Conseil d'État de Belgique — Raad van State — ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550 (2026-09-04)
Samenvatting (NL) :
Arrest nr 267.550 van 4 september 2026 Onderwijs en cultuur - Examens
(onderwijs) Beslissing : Verwerping Depersonalisatie
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
ARREST
nr. 267.550 van 4 september 2026
in de zaak A. 249.026/IX-11.048
In zake:
XXXX
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaat Pieter-Jan Fierens
kantoor houdend te 2000 Antwerpen
Graaf van Hoornestraat 15
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de VZW SINT-GOEDELE BRUSSEL
bijgestaan en vertegenwoordigd door
advocaten Thomas Eyskens en Junior Geysens
kantoor houdend te 1000 Brussel
Bischoffsheimlaan 33
bij wie woonplaats wordt gekozen
-------------------------------------------------------------------------------------------------I. Voorwerp van de vordering
De vordering, ingesteld op 28 augustus 2026, strekt tot de
schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de
beslissing van de beroepscommissie van de vzw Sint-Goedele Brussel van 20
augustus 2026 waarbij het bezwaar van verzoekster tegen het haar toegekende
oriënteringsattest B, met clausulering voor algemeen secundair onderwijs en
studierichtingen met doorstroomfinaliteit en het ongunstige advies om het jaar over
te zitten, onontvankelijk en ongegrond wordt verklaard.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-1/18
II. Verloop van de rechtspleging
Bij
beschikking
van
28
augustus
2026
werd
de
procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een
administratief dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft
plaatsgevonden op 3 september 2026, om 14.00 uur.
Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Ries Van Hoof, die loco advocaat Pieter-Jan Fierens
verschijnt voor de verzoekende partij en advocaten Thomas Eyskens en Junior
Geysens, die verschijnen voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wendy Depester heeft een met dit arrest
eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der
talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1.
Verzoekster is tijdens het schooljaar 2025-2026 leerling in het
eerste leerjaar van de tweede graad Natuurwetenschappen (doorstroomfinaliteit) in
het Sint-Pieterscollege te Jette, waarvan de verwerende partij het schoolbestuur is.
3.2.
Op het einde van het schooljaar beslist de klassenraad om aan
verzoekster een oriënteringsattest B toe te kennen met clausulering voor “algemeen
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-2/18
secundair onderwijs + doorstroomfinaliteit”. Over de mogelijkheid om het jaar
over te zitten, adviseert de klassenraad ongunstig. Hij adviseert “een overstap naar
dubbele finaliteit 4 Sport”.
Die beslissing wordt op 29 juni 2026 aan verzoekster ter hand
gesteld. Onderaan die beslissing is vermeld wat volgt:
“Het staat u vrij beroep aan te tekenen tegen deze beslissing. Daartoe kunt
u uiterlijk op de derde dag (zaterdagen, zondagen, wettelijke en
reglementaire feestdagen niet meegerekend) van deze mededeling een
persoonlijk onderhoud vragen met de voorzitter van de delibererende
klassenraad (de directeur of zijn afgevaardigde). Dit gebeurt bij voorkeur
tijdens het oudercontact van 29 juni, maar kan nadien ook telefonisch op
het nummer […] tussen 9 en 17 uur of schriftelijk bij de directeur […].”
3.3.
Een poging om verzoekster opnieuw in het eerste leerjaar van de
tweede graad in een andere onderwijsinstelling in te schrijven, faalt. Daarover
schrijft de vader van verzoekster op 6 juli 2026 aan de verwerende partij wat volgt:
“[Verzoekster] wil haar jaar over doen, maar kan dit niet omwille van
negatief advies van SP [versta: het Sint-Pieterscollege] vernemen we nu
van Don Bosco.
Het attest kregen we van [verzoekster] pas vandaag te lezen na het
telefoontje van Don Bosco.
Ik begrijp enigszins jullie advies, maar ben niet akkoord dat [verzoekster]
zelfs niet de vrijheid krijgt om het derde opnieuw te doen. […]
Graag hadden we de mogelijkheid gekregen dat [verzoekster] toch haar jaar
kan overdoen en dat dus haar attest kan aangepast worden naar een c attest.
Het is haar keuze.”
Op 7 juli 2026 antwoordt de directeur:
“[D]e termijn om in beroep te gaan tegen het attest is reeds verstreken. Dit
moest ten laatste vorige week donderdag gebeuren.”
Daarop volgen meerdere e-mailberichten van de ouders van
verzoekster en de directeur. Deze laatste bevestigt:
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-3/18
“[U]w dochter heeft net zoals alle leerlingen samen met haar rapport het
[syntheseblad] (zie bijlage) ontvangen op maandag 29/06/26. Hierop staat
alle nodige informatie.”
3.4.
Op 7 juli 2026 richten de ouders van verzoekster zich andermaal
tot de school:
“Gisteren, maandag 6 juli 2026, werden wij via de beoogde nieuwe school
van [verzoekster] geconfronteerd met het feit dat er door het SintPieterscollege een oriënteringsattest B met een ongunstige beslissing
omtrent het overzitten is uitgereikt. Dit document is gedateerd op 30 juni
2026.
Wij hebben de Smartschool-omgeving onmiddellijk gecontroleerd en
stellen vast dat de school haar eigen reglementaire verplichting grof nalaat.
In punt 5.4.8 (Betwisting van de genomen beslissing van de delibererende
klassenraad) van het door ons ondertekende schoolreglement 2025-2026
staat immers zwart-op-wit gecodificeerd:
‘Naast een fysieke overhandiging stelt de school de evaluatiebeslissing ook
digitaal ter beschikking.’
Wij stellen vast dat de school deze contractuele en wettelijke verplichting
niet is nagekomen. Op het Smartschool-platform is uitsluitend het rapport
(de punten) geplaatst. De daadwerkelijke evaluatiebeslissing (het formele
B-attest inclusief de weigering tot overzitten en de clausulering) is daar
nooit digitaal ter beschikking gesteld.
Het louter op papier meegeven van een dergelijk rechtsgeldig en ingrijpend
overheidsbesluit aan een minderjarig kind – dat de dracht hiervan niet kan
overzien en het document niet aan ons heeft overhandigd – kan in het recht
nooit gelden als een verifieerbare en correcte kennisgeving aan de
wettelijke vertegenwoordigers.
Hoewel wij door persoonlijke omstandigheden niet aanwezig konden zijn
op het oudercontact van 29 juni, ontslaat dit de school geenszins van haar
expliciete reglementaire plicht om de formele beslissing daarnaast digitaal
aan te bieden.
Aangezien u uw verifieerbare kennisgevingsplicht niet bent nagekomen, is
de interne beroepstermijn van drie werkdagen voor ons als ouders nooit
rechtsgeldig ingegaan.
Middels deze e-mail stellen wij de directie van het Sint-Pieterscollege en
het schoolbestuur (vzw Sint-Goedele Brussel) dan ook formeel in gebreke
wegens het schenden van de reglementaire en wettelijke
kennisgevingsplicht, waardoor ons de mogelijkheid tot tijdig intern beroep
is ontnomen.
Wij eisen dat:
- De delibererende klassenraad met absolute spoed opnieuw wordt
samengeroepen om deze beslissing te heroverwegen, teneinde
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-4/18
[verzoekster] alsnog toe te staan haar derde jaar in de
doorstroomfinaliteit over te zitten;
2. Wij op zeer korte termijn worden uitgenodigd voor het wettelijk
voorgeschreven persoonlijk onderhoud met de voorzitter van de
klassenraad.
[…]
Gezien de dringende aard van deze situatie en de acute blokkering van de
schoolloopbaan van [verzoekster], verwachten wij uw schriftelijke reactie
en een concreet voorstel tot overleg uiterlijk op donderdag 9 juli 2026 om
12:00 uur.”
3.5.
Omdat overleg met de directeur uitblijft, stelt verzoekster de
school op 28 juli 2026 in gebreke. Diezelfde dag dient zij eveneens een bezwaar in
bij het schoolbestuur.
3.6.
Verzoekster
en
haar
ouders
gehoord,
neemt
de
beroepscommissie op 20 augustus 2026 de thans bestreden beslissing. Die wordt
door de algemeen directeur van de verwerende partij meegedeeld als volgt:
“In afwachting van het opstellen en ondertekenen van het proces-verbaal
met de beslissing van de Beroepscommissie m.b.t. het beroep dat u
aantekende tegen de evaluatiebeslissing van de delibererende klassenraad
deel ik u nu reeds de beslissing mede.
De commissie is van oordeel dat het beroep niet ontvankelijk is. De
commissie heeft niettemin ook de grond van het beroep onderzocht. De
commissie besluit dat het beroep ook niet gegrond is en dat het B-attest met
clausulering van alle opleidingen met doorstroomfinaliteit behouden blijft.
De leerlinge behoudt teveel tekorten en die tekorten zijn te zwaar om met
een redelijke kans van slagen te kunnen overgaan in een volgend jaar met
doorstroomfinaliteit.”
3.7.
Met een brief 31 augustus 2026 wordt de acht bladzijden tellende
beslissing van de beroepscommissie aan verzoekster betekend.
IV. Nog omtrent het voorwerp van het beroep
Op 21 augustus 2026 heeft de verwerende partij aan verzoekster
slechts de strekking van de beslissing van de beroepscommissie van 20 augustus
2026 meegedeeld.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-5/18
Pas op 31 augustus 2026 is de verwerende partij erin geslaagd
die beslissing in een instrumentum te formaliseren en aan verzoekster te betekenen.
De Raad van State betreurt een dergelijke gang van zaken, die bij
de verwerende partij géén uitzondering blijkt te zijn, zoals arrest nr. 248.615 van
15 oktober 2020 vermag aan te tonen. Dat, zoals ter terechtzitting wordt
aangevoerd, een dertigtal bezwaren bij het schoolbestuur werd ingediend, kan als
verantwoording weinig overtuigen. Dergelijke bezwaren worden in beginsel bij
aanvang van de zomervakantie ingediend, zodat niet valt in te zien waarom de
verwerende partij, geconfronteerd met deze bezwaren, de hoorzittingen niet al veel
eerder – en desnoods gespreid – kon laten plaatsvinden of minstens ervoor zorgen
dat de beslissingen in hoofdzaak werden voorbereid tegen de hoorzitting zodat een
spoedige eindbeslissing kon volgen.
Wat er ook van zij, anders dan de raadsman van verzoekster ter
terechtzitting argumenteert, maakt een en ander de thans voorliggende vordering
niet zonder voorwerp. Wat aan verzoekster op 31 augustus 2026 is meegedeeld,
vormt, zoals gezien, het instrumentum van de beslissing die de beroepscommissie
reeds op 20 augustus 2026 heeft genomen en waarvan zij verzoekster met een brief
op 21 augustus 2026 de strekking heeft meegedeeld. Het betreft bijgevolg
éénzelfde beslissing.
V. Herinnering aan de schorsingsvoorwaarden
Krachtens artikel 17, § 1, derde lid, van de gecoördineerde wetten
op de Raad van State kan tot schorsing van de tenuitvoerlegging bij uiterst
dringende noodzakelijkheid slechts worden besloten onder de dubbele voorwaarde
dat de zaak te spoedeisend is voor een behandeling ervan in een beroep tot
nietigverklaring en indien minstens één ernstig middel wordt aangevoerd waarvan
het onderzoek zich leent voor een versnelde behandeling en waarmee de
nietigverklaring van de bestreden beslissing prima facie kan worden verantwoord.
Overeenkomstig paragraaf 5 van datzelfde artikel wordt de zaak behandeld bij
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-6/18
uiterst dringende noodzakelijkheid en derhalve binnen een termijn van vijftien
dagen of minder, wanneer zulks in het opschrift wordt vermeld.
VI. Uiterst dringende noodzakelijkheid
De verwerende partij stelt in haar nota met opmerkingen wat
deze schorsingsvoorwaarde betreft, zich te gedragen naar de wijsheid van de Raad
van State.
Verzoekster verwijst terecht naar de vaste rechtspraak van de
Raad met betrekking tot de onmogelijkheid om zonder verlies van een schooljaar
de studie van haar keuze te volgen en het feit dat een gewone schorsingsprocedure
“geen effectieve rechtsbescherming [kan] bieden” omdat een uitspraak daarover te
laat dreigt te komen.
De Raad van State acht het daarom wijs om deze
schorsingsvoorwaarde als vervuld te beschouwen.
VII. Ernst van de middelen
A. Eerste middel
Uiteenzetting van het middel
In een eerste middel voert verzoekster, met verwijzing naar het
beginsel patere legem quam ipse fecisti, aan dat “het intern beroep van verzoekende
partijen […] wel degelijk ontvankelijk [was]”. Zij betoogt dat de bestreden
beslissing haar bezwaar onontvankelijk heeft verklaard, maar niet ingaat op de
reden daarvoor. Dat noemt verzoekster op zich al een schending van de
motiveringsplicht. Zij gaat wel ervan uit dat de onontvankelijkheid steunt op de
“zogezegde laattijdigheid van het intern beroep tegen de initiële beslissing van de
klassenraad”. Die beslissing werd op 30 juni 2026 genomen, maar enkel aan
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-7/18
verzoekster overhandigd, zo stelt zij. Zij wijst erop dat zij minderjarig en daarom
handelingsonbekwaam is; zij kan haar rechten niet zelf uitoefenen, alleen haar
ouders of voogd kunnen dat. Daarom moeten de ouders – en niet de leerlingen zelf
– het schoolreglement ondertekenen. Volgens verzoekster is de school verplicht
om de ouders op de hoogte te houden. Verzoekster verwijst in dat verband naar
punt 5.4.8 van het schoolreglement, waaruit volgens haar blijkt dat het de ouders
van de minderjarige leerling zijn die de rechtshandelingen voor hun kinderen
moeten stellen. Het zijn, steeds volgens verzoekster, dan ook de ouders die moeten
worden ingelicht over de “studievoortgangsbeslissing” en niet alleen de
minderjarige leerling. Net dáárom, meent verzoekster, is de “veiligheid” in het
schoolreglement ingebouwd dat de evaluatiebeslissing, naast de fysieke
overhandiging, ook digitaal moet worden meegedeeld. Zij vindt dat “logisch”,
aangezien de ouders deze belangrijke beslissing “op die manier […] ook effectief
[krijgen] te zien, zelfs wanneer (de puberende) zoon- of dochterlief dit zelf achter
houdt”. Verzoekster doet gelden dat haar ouders bijgevolg erop mochten
vertrouwen dat zij digitaal op de hoogte zouden worden gebracht van het
oriënteringsattest. Dat is evenwel niet gebeurd. De verwerende partij heeft daarmee
haar eigen schoolreglement niet nageleefd. Daardoor zijn de ouders van
verzoekster in hun rechtmatige verwachtingen bedrogen. De “[e]nige nuttige
consequentie” is volgens verzoekster dat de beroepstermijn van drie dagen niet is
ingegaan.
Minstens, zo voert zij nog aan, kon de verwerende partij niet op
rechtmatige wijze het gesprek met de voorzitter van de klassenraad weigeren. Dat
maakt een schending uit van de termijn waarbinnen het gesprek moet plaatsvinden,
namelijk de zesde dag na de bekendmaking van de evaluatiebeslissing.
Beoordeling
8.1.
Voor zover verzoekster zich erover beklaagt dat de bestreden
beslissing alleen vermeldt dat het beroep onontvankelijk is, zonder opgaaf van de
reden daarvoor – kritiek die zij herhaalt in haar tweede middel – blijkt uit de lezing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-8/18
van het verzoekschrift op het eerste gezicht dat verzoekster zeer wel op de hoogte
is van de reden van het onontvankelijk verklaren van haar bezwaar – het naar het
oordeel van de verwerende partij niet tijdig vragen om een overleg met de
voorzitter van de klassenraad – en dat het ontbreken van enige verduidelijking
daaromtrent haar allerminst in haar beroepsmogelijkheid bij de Raad van State
heeft gehinderd.
Die vaststelling lijkt te volstaan om verzoekster zonder belang te
achten bij haar kritiek dat op dat punt de formelemotiveringsplicht zou zijn
geschonden.
In die mate mist het middel de vereiste ernst.
8.2.
Overigens dient te worden opgemerkt, zo lijkt, dat het vraagstuk
of het administratief beroep op ontvankelijke wijze werd uitgeput, desnoods
ambtshalve door de Raad van State moest worden onderzocht, zelfs zonder dat de
beroepscommissie in die zin zou hebben beslist.
Naar luid van artikel 123/15, § 1, tweede lid, van de Codex
Secundair Onderwijs, hebben in het secundair onderwijs de betrokken personen
“slechts verhaalmogelijkheid na een overleg als vermeld in artikel 115/6, § 4”.
Die laatste bepaling schrijft onder meer voor dat “[a]ls het
evaluatieresultaat inhoudt dat aan de leerling niet de beoogde studiebekrachtiging
wordt toegekend, […] de school […] ertoe gehouden [is] […] met de betrokken
personen te overleggen op hun vraag”. Dat overleg vindt, volgens dezelfde
bepaling, plaats tussen de directeur of zijn afgevaardigde en de betrokken personen.
Zulks doet vooralsnog ertoe besluiten dat het (vragen om een)
overleg met de directeur een eerste stap vormt van de georganiseerde
administratieve beroepsprocedure tegen ongunstige evaluatiebeslissingen.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-9/18
Aangenomen
wordt
eveneens
–
voorlopig
–
dat
de
procedureregels die voor een dergelijk georganiseerd administratief beroep gelden,
bijvoorbeeld inzake de termijn waarbinnen dat beroep moet worden ingesteld, de
openbare orde raken.
De
decreetgever
lijkt
voor
de
toepassing
van
de
verjaringstermijnen in een specifieke wijze van kennisgeving te hebben voorzien
van de evaluatieresultaten in het secundair onderwijs.
Artikel 115/6, § 3, van de Codex Secundair Onderwijs bepaalt:
“De betrokken personen nemen het evaluatieresultaat in ontvangst op een
in het school- of centrumreglement vastgelegde datum en wijze. Het
school- of centrumbestuur wijkt af van die datum voor individuele gevallen
als de beslissing tot stand komt na uitstel of na beroep; in voorkomend geval
stelt het school- of centrumbestuur de betrokken personen schriftelijk in
kennis van de voorziene ontvangstdatum. Bij het niet in ontvangst nemen
door de betrokken personen wordt het evaluatieresultaat geacht te zijn
ontvangen op de voorziene ontvangstdatum.”
12.
Artikel 3, 9°, van dezelfde Codex leert dat de term ‘betrokken
personen’ wijst op “de personen die het ouderlijk gezag uitoefenen of in rechte of
in feite de minderjarige leerling onder hun bewaring hebben of de meerderjarige
leerling zelf”.
13.1.
De mededeling van het evaluatieresultaat, dit is de beslissing van
de klassenraad over het slagen van een leerling, ligt in beginsel besloten in de
uitreiking van het rapport.
13.2.
Daarover stelt het schoolreglement in punt 5.4.8 ‘Betwisting van
de genomen beslissing van de delibererende klassenraad’:
“De precieze datum van de overhandiging [van de evaluatiebeslissing]
vinden jullie in de jaarplanning. We overhandigen de evaluatiebeslissing
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-10/18
altijd aan je ouders/jou zelf. Naast een fysieke overhandiging stelt de school
de evaluatiebeslissing ook digitaal ter beschikking.”
13.3.
Uit de op 3 september 2025 via Smartschool aan de ouders
meegedeelde jaarkalender voor het schooljaar 2025-2026 blijkt dat voor de
leerlingen van het “1ste t.e.m. 5de jaar” – onder wie bijgevolg verzoekster – op
maandag 29 juni 2026 van 8.40 uur tot 12.00 uur een “[l]eerlingencontact +
rapport” was voorzien en voor de leerlingen van het “1ste t.e.m. 6de jaar” vervolgens
van 16.00 uur tot 20.00 uur een “[o]udercontact (zonder afspraak)”.
13.4.
In de huidige stand van de rechtspleging is de Raad van State van
oordeel dat het in deze zaak toepasselijke schoolreglement van het SintPieterscollege, in samenhang gelezen met de voormelde jaarkalender,
overeenkomstig het decretale voorschrift de “datum en wijze” van het in ontvangst
nemen van het evaluatieresultaat afdoende regelt.
14.1.
Eveneens neemt de Raad van State voorlopig aan dat het
meedelen van het rapport en de evaluatiebeslissing aan de minderjarige leerling
zelf, niet in se indruist tegen de voormelde bepalingen van de Codex Secundair
Onderwijs. Dat lijkt des te minder het geval wanneer, zoals te dezen, het ter hand
stellen van de evaluatieresultaten aan de leerlingen haast onmiddellijk wordt
gevolgd door een oudercontact, waar de betrokken leerling en haar
evaluatieresultaat prima facie evident het gespreksonderwerp zullen uitmaken.
14.2.
Over dat oudercontact is in het toepasselijke – en door de ouders
van verzoekster ondertekende – schoolreglement onder punt 2.1 ‘Wederzijdse
afspraken m.b.t. oudercontacten en infoavonden’ overigens opgenomen wat volgt:
“Onze school kiest voor een intense samenwerking met de ouders. We
willen u op geregelde tijdstippen informeren over de prestaties en attitudes
van uw kind op school. Dat doen we schriftelijk via het rapport en
Smartschool. We verwachten dat u ze opvolgt.
Het is belangrijk dat de ouders van alle leerlingen een goed zicht hebben op
de werking van onze school. Oudercontacten bieden u de mogelijkheid om
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-11/18
te communiceren met leraren, directie en de CLB-medewerker. We
benadrukken dat het belangrijk is dat u daarvan gebruik maakt zeker indien
u via het rapport of andere kanalen op de hoogte wordt gebracht van
eventuele tegenvallende schoolresultaten of attitudeproblemen. Dankzij
een gesprek met de leraar kunt u inzicht krijgen in de problematiek en
kunnen we samen naar oplossingen zoeken. Uiteraard dient een
oudercontact ook om uw mening te horen en kunt u zelf informatie
doorgeven en vragen stellen. […]
Gedurende het schooljaar organiseren we een aantal oudercontacten op
school voor een individueel overleg met de leraren over de
schoolresultaten, vorderingen en attitudes van uw zoon/dochter:
• vóór de herfstvakantie voor de bespreking van de resultaten van het
rapport en de Diataalresultaten van het eerste jaar;
• net vóór de kerstvakantie voor de bespreking van de resultaten van de
kerstexamens voor alle leerlingen;
• net vóór de paasvakantie voor het eerste tot en met het zesde jaar voor de
bespreking van de resultaten van de paasexamens en/of voor een bespreking
van de studiekeuze.
• in juni voor de bespreking van de eindresultaten.
[…]
We verwachten dat u aanwezig bent. Indien u in extremis toch nog
verhinderd zou zijn, rekenen we erop dat u de school verwittigt via
Smartschool.”
Op grond van deze bepalingen van het schoolreglement, lijkt de
school ervan te mogen uitgaan dat de wettelijke vertegenwoordigers van een
minderjarige leerling zich, na de overhandiging van het evaluatieresultaat aan hun
zoon of dochter, bij de school aanbieden ter bespreking van dat resultaat. Op het
eerste gezicht wordt terecht erop gewezen dat “zeker indien [de ouders] via het
rapport of andere kanalen op de hoogte word[en] gebracht van eventuele
tegenvallende schoolresultaten”, de aanwezigheid op het oudercontact belangrijk
is.
14.3.
In dat verband bedenkt de Raad van State dat verzoekster en haar
ouders prima facie “via het rapport […] op de hoogte [werden] gebracht van
eventuele tegenvallende schoolresultaten”, al ver vóór het einde van het schooljaar
– resultaten waarvan de school (andermaal terecht) verwacht dat de ouders ze
opvolgen. Het rapport van het eerste trimester laat onvoldoendes optekenen voor
drie vakken voor dagelijks werk en voor zeven – van negen – vakken waarvoor zij
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-12/18
een proefwerk moest afleggen. De klassenraad raadt daarbij “ten zeerste” aan –
“[o]mdat we je al hebben begeleid rond studiemethode, en omdat de tekorten zich
voornamelijk op de richtingsvakken situeren” – om over te stappen naar de
studierichting Humane wetenschappen. Voor het tweede trimester behaalt
verzoekster zes trimestriële onvoldoendes. De klassenraad waarschuwt verzoekster
– en haar ouders: “Met deze resultaten kunnen we niet garanderen dat je in een
doorstroomrichting kan blijven”.
Verzoekster lijkt uitdrukkelijk te erkennen dat, ondanks de
verwachting die de school terecht koesterde op grond van het toepasselijke
schoolreglement, haar ouders “door persoonlijke omstandigheden” níét aanwezig
waren op het oudercontact van 29 juni 2026. Daardoor – en in de gegeven
omstandigheden – lijken de ouders van verzoekster zelf te hebben verhinderd dat
de school hen bij die gelegenheid kon inlichten over het evaluatieresultaat van hun
dochter.
14.4.
Een en ander doet besluiten, zo lijkt, dat de fysieke
overhandiging van het rapport en de evaluatiebeslissing aan verzoekster zelf, niet
strijdt met de voormelde bepalingen van de Codex Secundair Onderwijs.
14.5.
Dat verzoekster minderjarig en “handelingsonbekwaam” is, doet
aan wat voorafgaat prima facie geen afbreuk. Verzoekster lijkt niet te
verduidelijken waarom, laat staan een rechtsregel aan te wijzen waaruit volgt dat
het feit dat alleen haar wettelijke vertegenwoordigers een beroepsprocedure
vermogen op te starten, zou verhinderen dat de beslissing die het voorwerp van die
procedure uitmaakt, aan de minderjarige leerling wordt ter hand gesteld.
15.1.
Naar luid van punt 5.4.8 ‘Betwisting van de genomen beslissing
van de delibererende klassenraad’ van het toepasselijke schoolreglement, meer
bepaald littera a), moet, om een evaluatieresultaat te betwisten, vooreerst
uitdrukkelijk een gesprek met de voorzitter van de delibererende klassenraad
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-13/18
worden aangevraagd. Zulks spoort met de sub 9 aangehaalde bepalingen van de
Codex Secundair Onderwijs.
Wat de termijn betreft, vermeldt deze bepaling van het
schoolreglement:
“Dat kan ten laatste de derde dag na de dag waarop de evaluatiebeslissing
fysiek werd overhandigd. De precieze datum van de overhandiging vinden
jullie in de jaarplanning. We overhandigen de evaluatiebeslissing altijd aan
je ouders/jou zelf. Naast een fysieke overhandiging stelt de school de
evaluatiebeslissing ook digitaal ter beschikking.
[…]
Er is dus een termijn van drie dagen om een gesprek aan te vragen. Jullie
vragen dit schriftelijk, bv. via e-mail, bij de directeur of zijn afgevaardigde.
Jullie krijgen een uitnodiging die de afspraak bevestigt. Het overleg vindt
ten laatste plaats op de zesde dag na de dag waarop de evaluatiebeslissing
werd uitgedeeld.
Let op: als het gesprek na het verstrijken van de termijn wordt aangevraagd,
kunnen we niet meer op die vraag ingaan.”
Daaraan wordt in voetnoot toegevoegd:
“Let op: wanneer we in dit punt spreken over dagen bedoelen we alle dagen
behalve zaterdagen, zondagen, wettelijke feestdagen en 11 juli.”
15.2.
Verzoekster betwist op het eerste gezicht niet dat zij op 29 juni
2026 haar evaluatieresultaat kreeg overhandigd, dat daaruit bleek dat zij geslaagd
was “met voorbehoud” en geclausuleerd werd voor “algemeen secundair onderwijs
- doorstroomfinaliteit”, dat de klassenraad een “ongunstige beslissing” had
genomen over de vraag of zij het leerjaar mag overzitten en dat daarbij de
beroepsmogelijkheid, de (juiste) termijn waarbinnen en de wijze waarop dat beroep
moest worden ingesteld, werden meegedeeld.
15.3.
In de huidige stand van de procedure begrijpt de Raad van State
de sub 15.1 vermelde bepaling zó dat de fysieke overhandiging van de
evaluatiebeslissing de beroepstermijn van drie (werk)dagen doet ingaan en dat de
bijkomende digitale mededeling daarvan losstaat, zonder invloed erop is.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-14/18
De school lijkt zichzelf overigens in geen enkele bepaling van
het schoolreglement, noch in de jaarkalender ertoe te hebben verplicht de digitale
mededeling met de fysieke overhandiging van het evaluatieresultaat te laten
samenvallen en evenmin deze op een welbepaald ogenblik ter beschikking te
stellen.
Anders dan verzoekster het ziet, doet dit voorshands aannemen
dat de fysieke overhandiging van het evaluatieresultaat alléén volstaat om de
beroepstermijn te doen ingaan.
15.4.
Het op maandag 29 juni 2026 aan verzoekster meegedeelde
evaluatieresultaat kon bijgevolg, zo lijkt, uiterlijk op donderdag 2 juli 2026 op
ontvankelijke wijze worden betwist door het persoonlijk gesprek – overleg – met
de directeur te vragen “tijdens het oudercontact”, “telefonisch” of “schriftelijk bij
de directeur”.
Nu verzoeksters ouders op het eerste gezicht pas op 6 juli 2026
de school voor het eerst hebben gecontacteerd, lijkt de beroepscommissie het
beroep terecht als onontvankelijk te hebben afgewezen.
Ten overvloede merkt de Raad van State nog op wat volgt.
In het door hen ondertekende schoolreglement hebben de ouders
van verzoeksters in punt 5.4.6 ‘De deliberatie’ kunnen lezen wat volgt:
“Een oriënteringsattest is bindend, ook als je van school verandert.
Overweeg je om je leerjaar over te zitten?
[…]
• Behaal je in het 2de leerjaar van de eerste graad en de hogere leerjaren
een oriënteringsattest B, dan heb je voor het overzitten van het leerjaar in
dezelfde of een andere studierichting, een gunstig advies van de
delibererende klassenraad nodig. Enkel in geval van een gunstig advies
inzake overzitten heb je de mogelijkheid om het leerjaar over te zitten.
Heeft de klassenraad een ongunstig advies inzake overzitten gegeven, dan
is overzitten in dat leerjaar niet mogelijk.”
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-15/18
Waarom de ouders van verzoekster met deze toelichting voor
ogen, nadat zij door hun dochter op de hoogte waren gebracht dat haar B-attest was
toegekend, bij haar niet erop hebben aangedrongen te vernemen of overzitten
mogelijk was – meermaals wordt in de communicatie met de school aangegeven
dat het de keuze van verzoekster is om het leerjaar over te zitten in een andere
studierichting – of waarom zij, bij het uitblijven van die informatie van de kant van
verzoekster, de school niet om verduidelijking hebben verzocht, wordt, zo lijkt, in
het verzoekschrift niet toegelicht.
In die omstandigheden kan verzoekster op het eerste gezicht
bezwaarlijk voorhouden dat haar ouders in hun “rechtmatige verwachtingen” zijn
tekortgedaan.
In dat verband stelt de Raad van State prima facie nog vast dat
de ouders van verzoekster in hun brief van 7 juli 2026 aan de schooldirectie en het
schoolbestuur zelf verklaren de Smartschool-omgeving maar “onmiddellijk” te
hebben gecontroleerd nadat zij op 6 juli 2026 door de nieuwe school van
verzoekster erop werden gewezen dat overzitten niet mogelijk was – en dus niet
vóór het verstrijken van de beroepstermijn op 2 juli 2026. Bijgevolg lijken zij hoe
dan ook niet te zijn benadeeld.
Over enige onregelmatigheid bij de weigering van de directeur
om het overleg te laten plaatsvinden, lijkt verzoekster zich evenmin nuttig te
kunnen beklagen. Immers, zij heeft haar zaak aan de beroepscommissie kunnen
voorleggen en eventuele aan die fase van de beroepsprocedure voorafgaande
vormgebreken lijken in beginsel niet aan de thans bestreden beslissing te kunnen
worden verweten. Uitzonderlijk kan dit anders zijn, maar verzoekster laat op het
eerste gezicht na te verduidelijken waarom dit in de voorliggende zaak wél het
geval zou zijn.
Het eerste middel is in zijn geheel niet ernstig.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-16/18
B. Tweede en derde middel
19.1.
In een tweede middel voert verzoekster de schending aan van de
wet van 29 juli 1991 ‘betreffende de uitdrukkelijke motivering van de
bestuurshandelingen’,
wezenlijk
omdat
“[d]e
motieven
om
tot
de
onontvankelijkheid te besluiten [gewoon] ontbreken”.
19.2.
Bij die kritiek heeft verzoekster, om de redenen uiteengezet sub
8.1 en 8.2, op het eerste gezicht geen belang.
20.1.
Met een derde middel bekritiseert verzoekster de beoordeling ten
gronde van de beroepscommissie.
20.2.
Het – voorshands – terecht onontvankelijk bevinden van het
administratief beroep van verzoekster, impliceert, zo lijkt, dat verzoekster
onmogelijk voordeel kan halen uit het ernstig bevinden van een middel dat de
grond van haar zaak betreft.
Beide middelen zijn bijgevolg niet ernstig.
VIII. Conclusie
Er is niet voldaan aan één van de voorwaarden gesteld in artikel
17, §§ 1 en 5, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State die cumulatief
vervuld moeten zijn wil een vordering tot schorsing bij uiterst dringende
noodzakelijkheid worden toegewezen.
BESLISSING
- De Raad van State verwerpt de vordering.
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-17/18
- Bij de publicatie van dit arrest door de Raad van State wordt de identiteit
van de verzoekende partij niet bekendgemaakt.
Dit arrest is uitgesproken te Brussel, op vier september tweeduizend zesentwintig,
door de Raad van State, IXe kamer, samengesteld uit:
Jurgen Neuts,
staatsraad, waarnemend voorzitter,
bijgestaan door
Frank Bontinck,
griffier.
De griffier
De voorzitter
Frank Bontinck
Jurgen Neuts
ECLI:BE:RVSCE:2026:ARR.267.550
IX-11.048-18/18
