, omdat de betrokkene elementen ter rechtvaardiging van zijn standpunt had kunnen aanvoeren (HvJ 10 september 2013, M.G. en N.R., C-383/13 en aldaar aangehaalde rechtspraak). 2. Na te hebben vastgesteld dat het hoorrecht als algemeen beginsel van Unierecht te dezen van toepassing is, stelt de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen hierover, hetgeen door de verzoekende partij niet wordt bekritiseerd: “Opdat de verplichting tot het voeren van een individueel onderzoek in het kader van artikel 74/13 van de Vreemdelingenwet, een nuttig effect kent, dient de betrokken vreemdeling in staat te worden gesteld naar behoren en daadwerkelijk zijn standpunt kenbaar te maken in het kader van een administratieve procedure waarbij een bevel om het grondgebied te verlaten wordt afgeleverd. Het arrest Boudjlida legt dienaangaande de verantwoordelijkheid bij de lidstaten door te stellen dat wanneer de bevoegde nationale autoriteit voornemens is een terugkeerbesluit uit te vaardigen, zij dus gehouden is aan de door artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn (zoals omgezet in artikel 74/13 van de Vreemdelingenwet) opgelegde verplichtingen te voldoen en zij de betrokkene daarover moet horen, in die zin dat de derdelander naar behoren en daadwerkelijk zijn standpunt kenbaar moet kunnen maken over de onrechtmatigheid van zijn verblijf en over de redenen die overeenkomstig het nationale recht kunnen rechtvaardigen dat die autoriteit afziet van de vaststelling van een terugkeerbesluit en waarbij de betrokkene zich tijdens het gehoor coöperatief moet opstellen (HvJ 11 december 2014, C-249/13, Boudjlida, §’n 49, 50 en 55). De Raad wijst er op dat luidens vaste rechtspraak van het Hof een schending van de rechten van de verdediging, in het bijzonder het hoorrecht, naar Unierecht evenwel pas tot nietigverklaring van het na afloop van de administratieve procedure genomen besluit leidt, wanneer deze procedure zonder deze onregelmatigheid een andere afloop had kunnen hebben […]. Om een dergelijke onrechtmatigheid te constateren, dient de Raad aan de hand van de specifieke feitelijke en juridische omstandigheden van het geval na te gaan of er sprake is van een onregelmatigheid die het hoorrecht op zodanige wijze aantast dat de besluitvorming in kwestie een andere afloop had kunnen hebben, met name omdat verzoekster in casu specifieke omstandigheden had kunnen aanvoeren die de beslissing hadden kunnen beïnvloeden (HvJ 10 september 2013, C-383/13 PPU, M.G. e.a., § 40).” 4. De verzoekende partij acht de draagwijdte van het hoorrecht en het zorgvuldigheidsbeginsel in het licht van artikel 74/13 van de vreemdelingenwet echter geschonden met het bestreden arrest, in essentie “[d]oor in de gegeven omstandigheden alsnog te oordelen dat verweerster niet de mogelijkheid heeft gehad om op nuttige en dienstige wijze voor de belangen van zijn jongste kind op te komen”. Zij verwijst daartoe naar de mogelijkheid voor de eerste verwerende partij om de geboorte van dat kind kenbaar te maken in de loop van de behandeling van de aanvraag op grond van artikel 9bis van de ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796 VII-42.384-3/7 vreemdelingenwet waarvan de beslissing het bevel om het grondgebied te verlaten voorafging. Concreet overweegt de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen hierover: “In casu blijkt inderdaad dat de gemachtigde geen rekening heeft gehouden in het bestreden bevel om het grondgebied te verlaten met de minderjarige zoon G. An. van verzoekster. Er wordt enkel verwezen naar de twee oudere kinderen. De gemachtigde heeft uitdrukkelijk gemotiveerd in het licht van artikel 74/13 van de Vreemdelingenwet en de uitdrukkelijke motiveringsplicht (cf. RvS 9 juni 2022, nr. 253.942) aangaande het hoger belang van het kind, maar heeft daarbij enkel uitdrukkelijk verwezen naar de twee oudere kinderen. Er blijkt uit de onontvankelijkheidsbeslissing van 12 april 2023, die zich in het administratief dossier bevindt en die is gevolgd op de aanvraag om machtiging tot verblijf op grond van artikel 9bis van de Vreemdelingenwet van 14 december 2021, dat ook in die beslissing enkel wordt rekening gehouden met twee oudere kinderen van verzoekster en haar echtgenoot. De gemachtigde diende evenwel voor het nemen van de verwijderingsbeslissing op zorgvuldige wijze rekening te houden met het hoger belang van de kinderen en het gezinsleven. Zoals supra aangehaald, diende de gemachtigde verzoekster daarover te horen in die zin dat zij naar behoren en daadwerkelijk haar standpunt kenbaar kon maken en zodat de gemachtigde met alle relevante elementen kon rekening houden. Het hoorrecht heeft immers tot doel de bevoegde autoriteit in staat te stellen naar behoren rekening te houden met alle relevante elementen. Noch verzoekster, noch haar echtgenoot blijken op dienstige wijze gehoord te zijn of op andere wijze nuttig voor de belangen van al hun kinderen te hebben kunnen opkomen, binnen een redelijke termijn voorafgaandelijk aan het bestreden bevel. In casu kan verzoekster gevolgd worden dat indien zij zou gehoord geweest zijn, zij had kunnen wijzen op de geboorte van hun minderjarige zoon in januari 2023. Dit is een specifieke omstandigheid, die verzoekster had kunnen aanvoeren, die de beslissing mogelijk had kunnen beïnvloeden. Verzoekster heeft bij het verzoekschrift een geboorteakte gevoegd van de zoon G. An., zodat zij aantoont dat het geen loze bewering betreft en zij haar belang aantoont bij het onderdeel van het middel gestoeld op het hoorrecht. In de nota met opmerkingen gaat verweerder niet in op het argument van verzoekster dat met zoon G. An. geen rekening werd gehouden. Wat betreft de schending van het hoorrecht stelt verweerder enkel dat in casu niet een bepaalde vorm van persoonlijk gedrag of de vereiste van de goede werking van een openbare dienst aan de betrokken beslissing ten grondslag ligt en verwijst daarbij naar het arrest van de Raad van State van 3 april 1992, nr. 39.156. Hij stelt dat thans enkel een bepaalde vaststelling is gedaan aangaande een situatie waaromtrent het bestuur in het kader van zijn bevoegdheid, die het verzocht is uit te oefenen, een beslissing moet nemen. De Raad wijst erop dat anders dan in het (oud) arrest van de Raad van State waarnaar wordt verwezen, thans een terugkeerbesluit op grond van artikel 7 van de Vreemdelingenwet, dat een omzetting vormt van artikel 6 van de Terugkeerrichtlijn, wordt aangevochten. Hierop is het Unierecht van toepassing en het Hof van Justitie stelt in de relevante rechtspraak, waarnaar supra is verwezen, nergens de voorwaarde dat enkel een schending van het hoorrecht kan worden aangevoerd als de bestreden beslissing op een bepaalde vorm van persoonlijk gedrag is gestoeld of de vereiste van de goede werking van een openbare dienst aan de beslissing ten grondslag ligt. Het ECLI:BE:RVSCE:2024:ORD.15.796 VII-42.384-4/7 moet enkel gaan om een voor de betrokkene nadelige individuele maatregel die ressorteert onder het Unierecht. Verder heeft de Raad supra al gesteld dat de gemachtigde zich blijkens de aanhef van artikel 7 van de Vreemdelingenwet en het bepaalde in artikel 74/13 van de Vreemdelingenwet, dat een omzetting vormt van artikel 5 van de Terugkeerrichtlijn, niet louter kan beperken tot een vaststelling aangaande een situatie waaromtrent het bestuur uit hoofde van zijn bevoegdheid, die het verzocht is uit te oefenen, een beslissing dient te nemen, zoals verweerder het in de nota o