Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579 (2026-05-04)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 266.579 van 4 mei 2026 Sociale zaken en volksgezondheid - Dierenwelzijn
Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE XIIe KAMER
ARREST
nr. 266.579 van 4 mei 2026
in de zaak A. 247.646/XII-10.074
In zake:
S.B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Wim Debrock
kantoor houdend te 9000 Gent
Pekelharing 4
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Jean-François De Bock en Joy Moens
kantoor houdend te 1180 Brussel
Bosveldweg 70
bij wie woonplaats wordt gekozen
-----------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 13 maart 2026, strekt tot de schorsing
van de tenuitvoerlegging van “de beslissing van 15 januari 2026 van het
Departement Omgeving – Afdeling Dierenwelzijn (dossiernummer G-25-5998a),
betekend
in
toepassing
van
artikel
72§3
van
de
Vlaamse
Codex
Dierenwelzijn […].”
II. Verloop van de rechtspleging
Bij beschikking van 23 maart 2026 werd de procedurekalender
vastgesteld en werden de partijen opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 30 april 2026.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-1/10
De nota met opmerkingen en het administratief dossier werden
ingediend overeenkomstig de procedurekalender.
Eerste auditeur Anja Somers heeft een verslag opgesteld.
Kamervoorzitter Chantal Bamps heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Wim Debrock, die verschijnt voor de verzoekende
partij en advocaat Joy Moens, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn
gehoord.
Auditeur Lennard Michaux heeft een met dit arrest eensluidend
advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 21 november 2025 worden de twee honden en vijf katten van
verzoekster administratief in beslag genomen en overgebracht naar een erkend
dierenasiel.
Uit
het
dienaangaande
opgestelde
proces-verbaal
nr. GE.63.LA.078158/2025 blijkt dat i) de lokale politie op 20 november 2025
wordt ingelicht dat verzoekster sinds 19 november 2025 gehospitaliseerd is en dat
haar dieren alleen zouden zijn in de woning: ii) de lokale politie ter plaatse gaat en
vaststelt dat de dieren in een schrijnende toestand verblijven en iii) aangezien
verzoekster niet de nodige zorgen aan haar dieren kan bieden en aangezien zij
weigert mee te werken aan de verbetering van hun levensomstandigheden, in
samenspraak met Inspecteur dierenarts V. V. van de Dienst Dierenwelzijn, wordt
besloten om tot inbeslagname over te gaan, die plaatsvindt op 21 november 2025.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-2/10
3.2.
Op 18 december 2025 wordt verzoekster verhoord door de lokale
politie.
3.3.
Naar aanleiding van de inbeslagname wordt verzoekster per brief
van 24 december 2025 ingelicht over haar mogelijkheid om een schriftelijk
verweer in te dienen alvorens er een bestemmingsbeslissing genomen zal worden
door de verwerende partij.
3.4.
Op 7 januari 2026 maakt de raadsman van verzoekster dit
schriftelijk verweer over. Hierin betwist verzoekster de bezorgdheden van
dierenwelzijn niet, wel geeft zij aan dat dit niet zou moeten leiden tot de toewijzing
van de dieren aan een andere natuurlijke persoon of rechtspersoon. Tevens worden
de door verzoekster ondernomen stappen opgesomd, zijnde: i) haar woning werd
gepoetst door een zelfstandige professionele poetsdienst, die iedere drie weken zou
kunnen langskomen en ii) er is een elektrische kattenbak beschikbaar en zij zou er
één per kat kunnen aanschaffen. Tevens benadrukt verzoekster dat haar dieren haar
grote houvast zijn en verzoekt de verwerende partij om, mits concrete
voorwaarden, haar dieren terug te geven, minstens haar katten.
3.5.
Op 15 januari 2026 neemt de verwerende partij een
bestemmingsbeslissing. Hierbij worden de twee honden en vier katten van
verzoekster in volle eigendom gegeven aan het erkend asiel waar ze op dat moment
verblijven. Wat betreft één kat (tabby, vrouwelijk en steriel), wordt vastgesteld dat
de bestemming zonder voorwerp is aangezien het dier omwille van dringende
redenen geëuthanaseerd moest worden.
Deze beslissing is gebaseerd op de elementen van het dossier,
zijnde de vaststellingen en foto’s geacteerd in het PV GE.63.LA.078158/2025, het
dierenartsenverslag van het asiel van 25 november 2025, bijkomende informatie
die door het dierenasiel was overgemaakt per e-mails van 19 december 2025 en
5 januari 2026, het verhoor van verzoekster op 18 december 2025 en haar
schriftelijk verweer van 7 januari 2026.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-3/10
Dit is de bestreden beslissing.
IV. Schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging slechts
worden besloten onder de dubbele voorwaarde dat de zaak te spoedeisend is voor
een behandeling ervan in een beroep tot nietigverklaring en indien minstens één
ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het onderzoek zich leent voor een
versnelde behandeling en waarmee de nietigverklaring van de bestreden beslissing
prima facie kan worden verantwoord.
V. Spoedeisendheid
Standpunt van de verzoekster
Verzoekster laat in haar vordering tot schorsing gelden:
“VI. ERNSTIG EN MOEILIJK HERSTELBAAR NADEEL
Indien de bestreden beslissing niet wordt geschorst zullen de dieren definitief
worden herplaatst.
Een latere vernietiging door de Raad van State zou dan feitelijk zonder gevolg
blijven, aangezien de dieren inmiddels bij derden geplaatst kunnen zijn.
Daarnaast vormen de dieren voor verzoekster een belangrijk emotioneel
houvast, temeer daar zij alleenstaand is.
Overeenkomstig artikel 17 van de gecoördineerde wetten op de Raad van
State kan de Raad van State de schorsing van de tenuitvoerlegging van een
administratieve beslissing bevelen wanneer de onmiddellijke uitvoering
ervan een moeilijk te herstellen ernstig nadeel kan veroorzaken.
Het staat buiten twijfel dat de uitvoering van de bestreden beslissing in hoofde
van verzoekende partij een dergelijk nadeel zal veroorzaken.
Vooreerst moet worden vastgesteld dat de bestreden beslissing onmiddellijke
rechtsgevolgen sorteert en dat zij verzoekende partij rechtstreeks en
persoonlijk treft. De uitvoering ervan heeft tot gevolg dat verzoekende partij
onmiddellijk wordt geconfronteerd met gevolgen die niet meer ongedaan
kunnen worden gemaakt wanneer later een arrest tot nietigverklaring zou
worden uitgesproken.
Het nadeel dat verzoekende partij hierdoor lijdt is ernstig, aangezien de
bestreden beslissing ingrijpende gevolgen heeft voor haar persoonlijke en/of
vermogensrechtelijke situatie.
Bovendien is het nadeel moeilijk te herstellen. Zelfs indien de Raad van State
in een later stadium de bestreden beslissing nietig zou verklaren, kan de
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-4/10
situatie die door de uitvoering van de beslissing is ontstaan niet meer volledig
worden teruggedraaid.
De vernietiging van de beslissing zou immers slechts een juridisch herstel
bieden, terwijl de feitelijke gevolgen die inmiddels zijn ingetreden niet meer
volledig ongedaan kunnen worden gemaakt.
Daaruit volgt dat de onmiddellijke uitvoering van de bestreden beslissing
voor verzoekende partij een nadeel veroorzaakt dat zowel ernstig als moeilijk
te herstellen is in de zin van artikel 17 van de gecoördineerde wetten op de
Raad van State.
De voorwaarden voor de schorsing zijn derhalve vervuld.”
Beoordeling
Naar eis van artikel 17, § 2, eerste lid, van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State moet de vordering tot schorsing “een uiteenzetting
van de feiten [bevatten] die, volgens de indiener ervan, de spoedeisendheid
verantwoorden die ter ondersteuning van deze vordering wordt ingeroepen”.
Hetzelfde is te lezen in artikel 4, § 1, eerste lid, 5°, van het koninklijk besluit van
19 november 2024 ‘tot bepaling van de rechtspleging in kort geding en tot
wijziging van diverse besluiten betreffende de procedure voor de afdeling
bestuursrechtspraak van de Raad van State’. Dit houdt in dat het aan verzoeker
toevalt aan de zaak eigen, specifieke gegevens bij te brengen die in concreto
aantonen dat de zaak spoedeisend is, gelet op de gevolgen van een – voortdurende
– tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing.
Voorts kan luidens artikel 17, § 1, derde lid, van de
gecoördineerde wetten op de Raad van State de schorsing op elk moment worden
bevolen indien de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep
tot nietigverklaring en minstens één ernstig middel wordt aangevoerd waarvan het
onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling en waarmee de
nietigverklaring van de bestreden akte of het bestreden reglement prima facie kan
worden verantwoord. Met deze wijzigingen aan artikel 17 van de gecoördineerde
wetten op de Raad van State beoogt de wetgever de schorsingsprocedure te
optimaliseren en maatwerk mogelijk te maken op basis van de spoedeisendheid die
in de vordering tot schorsing wordt aangevoerd (Wetsontwerp tot wijziging van de
wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, KAMER, 20222023, 14 maart 2023, nr. 55-3220/1, 9). Het is evenwel niet de bedoeling met deze
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-5/10
hervorming de strekking te wijzigen van het begrip spoedeisendheid zoals dat thans
gedefinieerd is door de rechtspraak van de Raad van State (Wetsontwerp tot
wijziging van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973,
KAMER, 2022-2023, 14 maart 2023, nr. 55-3220/1, 11). Bijgevolg zal de
spoedeisendheid worden vastgesteld wanneer de verzoekende partij het resultaat
van de procedure ten gronde niet kan afwachten om zijn beslissing te verkrijgen,
op straffe zich in een toestand te bevinden met onherroepelijke schadelijke
gevolgen. Wanneer de afdeling bestuursrechtspraak een vordering tot schorsing
verwerpt wegens het gebrek aan spoedeisendheid, kan een nieuwe vordering
slechts worden ingediend indien die steunt op nieuwe elementen die de
spoedeisendheid
van
deze
vordering
rechtvaardigen.
De
afdeling
bestuursrechtspraak kan bovendien een termijn bepalen waarin geen enkele nieuwe
vordering tot schorsing of tot het bevelen van voorlopige maatregelen kan worden
ingediend indien het enige nieuw ingeroepen element bestaat uit het verloop van
de tijd (artikel 17, § 2, derde lid, gecoördineerde wetten op de Raad van State).
Uit wat voorafgaat, volgt dat niet zal volstaan te stellen dat de
doorlooptijd van een annulatieprocedure te lang duurt of dat het resultaat van een
annulatieprocedure niet kan worden afgewacht.
Zoals onder randnummer 6 wordt aangegeven dient een vordering
tot schorsing een uiteenzetting van de feiten te bevatten die, volgens de indiener
ervan, de spoedeisendheid verantwoorden die ter ondersteuning van deze vordering
wordt ingeroepen, wat inhoudt dat het aan de verzoekende partij toevalt aan de
zaak eigen, specifieke gegevens bij te brengen die in concreto aantonen dat de zaak
spoedeisend is, gelet op de gevolgen van een – voortdurende – tenuitvoerlegging
van de bestreden beslissing en dat zij het resultaat van de procedure ten gronde niet
kan afwachten om haar beslissing te verkrijgen, op straffe zich in een toestand te
bevinden met onherroepelijke schadelijke gevolgen.
Door verzoekster wordt in het verzoekschrift niet als dusdanig een
uiteenzetting van de feiten gegeven die de spoedeisendheid moeten verantwoorden,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-6/10
doch wordt een betoog gevoerd betreffende “het moeilijk te herstellen ernstig
nadeel”.
De Raad van State stelt vast dat verzoekster aldus een moeilijk te
herstellen en ernstig nadeel poogt aan te tonen, daartoe vooral de gevolgen van de
tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing schetsende. Deze algemeen
geformuleerde toelichting bevat geen uiteenzetting van de spoedeisendheid, nu zij
nalaat aan de hand van overtuigende en verifieerbare stukken aan te tonen waarom
zij de vermeende nadelen niet zou kunnen dragen gedurende de periode die een
procedure tot nietigverklaring in beslag neemt. Tevens wenst de Raad van State te
benadrukken dat de voorwaarde van het moeilijk te herstellen ernstig nadeel als
schorsingsvoorwaarde is verlaten sinds de hervorming van de procedure bij wet
van 20 januari 2014 die in werking is getreden op 1 maart 2014. Door gewag te
maken van een moeilijk te herstellen ernstig nadeel, zonder ook maar enige
concrete band te leggen met de spoedeisendheid van de zaak, gaat de voormelde
uiteenzetting voorbij aan de hervorming, ondertussen meer dan tien jaar geleden,
van de schorsingprocedure. Aan die noodzakelijk concretisering van de
spoedeisendheid komt verzoekster alleszins niet toe door uiteen te zetten dat de
schorsing wordt gevorderd wegens een moeilijk te herstellen ernstig nadeel.
In zoverre nog zou kunnen worden aangenomen dat haar
argumentatie onder het kopje “VI. ERNSTIG EN MOEILIJK HERSTELBAAR
NADEEL” ter verantwoording van de spoedeisendheid lijkt te zijn aangevoerd, kan
haar betoog niet worden bijgevallen.
Verzoekster laat dienaangaande in essentie gelden dat indien de
bestreden beslissing niet wordt geschorst de dieren definitief zullen worden
herplaatst en een latere vernietiging door de Raad van State dan feitelijk zonder
zou gevolg blijven, aangezien de dieren inmiddels bij derden geplaatst kunnen zijn.
Zoals reeds onder randnummer 6 werd aangegeven, volstaat het niet te laten
veronderstellen dat de doorlooptijd van een annulatieprocedure te lang duurt of dat
het resultaat van een annulatieprocedure niet kan worden afgewacht om de
spoedeisendheid aan te tonen. Evenmin volstaat het te wijzen op de nadelige
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-7/10
gevolgen van de bestreden beslissing. Tevens moet worden aangetoond dat de
nadelen van die aard en omvang zijn dat verzoekster ze niet kan lijden totdat over
de nietigverklaring van de zaak uitspraak wordt gedaan.
Dienaangaande benadrukt de Raad van State dat, in
tegenstelling tot een nietigverklaring, een schorsing van de tenuitvoerlegging van
de bestreden beslissing enkel uitwerking heeft voor de toekomst. Een gebeurlijke
nietigverklaring van de bestreden beslissing zou tot gevolg hebben dat in
toepassing van artikel 72, § 4, van de Vlaamse Codex Dierenwelzijn van 17 mei
2024 het daaraan voorafgaande beslag, vermeld in paragraaf 1 van die bepaling,
van rechtswege wordt opgeheven, omdat in die hypothese de bestreden beslissing
moet worden geacht nooit te hebben bestaan, zodat er sprake is van het uitblijven
van een bestemmingsbeslissing, zoals bedoeld in artikel 72, § 3, van de Vlaamse
Codex Dierenwelzijn van 17 mei 2024. Daar de schorsing enkel uitwerking heeft
voor de toekomst, heeft zij evenwel niet dezelfde gevolgen als een nietigverklaring.
In geval van schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing zou
de bestreden beslissing wel degelijk blijven voortbestaan – ook al heeft zij geen
uitwerking meer – zodat ook het eraan voorafgaande beslag blijft bestaan.
Verzoekster heeft de aan de bestreden beslissing voorafgaande beslagbeslissing
niet aangevochten. Een schorsing van de tenuitvoerlegging van de bestreden
beslissing zou derhalve de door verzoekster aangevoerde argumenten, niet
ongedaan maken. De schorsing van de tenuitvoerlegging van een bestreden
beslissing moet een nuttig effect hebben en moet verzoekster behoeden voor de
gevreesde schade. Wanneer de schorsing van de bestreden beslissing het
aangevoerde nadeel niet kan verhinderen of ongedaan maken, wordt de
spoedeisendheid van de vordering tot schorsing niet aangetoond.
In zoverre verzoekster nog aanvoert dat de dieren voor haar een
belangrijk emotioneel houvast vormen, temeer daar zij alleenstaand is en de
bestreden beslissing onmiddellijke rechtsgevolgen sorteert die haar rechtstreeks en
persoonlijk treffen tracht zij aan te tonen dat de bestreden beslissing haar moreel
schaadt. Verzoekster maakt met deze loutere bewering evenwel niet aannemelijk
dat die morele schade van die aard is dat de bestreden beslissing, in afwachting van
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-8/10
een uitspraak ten gronde, haar in een schadelijke toestand brengt die niet te
verdragen valt. Het volstaat immers niet te wijzen op de nadelige gevolgen van de
bestreden beslissing en te stellen dat enkel een schorsing dit moreel nadeel
ongedaan kan maken, tevens moet worden aangetoond dat het vermeende nadeel
van dien aard en omvang is dat verzoekster het niet kan lijden totdat over de
procedure ten gronde van de zaak uitspraak wordt gedaan en zulks los van de vraag
of het ingeroepen nadeel van dien aard is dat een eventueel later tussen te komen
vernietigingsarrest niet voldoende genoegdoening zou kunnen verschaffen.
Het door verzoekster gevoerde betoog in het verzoekschrift, doet
bijgevolg niet blijken dat zij zich thans in een toestand zou bevinden met
onherroepelijke schadelijke gevolgen ten gevolge van de tenuitvoerlegging van de
bestreden beslissing.
Uit wat voorafgaat volgt dat verzoekster niet overtuigt dat de
aangevoerde nadelen veroorzaakt door de bestreden beslissing van die aard zijn dat
het inhoudt dat zij daardoor niet de procedure ten gronde kan afwachten.
VI. Conclusie
Er is niet voldaan aan ten minste één van de voorwaarden
gesteld in artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van
State die cumulatief vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing worden
toegewezen.
BESLISSING
De Raad van State verwerpt de vordering.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-9/10
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vier mei tweeduizend zesentwintig, door
de Raad van State, XIIe kamer, samengesteld uit:
Chantal Bamps,
kamervoorzitter,
bijgestaan door
Ilse Anné,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Ilse Anné
Chantal Bamps
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.266.579
XII-10.074-10/10