Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525 (2026-09-01)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.525 van 1 september 2026 Fiscaliteit - Fiscale provinciale
en lokale reglementen Beslissing : Verwerping
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
XIVe KAMER
ARREST
nr. 267.525 van 1 september 2026
in de zaak A. 239.034/XIV-40.111
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Inke Dedecker
kantoor houdend te 3500 Hasselt
Spoorwegstraat 105
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
- de stad SINT-TRUIDEN
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Thomas Beelen
kantoor houdend te 3000 Leuven
Justus Lipsiusstraat 24
bij wie woonplaats wordt gekozen
- het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Koen Geelen en Julie Beausaert
kantoor houdend te 3500 Hasselt
Gouverneur Roppesingel 131
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van het beroep
Het beroep, ingesteld op 5 mei 2023, strekt tot de
nietigverklaring van:
“1. Het besluit van de gemeenteraad van Sint-Truiden dd. 20 december 2022 tot
goedkeuring van het belastingreglement op eroshuizen 2022 […]
2. Het besluit van de Gouverneur van de provincie Limburg om niet op te treden
in het dossier betreffende de klacht van (onder meer) verzoekende partij tegen het
belastingreglement 2022, zoals meegedeeld middels schrijven dd. 7 maart 2023”.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-1/30
II. Verloop van de rechtspleging
De verwerende partijen hebben elk een memorie van antwoord
ingediend en de verzoekende partij heeft in repliek op beide memories van
antwoord een memorie van wederantwoord ingediend.
Auditeur Arne Carton heeft een verslag opgesteld.
De verzoekende partij heeft een verzoek tot voortzetting van het
geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partijen hebben elk een
laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 22 april 2026 om 14:00 uur.
Staatsraad Inge Vos heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Inke Dedecker, die verschijnt voor de verzoekende
partij, advocaat Arne Van Meerbeeck, die loco advocaat Thomas Beelen verschijnt
voor de eerste verwerende partij, en advocaat Julie Beausaert, die verschijnt voor
de tweede verwerende partij, zijn gehoord.
Auditeur Arne Carton heeft een met dit arrest eensluidend advies
gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State,
gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Op 20 december 2022 beslist de gemeenteraad van de stad Sint-
Truiden om het belastingreglement “Gemeentebelasting op eroshuizen 2022”
(hierna: belastingreglement 2022), aan te nemen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-2/30
De artikelen 1 tot 5 van dit reglement luiden:
“Artikel 1
Met ingang van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022 wordt door de
stad Sint-Truiden een belasting gevestigd op de eroshuizen.
Artikel 2
Onder eroshuis moet worden verstaan: iedere instelling waar personen direct
of indirect, de handel gelinkt aan of geïnspireerd door erotisch gedrag, van
de exploitant bevorderen, hetzij door gewoonlijk met de klanten te
verbruiken, hetzij door het verbruik op gelijk welke andere manier te
stimuleren dan door gewoon de klanten te bedienen, te zingen of te dansen.
Dit kan worden vastgesteld doordat die huizen of inrichtingen ofwel hun aard
door uiterlijke kentekens ter kennis van voorbijgangers brengen ofwel als
dusdanig bekend zijn en uit bepaalde vaststellingen en onderzoeken blijkt dat
zij een dergelijke bedrijvigheid uitoefenen.
Artikel 3
De belasting wordt vastgesteld op 5.000,00 euro per eroshuis
Artikel 4
De belasting is verschuldigd door de natuurlijke of rechtspersoon, die een
eroshuis op het grondgebied van de stad Sint-Truiden uitbaat.
Wanneer de inrichting wordt geëxploiteerd door een zaakwaarnemer of een
ander aangestelde, is de belasting verschuldigd door de lastgever. Het is
desgevallend de houder die aan de hand van een geschreven overeenkomst
moet bewijzen dat hij de belastingplichtige inrichting voor rekening van een
derde uitbaat. De zaakwaarnemer of ander aangestelde blijft evenwel
hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting.
De eigenaar van het materieel van het eroshuis evenals deze van het
onroerend goed waarin de inrichting wordt uitgebaat, zijn in ieder geval
hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting.
Artikel 5
De belasting is ondeelbaar. Zij is verschuldigd voor het hele jaar. Daartoe zal
uitsluitend de toestand van 1 januari van het aanslagjaar in aanmerking
genomen worden.
Om geen enkele reden wordt vermindering van de belasting toegestaan.”
Artikel 6 van het reglement betreft de invordering, artikel 7 de
inkohiering, artikel 8 de betalingstermijn, artikel 9 stelt een bezwaarregeling vast
en artikel 10 verklaart bepaalde artikelen van het Wetboek van de
inkomstenbelastingen 1992 (hierna: WIB92) en een uitvoeringsbesluit van dat
wetboek van toepassing.
Dit is het eerste bestreden besluit.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-3/30
3.2.
Het bestreden reglement wordt op 21 december 2022
bekendgemaakt op de website van de stad Sint-Truiden.
3.3.
Op 20 januari 2023 dient onder meer de advocaat van de
verzoekende partij namens een 12-tal potentieel hoofdelijk gehouden eigenaars van
de betrokken panden een bezwaar in bij de toezichthoudende overheid.
3.4.
Met een schrijven van 7 maart 2023 antwoordt de gouverneur
van de provincie Limburg dat de klacht niet gegrond wordt bevonden en dat hij
niet zal optreden in dit dossier om de volgende redenen:
“(…)
Dit reglement vervangt het reglement van 31 januari 2022 dat bij beslissing
van de gouverneur van 10 mei 2022 werd vernietigd. Het nieuwe reglement
komt evenwel tegemoet aan de eerder geformuleerde opmerkingen die ten
grondslag lagen aan de eerdere vernietiging. Bovendien zijn de tarieven veel
redelijker en in lijn met het voorheen wel toegepaste belastingreglement op
eroshuizen van 17 december 2012 (gestemd voor aanslagjaren 2013 tot en
met 2019).
Als bestuurlijke overheid zijn wij niet verplicht om op alle argumenten in
detail te antwoorden. Temeer als blijkt dat het geheel van de argumenten niet
volstaat om een toezichtmaatregel te nemen. Uit de studie van het dossier
blijkt dat de argumenten van de klagers onvoldoende gegrond zijn om tot
vernietiging over te gaan.
1.Vermeende schending van het rechtszekerheids- en gelijkheidsbeginsel bij
definitie belastbaar voorwerp
Standpunt klagers:
Artikel 2 van het belastingreglement van 20 december 2022 definieert een
eroshuis als volgt :
‘Onder eroshuis moet worden verstaan : iedere instelling waar personen
direct of indirect, de handel gelinkt aan of geïnspireerd door erotisch gedrag,
van de exploitant bevorderen, hetzij door gewoonlijk met de klanten te
verbruiken, hetzij door het verbruik op gelijk welke andere manier te
stimuleren dan gewoon de klanten te bedienen, te zingen of te dansen. Dit
kan worden vastgesteld doordat die huizen of inrichtingen, ofwel hun aard
door uiterlijke kentekens ter kennis van voorbijgangers brengen, ofwel als
dusdanig bekend zijn en uit bepaalde vaststellingen en onderzoeken blijkt dat
zij een dergelijke bedrijvigheid uitoefenen.’
De klagers menen een vorm van willekeur te ontwaren in het feit dat
‘eroshuizen die niet bekend zijn of die wel bekend zijn, maar waar nog geen
vaststellingen en onderzoeken gebeurd zijn’, niet belast zouden worden.
Ons standpunt:
Dit is echter de logica zelve : zolang niet is vastgesteld dat iemand
belastingplichtige is, kan deze niet worden belast. Dit is geen schending van
een rechtsbeginsel maar de normale problematiek van de toepassing van een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-4/30
belastingreglement. Bovendien rust de bewijslast bij de gemeente vermits er
geen aangifteplicht is voorzien.
Aldus is de klacht op dit punt niet gegrond.
2. Zogenaamd onwettig motief van de belasting en schending
gelijkheidsbeginsel
Standpunt klagers:
De klagers herhalen hier hun argumenten tegen de motivering van het
voorgaande reglement, die thans niet meer relevant zijn vermits het huidige
reglement de betrokken motieven en het toenmalige tariefonderscheid
gebaseerd op oppervlakte van de percelen niet herneemt.
Ons standpunt:
De argumenten van de klagers zijn niet meer relevant. Het huidige
belastingreglement is afdoende en pertinent gemotiveerd.
Aldus is de klacht op dit punt niet gegrond.
3. Bezwaar tegen systeem van hoofdelijkheid
Standpunt klagers:
Artikel 4 van het belastingreglement van 20 december 2022 luidt als volgt:
‘De belasting is verschuldigd door de natuurlijke of rechtspersoon, die een
eroshuis op het grondgebied van de Stad Sint-Truiden uitbaat.
Wanneer de inrichting wordt geëxploiteerd door een zaakwaarnemer of een
ander aangestelde, is de belasting verschuldigd door de lastgever. Het is
desgevallend de houder die aan de hand van een geschreven overeenkomst
moet bewijzen dat hij de belastingplichtige inrichting voor rekening van een
derde uitbaat. De zaakwaarnemer of ander aangestelde blijft evenwel
hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting.
De eigenaar van het materieel van het eroshuis, evenals deze van het
onroerend goed waarin de inrichting wordt uitgebaat, zijn in ieder geval
hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting.’
De klagers menen dat t.a.v. de eigenaars van het materieel of van de
onroerende goederen, die in het belastingreglement worden aangeduid als
hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting, het motief van
belastbaarheid ook zou moeten gelden, als men ze hoofdelijk aansprakelijk
wil stellen.
Ons standpunt:
Overeenkomstig artikel 5.160 Nieuw Burgerlijk Wetboek kan de gemeente
in haar belasting-reglementen bepalen wie hoofdelijk aansprakelijk is voor
de betaling van de belasting. Rekening houdend met de inningsproblematiek
en de context van het type belasting, is het niet onredelijk dat de eigenaar van
het materieel of van het pand hoofdelijk aansprakelijk wordt gesteld voor de
betaling van de belasting, waarvan het tarief thans als redelijk dient te worden
beschouwd. Een dergelijke vorm van hoofdelijkheid en een dergelijk tarief
komen voor in tal van gelijkaardige belastingreglementen van andere
gemeentes. Ter zake oordeelde de Rechtbank van West-Vlaanderen (Afd.
Brugge) in haar vonnis nr. 18/1072/A van 21 mei 2019: ‘De hoofdelijke
aansprakelijkheid als inningszekerheid is algemeen aanvaard. Het doel van
deze hoofdelijkheid (nl. de inningszekerheid) verantwoordt op een redelijke
wijze de identieke belasting van de hoofdelijk gehouden belastingschuldige
en de belastingplichtige.’
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-5/30
Bovendien impliceert hoofdelijkheid niet dat de belasting definitief
verschuldigd is door de hoofdelijk aangesprokene, die deze kan verhalen op
de oorspronkelijke belastingplichtige.
Aldus is de klacht op dit punt niet gegrond.
4. Vermeende verboden retroactiviteit
Standpunt klagers:
De klagers zien een vorm van verboden retroactiviteit in het feit dat dit
belastingreglement werd gestemd op 20 december 2022 en toch geldt voor
het ganse jaar 2022.
Ons standpunt:
In de vaststaande rechtspraak en rechtsleer wordt er een onderscheid gemaakt
tussen indirecte belastingen en directe belastingen. Indirecte belastingen
worden gevestigd op een voorbijgaand feit of handeling. Deze dienen dus
inderdaad gestemd te worden voor het feit of de handeling plaatsvindt.
Directe belastingen daarentegen betreffen een duurzame toestand, zoals het
uitbaten van een eroshuis. Deze kunnen op het einde van het betrokken jaar
worden gestemd voor het ganse lopende jaar. Dit is geen verboden
retroactiviteit.
Aldus is de klacht ook op dit punt niet gegrond.
[…]”.
Deze mededeling van de gouverneur wordt door de verzoekende
partij aangeduid als “de tweede bestreden beslissing”.
IV. Regelmatigheid van de rechtspleging
Standpunt van de partijen
4.1.
Wat de regelmatigheid van de rechtspleging betreft, vraagt de
verzoekende partij in de memorie van wederantwoord van 25 september 2023 en
haar laatste memorie om het administratief dossier te laten vervolledigen omdat de
eerste verwerende partij zou hebben nagelaten om het volledige administratief
dossier neer te leggen. Zij betoogt dat het dossier dat door de eerste verwerende
partij wordt neergelegd als het administratief dossier, onmogelijk het volledige
administratief dossier kan zijn dat ter beschikking werd gesteld van de
gemeenteraadsleden voorafgaand aan de stemming op 20 december 2022.
Daarnaast bevat het administratief dossier enkel drie jaarverslagen en een
persartikel waarvan niet kan worden nagegaan of zij deel uitmaakten van het
administratief dossier op basis waarvan de stemming in de gemeenteraad is
gebeurd.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-6/30
4.2.
De eerste verwerende partij betwist dat zij een onvolledig
administratief dossier zou hebben neergelegd. Zij merkt op dat de verzoekende
partij niet verduidelijkt welke stukken volgens haar ontbreken. Dat de stukken 2
tot 7 dateren van na de eerste bestreden beslissing betekent niet dat deze niet tot
het administratief dossier behoren, nu zij betrekking hebben op de klacht die de
verzoekende partij tegen de eerste bestreden beslissing indiende bij de tweede
verwerende partij. De stukken 8, 9 en 10 betreffen drie jaarverslagen van de lokale
politie die bij de gemeenteraad wel degelijk gekend waren voordat de eerste
bestreden beslissing werd genomen. Stuk 11 betreft een persartikel dat aantoont
dat er een algemeen gekend probleem was op de Luikersteenweg (zogenaamde
‘Chaussée d’Amour’) voorafgaand aan de bestreden beslissing. De verwerende
partij betoogt dat alle bijgebrachte stukken onderdeel zijn van het administratief
dossier en dat er geen andere stukken zijn die tot het administratief dossier behoren
dat aan de gemeenteraad werd voorgelegd, zodat deze ook niet bijgebracht kunnen
worden in het kader van de voorliggende procedure.
Beoordeling
4.3.
Artikel 6, § 2, van het besluit van de Regent van 23 augustus
1948 ‘tot regeling van de rechtspleging voor de afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State’ bepaalt dat de verwerende partij, indien zij in het bezit is van
het administratief dossier, over een termijn van zestig dagen beschikt om aan de
griffie een memorie van antwoord en het volledige administratief dossier toe te
zenden. Dit verplicht toe te zenden administratief dossier betreft het volledige
dossier dat bestond op het ogenblik dat de bestreden beslissing werd genomen en
dus alle stukken bevat die tijdens de administratieve voorbereiding van de
bestreden beslissing zijn bijeengebracht.
Dat de stukken 2 tot 7 dateren van na het eerste bestreden besluit
neemt niet weg dat zij deel uitmaken van het administratief dossier nu zij
betrekking hebben op de klacht die de verzoekende partij tegen het eerste bestreden
besluit bij de tweede verwerende partij heeft ingediend, hetgeen overigens geleid
heeft tot het antwoordschrijven van de tweede verwerende partij van 7 maart 2023,
dat door de verzoekende partij als tweede bestreden besluit wordt aangemerkt.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-7/30
De verzoekende partij betwist ook niet dat zij de betrokken
jaarverslagen reeds heeft ontvangen als bijlage bij het e-mailbericht van de
manager Financiën van de eerste verwerende partij van 25 januari 2023.
Voorts wordt vastgesteld dat zowel de drie jaarverslagen (van
2019, 2020 en 2021) als het persartikel dateren van voor de aanname van het eerste
bestreden besluit, dat deze stukken eveneens werden opgenomen als bijlage bij het
schrijven van de eerste verwerende partij aan het Agentschap Binnenlands Bestuur
van 10 februari 2023 en dat er geen reden is om aan te nemen dat deze geen deel
uitmaken van het administratief dossier met betrekking tot het eerste bestreden
besluit. In ieder geval laat de verzoekende partij ook na te preciseren welke stukken
uit het administratief dossier van het bestreden belastingreglement van 20
december 2022 ontbreken.
Er is dan ook geen aanleiding om alsnog een aanvulling van het
administratief dossier te bevelen.
V. Ontvankelijkheid van het beroep
Exceptie van niet-ontvankelijkheid van het beroep tegen de “beslissing” van de
gouverneur
Standpunt van de partijen
5.1.
In de memorie van antwoord werpt de tweede verwerende partij
een exceptie van niet-ontvankelijkheid van het beroep op in de mate dat het gericht
is tegen “de tweede bestreden beslissing”. Deze beslissing betreft volgens haar
immers
een
beslissing
tot
niet-uitoefening
sanctioneringsbevoegdheid
die
de
van
provinciegouverneur
de
facultatieve
kan
uitoefenen
overeenkomstig artikel 326 e.v. van het decreet van 22 december 2017 ‘over het
lokaal bestuur’ in het kader van het algemeen bestuurlijk toezicht op de lokale
besturen in het Vlaamse Gewest, zodat ze, in het licht van de gevestigde
rechtspraak van de Raad van State (o.m. RvS 15 oktober 2024, nr. 261.045,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-8/30
ECLI:BE:RVSCE:2024:ARR.261.045) geen beslissing uitmaakt die voor
vernietiging door de Raad van State in aanmerking komt.
5.2.
In de memorie van wederantwoord stelt de verzoekende partij
dat de verwijzing naar voormeld arrest nr. 261.045 van 15 oktober 2024 te dezen
niet relevant is aangezien dat arrest betrekking heeft op een beslissing van een
provinciegouverneur waarbij een klacht onontvankelijk werd verklaard omdat deze
te laat was ingediend, terwijl in de voorliggende zaak de klacht tijdig is ingediend.
Beoordeling
5.3.
In
het
auditoraatsverslag
wordt
de
exceptie
om
de
hiernavolgende redenen gegrond bevonden:
“Overeenkomstig vaste rechtspraak van de Raad van State brengt het nietuitoefenen van de schorsings- en vernietigingsbevoegdheid in het kader van
het algemeen administratief toezicht geen wijzigingen in de rechtsorde met
zich mee.[…] Dergelijke antwoorden maken dus geen beslissingen uit die voor
vernietiging door de Raad van State in aanmerking komen. Die rechtspraak
wordt in het arrest nr. 261.045 van 15 oktober 2024, dat in dat verband
geenszins een voorbehoud maakt inzake de tijdigheid van de klacht, zonder
meer bevestigd.
Dat in het antwoord van de gouverneur ten onrechte vermeld staat dat het
antwoord aanvechtbaar is bij de Raad van State, afdeling
Bestuursrechtspraak, verandert niets aan de voormelde analyse.
De door tweede verwerende partij opgeworpen exceptie is gegrond. Het
beroep tegen het antwoord van de gouverneur van 7 maart 2023 is
onontvankelijk.”
5.4.
Wanneer de ontvankelijkheid van het beroep in vraag wordt
gesteld – en zulks des te meer wanneer dit zoals te dezen gebeurt in het beredeneerd
verslag dat over de zaak is opgesteld door het daartoe aangestelde lid van het
auditoraat –, dan moet die partij daarover een standpunt innemen en de nodige
verduidelijkingen bijbrengen.
De verzoekende partij heeft in haar laatste memorie niet meer
inhoudelijk gereageerd op de bespreking in het auditoraatsverslag.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-9/30
De Raad van State ziet in die omstandigheden geen reden om het
anders te zien dan het auditoraat en besluit, na eigen onderzoek, aldus het
auditoraatsverslag bij te vallen dat het beroep niet-ontvankelijk is in de mate dat
het gericht is tegen het antwoord van de gouverneur van 7 maart 2023.
De exceptie is gegrond.
Met het bestreden besluit wordt hierna bedoeld het besluit van
de gemeenteraad van de stad Sint-Truiden van 20 december 2022 om het
belastingreglement “Gemeentebelasting op eroshuizen 2022” aan te nemen.
VI. Onderzoek van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
Het eerste middel is genomen uit de schending van het
gelijkheidsbeginsel zoals vervat in de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet en
van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, in het bijzonder het
redelijkheidsbeginsel, het voorzienbaarheidsbeginsel, het zorgvuldigheidbeginsel
en het verbod op willekeur,
“Doordat, eerste onderdeel, cafés waar de handel gelinkt aan of geïnspireerd
door erotisch gedrag wordt bevorderd, worden belast en cafés waar zulks niet
het geval is, niet.
Doordat, tweede onderdeel, in het belastingsreglement 2022 wordt bepaald
dat het bestaan van een eroshuis kan worden vastgesteld doordat die huizen
of inrichtingen ofwel hun aard door uiterlijke kentekens ter kennis van
voorbijgangers brengen ofwel als dusdanig bekend zijn en uit bepaalde
vaststellingen en onderzoeken blijkt dat zij een dergelijke bedrijvigheid
uitoefenen.
En doordat, derde onderdeel, een systeem van hoofdelijkheid wordt
ingevoerd opzichtens de eigenaar van het materieel van het eroshuis.
En doordat, vierde onderdeel, het kwestieuze belastingsreglement werd
goedgekeurd op basis van de toelichting tijdens de gemeenteraad dat
eigenaars van eroshuizen alleen zullen aangesproken worden tot betaling van
de belasting indien zij tegelijk eigenaar en uitbater van het eroshuis zijn.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-10/30
Terwijl artikel 10 van de Grondwet bepaalt dat de Belgen gelijk zijn voor de
wet. En terwijl artikel 11 van de Grondwet bepaalt dat het genot van de
rechten en vrijheden aan de Belgen toegekend zonder discriminatie moet
verzekerd worden. En terwijl artikel 172 van de Grondwet bepaalt dat inzake
belastingen geen voorrechten kunnen worden ingevoerd en dat geen
vrijstelling of vermindering van belasting kunnen worden ingevoerd dan
door een wet.
En terwijl het redeljjkheidsbeginsel impliceert dat de overheid redelijk moet
handelen bij het nemen van een beslissing.
En terwijl het voorzienbaarheidsbeginsel in het fiscaal recht impliceert dat
iedere belastingplichtige met een minimaal niveau van voorzienbaarheid
moet kunnen bepalen of een belastingsstelsel op hem zal worden toegepast.
En terwijl het zorgvuldigheidsbeginsel inhoudt de overheid zorgvuldig
handelt bij het nemen van een beslissing.”
Het lid van het auditoraat vat de toelichting bij het middel, zoals
uiteengezet in het verzoekschrift, als volgt samen in zijn verslag:
“Het eerste onderdeel is gericht tegen de artikelen 1 en 2 van het reglement.
Verzoeker betoogt dat het belastingreglement een ongerechtvaardigd
onderscheid maakt door cafés te belasten waar handel gelinkt aan of
geïnspireerd door erotisch gedrag wordt bevorderd, terwijl andere cafés niet
worden belast, zonder dat daarvoor een objectieve en pertinente
verantwoording zou bestaan. Verzoeker stelt dat eroshuizen niet meer, doch
veeleer minder overlast veroorzaken dan reguliere horecazaken, aangezien
bezoekers doorgaans geen ruchtbaarheid wensen te geven aan hun bezoek.
Het tweede onderdeel bekritiseert de in artikel 2 van het reglement
vastgestelde wijze waarop het bestaan van een eroshuis kan worden
vastgesteld, namelijk ofwel door uiterlijke kentekens, ofwel doordat een
eroshuis als dusdanig bekend is en uit vaststellingen en onderzoeken blijkt
dat een dergelijke bedrijvigheid wordt uitgeoefend. Deze regeling leidt tot
een ongelijke behandeling, aangezien eroshuizen met etalage zonder verdere
vaststelling of onderzoek ‘automatisch’ worden belast, terwijl eroshuizen die
‘niet bekend’ of ‘verborgen’ zijn zonder onderzoek niet worden belast. Dit
zou resulteren in willekeur en de uitbating in de illegaliteit duwen. Volgens
verzoeker zouden ‘feitelijk alleen de eroshuizen aan de Chaussée d’Amour
(…) belast worden’. De omstandigheid dat er geen aangifteplicht voorzien
is, zou de schending van het gelijkheidsbeginsel des te ernstiger maken.
Het derde onderdeel betreft de in artikel 4, derde lid, van het reglement
ingestelde hoofdelijke aansprakelijkheid van de eigenaar van het materieel
van het eroshuis. Volgens verzoeker zijn dergelijke eigenaars overgeleverd
aan de willekeur van de stad, die op grond van de voormelde bepaling immers
willekeurig eigenaars van diverse materialen zoals ‘een barkruk, koffielepel,
bedlaken’ zou kunnen aanspreken.
In het vierde onderdeel wijst verzoeker erop dat het reglement werd
goedgekeurd na de toelichting door een schepen tijdens de gemeenteraad,
waarbij deze schepen stelde dat eigenaars van eroshuizen alleen zullen
worden aangesproken tot betaling van de belasting indien zij tegelijk
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-11/30
eigenaar en uitbater van het eroshuis zijn. Deze toelichting is volgens
verzoeker tegenstrijdig met de verantwoording voor de hoofdelijkheid in de
aanhef van het bestreden reglement.”
7.
Het lid van het auditoraat vat de essentie van de argumentatie
van de verzoekende partij in de memorie van wederantwoord als volgt samen in
zijn verslag:
“Met betrekking tot het eerste onderdeel stelt verzoeker dat de drie
jaarverslagen en het persartikel waar eerste verwerende partij naar verwijst
geen deel uitmaakten van het administratief dossier, zodat deze de eerste
bestreden beslissing niet zouden kunnen verantwoorden. Daarnaast zou uit
deze jaarverslagen blijken dat er zich jaar na jaar minder problemen stelden.
De verwijzing van eerste verwerende partij naar het eroshuis van verzoeker
zou voorts een a posteriori motivering uitmaken die is toegespitst op één
welbepaald eroshuis terwijl in casu een reglementair besluit wordt bestreden.
Met betrekking tot het tweede onderdeel benadrukt verzoeker dat hij de wijze
van vaststelling van het belastbaar feit betwist. Er zou niet de minste
verplichting voor eerste verwerende partij bestaan om ook maar enig
onderzoek te doen naar prostitutie, terwijl voor de eroshuizen aan de
Chaussée d’Amour zelfs geen onderzoek of vaststelling dient te gebeuren.
Aangezien een eroshuis er alle baat bij heeft om niet als dusdanig bekend te
zijn, moedigt het belastingreglement wel degelijk aan om in de illegaliteit te
werken.
Inzake het derde onderdeel stelt verzoeker dat het middelonderdeel ‘als
dusdanig’ niet gericht is tegen het systeem van de hoofdelijkheid. Het zou
onbetwistbaar zijn dat een barkruk, koffielepel, bedlaken materieel is,
waardoor de eigenaar ervan belastingplichtig is. Aangezien
belastingplichtigen niet met een minimaal niveau van voorzienbaarheid
kunnen bepalen of een belastingstelsel op hen zal worden toegepast, zou dit
een schending van het fiscaalrechtelijke voorzienbaarheidsbeginsel
uitmaken.
Wat betreft het vierde onderdeel benadrukt verzoeker dat de verklaringen van
de destijds bevoegde schepen aan de stemming zijn voorafgegaan en dat het
niet is uitgesloten (en zelfs waarschijnlijk is) dat een dergelijke verklaring
heeft meegespeeld bij de goedkeuring van het belastingreglement.”
8.
In haar laatste memorie herhaalt de verzoekende partij, wat het
eerste onderdeel betreft, dat er géén zekerheid is over het dossier zoals dit ten tijde
van de besluitvorming voorlag, zodat het feitelijk bestaan van de motieven niet
naar behoren is bewezen. Zij benadrukt nogmaals “dat het logica is dat de
eroshuizen minder overlast veroorzaken dan de cafés”. Een persartikel met
betrekking tot verkeersongevallen op de Chaussée d’Amour kan geen deel
uitmaken van het administratief dossier, laat staan dat van de verzoekende partij
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-12/30
kan worden verwacht dat zij de inhoud van dergelijk krantenartikel concreet
weerlegt, te meer daar in de jaarverslagen geen melding wordt gemaakt van
opvallend meer verkeersongevallen op de betrokken plaats. Tot slot betoogt de
verzoekende partij dat zij niet opwerpt dat er een moeilijkheid bestaat om
categorieën af te bakenen, maar wel dat de ruimere categorie van alle cafés – die
duidelijk kan worden afgebakend – niet belast wordt in tegenstelling tot de
subcategorie van eroshuizen.
Wat het tweede onderdeel betreft, stelt de verzoekende partij in
haar laatste memorie dat de aangevoerde schending van het gelijkheidsbeginsel
niet de toepassing van het belastingreglement betreft, maar wel de in het
belastingreglement bepaalde wijze van vaststelling van het belastbaar feit. Dat er
sprake is van een eroshuis moet op een zodanige wijze worden bepaald dat alle
eroshuizen in dat opzicht op gelijke wijze worden behandeld. Dat is volgens de
verzoekende partij te dezen niet het geval nu eroshuizen met etalage, zoals de
eroshuizen in de Chaussée d’Amour, als het ware automatisch worden belast,
terwijl eroshuizen die niet als dusdanig bekend zijn, niet worden belast als er geen
vaststellingen of onderzoeken zijn waaruit blijkt dat het eroshuizen zijn. Het feit
dat er niet in een aangifteplicht is voorzien, maakt de schending van het
gelijkheidsbeginsel des te groter omdat de eerste verwerende partij er zelfs niet toe
verplicht is om jaarlijks een onderzoek naar het bestaan van eroshuizen op haar
grondgebied uit te voeren.
Wat het derde onderdeel betreft, doet de verzoekende partij in de
eerste plaats nog gelden dat het belang bij een beroep tegen een reglementair besluit
soepeler dient te worden geïnterpreteerd en dat in geval van vernietiging, de situatie
van de verzoekende partij onmiskenbaar in gunstige zin zal evolueren aangezien in
dat geval een nieuw belastingreglement dient te worden gestemd dat enkel voor de
toekomst kan gelden. In het licht van de definitie van het begrip “eroshuis” in het
belastingreglement kan volgens haar niet zonder meer worden aangenomen dat met
de eigenaar van het materiaal van het eroshuis de eigenaar wordt bedoeld van de
roerende goederen “die nodig zijn voor de uitbating van het eroshuis”. Als
materieel kan worden beschouwd: al wat nodig is tot de uitoefening van een bedrijf.
Er kan volgens haar dan ook niet worden betwist dat ook de eigenaar van een
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-13/30
barkruk, koffielepel of bedlaken belastingplichtig is, minstens is niet uitgesloten
dat dit begrip als zodanig geïnterpreteerd wordt bij de toepassing van het
belastingreglement.
Wat het vierde onderdeel betreft, merkt de verzoekende partij in
haar laatste memorie op dat de stemming wel degelijk heeft plaatsgevonden op
basis van de toelichting van de ter zake bevoegde schepen en dat dit motief naar
behoren is bewezen aangezien het blijkt uit een audio-opname, zodat niet aan de
materiële
motiveringsplicht
is
voldaan.
Zij
herhaalt
ook
dat
het
zorgvuldigheidsbeginsel geschonden is, nu het niet uitgesloten is dat de voormelde
toelichting gemeenteraadsleden ertoe gebracht heeft om het belastingreglement
goed te keuren.
Beoordeling
Eerste onderdeel
In het eerste onderdeel betoogt de verzoekende partij in essentie
dat het bestreden belastingreglement een ongerechtvaardigd onderscheid maakt
door cafés te belasten waar handel gelinkt aan of geïnspireerd door erotisch gedrag
wordt bevorderd, terwijl andere cafés niet worden belast, zonder dat daarvoor een
objectieve en pertinente verantwoording zou bestaan.
Het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie sluit niet uit dat
een verschil in behandeling tussen categorieën van personen wordt ingesteld, voor
zover dat verschil op een objectief criterium berust en het redelijk verantwoord is.
Het bestaan van een dergelijke verantwoording moet worden
beoordeeld rekening houdend met het doel en de gevolgen van de betwiste
maatregel en met de aard van de ter zake geldende beginselen; het beginsel van
gelijkheid en niet-discriminatie is geschonden wanneer vaststaat dat er geen
redelijk verband van evenredigheid bestaat tussen de aangewende middelen en het
beoogde doel.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-14/30
Artikel 172, eerste lid, van de Grondwet vormt, in fiscale
aangelegenheden, een bijzondere toepassing van het in de artikelen 10 en 11 van
de Grondwet vervatte beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie (GwH 23
december 2021, nr. 188/2021, ECLI:BE:GHCC:2021:ARR.188, B.4.1).
Blijkens artikel 1 van het bestreden besluit wordt de litigieuze
belasting gevestigd op eroshuizen, waarbij onder eroshuis overeenkomstig artikel
2 van het reglement moet worden verstaan: “iedere instelling waar personen direct
of indirect, de handel gelinkt aan of geïnspireerd door erotisch gedrag, van de
exploitant bevorderen, hetzij door gewoonlijk met de klanten te verbruiken, hetzij
door het verbruik op gelijk welke andere manier te stimuleren dan door gewoon de
klanten te bedienen, te zingen of te dansen. Dit kan worden vastgesteld doordat die
huizen of inrichtingen ofwel hun aard door uiterlijke kentekens ter kennis van
voorbijgangers brengen ofwel als dusdanig bekend zijn en uit bepaalde
vaststellingen en onderzoeken blijkt dat zij een dergelijke bedrijvigheid
uitoefenen.” Dat wordt in de aanhef als volgt gemotiveerd:
“De financiële toestand van de gemeente vormt het financieel hoofddoel en
vereist een vaststelling van deze belasting.
De belasting wordt beleidsmatig ook behouden omwille van de overlast die
de belaste inrichtingen voor de omgeving betekenen, het bijzonder
politioneel toezicht dat zij vergen.”
12.
De verzoekende partij toont niet aan dat de voormelde
overwegingen inzake het tegengaan van overlast door eroshuizen en het
compenseren van de kosten van het bijzonder politioneel toezicht waartoe zij
noodzaken, die ook bevestiging blijken te vinden in de jaarverslagen van de lokale
politie en een persartikel, onjuist zijn, noch dat zij niet van aard zijn om een
objectieve en redelijke verantwoording te bieden voor de litigieuze verschillende
fiscale behandeling.
De verzoekende partij steunt zich ter adstructie van het eerste
onderdeel van het middel in wezen enkel op een eigen aanname dat het “de logica
is dat de eerste categorie, de eroshuizen, minder overlast veroorzaken dan de cafés”
omdat “veel bezoekers van eroshuizen […] net niet veel ruchtbaarheid [willen]
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-15/30
geven aan het bezoek” en dat “personen die amok willen maken, […] dan ook niet
naar eroshuizen [zullen] gaan. Een dergelijke eigen aanname of veronderstelling
zonder enig begin van bewijs volstaat niet om aannemelijk te maken dat geen
objectieve en redelijke verantwoording voorligt voor de verschillende behandeling.
Om de redenen die hoger reeds werden uitgezet onder punt 4.3.
blijkt niet dat de jaarverslagen en het persbericht geen deel zouden uitmaken van
het administratief dossier en om die reden ook het bestreden besluit niet zouden
kunnen verantwoorden. De verzoekende partij kan ook niet worden bijgevallen
waar zij stelt dat uit de jaarverslagen zonder meer zou blijken dat er zich “jaar na
jaar minder problemen stelden”. Zo blijkt onder meer in het laatste jaarverslag van
2021 bijkomend sprake van de opstarting van een gerechtelijk onderzoek naar
aanleiding van een schietincident. Uit de stukken van het administratief dossier
blijkt ook niet dat de overlast en het vereiste bijzonder politioneel toezicht waar de
verwerende partij op doelt (onder meer naar aanleiding van mensenhandel, illegale
tewerkstelling, brandstichting, schietincident, verhoogd aantal ongevallen door
onoplettende bestuurders op plaatsen met raamprostitutie,…) louter betrekking
heeft op het maken van amok waar de verzoekende partij naar verwijst.
Wat de aangevoerde schending van de overige geschonden
geachte bepalingen en beginselen betreft, wordt er geen specifieke argumentatie
opgebouwd, zodat deze grieven geacht moeten worden ofwel samen te vallen met
wat hiervóór al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Het eerste onderdeel van het eerste middel is ongegrond.
Tweede onderdeel
In het tweede onderdeel betoogt de verzoekende partij in essentie
dat het belastbaar feit en de wijze van vaststelling ervan in artikel 2 van het
belastingreglement niet accuraat is omschreven, hetgeen volgens haar leidt tot een
ongelijke behandeling tussen enerzijds eroshuizen met etalage die als het ware
automatisch worden belast en, anderzijds, andere eroshuizen die hetzij niet bekend
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-16/30
zijn, hetzij wel bekend zijn maar waar nog geen “vaststellingen en onderzoeken”
gebeurd zijn en die niet worden belast.
Artikel 2 van het bestreden belastingreglement werd hoger onder
punt 11 reeds weergegeven. Er wordt naar verwezen. Uit deze bepaling blijkt dat
de vaststelling of er sprake is van een “eroshuis” op twee wijzen kan gebeuren:
ofwel doordat die huizen of inrichtingen hun aard door uiterlijke kentekens ter
kennis van voorbijgangers brengen, ofwel doordat die huizen of inrichtingen als
dusdanig bekend zijn en uit bepaalde vaststellingen en onderzoeken blijkt dat zij
een dergelijke bedrijvigheid uitoefenen.
Over de kritiek van de verzoekende partij stelde de
toezichthoudende overheid reeds:
“Dit is echter de logica zelve : zolang niet is vastgesteld dat iemand
belastingplichtige is, kan deze niet worden belast. Dit is geen schending van
een rechtsbeginsel maar de normale problematiek van de toepassing van een
belastingreglement. Bovendien rust de bewijslast bij de gemeente vermits er
geen aangifteplicht is voorzien.”
Het reglement maakt geen onderscheid naargelang een eroshuis
al dan niet over een etalage beschikt. Het aangevoerde verschil in behandeling
steunt bovendien louter op de eigen aanname en veronderstelling van de
verzoekende partij dat aangezien niet in een aangifteplicht wordt voorzien, feitelijk
alleen eroshuizen met etalage zullen worden belast. Dergelijke eigen aanname,
zonder enige concrete onderbouwing, volstaat niet om aannemelijk te maken dat
de wijze van vaststelling zoals opgenomen in artikel 2 van het bestreden
belastingreglement de beginselen van gelijkheid en niet-discriminatie schendt.
Het ontbreken van een aangifteplicht staat er voorts niet aan in
de weg dat door de bevoegde personeelsleden onderzoeksbevoegdheden worden
uitgevoerd om de toepassing van het belastingreglement te kunnen controleren of
onderzoeken wanneer het gaat om huizen of inrichtingen die als dusdanig bekend
zijn. Met de verwerende partij wordt ook vastgesteld dat ook inrichtingen die geen
etalage hebben doch wel uiterlijke kentekens op basis waarvan besloten kan
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-17/30
worden dat het om een eroshuis gaat, onder het toepassingsgebied van het litigieuze
belastingreglement blijken te vallen.
Wat de aangevoerde schending van de overige geschonden
geachte bepalingen en beginselen betreft, wordt er geen specifieke argumentatie
opgebouwd, zodat deze grieven geacht moeten worden ofwel samen te vallen met
wat hiervóór al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Het tweede onderdeel van het eerste middel is ongegrond.
Derde onderdeel
In het derde onderdeel van het eerste middel uit de verzoekende
partij kritiek op de in artikel 4, derde lid, van het reglement ingestelde hoofdelijke
aansprakelijkheid van de eigenaar van het materieel van het eroshuis. Volgens de
verzoekende partij is er sprake van willekeur bij het aanspreken van de eigenaar
van materiaal van het eroshuis als hoofdelijk aansprakelijke belastingplichtige. Zo
zou de eerste verwerende partij bijvoorbeeld de eigenaar van een barkruk,
koffielepel of een bedlaken kunnen aanspreken.
In zoverre de eerste verwerende partij hiertegen een exceptie
obscuri libelli opwerpt, kan zij niet worden bijgevallen. De toelichting bij het
middelonderdeel, waarin verwezen wordt naar het verbod van willekeur, laat
immers toe voldoende inzicht te krijgen in de bezwaren die in dit onderdeel tegen
het bestreden belastingreglement worden aangevoerd.
Artikel 4, derde lid, van het bestreden belastingreglement luidt:
“De eigenaar van het materieel van het eroshuis evenals deze van het
onroerend goed waarin de inrichting wordt uitgebaat, zijn in ieder geval
hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting.”
De verzoekende partij zet in haar verzoekschrift uiteen dat zij
eigenaar is van een club gelegen aan de Luikersteenweg te Sint-Truiden en dat zij
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-18/30
als eigenaar van het onroerend goed waarin de inrichting wordt uitgebaat in ieder
geval hoofdelijk aansprakelijk is voor de betaling van de belasting.
Daargelaten de vraag of de verzoekende partij, die als eigenaar
van het onroerend goed waarin de inrichting wordt uitgebaat in ieder geval
hoofdelijk aansprakelijk is, belang heeft bij de kritiek in het derde onderdeel van
het eerste middel, wordt vastgesteld dat haar kritiek berust op een verkeerde lezing
van artikel 4, derde lid, van het bestreden belastingreglement. Daarin wordt immers
niet verwezen naar de eigenaar van bepaald materiaal in het eroshuis zoals de
verzoekende partij doet uitschijnen, maar wel naar de eigenaar van “het materieel”
van het eroshuis. De eerste verwerende partij verwijst in de memorie van antwoord
naar het taaladvies van de Vlaamse overheid, waar het begrip “materieel” als volgt
wordt gedefinieerd: “Het zelfstandige naamwoord materieel komt alleen als
verzamelnaam voor en heeft dan ook geen meervoudsvorm. De betekenis is ‘al wat
nodig is voor werk of bedrijf, in het bijzonder machines en middelen voor het
vervoer van personen of goederen”. Zij maakt aldus aannemelijk dat met “de
eigenaar van het materieel” in artikel 4, derde lid, van het belastingreglement, de
eigenaar wordt bedoeld van de roerende goederen die nodig zijn voor de uitbating
van het eroshuis en dat het bijgevolg niet gaat over één barkruk, lepel of badlaken.
Dat een beoordelingsbevoegdheid wordt toegekend aan de
fiscale administratie onder toezicht van de rechtscolleges, betekent voorts op zich
niet dat de in het geding zijnde bepaling niet beantwoordt aan de vereiste van
voorspelbaarheid.
Wat de aangevoerde schending van de overige geschonden
geachte bepalingen en beginselen betreft, wordt er geen specifieke argumentatie
opgebouwd, zodat deze grieven geacht moeten worden ofwel samen te vallen met
wat hiervóór al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Het derde onderdeel van het eerste middel is ongegrond.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-19/30
Vierde onderdeel
In het vierde onderdeel wijst de verzoekende partij erop dat het
belastingreglement werd goedgekeurd na de toelichting door een schepen tijdens
de gemeenteraad, waarbij deze schepen stelde dat eigenaars van eroshuizen alleen
zullen worden aangesproken tot betaling van de belasting indien zij tegelijk
eigenaar en uitbater van het eroshuis zijn. Deze toelichting is volgens de
verzoekende partij tegenstrijdig met de verantwoording voor de hoofdelijkheid in
de aanhef van het bestreden reglement.
Het vierde onderdeel van het eerste middel blijkt aldus gericht te
zijn tegen een “toelichting” van een schepen en niet tegen één of meerdere
bepalingen van het bestreden besluit, zodat deze kritiek niet tot nietigverklaring
van het bestreden besluit kan leiden.
In zoverre de verzoekende partij voor het eerst in haar laatste
memorie nog bijkomend een schending van de materiëlemotiveringsplicht
opwerpt, geeft zij op niet-ontvankelijke wijze een nieuwe wending aan haar middel
nu niet blijkt dat zij deze grief niet reeds in haar verzoekschrift kon ontwikkelen.
Het vierde onderdeel van het eerste middel wordt niet
aangenomen.
Besluit
Het eerste middel wordt verworpen.
B. Tweede middel
Uiteenzetting van het middel
Het tweede middel is genomen uit de schending van de algemene
beginselen van behoorlijk bestuur, met name het materieel motiveringsbeginsel,
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-20/30
“Doordat het belastingsreglement 2022 wordt gemotiveerd door te verwijzen
naar de financiële toestand van de gemeente als financieel hoofddoel en
daarnaast ook naar het doel van het beleidsmatig behouden van de belasting
omwille van de overlast die de belaste inrichtingen voor de omgeving
betekenen en het bijzonder politioneel toezicht dat zij vergen.
Terwijl het materieel motiveringsbeginsel inhoudt dat een
overheidsbeslissing gemotiveerd wordt met begrijpelijke motieven die
juridisch en feitelijk correct zijn en die voldoende draagkrachtig zijn om de
beslissing te schragen.”
De verzoekende partij betoogt in essentie dat het motief van de
overlast voor het belastingreglement 2022 onvoldoende onderbouwd is. Met de
motivering vervat in het e-mailbericht van de manager Financiën van de eerste
verwerende partij van 25 januari 2023 kan volgens haar geen rekening worden
gehouden omdat het gaat om een a posteriori motivering. Voorts geeft het motief
zoals opgenomen in de aanhef van het belastingreglement volgens haar geen
afdoende inzicht in het daadwerkelijk bestaan van overlast voor de omgeving, noch
in het vereiste bijzonder politioneel toezicht. Als er al effectief overlast is, blijkt
volgens haar nergens het verschil met de overlast veroorzaakt door bijvoorbeeld de
horeca. Zij stelt dat de logica is dat eroshuizen minder overlast veroorzaken dan de
horeca. De drie jaarverslagen waarnaar in voormeld e-mailbericht wordt verwezen,
maken volgens haar geen deel uit van het administratief dossier en indien dat wel
het geval is, verantwoorden ze het bestreden besluit niet. Ook het bestaan van
overlast zou niet bewezen zijn.
Voor zover uit de jaarverslagen een gebeurlijke link van de
eroshuizen met het criminele milieu zou blijken en dit een motief zou vormen voor
de belasting, betreft het volgens de verzoekende partij een onwettig motief. In dat
geval wordt er volgens de verzoekende partij een belasting, meer bepaald de
betaling van een grote som geld, opgelegd omwille van de “link met het criminele
milieu” waarvoor dezelfde garanties ten opzichte van belastingplichtigen dienen te
gelden als in het kader van een strafrechtelijke vervolging (“onder meer het recht
op een eerlijk proces, het vermoeden van onschuld, het legaliteitsbeginsel in
strafzaken en het persoonlijk karakter van de straf”), welke principes volgens de
verzoekende partij worden geschonden.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-21/30
In de memorie van wederantwoord benadrukt de verzoekende
partij dat de materiëlemotiveringsplicht inhoudt dat het bestreden reglement moet
worden gedragen door rechtens verantwoorde en toereikende motieven die kunnen
blijken, hetzij uit de beslissing zelf, hetzij uit de stukken van het dossier. Zij wijst
erop dat de eerste verwerende partij niet antwoordt op haar argumentatie dat de
drie jaarverslagen geen deel uitmaken van het administratief dossier en dat de
tweede verwerende partij lijkt te beseffen dat de jaarverslagen een a posteriori
motivering uitmaken aangezien zij deze bestempelt als “bijkomende context”.
In de laatste memorie stelt de verzoekende partij dat zij niet
betwist dat de kwestieuze belasting een financieel doel kan hebben, maar dat de
belasting ook niet fiscale neveneffecten heeft, met name een ontmoedigingsfunctie
zoals volgens haar blijkt uit het e-mailbericht van 25 januari 2023. Zij wijst op de
decriminalisering van het sekswerk ingevolge de wet van 21 maart 2022 ‘houdende
wijzigingen aan het Strafwetboek en inzake de bevoegdheid om in rechte op te
treden met betrekking tot het seksueel strafrecht’ en stelt dat het onredelijk of
onevenredig hoog bedrag van 5000 euro belasting per eroshuis per jaar ertoe leidt
dat er een prohibitieve belasting wordt opgelegd “terwijl sekswerk door de band
nét niet meer strafbaar is”.
Beoordeling
De motieven die de genomen maatregel verantwoorden, moeten
bestaan op het ogenblik dat het bestreden besluit wordt genomen. Dit houdt in, bij
gebrek aan een formelemotiveringsplicht voor reglementaire besluiten, dat de
objectieve en redelijke verantwoording voor een genomen maatregel in beginsel
moet blijken uit (de aanhef van) het bestreden reglementair besluit zelf of uit het
dossier dat voorlag en op grond waarvan de verwerende partij tot de maatregel
heeft beslist, te dezen het belastingreglement 2022. Dit zou slechts anders zijn
wanneer de objectieve en redelijke verantwoording ook zou kunnen worden
afgeleid uit de aard en de context zelf van het bestreden belastingreglement
wanneer het motief daarvoor (i) zo voor de hand liggend is dat geen andere
uitlegging ervoor mogelijk is en (ii) het duidelijk is dat het op grond van die reden
is dat de maatregel werd genomen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-22/30
Bij
de
beoordeling
van
de
naleving
van
de
materiëlemotiveringsplicht is de Raad van State niet bevoegd om zijn oordeel
omtrent de feiten in de plaats te stellen van het oordeel van de administratieve
overheid. Hij is enkel bevoegd om desgevraagd na te gaan of de administratieve
overheid is uitgegaan van de juiste feitelijke gegevens, of zij die correct heeft
beoordeeld en of zij op grond daarvan binnen de perken van de redelijkheid tot
haar besluit is kunnen komen.
De preambule bij het bestreden belastingreglement bevat de
volgende toelichting:
“De financiële toestand van de gemeente vormt het financieel hoofddoel en
vereist een vaststelling van deze belasting.
De belasting wordt beleidsmatig ook behouden omwille van de overlast die
de belaste inrichtingen voor de omgeving betekenen, het bijzonder
politioneel toezicht dat zij vergen.
De in art. 4 van het hierna vermelde beschikkend gedeelte voorziene
hoofdelijkheid
is
verantwoord
vanuit
de
al
ondervonden
inningsmoeilijkheden bij de belastingplichtigen en wordt ingesteld in het
financieel belang van de stad.”
Uit deze motivering blijkt dat de belasting een financieel
hoofddoel nastreeft. Daarnaast streeft de belasting een nevendoel na om de overlast
die de eroshuizen voor de omgeving teweegbrengen, te beperken en het bijzonder
politioneel toezicht dat zij vergen te compenseren.
Zoals reeds werd vastgesteld bij de beoordeling van het eerste
middel, wordt de motivering dat de eroshuizen effectief overlast veroorzaken voor
de omgeving en bijzonder politioneel toezicht vergen, geredelijk bewezen door de
stukken van het administratief dossier. Hoger (onder punt 4.3.) werd ook reeds
vastgesteld dat er geen reden is om aan te nemen dat de voormelde stukken geen
deel uitmaken van het administratief dossier met betrekking tot het eerste bestreden
besluit. De kritiek van de verzoekende partij ter zake kan dan ook niet worden
aangenomen.
In de mate dat de verzoekende partij ook in het kader van het
tweede middel voorts herhaalt dat “het de logica is dat eroshuizen minder overlast
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-23/30
veroorzaken dan de horeca”, en zij het verschil in overlast tussen de eroshuizen
enerzijds, en de horeca, anderzijds, andermaal in vraag stelt, volstaat het te
verwijzen naar de beoordeling van het eerste onderdeel van het eerste middel, waar
deze kritiek reeds werd verworpen.
Ten slotte blijkt nergens uit het bestreden besluit, noch uit het
administratief dossier dat er uitdrukkelijk sprake is van een ‘link met het criminele
milieu’ en dat dit een motief voor het bestreden belastingreglement zou vormen,
zodat de kritiek van de verzoekende partij dat er in voorkomend geval een onwettig
motief voorligt, feitelijke grondslag mist.
In zoverre de verzoekende partij in haar laatste memorie nog
bijkomend wijst op de ontmoedigingsfunctie als nevendoel en daarbij argumentatie
ontleent aan de voormelde wet van 21 maart 2022, die bekendgemaakt werd in het
Belgisch Staatsblad van 30 maart 2022, geeft zij op niet-ontvankelijke wijze een
nieuwe wending aan haar middel nu niet blijkt dat zij deze grief niet reeds in haar
verzoekschrift kon ontwikkelen.
Het tweede middel is niet gegrond.
C. Derde middel
Uiteenzetting van het middel
Het derde middel is genomen uit de schending van het
gelijkheidsbeginsel zoals vervat in de artikelen 10, 11 en 172 van de Grondwet, het
materieel motiveringsbeginsel en het voorzienbaarheidsbeginsel,
“Doordat artikel 4 derde lid van het belastingsreglement 2022 bepaalt dat de
eigenaar van het materieel van het eroshuis evenals deze van het onroerend
goed waarin de inrichting wordt uitgebaat, in ieder geval hoofdelijk
aansprakelijk zijn voor de betaling van de belasting.
Terwijl artikel 10 van de Grondwet bepaalt dat de Belgen gelijk zijn voor de
wet.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-24/30
En terwijl artikel 11 van de Grondwet bepaalt dat het genot van de rechten
en vrijheden aan de Belgen toegekend zonder discriminatie moet verzekerd
worden.
En terwijl artikel 172 van de Grondwet bepaalt dat inzake belastingen geen
voorrechten kunnen worden ingevoerd en dat geen vrijstelling of
vermindering van belasting kunnen worden ingevoerd dan door een wet.
En terwijl het materieel motiveringsbeginsel inhoudt dat een
overheidsbeslissing gemotiveerd wordt met begrijpelijke motieven die
juridisch en feitelijk correct zijn en die voldoende draagkrachtig zijn om de
beslissing te schragen.
En terwijl het voorzienbaarheidsbeginsel in het fiscaal recht impliceert dat
iedere belastingplichtige met een minimaal niveau van voorzienbaarheid
moet kunnen bepalen of een belastingstelsel op hem zal worden toegepast.”
De verzoekende partij zet uiteen dat het belastingreglement
voorziet in een systeem van hoofdelijkheid ten aanzien van de eigenaar van het
materieel van het eroshuis, evenals deze van het onroerend goed waarin de
inrichting wordt uitgebaat.
Voor zover de Raad van State van oordeel zou zijn dat het motief
van de belasting – het genereren van inkomsten om de kosten te dekken van het
bijzonder politioneel toezicht dat deze inrichtingen veroorzaken omwille van de
overlast die zij voor de omgeving betekenen – wél wettig zou zijn, dient volgens
de verzoekende partij vastgesteld te worden dat dit motief niet opgaat ten aanzien
van de personen die op basis van het belastingreglement hoofdelijk gehouden zijn.
Het invoeren van het systeem van hoofdelijkheid leidt volgens
haar bovendien tot willekeur, hetgeen strijdig is met het legaliteitsbeginsel of
voorzienbaarheidsbeginsel in het fiscaal recht dat impliceert dat iedere
belastingplichtige met een minimaal niveau van voorzienbaarheid moet kunnen
bepalen of een belastingstelsel op hem zal worden toegepast.
In de memorie van wederantwoord merkt de verzoekende partij
op dat de stelling van de eerste verwerende partij dat de mogelijkheid van
hoofdelijkheid door de vaste rechtspraak van de Raad van State uitdrukkelijk wordt
erkend, slechts onderbouwd wordt met rechtspraak van de Franstalige kamers van
de Raad van State. Daarnaast wordt volgens haar niet aangetoond dat het motief
van de belasting opgaat ten aanzien van de eigenaar.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-25/30
In haar laatste memorie gaat de verzoekende partij niet verder in
op het derde middel.
Beoordeling
Het auditoraat besluit tot een verwerping van de aangevoerde
schending van het gelijkheidsbeginsel zoals vervat in de artikelen 10, 11 en 172
van de Grondwet op grond van de volgende overwegingen:
“De hoofdelijke aansprakelijkheid van eigenaars van eroshuizen vertoont een
voldoende verband met aard en doel van de belasting en berust aldus op
redelijke motieven, is niet willekeurig en maakt geen schending van het
gelijkheidsbeginsel uit. Een gelijkaardig middel gericht tegen de hoofdelijke
aansprakelijkheid van eigenaars van rendez-voushuizen werd door de Raad
van State, afdeling Bestuursrechtspraak in het arrest nr. 170.186 van 19 april
2007 op de volgende gronden verworpen:
‘Op grond van hun fiscale bevoegdheid zijn de gemeenten in principe
gerechtigd eenieder te belasten, zij het binnen de grenzen van onder meer de
gelijkheidsregel. Een gevolg hiervan is de mogelijkheid tot het invoeren van
een ‘hoofdelijke aansprakelijkheid’.
Anders dan verzoeker betoogt, is een economisch of commercieel belang van
de eigenaar van een rendez-voushuis bij de exploitatie als zodanig van zijn
eigendom in de regel onmiskenbaar en evident. Het bedrag van de huur dat
de eigenaar van een rendez-voushuis pleegt te ontvangen, is daar een
voldoende bewijs van.
De aanwijzing van de eigenaar van het rendez-voushuis als subject van de
belasting vertoont een voldoende verband met aard en doel van de belasting
en houdt geen schending in van het gelijkheidsbeginsel. Het onderdeel is niet
gegrond.’”
Ook de aangevoerde schending van de overige in het middel
aangehaalde beginselen wordt in het auditoraatsverslag verworpen op grond van
de volgende overweging:
“Artikel 4, derde lid, van het reglement luidt:
‘De eigenaar van het materieel van het eroshuis evenals deze van het
onroerend goed waarin de inrichting wordt uitgebaat, zijn in ieder geval
hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de belasting.’
Op grond van die bepaling is het voldoende duidelijk dat de stad zich zowel
tot de eigenaar van het materieel van het eroshuis als tot de eigenaar van het
onroerend goed waarin de inrichting wordt uitgebaat kan wenden. De
omstandigheid dat de stad daarbij zich tot meer dan één persoon kan richten,
maakt geen schending uit van het rechtszekerheidsbeginsel en schendt
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-26/30
evenmin het verbod op willekeurig overheidsoptreden, maar is eigen aan een
systeem van hoofdelijke aansprakelijkheid, dat impliceert dat twee of meer
schuldenaren elk voor het gehele bedrag van een schuld aansprakelijk zijn.”
44.
De verzoekende partij heeft na kennisneming van het verslag van
het auditoraat niet de gelegenheid benut die een laatste memorie biedt om nog een
andere visie op de beoordeling door het auditoraat weer te geven. Zij verzuimt
immers om op de bespreking in het auditoraatsverslag van het derde middel nog
inhoudelijk te reageren.
In die omstandigheden en na een eigen onderzoek, ziet de Raad
van State geen reden om het anders te zien dan het auditoraat en bevindt aldus, de
redenering van het auditoraatsverslag bijvallend, het derde middel niet gegrond.
D. Vierde middel
Uiteenzetting van het middel
Het vierde middel is genomen uit de schending van de schending
van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, meer bepaald het verbod op
retroactiviteit en het voorzienbaarheidsbeginsel,
“Doordat op 20 december 2022 een belasting wordt geheven op eroshuizen
voor de periode van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022.
Terwijl het algemeen rechtsbeginsel van het verbod op retroactiviteit inhoudt
dat reglementaire besluiten geen terugwerkende kracht hebben zodat zij in
beginsel geen bindende rechtsgevolgen kunnen sorteren op een datum
voorafgaand aan de bekendmaking ervan.
En terwijl het voorzienbaarheidsbeginsel in het fiscaal recht impliceert dat
iedere belastingplichtige met een minimaal niveau van voorzienbaarheid
moet kunnen bepalen of een belastingsstelsel op hem zal worden toegepast.”
In de toelichting bij het middel citeert zij de artikelen 1 en 5 van
het belastingreglement en betoogt zij dat daardoor het verbod op retroactiviteit en
het voorzienbaarheidsbeginsel worden geschonden.
In de memorie van wederantwoord herneemt de verzoekende
partij de uiteenzetting en toelichting van het middel uit het verzoekschrift.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-27/30
In haar laatste memorie gaat de verzoekende partij niet verder in
op het vierde middel.
Beoordeling
De voor de beoordeling van het vierde middel relevante
bepalingen van het bestreden belastingreglement luiden:
“Artikel 1
Met ingang van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022 wordt door de
stad Sint-Truiden een belasting gevestigd op de eroshuizen.
[…]
Artikel 5
De belasting is ondeelbaar. Zij is verschuldigd voor het hele jaar. Daartoe zal
uitsluitend de toestand van 1 januari van het aanslagjaar in aanmerking
genomen worden.
Om geen enkele reden wordt vermindering van de belasting toegestaan.”
49.
Gemeenten zijn gebonden door het beginsel van de niet
retroactiviteit van hun (belasting)reglementen.
Hieruit volgt dat toestanden die reeds integraal voltrokken zijn
bij de aanvang van het dienstjaar, niet meer kunnen worden belast. Evenwel – en
anders dan de verzoekende partij dat ziet –, belet zulks niet dat toestanden of
activiteiten die zich voordoen vóór het belastingreglement maar tijdens het dienst
/aanslagjaar worden belast. Een lokaal belastingreglement kan immers, zonder
terugwerkende kracht te hebben, een directe belasting invoeren waarvan het
belastbaar tijdperk begint op de eerste januari van het aanslagjaar tijdens hetwelk
het
in
werking
is
getreden
ECLI:BE:CASS:2014:ARR.20140516.5).
De
(Cass.
16
mei
ratio
legis
hiervan
2014,
is
dat
gemeenteraadsbesluiten die directe belastingen invoeren, geacht moeten worden
terug te werken tot 1 januari van het aanslagjaar. Dit betekent dat wanneer een
gemeentebelasting wordt geheven op grond van een voortdurende toestand die nog
in het aanslagjaar kan worden vastgesteld, het beginsel van niet-retroactiviteit niet
wordt geschonden. In de mate dat de verzoekende partij het anders ziet, gaat zij uit
van een verkeerde rechtsopvatting.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-28/30
Er dient te dezen worden vastgesteld dat het bestreden
belastingreglement werd goedgekeurd op 20 december 2022, op 21 december 2022
werd bekendgemaakt en dezelfde maand nog in werking is getreden. Aangezien
het belastingreglement 2022 een directe belasting is, die uit haar aard een duurzame
toestand treft, doet het feit dat ze pas in de loop van het dienstjaar 2022 in werking
treedt er niet aan af dat ze een bijdrageplicht veroorzaakt die betrekking heeft op
het gehele dienstjaar 2022, gaande van 1 januari tot 31 december van het betrokken
aanslagjaar. De belastbare toestand is te dezen, wat door geen van de partijen wordt
betwist, een voortdurende toestand die nog steeds aanwezig is na het volkomen
worden van het belastingreglement op 20 december 2022 en de publicatie ervan op
21 december 2022. Het bepaalde in artikel 5 van het bestreden reglement dat de
belasting ondeelbaar is en voor gans het aanslagjaar, te dezen 2022, verschuldigd
is, doet daaraan niet af.
Het retroactiviteitsverbod wordt dan ook niet geschonden.
Wat
de
aangevoerde
schending
van
het
voorzienbaarheidsbeginsel betreft, wordt er geen specifieke argumentatie
opgebouwd, zodat deze grief geacht moeten worden ofwel samen te vallen met wat
hiervóór al is besproken, ofwel niet ontvankelijk te zijn.
Het vierde middel is niet gegrond.
BESLISSING
-
De Raad van State verwerpt het beroep.
-
De verzoekende partij wordt verwezen in de kosten van het beroep tot
nietigverklaring, begroot op een rolrecht van 200 euro, een bijdrage van 24
euro en een rechtsplegingsvergoeding van 1540 euro, die verschuldigd is aan
de verwerende partijen, elk voor de helft.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-29/30
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op één september tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, XIVe kamer, samengesteld uit:
Geert Debersaques,
kamervoorzitter,
Kaat Leus,
staatsraad,
Inge Vos,
staatsraad,
bijgestaan door
Joris Casneuf,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Joris Casneuf
Geert Debersaques
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.525
XIV-40.111-30/30