Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519 (2026-04-28)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.519 van 28 april 2026 Ruimtelijke ordening, stedenbouw,
leefmilieu en aanverwante aangelegenheden - Onbewoonbare en ongezonde/onveilige
woningen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE Xe KAMER
ARREST
nr. 266.519 van 28 april 2026
in de zaak A. 247.932/X-19.298
In zake:
de NV I.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Frederik Niesten
kantoor houdend te 3500 Hasselt
Bampslaan 19
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de STAD ANTWERPEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Jonas De Wit en Dylan Vercammen
kantoor houdend te 2800 Mechelen
Antwerpsesteenweg 16-18
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 20 april 2026, strekt tot de schorsing
bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van
“het besluit van de waarnemend burgemeester van de stad Antwerpen van
19 februari 2026 […]:
[…] Toegangsbevel – [R.G.-]plein 11, 2100 Deurne.
[…] Toegangsbevel woning. Gelijkvloers vooraan links – [R.G.-]plein 11,
2100 Deurne. […]
[…] Toegangsbevel woning. Gelijkvloers achteraan – [R.G.-]plein 11,
2100 Deurne. […]
[…] Toegangsbevel woning. Gelijkvloers vooraan rechts – [R.G.-]plein 11,
2100 Deurne. […]
[. . .] Toegangsbevel woning. 1ste verdieping achteraan – [R.G.-]plein 11,
2100 Deurne. […]
[…] Toegangsbevel woning. 2de verdieping rechts – [R.G.-]plein 11,
2100 Deurne. […]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-1/9
[…] Toegangsbevel woning. 2de verdieping links – [R.G.-]plein 11,
2100 Deurne. […]
waarbij
- aan verzoekende partij, als eigenaar van de betrokken woningen, wordt
bevolen om onmiddellijk, dat wil zeggen op dinsdag 3 maart 2026, toegang
te verlenen aan de controleurs kwaliteitsbewaking van Wonen in
Vlaanderen tot het eigendom gelegen te [R.G.-]plein 11, 2100 Deurne;
- wordt bepaald dat, indien aan dit bevel geen gevolg wordt gegeven, de
politie zich van ambtswege, met behulp van een slotenmaker, toegang zal
verschaffen tot de betrokken wooneenheden;
- wordt beslist dat de kosten van de slotenmaker op de eigenaar of op de
persoon die de woning verhuurde of ter beschikking stelde, zullen worden
verhaald;
- bijkomend wordt beslist dat, indien de veiligheid of de gezondheid van
de bewoners in het gedrang is of mensonwaardige levensomstandigheden
worden vastgesteld, zal worden overgegaan tot ontruiming van de woning
en herhuisvesting van de bewoners, met verhaal van de desbetreffende
kosten op de eigenaar of de terbeschikkingsteller.”
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 20 april 2026 werd, in samenspraak met het
aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota en een administratief dossier
ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 24 april 2026, om 11 uur.
Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Frederik Niesten, die verschijnt voor de verzoekende
partij, en advocaat Dylan Vercammen, die verschijnt voor de verwerende partij,
zijn gehoord.
Eerste auditeur Iris Verheven heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-2/9
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
De verzoekende partij is eigenaar van een pand gelegen te R.G.-
plein 11, te 2100 Deurne.
3.2.
Op 24 maart 2025 beslist de burgemeester van de stad Antwerpen
om een aantal woningen die zich in dit pand bevinden ongeschikt en onbewoonbaar
te verklaren:
“Gelet op het technisch(e) verslag(en) van 4 maart 2025 voor de
woning(en) gelegen gelijkvloers vooraan rechts, gelijkvloers vooraan links,
gelijkvloers achteraan, 1ste verdieping achteraan, 2de verdieping links en
2de verdieping rechts te [R.G.-]plein 11, 2100 Antwerpen […];
Overwegende dat deze woning(en) gebreken vertoont die direct gevaar
opleveren voor de veiligheid of gezondheid of die mensonwaardige
levensomstandigheden veroorzaken;
Overwegende dat de woning(en) gebreken van categorie II en III heeft;
Beslissing:
Art. 1. De woning(en) gelegen gelijkvloers vooraan rechts, gelijkvloers
vooraan links, gelijkvloers achteraan, 1ste verdieping achteraan,
2de verdieping links en 2de verdieping rechts te [R.G.-]plein 11,
2100 Antwerpen […] zijn ongeschikt en onbewoonbaar. […]
Art. 2. De burgemeester beslist dat als de veiligheid en/of de gezondheid
van de bewoners van bovenvermelde woning(en) in het gedrang is of indien
er mensonwaardige levensomstandigheden worden vastgesteld, er zal
worden overgegaan tot herhuisvesting van de bewoners.
De burgemeester beslist dat wanneer de bewoners dienen te worden
herhuisvest, de kosten die hiervoor worden gemaakt verhaald worden op de
eigenaar(s) of op de persoon die de woning(en) verhuurde of ter
beschikking stelde.
Art. 3. De woning(en) wordt op datum van dit besluit opgenomen in de
Vlaamse inventaris van ongeschikte en onbewoonbare woningen, vermeld
in artikel 3.19 van de Vlaamse Codex Wonen van 2021.
[…]
Art. 4. Zolang de woning(en) niet voldoet aan de bepalingen van artikel 1.3,
§1, 7° van de Vlaamse Codex Wonen van 2021 is het rechtstreeks of via
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-3/9
tussenpersoon verhuren, ter beschikking of te huur stellen van de
woning(en) met het oog op bewoning strafbaar […].
Art. 5. Er rust een recht van voorkoop op de woning(en) ten behoeve van
de gemeente, de sociale huisvestingsmaatschappijen werkzaam in de
gemeente en de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen, dit zolang de
woning op de inventaris staat.
Art. 6. De werken die nodig zijn om de woning(en) opnieuw conform te
maken, moeten worden uitgevoerd door de houder van het zakelijk recht.
Van zodra de werken beëindigd zijn, meldt de houder van het zakelijk recht
dit aan de burgemeester. […]
[…]
Art. 8. Tegen dit besluit kan bij de Vlaamse minister bevoegd voor wonen
met een gemotiveerd verzoekschrift beroep aangetekend worden. […].”
Tegen deze beslissing wordt geen beroep ingesteld.
3.3.
Op 19 februari 2026 besluit de burgemeester van de stad
Antwerpen dat voor de betrokken woongelegenheden toegang moet worden
verleend aan de controleurs kwaliteitsbewaking van Wonen in Vlaanderen:
“Ondanks het besluit tot ongeschikt- en onbewoonbaarheid is de woning
nog steeds bewoond. Er bestaat bovendien een veiligheids- en/of
gezondheidsrisico.
[…]
Besluit
Artikel 1
De waarnemend burgemeester beveelt aan de eigenaar van de woningen
gelijkvloers vooraan links, gelijkvloers achteraan, gelijkvloers vooraan
rechts, 1ste verdieping achteraan, 2de verdieping rechts en 2de verdieping
links, […] onmiddellijk – dit wil zeggen op dinsdag 3 maart 2026 –
toegang te verlenen tot haar eigendom gelegen op het adres 2100 Deurne,
[R.G.-]plein 11, aan de controleurs kwaliteitsbewaking van Wonen in
Vlaanderen.
Artikel 2
Indien aan dit bevel geen gevolg gegeven wordt, zal de politie van
ambtswege, met behulp van een slotenmaker, zich toegang verschaffen tot
de betreffende wooneenheden.
De waarnemend burgemeester beslist dat de kosten die door de slotenmaker
gemaakt worden, verhaald worden op de eigenaar(s) of op de persoon die
de woning verhuurde of ter beschikking stelde.
Artikel 3
De waarnemend burgemeester beslist dat als de veiligheid of de gezondheid
van de bewoners van bovenvermelde woning in het gedrang is, of indien er
mensonwaardige levensomstandigheden worden vastgesteld, er zal worden
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-4/9
overgegaan tot ontruiming van de woning en herhuisvesting van de
bewoners.
De waarnemend burgemeester beslist dat wanneer de bewoners dienen te
worden herhuisvest, de kosten die hiervoor worden gemaakt verhaald
worden op de eigenaar(s) of op de persoon die de woning verhuurde of ter
beschikking stelde.
Artikel 4
De waarnemend burgemeester geeft opdracht aan de Politiezone
Antwerpen om dit besluit te betekenen aan de eigenaar van de woningen,
gelegen te 2100 Deurne, [R.G.-] plein 11.
Artikel 5
Dit besluit wordt betekend aan de [L.M.], bestuurder van de vennootschap
[…]. De belanghebbende kan een beroep tot vernietiging instellen bij de
Raad van State. Dit beroep is al dan niet vergezeld van een vordering tot
schorsing. […].”
Op dezelfde dag wordt voor elke woongelegenheid ook een
afzonderlijke beslissing genomen.
3.4.
Op 3 maart 2026 worden de betrokken beslissingen ter kennis
gebracht aan de verzoekende partij, en ook aan de aanwezige bewoners.
3.5.
De controle heeft vervolgens ook effectief plaats.
Voor vier woningen wordt toegang verschaft door de betrokken
bewoner. Voor één woning wordt een beroep gedaan op het toegangsbevel, en voor
en andere woning wordt de deur door de technische dienst geopend, waarna het
slot wordt vervangen.
IV. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde
dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep tot
nietigverklaring en indien minstens één ernstig middel wordt aangevoerd waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling en waarmee de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-5/9
nietigverklaring van de bestreden beslissing prima facie kan worden verantwoord.
Overeenkomstig paragraaf 5 van datzelfde artikel wordt de zaak behandeld bij
uiterst dringende noodzakelijkheid en derhalve binnen een termijn van
vijftien dagen of minder, wanneer zulks in het opschrift wordt vermeld.
V. Uiterst dringende noodzakelijkheid
Uiteenzetting van de uiterst dringende noodzakelijkheid
De verzoekende partij voert aan wat volgt:
“De uitvoering van het bestreden besluit impliceert dat verzoeker wordt
geconfronteerd met een gedwongen toegang tot zijn woning, desgevallend
met bijstand van politie en slotenmaker, wat een bijzonder verregaande
inmenging vormt in zowel zijn eigendomsrecht als zijn recht op
eerbiediging van de woning. Indien de maatregel effectief wordt
uitgevoerd, leidt dit tot een onomkeerbare feitelijke toestand, waarbij de
woning wordt betreden tegen de wil van verzoeker, mogelijk gevolgd door
verdere
maatregelen
zoals
ontruiming
of
herhuisvesting.
Dergelijke ingrepen hebben niet alleen materiële gevolgen (kosten, schade,
verlies van genot), maar ook ernstige persoonlijke en sociale repercussies,
die achteraf niet of slechts zeer moeilijk kunnen worden hersteld, zelfs
indien het bestreden besluit nadien zou worden vernietigd.
Ten slotte is ook de hoogdringendheid aangetoond. Het bestreden besluit
voorziet in een onmiddellijke of op zeer korte termijn uit te voeren
maatregel, waardoor verzoeker wordt geconfronteerd met een imminent
risico op uitvoering. Indien de Raad van State niet tussenkomt bij wijze van
voorlopige maatregel, dreigt de tenuitvoerlegging zich te voltrekken
vóórdat uitspraak wordt gedaan over het beroep tot nietigverklaring,
waardoor dit laatste zijn nuttig effect zou verliezen. De tussenkomst van de
Raad van State in het kader van een schorsingsprocedure is dan ook
noodzakelijk om een voldongen feit te vermijden en de rechten van
verzoeker daadwerkelijk te vrijwaren.”
Beoordeling
In beginsel wordt voor de beoordeling van de ingeroepen uiterst
dringende noodzakelijkheid enkel rekening gehouden met hetgeen in het
verzoekschrift en de eventuele bijlagen wordt uiteengezet en gestaafd.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-6/9
Met hetgeen de verzoekende partij bijkomend in haar
“replieknota” heeft aangevoerd, wordt dan ook geen rekening gehouden.
De bestreden beslissing betreft een bevel om op 3 maart 2026
toegang te verlenen aan de controleurs kwaliteitsbewaking van Wonen in
Vlaanderen.
Niet betwist wordt dat de wooninspecteurs op 3 maart 2026 voor
vier woningen toestemming hebben gekregen van de bewoners om hun woning te
betreden, dat voor één woning een beroep werd gedaan op het toegangsbevel, en
dat voor een andere woning de deur door de technische dienst werd geopend,
waarna het slot werd vervangen.
Het door de verzoekende partij ingeroepen nadeel dat de
woningen zonder haar toestemming zullen worden betreden, heeft zich dan ook
reeds voltrokken, en dit ruim vooraleer de verzoekende partij op 20 april 2026,
zeven weken later, haar vordering tot schorsing bij uiterst dringende
noodzakelijkheid heeft ingediend.
Derhalve blijkt dat een gebeurlijk schorsingsarrest de
verzoekende partij niet meer kan behoeden voor de nadelige gevolgen waarnaar zij
verwijst.
Ten andere weze opgemerkt dat het betoog van de verzoekende partij
dat de bestreden beslissing werd genomen met miskenning van haar rechten,
betrekking heeft op de rechtmatigheid van de bestreden beslissingen en niet op de
afzonderlijke constitutieve schorsingsvoorwaarde van de spoedeisendheid.
Het aanvoeren van ernstige middelen en de spoedeisendheid van de vordering zijn
twee afzonderlijke voorwaarden die gezamenlijk moeten vervuld zijn om de
schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst dringende noodzakelijkheid van het
bestreden besluit te verkrijgen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-7/9
In de mate dat de verzoekende partij verwijst naar het risico op
ontruiming en herhuisvesting op haar kosten, werpt de verwerende partij terecht op
dat deze mogelijkheid reeds was voorzien in de beslissing van 24 maart 2025,
beslissing die door de verzoekende partij niet is aangevochten.
Daarbij komt dat ter zitting uitdrukkelijk wordt bevestigd dat een
afzonderlijke beslissing vereist is om effectief tot ontruiming en herhuisvesting
over te gaan.
De verzoekende partij toont bijgevolg niet aan dat voldaan is aan
de voorwaarde inzake de uiterst dringende noodzakelijkheid.
VI. Besluit
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden gesteld
in artikel 17, §§ 1 en 5, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die
cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing bij uiterst dringende
noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
De Raad van State verwerpt de vordering.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-8/9
Dit
arrest
is
uitgesproken
te
Brussel,
op
achtentwintig april
tweeduizend zesentwintig, door de Raad van State, Xe kamer, samengesteld uit:
David D’Hooghe,
waarnemend voorzitter, staatsraad,
bijgestaan door
Silvan De Clercq,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Silvan De Clercq
David D’Hooghe
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.519
X-19.298-9/9
